Cevapla
 
Konu Araçları
Eski 26-01-18, 20:35 #1
BaJeros BaJeros çevrimdışı
Alarm Kısa notlar halinde Osmanlı Tarihi!



I-KURULUŞ DÖNEMİ (1299-1453)
Osman Bey Dönemi (1281-1324)
• Kayı boyunu beylikten devlete taşımış, Bizans ile Koyunhisar Savaşı (1302) ile Bilecek, İnegöl çevresini fethetmiştir.
• Ahiliğin önde gelen isimlerinden, İslam bilgini Şeyh Ebedali’nin kızı Malhun Hatun ile evlenmiştir.
• Bursa Kuşatması (1316) başlamış fakat düzenli ordu olmadığından başarılamamıştır.

Orhan Bey Dönemi (1324-1362)
• Bursa fethedilerek başkent haline getirildi. (1326)
• Palekanon (Maltepe) Savaşı (1329) İstanbul’un Anadolu yakası alınmıştır. Böylece İzmit’in fethi kolaylaştı.
• İznik (1331) ve İzmit (1337) alınarak Bizans’a karşı askeri üs olarak kullanılmıştır.
• Karesi Beyliği alınarak (1345) denizcilik başlamış, Çimpe Kalesinin alınmasıyla (1343) karşıya geçilerek Edirne’ye kadar alınmıştır.
• Ankara üzerine yürünerek ahiler egemenlik altına alınmıştır.
 Osmanlı’da ilk medrese (İznik) ve düzenli orduyu (yaya ve müsellem) kurdu, ilk gümüş parayı bastı, geçici divan örgütü kurdu.

I. Murat Dönemi (1362-1389)
• Bizans ile Sazlıdere Savaşı (1363) ile Edirne alınarak başkent yapıldı.
• Haçlılar ile Sırpsındığı (1364) ve Çirmen Savaşıyla (1371) Meriç Irmağı ele geçirildi, Batı Trakya güvenli hale geldi.
• Germiyanoğullarından çeyiz, Hamitoğullarından para karşılığı bazı topraklar alınarak barış yoluyla ilerlemeye çalışıldı.
• Sırplar Ploşnik Bozgunu (1387) ile Osmanlı’yı mağlup edince, Haçlı Ordusu ümitlenip yeni bir sefer düzenleme kararı verdiler.
• Bunun üzerine I. Kosova Savaşı (1389) düzenlendi, Osmanlı büyük bir zafer kazandı. I. Murat ise hançerlenerek şehit edildi.
 Balkanlar’a Türkleri yerleştirdi, Maliye teşkilatı ve Rumeli beylerbeyliğini kurdu, Yeniçeri ocağı ve Tımar sistemini başlattı.

I. Beyazıt (Yıldırım Beyazıt-Sultan-ı İklim-i Rum) Dönemi (1389-1402)
• Dulkadir ve Ramazanoğulları hariç tüm beylikleri egemenlik altına almış, Fırat nehrine kadar uzanılmıştır.
• Beyliklerin alınmasıyla Anadolu’daki Türk birliği büyük ölçüde tamamlanmış, Anadolu beylerbeyliği kurulmuştur.
• 1. İstanbul Kuşatmasının başlaması ve Balkanlar’da ilerlenmesi sonucu Haçlılarla Niğbolu Savaşı (1396) yapıldı, Bulgaristan alındı.
• Sonra 2. İstanbul Kuşatması başlatıldı, İstanbul’da Türk mahallesi kuruldu, Bizans’a yardım gelmemesi için Anadolu Hisarı yapıldı.
• Osmanlılar ile Timur İmparatorluğu arasında çıkan Ankara Savaşı (1402) yapılmıştır. Osmanlı yenilgiye uğratılmıştır.
Sebepleri: Akkoyunlar Timur’u destekledi, Timur’un ordusu fillerle desteklendi, bazı Sırp ve beylik askerleri taraf değiştirdi.
Sonuçları: Anadolu Türk Birliği bozuldu, beylikler yeniden kuruldu (Karesi hariç), İstanbul’un fethi ertelendi.

Fetret Devri (1402-1413)
• Ankara Savaşı sonrası Beyazıt oğullarıyla birlikte esir düşmüş ardından Timur’un zalimliklerine şahit olunca kahrından ölmüştür.
• Beyazıt’ın ölümüyle 4 kardeşin arasında taht kavgaları başlamış sonunda kazananın Mehmet Çelebi olmasıyla iktidar boşluğu bitmiştir.
• Avrupa’daki iç karışıklık, beyliklerin güçlenememesi, Tımar ve Ahilik faaliyetleri ve halkın memnuniyeti devleti korumuştur.

I. Mehmet (Çelebi Mehmet) Dönemi (1413-1421)
• Kardeşlerini yenip tekrar imparatorluğun başına geçmesiyle Osmanlı Devletinin ikinci kurucusu sayılabilir.
• Beyaz’ın oğullarından Düzmece Mustafa Bizans’ın desteğiyle balkanları karıştırdı. Ardından Bizans’a para verilerek esir tutturuldu.
• Şeyh Bedrettin İsyanı da kısa sürede bastırılmış ve kısa sürede bölgede huzur sağlanmıştır.
• Ankara Savaşı öncesindeki eski sınırlara dönülmüş, bağımsız hareket etmeye başlayan Eflak yeniden vergiye bağlandı.
• Venediklilerle ilk deniz savaşları başlamış fakat başarılı olunmamıştır.

II. Murat Dönemi (1421-1451)
• Düzmece Mustafa İsyanı sonucu tahtta hak isteyen amcasını ‘’düzmece’’ diyerek idam ettirmiştir.
• Sözünü tutmayan Bizans’a karşı İstanbul’u kuşatmış (1422), bu sefer de Şehzade Mustafa olayı çıkarılmasıyla kuşatma kalkmıştır.
• Haçlılar ve Karamanlara karşı İzladi Derbent Savaşında (1434) yenilen Osmanlılar Edirne-Selegin Antlaşması (1444) imzalanmıştır.
• Bu anlaşmayla Osmanlılar ve Macarlar arasında savaş olmayacaktı. Bu sırada II. Murat tahttan indi, 12 yaşındaki II. Mehmet geçti.
• Taht değişikliğini fırsat bilen Macarlar anlaşmayı bozdu. Bunun üzerine Varna Savaşı (1444) yapıldı, II. Murat ordunun başına geçti.
• Küçük yaştaki Mehmet’in tahta geçmesine karşı İlk yeniçeri İsyanı olan Buçuktepe İsyanı (1446) çıktı. Tahta yeniden II. Murat geçti.
• Haçlılar intikam için başlattığı II. Kosova Savaşında (1448) yenilince Türklerin Balkan hakimiyeti kesinleşti, Haçlılar savunmaya geçti



