Daktİlo

JVC · 16-01-07, 15:35

Daktilo, yazım makinesi olarak da bilinir. Tipik bir yazı makinesinde, klavye üzerindeki tuşlar yardımıyla hareket ettirilen çubukların ucuna takılmış karakterler mürekkepli bir şerit üzerinden kağıda çarptırılır; kağıt bir merdanenin üzerine sıkıştırılmış durumdadır; merdane her çarpışmadan sonra bir karakter ileri gider ve satır sonunda kaç satır ara verilmesi isteniyorsa o kadar döndürülür.
İlk yazı makinesi örnekleri 19. yüzyılda ortaya çıktı. Bunların çoğu büyük ve hantal makinelerdi, bazıları boyut ve biçim açısından piyanoyu andırıyordu. İlk kullanışlı yazı makinesini 1867’de ABD’li mucit Latham Sholes geliştirdi. Ertesi yıl patentini aldığı ikinci modeliyle, kalemle yazılandan da hızlı yazı yazmak olanaklı duruma geldi. Makine aslında oldukça yetersizdi, ama buluşunu izleyen beş yıl içinde Sholes aygıtını daha da geliştirdi ve 1873’te İllion’daki bir şirketle üretim anlaşması imzaladı. Piyasaya sürülen ilk yazı makinesinin bazı özellikleri günümüze kadar uygulanır hale geldi. Bunlar, harf atlamalı ve geri çekme mekanizmalı merdane, geri çekilirken merdanenin satır aralığı verecek biçimde dönmesini sağlayan eşarpman; harf çubuklarının ortak bir merkezde şeride çarpmasını olanaklı kılacak biçimde yerleştirilmesi sistemi; harf çubuklarının tuş kolları ve yaylar yardımıyla hareket ettirilmesi; karakterlerin kağıda mürekkepli şerit aracılığıyla aktarılması; tuşların klavyeye standart bir düzende yerleştirilmesi uygulamalarıydı. Kitabının taslağını basımevine yazı makinesiyle yazılmış halde teslim eden ilk yazar Mark Twain oldu.

İlk yazı makinelerinde karakter çubuklarını kaldırma mekanizması yoktu ve yalnızca büyük harfler kullanılabiliyordu. Tuş sayısını arttırmadan hem küçük hem büyük harfle yazabilme sorununu, harf çubuklarının ucuna, üste büyük harf, bunun altına da aynı harfin küçüğü eklenerek ve merdaneyi indirip kaldıran bir mekanizma geliştirerek çözüldü. Bir süre sonra da karakter çubuklarının kaldırılıp indirilmesine geçildi.

1880’lerde, harf çubukları yerine harf çarkları kullanılmaya başladı. Bu mekanizmada, karakterler belirli bir düzende yerleştirilmiş çubukların ucuna değil, bir çemberin ya da bileziğin çevresine takılıyordu. Tuşların yardımıyla ilgili karakterler kağıdın karşısına getiriliyor ve bir tetik mekanizmasıyla çarptırılıyordu. Günümüzde özellikle elektrikli yazı makinelerinde ve bilgisayarlarda (printer) bu tür harf çarklarından yararlanılır. Harf çarklarının üstünlüğü, değişik karakterlerde harflerin yazılmasına olanak sağlamasıdır.

İlk yazı makinelerinin bir başka ortak özelliği de mürekkepli şerit kullanımıydı. Makaralara sarılı olarak makineye yerleştirilen şerit, her çubuğun çarpmasından sonra bir adım ilerliyor ve makaralardan biri tümüyle boşaldığında bu kez geri sararak karakterlerin önünden geçiyordu. Bazı makinelerde ise mürekkep stampalarından yararlanılıyor, kullanımdan önce karakterler bu stampada mürekkepleniyordu.

Sessiz yazı makineleri: Sessiz yazı makinelerinde çubukların merdaneye daha yavaş ama aynı momentumla çarpması sağlanır. Öbür makinelere oranla çok daha sessiz çalışmasına karşılık, bu makinelerle iyi baskı ve karbon kopya elde etme olanağı daha düşüktür.

Elektrikli yazı makineleri: Elektrikli yazı makineleri de temel olarak mekanik makinelere benzer, ama bunlarda karakterlerin çarpma etkisi bir elektrik motoru aracılığıyla elde edilir. Yazıcı ilgili tuşa bastığında, harfin kağıda çarpması, merdanenin ilerlemesi gibi işlemler otomatik olarak gerçekleşir. Bu işlemler, elektrik motorunun miline bağlı kollarından oluşan bir mekanizma aracılığıyla yerine getirilir. Bu makinelerin üstünlükleri, daha hızlı ve düzgün yazma olanağı sağlanması, daha çok karbon kopya elde edilmesine elverişli olması ve yazıcıyı daha az yormasıdır.

İlk elektrikli yazı makinesini 1872’de Thomas A. Edison gerçekleştirdi. Baskı çarklı bu makine daha sonraları şeritli türe dönüştürüldü. 1920’de James Smather elektrikli yazı makinelerini bürolarda kullanıma uygun duruma getirdi. 1961’de International Business Machine Corporation (IBM), üzerinde karakter kabartmalarının bulunduğu küre biçimli baskı kafasıyla çalışan elektrikli yazı makinelerini piyasaya sürdü. Küresel baskı kafası merdaneye paralel bir ray üzerinde hızla hareket edebiliyor, dönerek ve yatarak istenen biçimdeki harflerin kağıda çarpmasını sağlıyordu. Kafanın bu biçimde hareket etmesi, merdanenin sabit tutulmasını olanaklı kıldı.

