Cevapla
 
Konu Araçları
Eski 11-10-11, 18:41 #1
As ~ As ~ çevrimdışı
66 || Otomobil Ses Sistemleri || As ~

[IMG]http://img90.**************/img90/1575/c2i62159ix9ix0do8xz2as0.gif[/IMG]

SES NEDİR?

Ses enerjisi bir titreşimdir. Maddeden oluşan bir ortamda yayılan mekanik bir titreşim dalgasıdır. Bir klinisyene göre ise ses, işitme duyusunun uyaranıdır.

Başlıca Özellikleri ;

  • Bir denge noktasından hareket ileri-geri olabileceği gibi aşağı yukarıda olabilir.
  • Belirli bir hareketin belirli bir sürede tekrarlanmasına salınım denir.
  • Salınım hareketi yapan cismin hareketi sırasında denge noktasından olan en büyük uzaklığına salınım hareketinin genliği denir.
  • Salınım hareketi yapan bir cismin birim zamanda yaptığı salınım sayısına frekans denir.Frekans için kullanılan birim Hertz dir. Kısaca Hz ile gösterilir.Örneğin frekansı 15 Hz olan bir cisim bir saniyede 15 salınım hareketi yapıyor demektir.
  • Ses bir ortamda dalgalar halinde yayılır.
  • Ses=Titreşim
  • Sesin yayılabilmesi için maddesel ortama ihtiyaç vardır. örneğin uzay boşluğunda ses yayılmaz.
  • Ses dalgalarının genliği ne kadar büyükse ses o kadar şiddetlidir.
  • *Cismin titreşim enerjisi ne kadar büyükse titreşimin genliği o kadar büyük olur.
  • Sesin şiddeti genliğiyle ilgilidir. Genliği büyük sesler daha şiddetlidir.
  • Uzun tel kalın tele göre daha kalın ses çıkarır.
  • Sesin ince ya da kalın olması sesin yüksekliği olarak adlandırılır.Ses ne kadar inceyse o kadar yüksek olduğu söylenir.
  • *Sesin ince ya da kalın duyulmasına neden olan özellik ses dalgalarına ait frekanstır. Sesin frekansı ne kadar büyükse ses o kadar ince duyulur. Sesin frekansı ne kadar küçükse o kadar kalın duyulur.
  • Yüksek frekanslı ince seslere tiz ses düşük frekanslı kalın seslere pes ses denir.
  • Sesin frekansı titreşen cismin türüne bağlıdır.
  • Tellerin boyları,gerginlikleri ve yapıldıkları maddelerin cinsi telden gelen sesin frekansını etkiler.
  • Gergin telden daha tiz(ince) ses çıkar.
  • Kalın telden daha pes ses yani kalın ses elde edilir.
  • Kısa telden daha tiz ses çıkar.
  • Üflemeli müzik aletlerinden elde edilen ses havanın yol aldığı kanalla ilgilidir.
  • Ses dalgalar halinde yayılan bir enerji türüdür.
  • Sesin havadaki hızı 340m/s dir. Işığın havadaki hızı ise 300.000.000 m/s dir.
  • Ses en hızlı katılarda en yavaş ise gazlarda yayılır.
  • Sıcaklık arttıkça sesin hızı da artar.


Ses frekansı


Bir saniyede oluşan titreşimlerin sayısına ses frekansı denir. Ses frekans birimi Hertz (Hz)'dir. Frekansı arttıkça ses tizleşir (incelir). Düşük frekanslı sesler pes (kalın) sesleri oluşturur. İnsan kulağı 16 ile 20000 Hz arasındaki sesleri işitebilir. Saniyede titreşimi 16'dan az olan seslere subsonik, 20000 üzerinde olanlara ise ultrasonik sesler denir.




Bir de
Çeşitli Ses Kaynaklarının Frekanslarına göz atalım..





- Ses ve Frekans ilişkisi -


Ses - Frekans ilişkisi:Frekansın yüksek olması sesin sahip olduğu hava basıncının birim zamanda daha çok değiştiğini gösterir. Frekans yüksekse sesi daha ayrıntılı duyarız.