II-YÜKSELME DÖNEMİ (1453-1579)
II. Mehmet (Fatih Sultan Mehmet) Dönemi (1451-1481)
• Konumu ve Bizans’ın zararlı faaliyetleri nedeniyle İstanbul fethedilerek başkent yapıldı (1453). Bu olay ile Yeni Çağ başlamıştır.
• Belgrad hariç tüm Sırbistan alınmıştır (1454), 2. Belgrad Kuşatması (1456) yapılmış fakat başarılı olunamamıştır.
• Mora Yarımadası alındı (1460). Böylece Bizans’ın yeniden dirilme umutları sona erdirildi.
• Cenevizler’den Amasra (1459), Candaroğulların’dan Sinop (1461), Rumlar’dan Trabzon (1461) alınarak Karadeniz kıyıları ele geçirildi
• Eflak Prensi Kazıklı Voyvoda’nın Osmanlılara ihanet etmesi üzerine sefer düzenlendi, Eflak Osmanlı’ya bağlı bir eyalet oldu (1462)
• Mora Adası ve Karadeniz’in alınmasıyla Osmanlı-Venedik Savaşı (1463-1479) başladı, Yunan adaları alındı, onlara imtiyazlar verildi.
• Osmanlı’yı en çok uğraştıran beylik Karamanoğullarına kesin olarak son verilerek, Konya ve Karaman Osmanlılar’a geçmiştir. (1466)
• Avrupa ve Timur müttefiği Akkoyunlu Devletine karşı Otlukbeli Savaşı (1473) yapılmış, devlete son verilmiştir.
• Kırım Fethi (1475) ile Karadeniz Türk gölü haline getirildi, İpek yolu kontrolü ele geçirildi.
 Kanunnume-i Ali Osman çıktı, cülus bahşişi gelenek haline geldi, Sahn-ı Selman adında yüksek düzeyde eğitim kurumu açıldı, Topkapı Sarayı yaptırıldı, altın para basıldı, Sadrazam divan’a başlık etmeye başladı.

II. Beyazıt Dönemi (1481-1512)
• Cem Sultan Olayı ((1481-1495): Şehzade ayaklanmış sırasıyla Memlük ve Fransa’ya sığınmış, fetihler yapılamamıştır.
• Kili ve Akerman kaleleri alınarak Boğdan Prensliği tamamen alınmıştır. (1484)
• Beylikleri kışkırtması, Hicaz Su Yolları sorunu ve Cem Olayı yüzünden Memlüklerle savaşıldı, üstünlük sağlanamadı. (1485-1491)
• Güney İspanya, Haçlılar tarafından alınmış bölgedeki Müslüman ve Yahudiler gemilerle Osmanlı’ya getirilmiştir. (1492)
• Mora halkını kışkırttığı için Osmanlı-Venedik Savaşları (1498-1502) başlamış, Osmanlılar kazanmıştır.
• Safeviler’in Doğu Anadolu’daki Şii Türkmenleri kışkırtarak Şahkulu İsyanını (1512) çıkardı. İsyan sonrası tahtta I. Selim geçti.

I. Selim (Yavuz Sultan Selim) Dönemi (1512-1520)
Çaldıran Savaşı (1512)
• Safevilerin Şiileri kışkırtması, Türkmen göçünü engellemesi ve Osmanlı’ya rakip olması nedeniyle savaş çıkmıştır.
• Doğu Anadolu (Van hariç) ve Güney Doğu Anadolu bölgelerinin yanı sıra Musul, Kerkük, Erbil Osmanlılara geçmiştir.
• Turnadağ Savaşı (1515): Ramazanoğulları ve Dulkadiroğulları beyliği de alınarak Anadolu’daki Türk birliği tamamlanmış oldu.
• Mısır Seferi (1516): Mercibadık (1516) ve Ridaniye Savaşları (1517) yapılmış, Memlüklere son verilmiştir. Böylece bol ganimet elde edilmiş, Halifelik Osmanlılara geçmiş, Kutsal Topraklar alınmış, baharat yolu denetimi ve Kıbrıs vergisi de Osmanlıya geçmiştir.

I. Süleyman (Kanuni Sultan Süleyman) Dönemi (1520-1566)
İç Ayaklanmalar
• Şii Türkmenler tarafından Baba Zennun ve Kalender Çelebi İsyanı çıkmış, Sadrazam Pargalı İbrahim bastırmıştır.
• Memlük Devletini yeniden diriltmek için Şam valisi Canberdi Gazali isyan çıkarmış, Sadrazam Pargalı İbrahim bastırmıştır.
• Bu olay sonrası fethedilen yerlere eski yöneticileri atama geleneği sona erdirilmiştir.
Osmanlı-Macar İlişkileri
• Belgrad’ın Fethi (1521) gerçekleşmiş, şehir son savaş için askeri üs olarak kullanılmıştır.
• İlişkilerin bozulması ve esir Fransız kralı Fransuva’yı kurtarıp haçlıları bölmek için yeni bir savaş düşünüldü.
• Bunun üzerine Mohaç Meydan Muharebesi ile Macaristan tamamen alındı. Macar tahtına Jan Zapolya getirildi. (1529)
Osmanlı-Avusturya İlişkileri
• Macaristan’ın alınmasıyla Avusturya ile komşu olundu. I. Viyana Kuşatması (1529) yapılmış, başarılı olunamamıştır.
• Roma İmparatoru Şarlkel ile kardeşi Avusturya arşidükü Ferdinand Macaristan toprağı Budin’e saldırmıştır.
• Bunun üzerine Kanuni, Alman Seferine (1532) çıkmış, bazı kaleler ele geçirilmiş İstanbul Antlaşması (1533) imzalanmıştır.
1- Avusturya arşüdükü Osmanlı sadrazamına denk sayılacak, vergi verecek. Macaristan’ın Osmanlı’nın olduğunu kabul edilecekti
• Avusturya’nın saldırıları üzerine Zigetvar Kuşatılması (1566) yapılmış, bu sırada Kanuni beyin kanaması geçirmiştir.
Osmanlı-Safevi İlişkileri
• Şah Tahmasp’in Haçlılarla iş birliği yapması üzerine Irakeyn Seferi (1534), 2. sefer (1548), Nahçıvan Seferi (1553) düzenlendi.
• Hepsinde Osmanlı başarılı olmuş ve Amasya Antlaşması (1555) imzalanarak Van, Tebriz, Bağdat, Erivan, Azerbaycan alınmıştır.
• Amasya Antlaşması İran ile imzalanmış ilk antlaşmadır.
Osmanlı Deniz Savaşları
• Rodos (1521),Trablusgarp (1551) ve Sakız Adası (1566) işgal edildi. Böylece Akdeniz Türk gölü haline getirildi.
• Barbaros Hayrettin Yavuz desteğiyle Cezayir’de yönetim kurmuş Kanuni döneminde ise Osmanlı’ya katılmıştır. (1533)
• Venedik, Ceneviz, Malta ve Portekiz’in Haçlı donanmasına karşı Barbaros Paşa Prezeve Deniz Savaşını (1538) kazandı.
• Yemen, Sudan, Haberiştan alınarak Kızıldeniz Türk gölü haline getirildi. Cerbe Deniz Savaşı (1560) ile K.Afrika’da üstünlük sağlandı.
• Hint Deniz Seferleri (1538-1553) ile Portekizliler’e karşı yardım isteyen Hint Müslümanlara yardım edilmeye çalışıldı, başarısız olundu.
• Fransuva yine yardım istemiş, Osm.-Fr donanması Nice şehri (1543) ve Korsika Adasını (1553) aldı,, Fransızlara imtiyazlar verildi.

 II. Selim (Sarı Selim) Dönemi (1566-1574)
• Kıbrıs Fethi (1571) ile ada Venediklilerden alınmış, Doğu Akdeniz ticareti daha güvenli hale gelmiştir.
• Haçlılar İnebahtı Deniz Savaşı’nda Osmanlı donanması yakmıştır. Sadrazam Sokullu Mehmet durumu sakal kesilmesine benzetmiştir.
• Tunus (1574) ve Fas (1576) Osmanlı idaresine alınmıştır.


