Cevapla
 
Konu Araçları
Eski 26-03-11, 17:39 #1
peerless peerless çevrimdışı
Varsayılan Ubıhça


Ubıhça veya Ubıh dili (Adigece: "Vıbıh", Rusça: "Ubıh"), Kafkas dillerine bağlı, Kuzeybatı Kafkas dilleri ya da Abhaz-Adige dillerinden biridir. Ekim 1992'de, bu dili konuşan son kişi Tevfik Esenç'in ölmesiyle ölü dillerden biri haline gelmiştir.
'Ubıh' sözcüğü, Adigece "Vıb Irmağı aşağısında oturanlar" anlamına gelen "Vıbıyıh" ("Uıbıyıx"-"Убыих") deyiminden gelmiş olmalıdır. Ubıh dili "Ubih", "Ibıh" ya da "Wıbıh", "Vubıh" ya da "Wubıh" gibi değişik biçimlerde de yazılmaktadır. Adıgece özgün telaffuz biçimi "Vıbıh" (Убых) ya da "Wıbıh" olanıdır, diğerleri Rusça telaffuzdan aktarma olanlarıdır.
Ubıh dili, 1864'te Ubıhların diğer Çerkez toplulukları ile birlikte Türkiye'ye sürülmelerinden önce, Çerkezya'nın Karadeniz kıyısında, kuzeyde Şahe (Şex-Шэх) Irmağından güneyde Adler'e değin uzanan bir alanda yayılmış olan Ubıhların diliydi. Fransız Lullié'ye göre, 1846'da sadece 1-2 köy halkı tarafından konuşulmaktaydı.[1] Lavrov'a göre de Ubıhların bir bölümü, Ubıhça dışında Adıge ve Ciget dilini de benimsemişti.[2]
1864'te Osmanlı Türkiyesi'ne yapılan göçler sonucu Ubıhların bir bölümü, diğer Çerkezle birlikte, Kuzey Anadolu ve Balkan topraklarına yerleştirildi, boşaltılan yerler ise gerilla tipi direnişlerin temizlenmesinden yani 1880 yılından sonra Rus yerleşimine tahsis edildi.[3]
Balkanlara yerleştirilen Ubıhların tamamı, 1878 Berlin Antlaşması gereğince, diğer Çerkeslerle birlikte, Osmanlı Asyası ve Afrikası topraklarına aktarıldılar. Ubıhça konuşmakta olan küçük kalıntı gruplar da şimdiki Kocaeli'nin Maşukiye köyü ile Sakarya ilinin Sapanca ilçesinin Kırkpınar ve Yanık köylerine, ayrıca ve daha fazla sayıda olmak üzere Manyas'ta yerel halkın Boğaz, Adıgelerin Psışha (Псышъхьа) dedikleri Kocaçay ırmağı (Adıgece: K'ey psı/К1эй псы) vadisi boyunca yukarı doğru sıralanan Hacıyakup (hepsi Ubıh), Işıklar (birkaç hanesi Ubıh), Değirmenboğazı (hepsi Ubıh idi), Darıca (200 hane içinde en son 20 hanesi Ubıh kalmıştı) ve Hacıosman, Manyas (Ubıhça adı: Lek'uaşe/Лэк1уашэ,hepsi Ubıh) köylerine yerleştiler.Ubıhça en son Hacıosman köyü yaşlıları arasında konuşuluyor,diğer köylerin yaşlıları arasında biliniyor,ama artık konuşulmuyordu. Hacıosman köyünden olup Ubıh dilini konuşan son birey olarak kabul edilen Tevfik Esenç'in 8 (7?) Ekim 1992'de ölmesiyle de Ubıh dili ölü diller arasında sayılmaya başlandı.Ubıhların tamamı Adigece, azı da Adigece ile birlikte Ubıhça konuşuyordu. Kafkasya'da iken üç dil (Adige, Ubıh ve Ciget dili) konuşan Ubıhlar da vardı.Bugün sadece Adigece konuşmakta olan Ubıhlar diğer Adıgelerle karışık ya da yan yana yaşamaktadırlar (Sakarya,Balıkesir,Bilecik,Sinop,Samsun,K.Maraş ve birçok ilde). 1864'te Orta Laba Irmağı soluna yerleştirilen ya da saklandıkları dağlardan sağ kurtulup Kuban Irmağı boylarına yerleşmiş olan Ubıhların çoğu,daha sonraları,Rus yönetiminin baskıları sonucu, özellikle 1878 yılından sonra, diğer Adigelerle birlikte Türkiye'ye göç etmişler, böyece Kafkasya'da artık bir Ubıh yerleşimi kalmamış, Kafkasya'da kalmış Ubıh sayısı 1880'de 80'e düşmüş,bu Ubıh kalıntıları da,oralardaki Şapsığ ve diğer Adıgelere karışmışlardır (Örneğin İlk Adigey Cumhuriyeti Devlet Başkanı Aslan Carıme Ubıh asıllıdır).
Ubıhlar kendilerine "Peh'ı" ("Пэхы"-Pexı-Kıyılı) ya da (T'ah'e-"Tvaxe"-"Т1ахэ"- /tʷaχə/) adını veriyor, dillerine de, "Karadeniz kıyısında oturanların dili anlamında" "Pexıbze" ya da "T'ah'ebze" diyorlardı. "Bze", Ubıh ve Adıge dillerinde "dil, lisan" demektir. Ubıh dili üzerine Dirr, Dumézil, Mészaros, Vogt ve Özsoy gibi dilbilimciler çalışmalarda bulunmuşlardır.[4] Ubıh dilinin Abhaz-Adıge dil grupu içindeki konumu halen araştırılmaktadır.[5][6]



