Not:Bir sanatçı birden fazla akımın özellikleri bulunabileceği gibi;zamanla birden fazla akım içersinde yer almış olabilir.

Klasizm(Soyyapıtçılık)

Felsefi temelini Descartes ve Pascal atmıştır./ Seçkin insanlara hitap eder./ Akıl,sağduyu ön plandadır./

Konularını eski Yunan ve Latin kaynaklarından alır./ Üç birlik kuralı esas alınır./ Mükemmel insan tipi işlenir./

Dil kusursuz ve sağlamdır./ Çirkin,kötü konular ele alınmaz./ Yazar kişiliğini gizler./

Sanat için sanat anlayışı hakimdir./

Sanatçılar:

Descartes, Boileau,Racine,Corneille,La Fontainne,Pascal,Madam De La Fayette,La Bruyere,Boussuet,Moliere

Türk Edebiyatında:Şinasi,Ahmet Vefik Paşa,Ali Bey,Yusuf Kamil Paşa


Romantizm(Coşkuculuk)

Felsefi temelini J.J.Rousseau atmıştır./ İlkelerini Victor Hugo,Cromwell adlı eserinin önsözünde açıklamıştır./

Klasizme tepki olarak doğmuştur./ Duyguları ön plana çıkarmıştır./ Hristiyanlığa,milli kaynaklara yönelmişlerdir./

Sanatçı kişiliğini gizlemez./ Tasvire önem verilir./ Kahramanlar toplumda yaşayan bütün tiplerden olabilir./

Toplum için sanat anlayışı hakimdir./ Dil ağırdır,süslüdür./ Üç birlik kuralı kaldırılıp,dram türü oluşturulmuştur./

Karşıtlıklardan yararlanılır./Tarihi,aşk,ölüm,tabiat konuları işlenir./

Sanatçılar:

Rousseau,Victor Hugo,Voltaire,Goethe,Lamartine,Puşkin,Chateaubrian ,Shakespeare,Lord Byron,Schiller,A.Musset,A.Dumas

Türk Edebiyatında:Namık Kemal, Abdulhakhamid Tarhan,Ahmet Mithat Efendi

Realizm(Gerçekçilik)

Öncülüğünü Stendhal yapmıştır./ Romantizme tepki olarak doğmuştur. / Gözlem ve belgeye dayanır./ Tarafsızlık esastır./

Toplum gerçekleri ele alınmasına karşın, "sanat için sanat" anlayışı benimsenir./ Konular gerçek yaşamdan alınır./

Biçim güzelliği önemlidir./ Yazar kendi görüş ve yorumlarını katmaz./ Dil ve anlatım süslü değildir./ Üslup önemlidir./

Sanatçılar

Stendhal, Balzac,Gustave Flaubert,Lev N. Tolstoy,Dostoyevski, A. Çehov, M Şolohov, Ernest Hemingway,John Steinbeck,

Herman Melville, Charles Dickens,Gogol,Turganyev ,Maksim Gorki ,Mark Twain,Jack Landon,

Türk Edebiyatında:Recaizade Mahmut Ekrem ,Samipaşazade Sezai, Nabızade Nazım,Mehmet Rauf, Halit Ziya,Refik Halit,Falih Rıfkı,Sait Faik,Memduh Şevket,Reşat Nuri,Yakup Kadri,Halide Edip,Orhan Kemal,Kemal Tahir,Yaşar Kemal,Fakir Baykurt



Naturalizm(Doğalcılık)

Kurucusu Emile Zola�dır.İlkelerini Deneysel Roman adlı kitabında açıklamıştır./ Aşırı bir gerçekçilik vardır./

Kişiler, sosyal düzeylerine göre konuşturulur./ Gözlem yerine,deney ve Determenizme(neden-sonuç ilişkisi) önem verilir./

Sanat, toplumsal sorunların çözümü için bir araç olarak görüldüğünden "Toplum için sanat" anlayışı hakimdir./

Ayrıntı çok fazladır./ Kötümserlik hakimdir./ Maddecilikten beslenir./ Çevrenin insan üzerinde etkileri araştırılmıştır.

İnsanın fizyolojik özellikleri üzerinde durulmuş; insan ırsiyet (soyaçekim) ve genetik özellikleriyle ele alınmıştır.