III-DURAKLAMA DÖNEMİ (1579-1699)
III. Murat Dönemi (1574-1595)
• Varis kral olmadığından Lehistan, Osmanlı himayesine alınmıştır bu sayede Baltık Denizi’ne ulaşıldı. (1575)
• Portekizlilerle Vadisseyl Savaşı (1576) yapılarak Fas, Osmanlı himayesine alınmıştır. (K. Afrika’daki en batıdaki ülke)
• 1578-1590 Osmanlı-Safevi Savaşları başlamış; Çıldır (1578-1579) ve Meşalaler (1583-1590) Muharebeleri yapıldı.
• Bu savaşların sonunda Ferhat Paşa Antlaşması (1590) ile Azerbaycan, Gürcistan, Dağıstan ile Doğu’daki en geniş sınırlara ulaşıldı.
• Lehistan Osmanlı himayesinden çıkmıştır. (1587)

III. Mehmet Dönemi (1595-1603)
• 1593-1606 Osmanlı Avusturya Savaşları başlamış; Eğri (1596) ve Kanije Kaleleri (1601) alındı, Haçova Savaşı (1596) yapıldı.
 Sancaktan gelip tahta çıkan son şehzadedir. Ardından kafes usulü getirildi. Ayrıca tüm kardeşlerini bebekken öldürtmüştür.

I. Ahmet Dönemi (1603-1617)
Osmanlı-Avusturya İlişkileri
• 2. Avusturya Savaşları sonrası Zitvatorok Antlaşması (1606) imzalanmış, Avusturya Kralı Osmanlı padişahıyla denk sayılmıştır.
• Bu antlaşma kaleler Osmanlı’da kalsa da ile Yavuz döneminde İstanbul Antlaşması (1533) ile kazanılan üstünlük kaybedilmiştir.
Osmanlı-Safevi İlişkileri
• Avusturya Savaşları ve Celalililerin yanında Safeviler (Şah İsmail) Osmanlı’nın üzerine yürümüş Ezbend Savaşı (1603) başlamıştır.
• Tebriz ve Erivan’ın da işgal edilmediyle Ferhat Paşa Ant ile alınan topraklar Nasuh Paşa Antlaşmasıyla (1612) geri verilmiştir.
• Ayrıca Safeviler, Osmanlı’ya ipek haracı da verecekti. Bir takım olaylar sonucu Serav Antlaşmasıyla (1618) maddeler yenilendi.
 Döneminde çıkan celali ayaklanmalarını Kuyucu Murat Paşa çok kanlı bir şekilde bastırmıştır.
 Ekber ve Erşet sistemini getirmiştir

II. Osman (Genç Osman) Dönemi (1618-1822)
• Lehistan’ın Boğdan’ı işgal etmesiyle savaş başladı ve Hotin Antlaşmasıyla (1621) ile barış sağlandı.
• Savaşta isteksiz olmaları nedeniyle Genç Osman Yeniçeri ocağını kapatmak istemiş, öldürülmüştür.

IV. Murat Dönemi (1623-1640)
• Hükümdarlığını ilk döneminde Kösem Sultan etkisinde kalmış; rüşvet, adam kayırma artmış, maliye bozulmuştur.
• Daha sonra yetkiyi eline almış sorunları düzeltmiş, içki ve gece dışarı çıkma yasağı getirmiştir.
• Koçi Bey Risaleleri ile bir takım memur atama, görevden alma türü şeyler düzenlenmiştir.
• 1623-1639 Osmanlı-Safevi Savaşı sonrası bugünkü sınırları da belirleyen Kasr-i Şirin Antlaşması (1639) imzalanmıştır.

Sultan İbrahim (Deli İbrahim) Dönemi (1440-1448)
• 4. Murat tüm erkek kardeşlerini öldürdüğü için korku içinde yaşamıştır, deli olduğu için tahtan indirilmiştir.

IV. Mehmet ( Avcı Mehmet) Dönemi (1648-1687)
• Kösem Sultan ve Ağalar Saltanatı’nın hüküm sürdüğü dönemdir. Kösem Sultan ölünce sona ermiştir.
Tarhuncu Mehmet Paşa Etkinliği (1652-1653)
• İlk kez modern anlamda bütçe planlaması yapılmıştır. Giderler gelirlerden fazla çıkmıştır.
• Bütçe açığını kapatıp, yolsuzluklara son vermeye çalışınca iftiralar atılarak öldürülmüştür.
• Tarhuncu’nun ölümüyle yine sorunlar başlamış, Yeniçeriler Vaka-i Vakvakiye [Çınar Vakası] (1656) ile birçok devlet adamını astı.
Köprülü Mehmet Paşa Etkinliği (1656-1661)
• İlk şartlı sadrazamdır. 1656’da kaybedilen Bozcaada ve Limni’yi Venediklilerden geri aldı. Yerine oğlu geçti.
Köprülü Fazıl Ahmet Paşa (1661-1676)
• Avusturya ile savaşılmış, zaferle dönülmüş ve Vasvar Antlaşması (1664) alındı.
• Girit adası tamamen fethedildi.
• Lehistan seferi sonrası zaferle dönülü Bucaş Antlaşlaması (1672) yapılmış İzvança (Zurowno) Antlaşmasıyla (1676) pekişmiştir.
Merzifonlu Kara Mustafa Paşa (1676-1683)
• Köprülü ailesinin yetiştirdiği başka bir sadrazamdır.
• Rusya üzerine düzenlenen Cehrin Seferi üzerine Bahçesaray Antlaşması (1681) yapılmış, Dinyester Nehri sınır kabul edilmiştir.
• Mezhep kavgaları nedeniyle Macarlar, Osmanlı’dan yardım istemiştir. Bunun üzerine Osmanlı II. Viyana Kuşatması (1623) başlattı. Kutsal Roma, Avusturya ve Lehistan’a yenilmiştir. Bundan cesaret alan Avrupalılar, Kutsal İttifak kurmuştur.
• Kutsal İttifak Tarafları: Venedik + Malta + Papalık + Rusya + German-Roma + Lehistan = VaMPiR GeL
• Osmanlı Tarafı: Boğdan + Osmanlı + Kırım + Eflak + Macaristan = BOKEM

II. Süleyman Dönemi (1687-1691)
II. Ahmet Dönemi (1691-1695)
• Kutsal İttifak’a karşı Salankamen Savaşında (1691) Sadrazam Köprülü Fazıl Mustafa Paşa şehit düşünce, etkili olamadı.
II. Mustafa Dönemi (1695-1703)
• Kutsal İttifak ile Zenta Savaşı (1697) yapılmış Osmanlı yenilgisi sonucu Karlofça Antlaşması (1699) imzalandı.
• İngiltere ve Hollanda arabulucuğuyla bu anlaşmayla Osmanlı batıda büyük çapta toprak kaybetmiş, gerileme dönemine girilmiştir.
• Rusya buna ek İstanbul Antlaşması (1700) ile Karadeniz’de Azak kalesini alıp, İstanbul’da elçilik bulundurma hakkına sahip oldu.

Duraklamanın Nedenleri
• Yönetimin Bozulması: Yaşça küçük padişahlar, kafes usulü ve tecrubesizlik, kadınlar
• İmparatorluk Karakteri: Çok uluslu olması, doğal sınırlara ulaşılması, kapitilasyonlar, bilimde geri kalması, sadece din eğitimi vermesi
• Ordunun Bozulması: Asker olmayanların yeniçeriye alınması, tımarın bozulup iltizamın gelmesi, yeniçerilerin devlete karışması
• Maliyenin Bozulması: Savaşların uzamasıyla askeri harcamaların artması, tımarın bozulması, ticaret yollarının yön değiştirmesi, israf, Avrupa’dan altın ve gümüşün gelmesiyle paranın değer kaybetmesi, kapitülasyonların sömürü aracı haline gelmesi, köyden kente göç

Duraklama Dönemi Islahatları
• Amaç eski düzeni geri getirmek olduğundan batıdan yararlanmaya gerek görülmemiştir.
• İlk düzenlemeler orduda yapılmış, ayaklanmalar (İstanbul, Celali, Eyalet) bastırılmıştır. Islahatların öncülüğünü sadrazamlar yapmıştır.