Hava- Basınç seviyesi ilişkisi: Basınç seviyesi ses dalgasının genliğini gösterir. Ses dalgası da sesin kuvvetliliğini(yüksek ses derecesini) gösterir. Yüksek basınç kulak zarını daha kuvvetli titreştirir.

Hoparlörün sesi üretmesi, değinildiği gibi titreşimle sağlanır. Titreşim manyetik alanla sağlanan kuvvetle oluşturulur. Mıknatıs içerisindeki ses sargısına uygulanan belirli genlik ve frekanstaki elektriksel işaret sargıya bağlı konik şekildeki diyaframı titreştirerek ses üretilir. Sargıda oluşan akımın yönüne göre itme ve çekme kuvveti oluşarak diyafram hareket eder. Diyafram kağıt, plastik veya metal olabilir. Askının görevi ise diyaframı gergin tutmak ve ses yüzeyi(titreşim yüzeyi) oluşturmaktır. Ağ ise tel sargıyı kasaya tutturmak ve belirli bir pozisyonda durdurmak için kullanılır. Ağ, sargının hareketini engellemez.

Her sistem çalışabileceği belirli bir frekansa sahiptir. Bu frekans değerinin üzerinde frekans sitem tarafından algılanmaz veya işleme konulmaz. Hoparlörlerde yapı olarak rahatça ses üretebilecekleri frekanslara göre çeşitli yapıya sahiptirler. Her bir yapı ses frekans bandındaki yüksek, orta ve düşük frekansları daha iyi üretebilmek ve daha geniş bir frekansa sahip olabilmek için geliştirilmiştir. Aşağıda bu yapılar açıklanmıştır.





[IMG]http://img90.**************/img90/1575/c2i62159ix9ix0do8xz2as0.gif[/IMG]

HOPARLÖRLER

Elektrik enerjisini ses enerjisine çevirir.
1. Konik hoparlörler (Direkt radyatörler) Ses dalgalarını doğrudan doğruya yayımlarlar
2. Hunik hoparlörler (Endirek radyatörler).Ses dalgalarını huni biçiminde bir borudan geçirerek yayımlarlar.

Özellikleri

1. Hoparlör toplam distorsiyonu küçük olmalıdır (Diyafram devintisi 2 mm.den küçük olmalı).
2. Frekans yansıtsama eğrisi düz, düzgün, geniş olmalı (Konuşma için:200- 7000 Hz/ Konuşma netliği için 3000 Hz.de tümsek olmalı).
3. Güç dönüştürme verimi yüksek olmalı.
4. Büyük ses (Akustik) güçlerde hoparlör hasara uğramamalıdır
5. Transit işaretleri algılayabilmelidir.
6. Yönelgenlik (Direktivite) her frekansta aynı olmalı.
7. Sağlam olmalı.
8. Birim akustik güce isabet eden maliyeti düşük olmalı.


[IMG]http://img90.**************/img90/1575/c2i62159ix9ix0do8xz2as0.gif[/IMG]

Hoparlör Çeşitleri

1. Dinamik hoparlör (devingen bobinli),

Dinamik Hoparlörler :

Hoparlörün çalışma prensibi dinamik mikrofonlara çok benzer.
Bir elektromagnetik etki hareketi verir. Bu nedenle adına Dinamik hoparlör denmiştir. Ancak, bütün hoparlörler Dinamik karaktere sahip olduğundan her defasında "Dinamik" kelimesini kullanmaya gerek duyulmamaktadır.
Çalışma prensibi şöyledir:

Bir sabit mıknatıs üzerine, ileri-geri hareket edebilen bir bobin yerleştirilmiştir. Bu bobin, dayanıklı özel bir kağıttan yapılmış olan, huni şeklindeki mambrana bağlıdır.
Bobin, ses frekansı geriliminin etkisiyle ileri-geri hareket ettikçe kağıt mambranı titreştirir. Bu titreşim sese dönüşür.

