DiVaN EDeBiYaTı

adamus · 14-12-06, 02:05

DiVaN EDeBiYaTı
Müslümanlık Türk alemine yayıldıktan sonra Türk diline bir din dili olan Arapça sızmaya başla-
mış ve kültür yönünden daha ileri olan Farslarla aramızda gerek kültür ve gerekse ekonomik yönler-
den ilgiler kurmanın yolları aranmıştır.Ayrıca Samanoğulları (874-999),Gazneliler (962-1183),Kara-
hanlılar (932-1212) gibi ilk Müslüman devletler kurulduktan sonra bu devletler Arap ve Fars kültürü-
ne ilgisiz kalmamışlardır.
Gazneliler'de saray ve ordu dili Türkçe olduğu halde devletin resmi ve ilmi dili Arapça idi.Gaz-
ne sarayındaki birçok şairler, Türk oldukları halde eserlerini Farsça yazmışlardır.
Medreselerin kurulması Arapça'nın din ve ilim dili olarak halk arasında yayılması, bu dilin kut-
siyet kazanmasına da sebep oldu.
Farsça ise edebiyat dili olarak halkın yüksek sınıfı arasında moda olmaya başladı.
Bununla beraber ana dile karşı olan ilgi de zayıflamış değildi.Bu yüzden,milli kültürle,dini kül-
türün,diğer bir deyimle Türklükle Müslümanlığın kaynaşması bu çağlara rastlar.Bu kaynaşmayı en iyi
açıklayan eser "Kutadgu Bilig"dir.Radlof'un düşüncesine göre:"Bu eser,Arap harflerinin Türkler arasına
yeni girmeye başladığı bir devre aittir ve çok ehemniyetlidir.Eser ilk defa Arap sözlerine,Arap söyleyişi-
ne ehemniyet verilmeden Türk söyleyişiyle yazılmış bir örneğidir."
Divan Edebiyatı'nın temelleri,kendi çağının düşüncelerinden kuvvet almıştır.
Divan Edebiyatı'nda felsefi düşünceler tasavvufi mahiyettedir.Fars edebiyatından şekiller alınır-
ken tasavvufi düşünceler de aktarılmıştır.Ancak divan şairlerinin çoğu bir tarikatın adamı olmadıkları i-
çin tasavvufu bir felsefe ve ahlak açısından görmüşler ve bu görüş zamanla gerçek değerinden kaybe-
derek hayatın tadını çıkarmak için ne gerekirse "yapılmalıdır" felsefesi haline gelmiştir.
Çü ömr baki değüldür, gülü şerap ile hoş
Bu baki ömrünü sür ta ki ömürdür fani. (Hoca Dehhani)
Hayatın fani oluşu (Bundan ötürü günün gün edilmesi düşüncesi) Tanzimat Edebiyatında da
çok zaman hakim fikir olmuştur:
İç bade, güzel sev, var ise aklu-şuurun,
Dünya var imiş,ya ki yoğ imiş ne umurum. (Ziya Paşa)
Divan Edebiyatı, ilmi hüviyetini,İslamlığın temellerini bir sistem olarak düzenleyen medrese-
den alıyordu.
Divan Edebiyatı, dil bakımından hür olma yeteneğini (özgürlüğünü) kaybetmiş bir edebiyattı.
Dilde özgürlüğünü kaybetmesi, halka yayılmasını da önlemiştir.Bu yüzden de dünya edebiyatları arası-
na katılamamıştır.
Divan Edebiyatı, milli ve beşeri yönden de zayıf bir nitelik taşımaktadır.Yüzde yüz milli değil-
dir: Zira milli olabilmesi için yaşadığı toplumu anlatması, o toplumun ülkülerini dile getirmesi gerektir.
Divan Edebiyatı'nda bunların hiçbirine tesadüf edilmez.O, bir sürü mazmunlar içinde, bilmeceler, dil o-
yunları ile vakit geçirir.Beşeri de değildir.İnsanla değil,adeta onun gölgesi ile uğraşır.Halbuki yaşayan
eserler,insanlığın ortak nitelikteki zaaf ve sevgilerini dile getirenlerdir.
Divan Edebiyatı 1860 yılına kadar devam eder.Ancak şunu işaret etmek gerektir ki,tarih bir
akıştır.Bir yaş pastayı keser gibi kesin olarak ayırmanın imkanı yoktur.Türk Edebiyatı'nın edebi devir-
lerini şöyle ayırabiliriz:
13. Yüzyıldan 1860 yılına kadar : Divan Edebiyatı
1860-1896 : Tanzimat Edebiyatı
1896-1901 : Servet-i Fünun Edebiyatı
1908-1940 : Mili Edebiyat
1940'tan zamanımıza kadar : Yeni Edebiyat
H.FETHİ GÖZLER
Yunus'tan Bugüne Türk Edebiyatı