IV-GERİLEME DÖNEMİ (1699-1792)
Osmanlı Dış Politikası: Kaybettiği toprakları geri alma, toprak bütünlüğünü koruma, batıdaki gelişmelere göre ıslahatlar
Rusya Dış Politikası: Çar Deli Petro, Panslavizm düşüncesi ve sıcak denizlere inme amacıyla Osmanlı Devleti ile mücadele etmiştir.
Fransa Dış Politikası: Yedi Yıl Savaşlarıyla (1756-1763) sömürgelerini İngiltere’ye kaptırmıştır, Osmanlı ile iyi ilişkiler devam etti.
İngiltere Dış Politikası: Güneşi batmayan ülke… Sömürgelerini kaybetmemek için Osmanlı toprak bütünlüğünü savunmuştur.
Avusturya Dış Politikası: Kanuni’den beri Balkanlar’da egemenlik kurmak isteyen Avusturya, Rusya ile ittifaklar yapmıştı. Fakat Rusya’nın Balkanlar’da Panslavizmi desteklemesiyle Ziştovi Antlaşması (1791) sonrası Osmanlıyla barış politikası izlemeye başladı.

III. Ahmet Dönemi (1703-1730)
• Ruslarla Prut Savaşı (1711) yapılmış Prut Ant (1711) ile İstanbul Ant (1700) geçersiz sayılarak Azak kalesi geri alınıp, elçilik kalkmış.
• Avusturya ve Venedikler ile Petrovaradin Savaşı (1716) yapılmış Pasarofça Antlaşması (1718) ile Mora ve Girit adası Venediklilerden geri alınmış, Macaristan (Belgrat, Banat) Avusturya’ya verilmiştir.
Lale Devri
• İlk kez batı tekniğinden yararlanılmış; Kağıt, çini ve kumaş atölyeleri kurulmuş, çiçek açısı yapılmış, itfaiye örgütü kurulmuştur.
• Said Efendi ve İbrahim Müteferrika matbaayı getirmiştir. Levni nakkaş, Nedim edebiyatta öne çıkmıştır.
• Avrupa’nın önemli merkezlerine geçici elçiler yollanmıştır. Bazı barok ve mokoko gibi batı tarzı mimariler örnek alınmıştır.
• İstanbul Dostluk Antlaşması (1724) ile Safevilerin Kafkasya toprakları Osmanlı ve Rusya arasında paylaştırılmıştır.
• Patrona Halil İsyanı ile zevk ve sefaya baş kaldırılmış, Lale Devri bitmiş, III. Ahmet tahtan indirilerek I. Mahmut getirilmiştir.

I. Mahmut Dönemi (1730-1754)
• Osmanlı-Rusya-Avusturya arasında Belgrad Antlaşması (1739) imzalanmıştır.
• Avusturya Pasarofça Antlaşmasıyla aldığı yerleri (Belgrad, Sırbistan, Bosna vb) geri verdi. Dönemin en karlı antlaşmasıdır.
• Rusya Kırım’dan çekilip Karadeniz’de gemi bulundurmayacak. Karadeniz’in Türk gölü olduğu son kez kanıtlandı.
• Kanuni dönemi Fransa’ya dostluk için verilen kapitülasyonlar arabulucuk yaptığı için 1740’da sürekli hale geldi.
• Osmanlı-İran Savaşları ile Ahmet Paşa (1732), İstanbul (1739-Safeviler yerine Afşarlar geçti), Kerden (1746) Antlaşmaları ile ufak sınır değişimleri olmuş tekrar Kasr-i Şirin Antlaşmasına dönülmüştür.
 El bombası yapan Humbaracı ocağı ve hendesehane adlı askeri okulu kurmuş, orduyu batılı tarzda bölük-tabur-alay şeklinde ayırmıştır

III. Mustafa Dönemi (1757-1774)
• Rusların Çeşme’de Osmanlı donanmasını yakması üzerine (1770), Mühendishane-i Bahr-i Hümayun’u kurmuştur. (1773)
• Ordudaki topcu sınıfını düzenletmek için Fransız bir subaya Sürat Topçuları Ocağını kurdurmuştur.

I. Abdülhamit Dönemi (1774-1789)
• 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı ardından Küçük Kaynarca Antlaşması (1774) imzalanmıştır.
• Kırım’a bağımsızlık verilmiştir. (Böylece halkı Türk ve Müslüman olan bir bölge elden çıktı, halifelik ile hala bağlılık sürdü)
• Rusya Akdeniz ve Karadeniz’de istediği gibi dolaşabilecek. (Karadeniz Türk gölü olmaktan çıktı.)
• Tarihte ilk kez Osmanlı savaş tazminatı ödemiştir.
• Ruslara zorla kapitülasyonlar verilmiştir.
• Azak kalesi dolayları ve Kabardey Rusya’ya verildi.
• Ruslara Ortodoksluğun koruyuculuğu verilmiştir. Böylece Rusya, Osmanlı’nın iç işlerine karışabilecekti.
• Bunun üzerine Rusya, Kırım’ın iç işlerine karışınca savaş çıktı ve sonunda Ayvalıkavak Antlaşması (1779) imzalandı.
• Rus yanlısı Şahin Giray’ın hükümdarlığı kabul edilmiştir. 1783’de ise Kırım Rusya’ya katıldı.
 İstihkam Okulu açılmış, Lağımcı ve Humbaracı Ocakların ıslah edilmiştir.

III. Selim Dönemi (1789-1807)
• Aydınlanma Çağı sonrası 1789 Fransız Devrimi gerçekleşmiş; milliyetçilik, insan hakları ve meşrutiyet kavramları yaygınlaşmıştır.
• İhtilal sonrası sonucu dengeler değişti. Rusya-Avusturya’ya karşı Prusya-Osmanlı İttifakı kuruldu.
• Milliyetçilik akımı ve Rusya’nın topraklarına göz dikmesiyle Avusturya, Ziştovi Antlaşmasıyla (1791) Osmanlı barış dönemi başladı.
• Tek kalan Rusya, Osmanlı ile Yaş Antlaşması (1792) imzaladı. Dinyester Nehri sınır oldu, Osmanlı dağılma dönemine girdi.
• ABD ile Trablus (1796) ve Tunus (1797) Antlaşmalarıyla Amerika, Osmanlı’ya vergi vermiştir.
• İhtilal sonrası Osmanlı-Fransız dostluğu bozulmuş, Napolyon Mısır’ı İşgal edilmiştir (1798). Daha sonra İngiltere ve Rusya desteğiyle El-Ariş Sözleşmesi (1800), Paris Antlaşmasıyla(1802) Mısır geri alındı. Bu antlaşma sonrası Osmanlı denge politikası izlemeye başladı
 Batılı tarzda Nizam-ı Cedid (1717) ordusu kuruldu. Yeniçerilerin Kabakçı Mustafa İsyanı ile dağıldı, III. Selim öldürüldü.
 Askeri okullarda ilk kez yabancı dil eğitimi (Fransızca) verilmiş, yerli ticareti korumaya çalıştı, resmi devlet matbaası kurulmuştur.
 İlk kalıcı elçiler yollanmaya başlamıştır. Londra’ya Yusuf Agah Efendi yollanmıştır.
Gerileme Dönemi Islahatları
• Daha çok askeri alanda yapılmış, ilk kez batılının teknolojisinden yararlanmış, batı kültüründen etkilenildi. Genellikle başarısız oldu.