Bobin ileri-geri hareketi nasıl sağlanmaktadır?
Bobin hareketi üretim türüne göre şu iki şekilde sağlanabilir:
1. Bobin Hareketi:

Şekil 7.10 'da görüldüğü gibi bir sabit mıknatıs çubuk N ve S şeklinde kutuplandırılmıştır.
Elektromagnetizma prensibine göre;

Bir bobinden akım geçerse, bu bobin, el parmakları akım yönünü gösterecek şekilde sağ ele alındığında, baş parmak N kutbunu gösterecek şekilde mıknatıslanır.
Yine, magnetizma prensibine göre;

Aynı adlı kutuplar birbirini iter.Ters adlı kutuplar birbirini çeker.Bu prensipler, Şekil 7.10 'da uygulanırsa, bobinden geçen akım, bobini "S" kutbu üste gelecek şekilde mıknatısladığı zaman iki "S" kutbu birbirini iteceğinden bobin ileri doğru hareket eder ve kağıt mambranı öne doğru iter.Bobinden geçen akım ters yöne döndüğünde bobinin üst birimi N kutbu şekline dönüşeceğinden sabit mıknatısın S kutbu tarafından çekilir. Ve bobin geriye doğru hareket eder. Bu hareket sırasında kağıt mambranı geriye çeker.Bu işlem ses frekansı geriliminin uygulanması sonucunda oluşursa, mambran da ses frekansı ile titreşir ve mikrofona gelen sesin veya plağa yada banda kayıtlı sesin aynısı hoparlörden yayınlanır.


2. Bobin Hareketi:

Bobin hareketinin sağlanmasındaki ikinci uygulama; Şekil 7.11 'de görüldüğü gibi, bobin iki halka şeklindeki N-S kutbunun arasında olabilir. Bu durumda, sabit mıknatısın kuvvet çizgileri, iki kutup arasında düz çizgiler halinde oluşacaktır.


Magnetik alan içerisindeki bir iletken, magnetik alan kuvvet çizgilerini kesecek şekilde hareket ettirilirse, bu iletken içerisinde bir elektrik akımı oluşur.
Bir magnetik alan içerisindeki iletkenden akım geçirilirse, bu iletken magnetik alan kuvvet çizgilerine dik doğrultuda hareket eder.





Hoparlörlerin Karakteristikleri ve Empedansı

Bir hoparlörün başlıca karakteristikleri şöyledir:
-- Frekans karakteristiği
-- Empedans karakteristiği
-- Akustik karakteristiği
-- Gücü
-- Distorsiyonu


Hoparlörlerin büyüklük ve güçlerine göre üretebilecekleri frekanslar ve ses kalitesi değişir. Bu değişime empedanslarının da etkisi vardır.
Bu nedenle kullanılacak hoparlörün, frekans karakteristiğinin, gücünün ve empedansının bilinmesi gerekir.


2. Devingen demirli (distorsiyon fazla),


3. Armatürü dengeli (120 Hz.den düşük sesleri almıyor).


4. Kristalli-Tiz hoparlör olarak kullanılır. Artık piyasada bulunmamaktadır. Dayanıksızdır


5. Şerit


6. Elektrostatik-Geniş frekans bantlı, distorsiyonu küçük, sekizli polar diyagramı var.

Mahsurları: 250-2000 v. polarma gerilimi gerekir.
Toplam verimi düşüktür. Empedans uydurucu trafo gereklidir. Çıkış ses seviyesi düşüktür.

[IMG]http://img90.**************/img90/1575/c2i62159ix9ix0do8xz2as0.gif[/IMG]

Hoparlör Frekans Karakteristiği



1. Hoparlörün bas seslerde iyi bir davranış göstermesi için hafif, az kütleli, sıkıca bir diyaframa gerek vardır. Tiz ve bas sesler arasında yeterince düzgün bir ses basınç seviyesi elde edilir.