kaynak: vikipedi
__________________
  Alıntı Yaparak CevaplaAlıntı Yaparak Cevapla
Eski 27-05-13, 20:04 #2
HATTAP HATTAP çevrimdışı
Varsayılan C: Ubıhça


Bilgilendirme için teşekkürler.
  Alıntı Yaparak CevaplaAlıntı Yaparak Cevapla
Eski 01-07-13, 13:58 #3
Kaan Y Kaan Y çevrimdışı
Varsayılan C: Ubıhça


Bilgilendirme için teşekkürler.
  Alıntı Yaparak CevaplaAlıntı Yaparak Cevapla
Eski 02-07-13, 13:34 #4
F a T a L F a T a L çevrimdışı
Varsayılan C: Ubıhça

Bilgilendirme için teşekkürler.
  Alıntı Yaparak CevaplaAlıntı Yaparak Cevapla
Eski 02-06-14, 20:17 #5
muratkartal muratkartal çevrimdışı
Varsayılan C: Ubıhça

teşekkürler.
  Alıntı Yaparak CevaplaAlıntı Yaparak Cevapla
Eski 02-06-14, 20:30 #6
manyakmıne manyakmıne çevrimdışı
Varsayılan C: Ubıhça

Teşekkürler..
  Alıntı Yaparak CevaplaAlıntı Yaparak Cevapla
Eski 04-06-14, 00:24 #7
pciloc pciloc çevrimdışı
Varsayılan C: Ubıhça

Bilgilendirme için teşekkürler.
  Alıntı Yaparak CevaplaAlıntı Yaparak Cevapla
Eski 04-06-14, 01:55 #8
StoweR StoweR çevrimdışı
Varsayılan C: Ubıhça

Teşekkürler..
  Alıntı Yaparak CevaplaAlıntı Yaparak Cevapla
Eski 17-11-17, 23:46 #9
MusTi MusTi çevrimdışı
Varsayılan C: Ubıhça

Eline Saglik
  Alıntı Yaparak CevaplaAlıntı Yaparak Cevapla
Eski 10-12-17, 15:55 #10
Emesbo Emesbo çevrimdışı
Varsayılan C: Ubıhça

Bilgi için teşekkürler, elinize sağlık.
  Alıntı Yaparak CevaplaAlıntı Yaparak Cevapla
Eski 03-01-18, 13:23 #11
karpetov karpetov çevrimdışı
Varsayılan C: Ubıhça

Paylaşım için teşekkürler
  Alıntı Yaparak CevaplaAlıntı Yaparak Cevapla
Cevapla

Bu konunun kısa yolunu aşağıdaki sitelere ekleyebilirsiniz

Konu Araçları

Gönderme Kuralları
Yeni konu açamazsınız
Cevap yazamazsınız
Dosya gönderemezsiniz
Mesajlarınızı düzenleyemezsiniz

BB code is Açık
Smiley Açık
[IMG] kodu Açık
HTML kodu Kapalı



Tüm saatler GMT +3. Şuan saat: 04:28
(Türkiye için artık GMT +3 seçilmelidir.)

 
5651 sayılı yasaya göre forumumuzdaki mesajlardan doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir. Şikayet Mailimiz. İçerik, Yer Sağlayıcı Bilgilerimiz. Reklam Mailimiz. Gizlilik Politikası. Tatil
Copyright © 2018