V-DAĞILMA DÖNEMİ

II. Mahmut Dönemi (1808-1839)
• Rusçuk halkının desteğine sahip yenilikçi Alemder Mustafa Paşa desteğiyle başa geçmiştir. Sadrazam, Alemdar Olayı ile öldürüldü.
• Sened-i İttifak (1808) ile ayanlar (derebeyler) ile birlik yapılmıştır. (Padişah ilk defa kendi otoritesi yanında bir güç kabul etmiştir)
• Mısır işgalinde Osmanlı’ya destek olan Rusya, Ege’deki adalardan çekilmeyip Fransızlarla Tilsit Antlaşması (1807) ile birlik yaptılar.
• Bunun üzerine Osmanlı, İngilizler ile Kale-i Sultaniye Antlaşması (1809) yaparak birlik kurdular.
• Ruslar Bükreş Antlaşması (1812) imzalandı. Ruslar Eflak ve Boğdan’dan çekilecek, Sırbistan’a imtiyazlar verildi.
• Fransız İhtilalinden etkilenip ilk ayaklanan toplum Sırplardır.
 Sırplar Bükreş Ant. ile (1812) imtiyaz, Edirne Ant. ile (1829) özerklik, Berlin Antlaşmasıyla (1878) bağımsızlık kazandı. (BEB)
• 1821-1823 Osmanlı-İran (Kaçarları) Savaşı sonucunda Erzurum Antlaşması (1823) ile Kasr-Şirin Ant (1639) sınırlarına dönüldü.
• Milliyetçilik, Etnik-i Eterya örgütü, Bizans’ı diriltme hayalleri ve batı desteği ile Yunan İsyanı (1820-1829) çıktı.
• Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa Mora ve Girit valiliğinin verilmesi karşılığında isyanı bastırdı.
• Daha sonra Rus-İngiliz-Fransızlar tarafından Navarin Faciası (1824) ile donanma yok edildi. Ruslarla masaya oturuldu.
• Ardından Edirne Antlaşmasıyla (1829) Sırplara özerklik, Yunanlara bağımsızlık verildi. (İlk bağımsızlık kazanan toplum Yunanlar)
• Navarin Olayı ile Mora ve Girit valiliğini alma hayali gerçekleşmeyince Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa Osmanlı’ya saldırdı.
• Savaş sonunda Rusya’dan yardım istendi, Kütahya Antlaşması (1833) ile Suriye, Girit, Adana valiliği Kavalılı’ya verildi.
• Nizip Savaşı (1839) yapılmış Prusya Krallığından destek gelmesine karşı savaşı Mısır kazanmıştır.
• Rusya ettiği yardıma karşılık Hünkar İskelesi Antlaşması (1833) imzaladı.
• Buna göre Rusya, Osmanlı’ya bir saldırı olursa yardımcı olacak, boğazlardan İngiltere ve Fransa geçemeyecek.
• Bu antlaşma 8 yıl geçerli olacaktı. Bununla birlikte ilk kez Boğazlar sorunu uluslararası bir konu haline gelmiştir.
• Mısır sorunun çözümü için Birleşik Krallık (İngiltere) ile Balta Limanı Ticaret Antlaşması (1838) imzalandı.
• İki ülke arasında gümrük vergisi kalkmış, tekel sistemi kaldırılacak İngilizler istediği kadar hammadde satın alma fırsatı buldu.
Askeri Yenilikler (SEVDAM BiR)
 Sekban-ı Cedid (1808), Nizam-ı Cedid ordusunun yerini doldurmak için kurulmuş. Yeniçerilerin Alemdar Olayıyla kapatılmıştır.
 Yeniçerin yerini alması için Eşkinci Ocağı kurulmuş, yeniçeri baskıları nedeniyle kapatılmıştır.
Vaka-i Hayriye (1826) ile Yeniçeri Ocağı kaldırılmıştır.
 Yeniçerilerin kaldırılmasıyla Asakir-i Mansure-i Muhammediye (1826) ordusu kurulmuştur. Tımar yerine redif birlikleri kuruldu.
Yönetiminde Yenilikler
 Divan-ı Hümayun kaldırılarak Nazırlıklar (Bakanlıklar) kuruldu.
 Tüzük düzenlemesi için Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliye, memurların denetlenmesi için Dar-ı Şuray-ı Bab-ı Ali kuruldu.
 Müsadere usulü (devlet adamlarının malına el koymak) kaldırılarak özel mülkiye korundu.
 Köy ve mahalle idari örgütlenmeleri kuruldu, muhtarlar atandı. Ayanlık kaldırılarak iller merkeze bağlandı.
 Memurlara rütbe ve nişan verildi. Tımar ve zeamet kaldırıldı memurlar maaşa bağlandı.
 Askeri amaçlı ilk nüfus sayımı yapıldı.
Eğitimde Yenilikler
 İlk tıp okulu Mekteb-i Tıbbıye-i Şehane (İstanbul Tıp Fakültesi), ilk askeri okul Mekteb-i Harbiye (Kara Harp Okulu) kuruldu.
 Medreselerin yanında Avrupai tarzı eğitim veren okullar, Rüştiye adlı ortaokul, Mızıkay-ı Humayun adlı bando okulu da açılmıştır.
 Devlet adımı yetiştirmek için kurulan enderun yerine Mekteb-i Maarifi Adliye açılmıştır.
 Avrupa’ya ilk kez öğrenci yollandı(Jön Türkler). İlk resmi gazete Takvim-i Vekayi (1831) çıkarıldı.
Toplumda Yenilikler
 Devlet dairelerine II. Mahmut’un resmi atıldı.
 Memurlara fes, ceket, pantolon giyme zorunluluğu getirildi.
 Polis, posta ve karantina örgütleri kuruldu. İstanbul için pasaport uygulaması başlatıldı.

Abdülmecit Dönemi (1839-1861)
Tanzimat Fermanı (1839)
• Tüm vatandaşların can ve mal güvenliği sağlanacak, mahkemeler açık olarak yapılacak, zorunlu askerlik kabul edilmiştir.
• Bu sayede milliyetçiliğin etkisini azaltıp, gayrimüslimler devlete bağlanması amaçlanmış, Avrupa desteği alınmak istenmiştir.
• Tanzimat Dönemi (1839-1879): Osmanlı vatandaşlığı getirilmiş, Fransızlardan örnek ceza ve ticaret kanunları hazırlandı.
 Edebiyatımıza yeni akım ve türler girdi, demiryolları yapıldı (1854), Şirket-i Hayriye (1854) adlı denizyolu işletmesi kuruldu.
• Osmanlı-Mısır sorunu Londra Antlaşmasıyla (1840) ile Mısır, Kavalalı’ya bırakılacak, donanma ve Suriye’yi Osmanlı’ya geri verecek.
• Hünkar İskelesi Antlaşmasının süresi dolmasıyla Londra Boğazlar Sözleşmesiyle (1841) boğazlar Osmanlı hakimiyetinde kalacaktır.
• Ruslar boğazlardaki hakimiyetini kaybetmesi, Ortodoks ve Kudüs Kiliselerini kontrolü için Kırım Savaşı (1853-1856) başlatmıştır.
• Ruslar Sinop Baskını (1853) ile Osmanlı donanmasını yakmıştır. Ardından tüm Avrupa devletleri Osmanlı’yı desteklemiştir.
• Paris Ant.(1856) ile Osmanlı, Avrupa ülkesi sayılıp, Karadeniz askersiz olacaktır. (İngiltere’den ilk dış borç Kırım Savaşında alındı)
• Islahat Fermanıyla da Ruslar, Osmanlı iç işlerine karışma hakkını kaybetmiş, bir Orta Asya’ya genişleme politikası gütmüşlerdir.