2. Arka yüzden çıkan ses dalgalarının ön yüze geçişini önlemek üzere hoparlör geniş yüzeyli bir tahta üzerine takılır. Tahta akustik ekran olarak kullanılıp, akustik geri besleme önlenmeye çalışılır.

Hoparlörün Elektriksel Empedansı

Alçak frekanslarda empedansın en büyük değere ulaştığı frekansa hoparlörün rezonans frekansı denir.
Pratikte hoparlör empedansı 8 Ohm denince; 400 Hz.de ölçülen empedans bilinir.
Yüksek frekanslarda hoparlör empedansı artar. Bu nedenle,yuvarlak bir değer olsun diye hoparlör empedansı ile ölçmeler, 400-1000 Hz.arasında yapılır.

Hoparlör Polaritesi

Ölçüm için, bobin uçlarına pil bağlanır. Diyafram ileri giderse pilin artı ucunun bağlı bulunduğu yer, bobinin de artı ucudur.

Huni Hoparlörler
Alüminyum ya da plastikten yapılır. Huni hoparlörün üretebileceği en düşük frekansa, hoparlörün kesim frekansı denir. Huni hoparlörde güç dönüştürme verimi %10-%40 arasındadır ( Direkt radyatörde % 10.dur)

Çeşitleri :

  • Dikdörtgen (Rectangular horn)
  • Yuvarlak (Round horn)
  • Dönemeçli (Reentrant horn)
  • Boyunlu yassı (Conventional Radial horn)
  • Boyunsuz yassı (Neckless Radial horn)
  • İki geçitli (Double diffraction horn)

[IMG]http://img90.**************/img90/1575/c2i62159ix9ix0do8xz2as0.gif[/IMG]

Hoparlör Kabinleri




1. Açık
Duvardan en az 15 cm.uzağa konulmalıdır.

2. Kapalı
Alt kesim frekansı : 40-175 Hz
Üst kesim frekansı : 20000 Hz.
Açıktaki değerin 2,2 ile 12,5 katı fazla değer alır.

3. Kristalle geri beslemeli
(Phılıps firmasının buluşudur.) Bas Hoparlör merkezine pxe kristal-Piezoelektrik eleman yerleştirilmiştir.
Besleme devresi bulunmakta Ses dışarıya düzeltilerek verilmektedir.

4. Oluklu Bas Refleks ya Kanallı Hoparlör Kutusu yada Akustik Faz İnvertörü denir. Beşgen, altıgen şekilde dizayn edilebilir. Pvc yada kartondan yapılabilir.

İki yollu Hoparlörler : Bas-Tiz
Üç yollu Hoparlörler: Bas-Orta-Tiz
Bölüştürme filtresi:
Pasif Radyatör
Yardımcı bas hoparlorlörü.
Manyetik kısmı ve ses bobini yoktur.
Sistemin alçak frekanslardaki (Bas seslerdeki) karakteristiğini genişletmeye yarar.


Pandizot nedir?..

Pandizot nedir, ne anlama gelmektedir?


Pandizot, aslında tüm kara taşıtı araçların yani otomobil, kamyonet, minibüs, otobüs gibi genellikle da tavan iç kaplamasını oluşturan kalın ve pamuksu bezin adıdır.
Günümüzde genel bir tabir olarak kullanılmaktadır. Daha çok hatchback araçlarda adı dikkat çekmektedir.
Günümüzde hızla gelişin oto elektrik ve elektronik sanayisi neticesinde araçlarda ses sistemlerine duyulan ilgiyi artırmıştır.Bunun sonucunda daha yüksek ve kaliteli ses elde etmek için daha büyük hoparlörler üretilmiş, ve bu hoparlörler ahşap malzemeler içine monte edilip pandizot ile kaplanarak dekor edilmiştir.

'' Ancak pandizot üretimi hassas bir konu olup tasarımın aracın kabin, bagaj, ya da neresine monte edilecekse uygunluğunu çok dikkat ve hesaplama gerektirmektedir. Beraberinde ses ve akustik ayarlarında da yine çok ince ayarlamalara ihtiyaç duyulmaktadır.''