вℓαcкωσℓƒ · 23-06-07, 22:45

http://www.frmtr.com/kultur/249820-divan-edebiyat.html

14-12-06, 02:05	#1 (permalink)
adamus Vatani Görevde Giriş Tarihi: 23-05-2005 Yaş: 23 Mesajlar: 10,942 Rep Puanı: 15742121 Rep Gücü: 157573	DiVaN EDeBiYaTı DiVaN EDeBiYaTı Müslümanlık Türk alemine yayıldıktan sonra Türk diline bir din dili olan Arapça sızmaya başla- mış ve kültür yönünden daha ileri olan Farslarla aramızda gerek kültür ve gerekse ekonomik yönler- den ilgiler kurmanın yolları aranmıştır.Ayrıca Samanoğulları (874-999),Gazneliler (962-1183),Kara- hanlılar (932-1212) gibi ilk Müslüman devletler kurulduktan sonra bu devletler Arap ve Fars kültürü- ne ilgisiz kalmamışlardır. Gazneliler'de saray ve ordu dili Türkçe olduğu halde devletin resmi ve ilmi dili Arapça idi.Gaz- ne sarayındaki birçok şairler, Türk oldukları halde eserlerini Farsça yazmışlardır. Medreselerin kurulması Arapça'nın din ve ilim dili olarak halk arasında yayılması, bu dilin kut- siyet kazanmasına da sebep oldu. Farsça ise edebiyat dili olarak halkın yüksek sınıfı arasında moda olmaya başladı. Bununla beraber ana dile karşı olan ilgi de zayıflamış değildi.Bu yüzden,milli kültürle,dini kül- türün,diğer bir deyimle Türklükle Müslümanlığın kaynaşması bu çağlara rastlar.Bu kaynaşmayı en iyi açıklayan eser "Kutadgu Bilig"dir.Radlof'un düşüncesine göre:"Bu eser,Arap harflerinin Türkler arasına yeni girmeye başladığı bir devre aittir ve çok ehemniyetlidir.Eser ilk defa Arap sözlerine,Arap söyleyişi- ne ehemniyet verilmeden Türk söyleyişiyle yazılmış bir örneğidir." Divan Edebiyatı'nın temelleri,kendi çağının düşüncelerinden kuvvet almıştır. Divan Edebiyatı'nda felsefi düşünceler tasavvufi mahiyettedir.Fars edebiyatından şekiller alınır- ken tasavvufi düşünceler de aktarılmıştır.Ancak divan şairlerinin çoğu bir tarikatın adamı olmadıkları i- çin tasavvufu bir felsefe ve ahlak açısından görmüşler ve bu görüş zamanla gerçek değerinden kaybe- derek hayatın tadını çıkarmak için ne gerekirse "yapılmalıdır" felsefesi haline gelmiştir. Çü ömr baki değüldür, gülü şerap ile hoş Bu baki ömrünü sür ta ki ömürdür fani. (Hoca Dehhani) Hayatın fani oluşu (Bundan ötürü günün gün edilmesi düşüncesi) Tanzimat Edebiyatında da çok zaman hakim fikir olmuştur: İç bade, güzel sev, var ise aklu-şuurun, Dünya var imiş,ya ki yoğ imiş ne umurum. (Ziya Paşa) Divan Edebiyatı, ilmi hüviyetini,İslamlığın temellerini bir sistem olarak düzenleyen medrese- den alıyordu. Divan Edebiyatı, dil bakımından hür olma yeteneğini (özgürlüğünü) kaybetmiş bir edebiyattı. Dilde özgürlüğünü kaybetmesi, halka yayılmasını da önlemiştir.Bu yüzden de dünya edebiyatları arası- na katılamamıştır. Divan Edebiyatı, milli ve beşeri yönden de zayıf bir nitelik taşımaktadır.Yüzde yüz milli değil- dir: Zira milli olabilmesi için yaşadığı toplumu anlatması, o toplumun ülkülerini dile getirmesi gerektir. Divan Edebiyatı'nda bunların hiçbirine tesadüf edilmez.O, bir sürü mazmunlar içinde, bilmeceler, dil o- yunları ile vakit geçirir.Beşeri de değildir.İnsanla değil,adeta onun gölgesi ile uğraşır.Halbuki yaşayan eserler,insanlığın ortak nitelikteki zaaf ve sevgilerini dile getirenlerdir. Divan Edebiyatı 1860 yılına kadar devam eder.Ancak şunu işaret etmek gerektir ki,tarih bir akıştır.Bir yaş pastayı keser gibi kesin olarak ayırmanın imkanı yoktur.Türk Edebiyatı'nın edebi devir- lerini şöyle ayırabiliriz: 13. Yüzyıldan 1860 yılına kadar : Divan Edebiyatı 1860-1896 : Tanzimat Edebiyatı 1896-1901 : Servet-i Fünun Edebiyatı 1908-1940 : Mili Edebiyat 1940'tan zamanımıza kadar : Yeni Edebiyat H.FETHİ GÖZLER Yunus'tan Bugüne Türk Edebiyatı

23-06-07, 22:45	#2 (permalink)
вℓαcкωσℓƒ Hatıralar Sardı 4-1Yanımı Giriş Tarihi: 04-08-2006 Mesajlar: 11,350 Blog Mesajları: 11 Rep Puanı: 70588939 Rep Gücü: 706030	C: DiVaN EDeBiYaTı http://www.frmtr.com/kultur/249820-divan-edebiyat.html

Konu Araçları
Çıktı Görüntüsünü Göster Sayfayı E-posta İle Yolla