 Islahat Fermanı (1856)
• Din ve mezhep özgürlüğü sağlanacak; yabancı okul, kilise, banka kurabilecekler.
• Gayrimüslimlere karşı küçük düşürücü sözler yasaklanacak.
• Gayrimüslimler devlet memuru olabilecektir. Askeri okula da alınabilecekler.
• Gayrimüslimler il meclislerine üye olabilecekler. Böylece çoğunlukta oldukları yerlerde denetim onlara geçmiştir.
• Gayrimüslimler bedel karşılığında askerlikten muaf olabilecek.
• Gayrimüslimlerden alınan cizye ve haraç kaldırılacak, iltizam sistemi bitecek.
• Gayrimüslimler meclis açabilecek, bu kararlar Babıali tarafından onaylanırsa yürürlüye girecektir.
• Karma mahkemeler kurulmuştur.
Sonuçları
 Müslüman halk tepkiler vermiş, ırkçılık artmış, dağılmayı hızlandırmıştır. Avrupalılar yine iç işlere karışmaya devam eti.
 Islahat’ın Tanzimat’tan farkı; devlet yönetimi değil Avrupa baskısıyla yapılmıştır, toplumsal değil sadece azınlıklara yöneliktir.
 Ayrıca Abdülmecit döneminde ilk kağıt para kaime basılmıştır.
 1857’de Milli Eğitim Bakanlığının temeli olan Maarif-i Umumiye Nezareti kuruldu. 1866’da Nizanname ile eğitime düzen verildi.

Abdülaziz Dönemi (1861-1876)
 Tanzimat Dönemi yenilikleri devam etmiştir.
 Bank-ı Osman-i Şahane (Osmanlı Bankası) açıldı. (1863)
 Osmanlı donanmasına ilk zırhlı savaş gemisi katıldı. (1864)
 Mekteb-i Sanayi (sanayi okulu) açıldı. (1865)
 Darülfünun adında üniversiteye karşılık eğitim kurumu açılmıştır. (1868)
 Yüksek yargı kurumu Şura-yı Devlet (Danıştay) kurulmuştu. (1868)
 Müslümanlar için Ahmet Cevdet Paşa öncülüğünde Mücelle (medeni hukuk) çıkarıldı. (1869)
 Darülmuallimat adlı kız öğretmen okulu kuruldu. (1870)
 Darülşafaka (Şevkat yuvası) yetimlere veya fakir çocuklara eğitim verilmesi için açılmıştır. (1873)
• Jön Türkler Avrupa’dan etkilenip meşrutiyet fikrini savunmuşlardır. Bunu kabul etmeyen Abdüllaziz tahttan indirilip öldürülmüştür.

II. Abdülhamit Dönemi (1876-1909)
• Jön Türklerin desteğiyle başa gelmiş I. Meşrutiyet ilan edilip ilk Osmanlı Anayasası Kanun-i Esasi (1876) kabul edilmişti.
• Belçika ve Prusya Anayasaları esas alınarak düzenlenmiştir. Aynı zamanda ilk yazılı Türk anayasasıdır.
• Osmanlı erkekleri tarafından Meclis-i Mebusan, padişah tarafından Meclis-i Ayan olarak 2. meclis vardı. Halk yönetime katıldı.
• Kanun teklifini sadece hükümet verebilirdi. Hükümet padişaha sorumluydu. Padişah meclisi açma ve kapatma yetkisine sahipti.
• 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) sırasında azınlık etkinlikleri nedeniyle meclis kapatılıp, anayasa askıya alındı.
 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi)
• Ruslar Balkanlardan Yeşilköy (Bakırköy)’e, Kafkaslardan Erzurum’a kadar gelmişlerdir.
• Bunun üzerine Ayestefanos (Yeşilköy) Antlaşması (1878) imzalandı, bu antlaşma büyük devletlerin işine gelmedi.
• Böylece antlaşma geçersiz sayıldı ve hafifletilerek Berlin Antlaşması (1878) imzalandı.
• Osmanlı’ya bağlı özerk Bulgaristan Krallığı kuruldu. (Meşrutiyet sonrası 1908’de ayrıldı.)
• Bosna-Hersek Avusturya-Macaristan yönetimine bırakıldı. (Meşrutiyet sonrası 1908’de Avusturya tamamen el koydu)
• Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsız olacaktı. (SaKaR)
• Kars, Ardahan, Artin ve Batum Rusya’ya bırakıldı.
• Ermenilere ıslahatlar istendi. (Böylece ilk defa Ermeni sorunu gündeme gelmiştir.)
• Kıbrıs Sözleşmesi'yle (1878) ada geçici olarak verildiği halde Osmanlı’nın I. Dünya Savaşına girmesiyle İngilizler el koydu.
 Rusya’nın Balkanlar’da güçlenip Akdeniz’e inmesi engellendi.
 Bu anlaşma sonrası İngiltere, Osmanlı’nın bütünlüğünü korumayı bırakmış, Osmanlı-Almanya yakınlaşması gerçekleşmiştir.
• Fransa Tunus’u (1881), İngiltere Mısır ve Sudan’ı, (1882), Bulgaristan Doğu Rumeli’yi (1885), İtalya Habeşistan’ı (1885) işgal etti.
• Yunanlar Girit’teki ayaklanması bastırılıp İstanbul Antlaşması (1897) imzaladı. (1913’de Atina Antlaşmasıyla ada kaybedildi)
• İttihatçı ayaklanmaları sonucu 2. Meşrutiyet İlan edildi.
• Sansür kaldırılmış, padişahın veto hakkı kısıtlanmış, Meclis padişahtan izinsiz yasa önerme hakkına sahip ılmuştur.
• İttihat ve Terakki (Batıcı-Türkçü), Ahrar Fıkrası (liberal-yerel yönetim), İtilaf ve Hürriyet Fırkası (liberal) gibi oluşumlar vardı.
• İttihatçılık sivil olarak başlasa da zamanla Osmanlı subaylarına yayılmış, Selanik merkez olarak seçilmişti.
• Bu dönem sonrası Osmanlıcılık, Türkçülük, Batıcılık, Adem-i Merkeziyetçilik gibi siyasette etkili oldu.
• 31 Mart Olayı (13 Nisan 1909) ile İttihatçı karşıtı şeriatçı bir ayaklanma çıktı. Ayaklanma bastırıldı II. Abdülhamit tahtan indirildi.
 Dış borçların ödenememesiyle Avrupa ülkeleri Duyum-u Umimiye (1881) kurarak Osmanlı’nın gelirlerine el koydu.
 Theodor Herz adlı Siyonist lider, II. Abdülhamit’ten Filistin topraklarını satmasını istedi.
 İlk bomonti fabrikası, Galata rıhtımı ve birçok bölgede şimendifer denilen demiryolları arttırıldı, telsiz ve telgraf hatları hizmete girdi.