RESİMLER ;











Profesyonelce yapılmış bir kaç Pandizot kabini ( Engin Bayrama ait araç ve Kendi dizaynı olan bir diğer Leon )








Arka Camdan bi görüntü ;







__________________

Mesajı son düzenleyen As ~ ( 11-10-11 - 21:28 )
  Alıntı Yaparak CevaplaAlıntı Yaparak Cevapla
Eski 11-10-11, 18:42 #2
As ~ As ~ çevrimdışı
Varsayılan C: || Otomobil Ses Sistemleri İle İlgili Herşey Burada ||


Oto Müzik Sistemleri ile ilgili bazı terimler

HOPARLÖR

Kaliteli bir oto müzik sisteminin temeli iyi bir hoparlörden geçer. Monte esnasında dikkat edilmesi gereken husus otomobilinizdeki hoparlör yerlerine uygun ebatlarda hoparlör takılmasıdır. Montajcı mutlaka otomobilin kendi hoparlör yuvalarını kullanmalı bu yuvalar içine olabilecek en büyük ebatta hoparlör monte etmelidir.

SUBWOOFER


20-100 hz arasındaki frekans bandındaki sesler bas sesler olarak tanımlanır. Bu frekans bandındaki sesleri veren hoparlöre subwoofer adı verilir.
Subwoofer müziğin içinde olan alt basları verir. Arabanıza subwoofer takmazsanız arabanızın kapılarına takılı olan hoparlörlerden gerekli olan dip bas sesleri istediğiniz gibi duyamazsınız. Kaliteli müzik dinlemek için bagaja küçük dahi olsa mutlaka bir subwoofer taktırmak gerekir. Müziğin içindeki kontrabası bas gitarı duyabilmeniz için subwoofer'a ihtiyaç vardır. Müzik dinlerken subwooferı duymakla kalmaz aynı zamanda hissedersiniz de.

MID BAS


100 Hz ile 300 Hz arasındaki sesleri verebilen hoparlörlere mid bas hoparlörler denir.

MIDRANGE

300 hz ile yaklaşık 3 Khz arasındaki sesleri veren hoparlörlere midrange hoparlörler denir.

TWEETER

Yaklaşık 3 Khz ve üstündeki sesleri veren hoparlörlere tweeter denir.

AMFI

Amfi ses gücünü ve kalitesini artırmaya yarar. Eğer otomobilin Orijinal radyo/teybine bağlanmak isteniyorsa bu çıkışa uyumlu olması gerekir.
Anfi gücüne karar verirken dikkat etmeniz gereken en önemli şey
Amfiler iki dört veya beş kanal çıkışına sahiptir. İleride doğabilecek ihtiyaçlarınızı göz önünde bulundurarak bazı ekstra özelliklere uyumlu bir amfi tercih etmenizde fayda var. Bu ekstra özellikler arasında crossover bas ve tiz ayarı mono çıkış yer alıyor.


Mesajı son düzenleyen As ~ ( 11-10-11 - 21:29 ) Neden: yenileme ( Düzenleme )
  Alıntı Yaparak CevaplaAlıntı Yaparak Cevapla
Eski 11-10-11, 20:49 #3
As ~ As ~ çevrimdışı
Varsayılan C: || Otomobil Ses Sistemleri İle İlgili Herşey Burada ||


[IMG]http://img90.**************/img90/1575/c2i62159ix9ix0do8xz2as0.gif[/IMG]

1. Head Unit (Teyp):


Aracımıza ses bilgisini sağlayan üründür.Genelde normal araçlarda tek başına seslendirmeyi de yapar.içinden amfilidir, hoparlörler için küçük bir düzeyde güç sağlar.


2. Coax. Hoparlör (Normal bildiğimiz Kolon):

Çeşitli boylarda olur. 10,13,16 cm ve 6*9 inch oval yapılarda bulunur. 2,3, yada 4 yollu olur. Her yol bir ünitedir.Mesela 3 yollu bir coax hoparlör için: basları için geniş bir ünite,orta sesler için bir ünite ve tizz sesler için daha küçük bir ünite tek bir yapıda bağlıdır.Genelde en ucuz ses yoludur.