16-01-07, 15:35	#1 (permalink)
JVC V.H.P Giriş Tarihi: 30-11-2005 Yer: Only Program Download Mesajlar: 19,320 Rep Puanı: 32122327 Rep Gücü: 321453	Daktİlo Daktilo, yazım makinesi olarak da bilinir. Tipik bir yazı makinesinde, klavye üzerindeki tuşlar yardımıyla hareket ettirilen çubukların ucuna takılmış karakterler mürekkepli bir şerit üzerinden kağıda çarptırılır; kağıt bir merdanenin üzerine sıkıştırılmış durumdadır; merdane her çarpışmadan sonra bir karakter ileri gider ve satır sonunda kaç satır ara verilmesi isteniyorsa o kadar döndürülür. İlk yazı makinesi örnekleri 19. yüzyılda ortaya çıktı. Bunların çoğu büyük ve hantal makinelerdi, bazıları boyut ve biçim açısından piyanoyu andırıyordu. İlk kullanışlı yazı makinesini 1867’de ABD’li mucit Latham Sholes geliştirdi. Ertesi yıl patentini aldığı ikinci modeliyle, kalemle yazılandan da hızlı yazı yazmak olanaklı duruma geldi. Makine aslında oldukça yetersizdi, ama buluşunu izleyen beş yıl içinde Sholes aygıtını daha da geliştirdi ve 1873’te İllion’daki bir şirketle üretim anlaşması imzaladı. Piyasaya sürülen ilk yazı makinesinin bazı özellikleri günümüze kadar uygulanır hale geldi. Bunlar, harf atlamalı ve geri çekme mekanizmalı merdane, geri çekilirken merdanenin satır aralığı verecek biçimde dönmesini sağlayan eşarpman; harf çubuklarının ortak bir merkezde şeride çarpmasını olanaklı kılacak biçimde yerleştirilmesi sistemi; harf çubuklarının tuş kolları ve yaylar yardımıyla hareket ettirilmesi; karakterlerin kağıda mürekkepli şerit aracılığıyla aktarılması; tuşların klavyeye standart bir düzende yerleştirilmesi uygulamalarıydı. Kitabının taslağını basımevine yazı makinesiyle yazılmış halde teslim eden ilk yazar Mark Twain oldu. İlk yazı makinelerinde karakter çubuklarını kaldırma mekanizması yoktu ve yalnızca büyük harfler kullanılabiliyordu. Tuş sayısını arttırmadan hem küçük hem büyük harfle yazabilme sorununu, harf çubuklarının ucuna, üste büyük harf, bunun altına da aynı harfin küçüğü eklenerek ve merdaneyi indirip kaldıran bir mekanizma geliştirerek çözüldü. Bir süre sonra da karakter çubuklarının kaldırılıp indirilmesine geçildi. 1880’lerde, harf çubukları yerine harf çarkları kullanılmaya başladı. Bu mekanizmada, karakterler belirli bir düzende yerleştirilmiş çubukların ucuna değil, bir çemberin ya da bileziğin çevresine takılıyordu. Tuşların yardımıyla ilgili karakterler kağıdın karşısına getiriliyor ve bir tetik mekanizmasıyla çarptırılıyordu. Günümüzde özellikle elektrikli yazı makinelerinde ve bilgisayarlarda (printer) bu tür harf çarklarından yararlanılır. Harf çarklarının üstünlüğü, değişik karakterlerde harflerin yazılmasına olanak sağlamasıdır. İlk yazı makinelerinin bir başka ortak özelliği de mürekkepli şerit kullanımıydı. Makaralara sarılı olarak makineye yerleştirilen şerit, her çubuğun çarpmasından sonra bir adım ilerliyor ve makaralardan biri tümüyle boşaldığında bu kez geri sararak karakterlerin önünden geçiyordu. Bazı makinelerde ise mürekkep stampalarından yararlanılıyor, kullanımdan önce karakterler bu stampada mürekkepleniyordu. Sessiz yazı makineleri: Sessiz yazı makinelerinde çubukların merdaneye daha yavaş ama aynı momentumla çarpması sağlanır. Öbür makinelere oranla çok daha sessiz çalışmasına karşılık, bu makinelerle iyi baskı ve karbon kopya elde etme olanağı daha düşüktür. Elektrikli yazı makineleri: Elektrikli yazı makineleri de temel olarak mekanik makinelere benzer, ama bunlarda karakterlerin çarpma etkisi bir elektrik motoru aracılığıyla elde edilir. Yazıcı ilgili tuşa bastığında, harfin kağıda çarpması, merdanenin ilerlemesi gibi işlemler otomatik olarak gerçekleşir. Bu işlemler, elektrik motorunun miline bağlı kollarından oluşan bir mekanizma aracılığıyla yerine getirilir. Bu makinelerin üstünlükleri, daha hızlı ve düzgün yazma olanağı sağlanması, daha çok karbon kopya elde edilmesine elverişli olması ve yazıcıyı daha az yormasıdır. İlk elektrikli yazı makinesini 1872’de Thomas A. Edison gerçekleştirdi. Baskı çarklı bu makine daha sonraları şeritli türe dönüştürüldü. 1920’de James Smather elektrikli yazı makinelerini bürolarda kullanıma uygun duruma getirdi. 1961’de International Business Machine Corporation (IBM), üzerinde karakter kabartmalarının bulunduğu küre biçimli baskı kafasıyla çalışan elektrikli yazı makinelerini piyasaya sürdü. Küresel baskı kafası merdaneye paralel bir ray üzerinde hızla hareket edebiliyor, dönerek ve yatarak istenen biçimdeki harflerin kağıda çarpmasını sağlıyordu. Kafanın bu biçimde hareket etmesi, merdanenin sabit tutulmasını olanaklı kıldı.

Konu Araçları
Çıktı Görüntüsünü Göster Sayfayı E-posta İle Yolla