V. Mehmet (Mehmet Reşat) Dönemi (1909-1918)
Trablusgarp Savaşı (1911-1912)
• İtalya’nın siyasi birliğini tamamlayıp ham madde ihtiyacını karşılamak için kendine yakın olan Trablusgarp’ı işgal etti.
• Balkan Savaşları ve Mısır’ın işgal altında olması nedeniyle bölgeye yardım gönderemezdi. Bunun üzerine Mustafa Kemal, Enver Paşa, Fethi Bey gibi vatansever subaylar kılık ve kimlik değiştirerek bölge halkını örgütleyip, İtalyanları sahilden içeri sokmadılar
• İtalyanlar sonuç alamayınca On iki Ada’yı işgal edip, Çanakkale Boğazını topa tutunca Uşi Antlaşması (1912) imzalandı.
• Trablusgarp ve Bingazi İtalyanlara bırakıldı. (Afrika’daki son toprak parçası da kaybedildi)
• Rodos ve Oniki Ada Yunanlardan korumak için Balkan Savaşları sonunda kadar geçici olarak İtalyanlara bırakıldı.
 Daha sonra İtalyanlar burayı topraklarına katmış Paris Barış Antlaşmasıyla (1947) Yunanistan’a geçmiştir.
• Enver Bey ve Talat Paşa önderliğinde İttihatçılar, Bab-ı Ali Baskını (1913) ile darbe yapıp iktidarı ele geçirmişlerdir.
Balkan Savaşları (1912-1913)
I. Balkan Savaşı
• Rusya destekli Balkan Devletleri (BüYüSeK-Bulgaristan,Yunanistan, Sırbistan, Karadağ) Osmanlı’ya karşı savaştılar. Osmanlı yeterince asker terhis edemeyince yenildi. Bunun üzerine konferans düzenlenip Londra Antlaşması (1913) imzalandı.
• Osmanlı Devleti batı sınırı Midye-Enes hattı olacaktı. (Edirne, Tekirdağ sınır dışı kaldı, Balkan göçleri başladı)
• Yunanistan; Selanik, Güney Makedonya ve Girit’ alacak.
• Bulgaristan; Edirne, Kırklareli, Dedeağaç ve bütün Trakya’yı alacaktı.
• Sırbistan; Orta ve Kuzey Makedonya’yı alacaktı.
 Osmanlı Ege Denizindeki egemenliğini kaybettip, Bulgaristan ise Ege’ye ulaştı.
 İttihatçı-İtilafçı kavgası, Mustafa Kemal’in siyasetin orduya karışmaması gerektiği görüşü bu savaş sonunda kanıtlandı.
 Osmanlı ile sınırı kalmayan Arnavutluk bağımsızlığını ilan etti. (1912)
II. Balkan Savaşı (ABİ)
• Bulgaristan’ın fazla toprak almasıyla Romanya, Osmanlı, Karadağ, Sırbistan, Yunanistan (ROKSY) Bulgaristan’a savaş açtı.
• Bükreş Antlaşması; Bulgaristan topraklarını Romanya, Sırbistan ve Yunanistan ile paylaşmıştır.
• İstanbul Antlaşması: Edirne, Dimetoka, Kırklareli Osmanlı’ya, Kavala ve Dedeağaç Bulgaristan’a verilip Türkler korunacak
• Atina Antlaşması: Yanya, Selanik ve Girit Yunanistan’a bırakılacak. Türk azınlığın hakları korunacak.
I. Dünya Savaşı (1914-1918): Sırpların Avusturya-Macaristan veliahtını öldürmeleriyle başlamıştır
I. Dünya Savaşı’nın Nedenleri
• Genel Nedenler: Fransız İhtilalinin doğurduğu milliyetçilik, Sanayi Devriminin doğurduğu sömürgecilik, ham madde arayışı
• Özel Nedenler: Siyasi birliğini geç tamamlayan Almanya ve İtalya’nın etkinlikleri, Japonya’nın Uzakdoğu egemenliği istemesi Rusların Panslavizm ve sıcak denize inme düşüncesi, Fransa’nın Almanya’ya kaptırdığı kömür havzasını geri almak istemesi.
 Taraflar
1. İttifak Devletleri: Almanya, Avusturaya-Macaristan daha sonra İtalya ayrılıp Osmanlı ve Bulgaristan katıldı.
2. İtilaf Devletleri: İngiltere, Rusya, Fransa daha sonra İtalya, Japonya, ABD, Romanya, Yunanistan, Sırbistan katılmıştır.
Osmanlı’nın Savaşa girmesi
• Osmanlı’nın Amacı: Kaybettiği toprakları geri almak, Alman hayranlığı ve yakınlaşması, borçlardan kurtulmak, Turancılık
• Almanya’nın Amacı: Osmanlı’nın halifelik gücü, insan kaynağı ve konumunu kullanmak, Musul-Kerkük petrolleri
 Osmanlı-Almanya İttifak Ant.(1914) ile Osmanlıya verilen 2 Alman gemisi (Yavuz ve Midilli) Rus limanlarını bombaladı.
Osmanlı Devleti’nin Savaştığı Cepheler
1- Kafkas (Doğu) Cephesi (İlk kapanan Cephe)
• Rusya’daki Türklerin yardımıyla Rusya’yı saf dışı bırakıp, Azerbaycan petrollerine ulaşmak ve Türk birliği hedeflendi.
• Sarıkamış Harekatında (1915) çetin kış şartları nedeniyle büyük kayıplar verildi. Rusya doğuyu ve sahili işgal etti.
• Kafkas Cephesinde görevlendirilen Mustafa Kemal, Ruslardan Muş ve Bitlis’i geri aldı. (1916)
• Azerbaycan-Dağıstan destekli Kafkas İslam Ordusu ile Bakü Hareketi (1918) şehir kurtarıldı.
• Ruslardan destek alan Ermeniler, katliamlar yapmıştır, Kazım Karabekir onları yenilgiye uğraşmış. Tehcir Kanunu (1915) çıktı.
• Rusya’da Bolşevik İhtilali (Ekim 1917) çıkmasıyla Rusya savaştan çekildi, Brest-Litowsk Antlaşması (1918) imzalandı.
• Kars, Ardahan, Batum Osmanlı’ya verilecek. (Osmanlı’nın tek toprak kazandığı anlaşmadır fakat geçersiz sayılmıştır)
• Azerbaycan ve Ermenistan ile Batum Antlaşması (1918) yapıldı. (Ermenistan ile imzalanan ilk antlaşma)
2-Süveyş Kanalı Cephesi: İngilizlerin sömürge yollarını kesip, Mısır’ı almak için açıldı. Almanya yeterince yardım gönderemedi.
3- Hicaz-Yemen Cephesi: Kutsal yerleri korumak amacıyla açılmıştır Mekkeli Şerif Hüseyin, İngilizlere destek olmuştur.
4K Irak Cephesi: Koruma amaçlı açılan bir cephedir. Irak petrollerini alıp, karadan Ruslarla birleşmek isteyen İngilizler Katül Amare’de engellense de işgal devam etti.
5- Filistin-Suriye Cephesi: Koruma amaçlı açılan bir cephedir. İngilizler Arabistanlı Lawrence Arapları ayaklandırdı. Mustafa Kemal Halep’te savunma kurdu.
6- Çanakkale Cephesi: Koruma amaçlı açılan bir cephesidir. İstanbul ve Boğazları alıp Osmanlıyı bitirmek, Ruslara destek olup ve Balkan devletlerinin desteğini almak
• Türk askeri Conkbayırı, Anafartalar, Kireçtepe, Arıburnu ve Çimentepe’de önemli zaferler kazanılmasıyla işgalciler geri döndü.
• Bunun sonucunda I. Dünya Savaşı uzamış, Mustafa Kemal içte ve dışta tanınmış, Kuva-i Milliye ruhu doğdu. (1915-1916)
• Rusya’da Bolşevik devrimi, İngiltere’de hükümet değişikliği oldu. Sömürü devlete umut doğdu.
7-Müttefiklere yardım için gidilen cepheler: Romanya, Makedonya ve Galiçya.