Sanatçılar

Emile Zola,Alphonse Daudet,Guy de Maupassant,Goncourt Kardeşler,H.Taine,Guy de Moupossant

Türk Edebiyatında:Hüseyin Rahmi Gürpınar,Beşir Fuat,Nabızade Nazım

Parnasizm(Şiirde Gerçekçilik)

Romantik şiire tepki olarak doğmuştur./ Realizm ve Naturalizm�in kurallarını benimsemiştir./

Sanat için sanat anlayışını benimser./ Yararlılık(Pozitivistilk) esastır./ Biçim güzelliğini her şeyin üstünde tutarlar./

Ölçü ve uyağa çok önem vermişlerdir./ Duygunun yerine düşünceler ön plandadır./ Tarihi olaylara özlem duyarlar./

Sanatçılar

Gautier, Banville, François Coppee,Heredia,Leconte de Lisle

Türk Edebiyatında:Tevfik Fikret,Yahya Kemal,



Sembolizm(Simgecilik)

Akımın öncüsü Baudelaire�dir./ Parnasizme tepki olarak doğmuştur./ Duygusallığa, insanın iç dünyasına yönelmişlerdir./

Şiirde anlam kapalı olmalıdır,yorumlanmalıdır./Hayalcilik ,Gerçeklerden kaçış vardır./Bol mecaz kullanılmıştır./Lirizm ön plandadır./

Toplumsal sorunlarla ilgilenilmediğinden"sanat için sanat" anlayışı benimsenir./ Biçime önem verilmez./ Dil ağır ve sanatlıdır./

Sanatçılar

Baudelaire,Rimbaud,Mallarme,Paul Verlaine,PuşkinAdger,Allen Poe

Türk Edebiyatında:Cenap Şahabettin,Ahmet Haşim,Cahit Sıtkı, Ahmet Hamdi Tanpınar ,Ahmet Muhip Dranas,Necip Fazıl,Mehmet Akif

Empresyonizm(İzlenimcilik)

Dış alem değil,iç alemle ilgilenir./ Dış dünyanın iç dünyadaki izlenimleri anlatır./ Özgürlükçüdür./

Belli bir şekil ve ahlak kaygısı taşımazlar./ Amaç taşımazlar./

Sanatçılar

Rilke,J.Joyce,Rimbaund,Verlainne



Dadaizm

Dil ve estetik kurallarını tanımazlar./ Anlatım başıboş ve kapalıdır./ Aklı değersiz bulurlar./

Hiçbir şeyin varlığına doğruluğuna inanmazlar./Mizahi anlayış vardır./ Sonraları Sürrealizme dönüşmüştür.

Sanatçılar

Tristan Tzara,Andre Breton,Louis Aragon,Peret,Soupapault

Türk Edebiyatında:Garipçiler akımı,Orhan Veli Kanık



Sürrealizm(Gerçeküstücülük)

Öncüsü Andre Breton�dur./ Realizme karşıdır./ Düşe,bilinçaltına ve rastlantıya önem verir./ Aklın denetimini uzak tutarlar./

Freud�un görüşlerini esas alırlar./ Hiçbir şey düşünmeden yazmaya önem verirler./ Mizah ve espiriyi kullanırlar./

Gelenek, görenek, töre ve yasalara karşı çıkarlar./

Sanatçılar

Andre Breton,Paul Eluard,Luis Aragon

Türk Edebiyatında:Orhan Veli Kanık,Garipçiler,İkinci Yeni akımı



Egzistanyalizm(Varoluşçuluk)

Kurucusu J.Paul Sartre�dir./ Bunalım edebiyatıdır./ İnsanın önce var olduğunu,sonra davranışlarıyla kendini yarattığını savunur./

Sanatçılar

J.Paul Sartre,Andre Gide,Albert Camus,W. Faulkner,A. Malraux,S. De Beauvoir

Türk Edebiyatında:Melih Cevdet Anday,Demir Özlü,Selim İleri



Neoklasizm

Sembolizme tepki olarak doğmuştur./ Ölçünün serbestliğine karşı çıkar./ Amacı aklın üstünlüğünü yeniden kabul etmektir./

Klasik eserlerden faydalanmayı amaç edinirler./

Sanatçılar

Jean Moreas,Henri de Ragnier

Türk Edebiyatında:Yahya Kemal Beyatlı



Fütürizm(Gelecekçilik)

Marinetti tarafından kuruldu./ Makineyi ve hızı sanata sokmuşlardır./ Ahlaka karşıdır./ Geçmişe isyan vardır./

Sanatçılar

Marinetti,Mayakovski,

Türk Edebiyatında:Nazım Hikmet Ran

Kübizm

İtalyan ressam Picasso başlatmıştır./ Empresyonizme tepki olarak doğmuştur./ Karmaşıklık vardır./

Konunun görünmeyen yönleri de göstermeyi amaçlarlar./ Duygu ve olaylar birbiriyle karışık verilmiştir./

Farklı yerlerdeki gerçekleşen şeyler aynı kabul edilerek verilir./ Edebiyatta pek yankı bulmamıştır./

Sanatçılar

Picasso,Brague,Apolinaire

Diğer Akımlar

Letrizm (Harfçilik),Ekspresyonizm(Dışavurumculuk),Ünanimiz m(Tekruhçuluk)

Neosembolizm(Neoklasiklere karşı)