3. Komponent:

Coax'dan farkı, ünitelerin ayrık yapıda ve sesi filtreleyen bir "cross over"'ın bulunmasıdır. 2 veya 3 parçalı olur. her sesi frekansından ayırarak ünitelere dağıttığı için coax'a göre daha net ve verimli olur.


4. (Sub)Woofer:

Ağır Bass sesleri için büyük ve pahalı ürünlerdir. Genelde 20 ila 38 cm arasında değişen çaplarda vardır.En yaygını 30cm'lik olanlardır

5. "Band Pass" Enclosure (4rth order) Kutulu modeller

En alt frekansları yakalamak ve sese derin bas efektleri ile yardımcı olmak içindir, yüksek güç gerektirir.

7. "Sealed" (Portsuz) Kutulu modeller:

Sert ve dinamik bas verirler, uğuldama ve derinden efektler için yanlarında Band Pass Kullanılması iyi olur.

8. "Free Air"


Genelde pioneer'ın piyasada çok sunduğu modellerdir.Kutu olmadan monte edilir ve sesi genelde çok net vermese de Bagajda yer kaplamamsı açısından en ideal küçük sistem bas parçalarıdır.

9. Amfi

Teypten gelen bilgiyi daha da güçlendirerek yüksek güç ihtiyaçlarını karşılarlar. Sadece yüksek seste deil, alçak seste de gücünü belli ederek sesin kalitesini genelde arttırırlar.Asıl amaç yüksek güçlü üniteleri karşılamaktır.

10. Capasitör(Kapasitör, Kondansatör)

Farad birimiyle ölçülürler. Analog ve Digital(sayısal)'ları vardır. Normal Akü güçlü bir ses sisteminin yükünü kaldıramayacağı için buna ani güç ihtiyaçlarını kaldırabiliecek bir ünite bağlanır.Bu elektrik gücü biriktiren üniteye bu ad verilirr.



[IMG]http://img380.**************/img380/3513/bass9ok.jpg[/IMG]
[IMG]http://img145.**************/img145/9997/dsc01543mb3.jpg[/IMG]
[IMG]http://img220.**************/img220/5328/clio49lk.jpg[/IMG]





Mesajı son düzenleyen As ~ ( 11-10-11 - 21:32 )
  Alıntı Yaparak CevaplaAlıntı Yaparak Cevapla
Eski 28-11-12, 12:37 #4
ammoammos ammoammos çevrimdışı
Varsayılan C: || Otomobil Ses Sistemleri İle İlgili Herşey Burada ||

merhaba ben bu foruma yenı uye oldum bır parca ararken

fakat bu forumlar cok karısıkmıs pek bırsey anlamadım.

buna ıstınaden otoyedekparca.com

adlı ınternet sıtesınde uygun ve kullanıslı bırcok araca ve motorsıklete aıt aksesuar urunlerı mevcut.bır goz atmanızda fayda var.
  Alıntı Yaparak CevaplaAlıntı Yaparak Cevapla
Cevapla

Bu konunun kısa yolunu aşağıdaki sitelere ekleyebilirsiniz

Konu Araçları

Gönderme Kuralları
Yeni konu açamazsınız
Cevap yazamazsınız
Dosya gönderemezsiniz
Mesajlarınızı düzenleyemezsiniz

BB code is Açık
Smiley Açık
[IMG] kodu Açık
HTML kodu Kapalı



Tüm saatler GMT +3. Şuan saat: 21:50
(Türkiye için artık GMT +3 seçilmelidir.)

 
5651 sayılı yasaya göre forumumuzdaki mesajlardan doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir. Şikayet Mailimiz. İçerik, Yer Sağlayıcı Bilgilerimiz. Reklam Mailimiz. Gizlilik Politikası. Tatil
Copyright © 2019