Wilson İlkeleri
• Yenilen devletlerden savaş tazminatı alınmayacak, sömürgecilik bitecek.
• Kara suları dışında savaş ve barışta denizlerde serbestlik olacak.
• Osmanlı’da Türklerin çoğunluktaki bölgelerinde egemenlikleri tanınacak, diğer uluslara kendi kendine yönetme hakkı verilecek
 I. Dünya Savaşını Bitiren Antlaşmalar
• Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918): İttihatçılar istifa edip, ülkeyi terk ettiler
• Çanakkale ve İstanbul Boğazları İtilaf Devletlerine bırakılacak.
• İtiraf devletleri güvenliklerini tehlikede gördükleri bölgeyi işgal edebilecekler.
• Vilayet-i Sitte’de (SEV BED-Sivas, Erzurum, Van, Bitlis, Elazığ Diyarbakır) Ermeni desteği alınacaktır.
• Bütün haberleşme istasyonları itilaf devletlerine geçecektir.
• İç güvenlik ve sınır koruması dışında ordu terhis edilecektir. Donanmaya el konulacaktır.
• Alman memurlar ülkelerine dönecek, Trablusgarp ve Kafkasya’daki Türk subayları geri çekilecektir.
• Liman ve tersaneler ve demiryolları itilaf devletlerine geçecektir.
• İtilaf devletleri ülkenin akaryakıt, kömür vb maddelerini kullanabilecek.
 İngilizler Irak (Musul), Ürdün, Filistin’i, Fransızlar Suriye, Lübnan, Adana, Antep, Maraş’ı, İtalyanlar Batı Anadolu, İzmir’i Yunanlar, Kars’ı Ermeniler işgal etmiştir.
• Paris Barış Konferansı (18 Ocak 1919): Savaş bitmiş yenilen devletlerle anlaşmalar imzalanmaya başlamıştır.
• Ulusların siyasi bağımsızlık ve güvenlik haklarının garantiye alınması için Milliyet Cemiyeti (Cemiyet-i Akvam) kurulacak.
• Ermeniler ilk defa Doğu Anadolu’da devlet kurma fikrini dile getirdi. Yunanların İzmir işgali resmileşti.
• İtalyanların Boğazlar’ yakın olması itilaf devletlerinin hoşuna gitmemiş, ilk görüş ayrılıkları başlamıştır.
• Savaş tazminatı yerine onarım ücreti, sömürge yerine manda ve himaye ortaya çıkmıştır.
• Versay Antlaşması (28 Haziran 1919): İtilaf devletleri ve Almanya arasında imzalanmıştır.
• Alses-Loren’i Fransa’ya, topraklarının bir kısmını Belçika ve yeni kurulan Çekoslavakya, Polonya, Litvanya’ya verildi.
• Diğer ittifak devletleriyle ilişkiler kesilip, sömürgeler galip devletler arasında paylaştırıldı.
• Savunma hatları iptal edilip, savaş tazminatı istendi ve askeri-ekonomik sınırlamalar getirildi.
• Sen-Cermen Antlaşması (10 Eylül 1919): İtilaf devletleri ve Avusturya arasında imzalanmıştır.
• Avusturya-Macaristan ayrı devletler sayılacak. Macaristan, Çekoslovakya, Yugoslavya’nın bağımsızlığı tanındı.
• Bir kısım topraklar İtalya, Bosna-Hersek Yugoslavya’ya, Sekelistan (Macar) Romanya’ya, Galiçya Polonya’ya verildi.
• Avusturya ve Almanya’nın birleşmesi engellenmiş, ekonomik ve askeri sınırlamalar getirilmiştir.
• Növyi Antlaşması (29 Kasım 1919): İtilaf devletleri ve Bulgaristan arasında imzalanmıştır.
• Bir kısım topraklarını Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya’ya verdi.(Bulgaristan’ın Ege ile bağlantısı kesildi)
• Triyanan Antlaşması (4 Haziran 1920): İtilaf devletleri ve Macaristan arasında imzalanmıştır.
• Bir kısım topraklarını Çekoslovakya,Yugoslavya ve Romanya’ya verdi. Macaristan’ın denizle bağlantısı kesildi.
• Sevr Antlaşması (10 Ağustos 1920): İtilaf devletleri ve Osmanlı Devleti arasında imzalanmıştır.
• Osmanlı Yunanistan, İtalya, İngiltere, Fransa arasında paylaştırılmış Ermeni ve Kürt devleti kurulması istenmiştir.
• İzmir’in Yunanlara bırakılması İngiltere-İtalya anlaşmazlığına neden oldu. Rodos ve on iki ada İtalyanlara verildi.
• Mondro daha da ağırlaştırılmıştır. Yunanlar Ege Adaları ve Trakya’yı da almış, azınlıklar geniş haklar elde etmiştir.
 I. Dünya Savaşı’nın Sonuçları
• İttifaklar ve Rus çarlığı parçalanıp Polonya, Litvanya, Yugoslavya, Çekoslovakya gibi devletler ortaya çıktı. (PALYaÇoM)
• Napolyon Savaşları (1803-1815) sonrası yapılan Viyana Kongresi (1815) ile şekillenen Avrupa siyasi haritası değişmiştir.
• Milletler Cemiyeti kurulmuş; İngiltere, Fransa, İtalya ve Japonya gibi devletler yeni güç olmuştur.
• ABD Monroe Doktrini (Amerika’nın Avrupa’ya karışmaması) çiğnemesine karşın tekrar yalnızlık politikasına dönmüştür.


__________________

Mesajı son düzenleyen BaJeros ( 26-01-18 - 20:41 )
  Alıntı Yaparak CevaplaAlıntı Yaparak Cevapla
Eski 10-03-18, 19:07 #2
emrecnn60 emrecnn60 çevrimdışı
Varsayılan C: Kısa notlar halinde Osmanlı Tarihi!


Yararlı//
Teşekkürler
  Alıntı Yaparak CevaplaAlıntı Yaparak Cevapla
Eski 10-03-18, 19:10 #3
Mehmet KAYA Mehmet KAYA çevrimdışı
Varsayılan C: Kısa notlar halinde Osmanlı Tarihi!


Teşekkürler bilgiler için.
  Alıntı Yaparak CevaplaAlıntı Yaparak Cevapla
Cevapla

Bu konunun kısa yolunu aşağıdaki sitelere ekleyebilirsiniz

Taglar
antlaşması, dönemi, ile, ilk, osmanlı

Konu Araçları

Gönderme Kuralları
Yeni konu açamazsınız
Cevap yazamazsınız
Dosya gönderemezsiniz
Mesajlarınızı düzenleyemezsiniz

BB code is Açık
Smiley Açık
[IMG] kodu Açık
HTML kodu Kapalı



Tüm saatler GMT +3. Şuan saat: 03:43
(Türkiye için artık GMT +3 seçilmelidir.)

 
5651 sayılı yasaya göre forumumuzdaki mesajlardan doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir. Şikayet Mailimiz. İçerik, Yer Sağlayıcı Bilgilerimiz. Reklam Mailimiz. Gizlilik Politikası. Tatil
Copyright © 2018