Cümleleri veya aynı görevdeki sözcükleri birbirine bağlayarak aralarında anlam ilgisi kuran sözcüklere denir.

“İLE” - “VE” BAĞLAÇLARI

Aynı görevdeki sözcükleri birbirine bağlar.

---Evin ve bahçenin kapısı açıktı.(Tamlayan)
---Bu radyo Adana’da ve Mersin’de yayın yapıyor.(D.T)
---Akşam arkadaşıma gideceğim ve her şeyi anlatacağım.
---Cehennemle cenneti bu dünyada yaşadık.(Nesne)
---Evle okul arasında mekik dokuyor.(Tamlayan)
---Annesiyle babası yarın bize gelecek.(Özne)

Uyarı:Biri bağlaç diğeri edat olan iki çeşit “ile” vardır.Bir cümlede “ile”nin yerine “ve”yi getirebiliyorsak bağlaç, getiremiyorsak edattır.

---“Bazen yandık bazen menekşelerle söyleştik.(Edat)
---“Kazaklarla ceketi parayla aldım.(B-E)

“DE” BAĞLACI

*Eşitlik, gibilik anlamı katar.

---O filmi ben de seyrettim.
---Bence Aslı da bu işten anlamıyor.

*Abartma anlamı katar.

---Çocuğun okuduğu şiir de şiirdi hani.
---Aldıkları araba da araba yani.

*Küçümseme anlamı katar.

---Sen sınavı kazanacaksın da ben göreceğim.
---Sanki bu işten anlıyorsun da konuşuyorsun.
---Büyüyecek de adam olacak da bize bakacak.

*Sitem anlamı katar.

---Okula kadar geldin de bir selam vermedin.
---İzmir’e kadar geldin de yanıma uğramadın.

*Şaşma,inat,sebep, korkutma anlamı katar.

---Kardeşin de mi bizimle gelecek?(Şaşma)
---Ufaklık, kalemi vermem de vermem,diyor.(İnat)
---Ailesiyle kavga etti de evi terk etti.(Sebep)
---Dışarı çık da göreyim.

*Ama, fakat anlamında kullanılır.

---Pansiyona kaydını yaptı da yerleşmedi.
---Bize gelmiş de fazla kalmamış.”

Uyarı:Türkçede biri bağlaç diğeri hal eki olan iki çeşit “de” vardır. “De”yi cümleden çıkardığımızda cümlenin yapısı bozulursa ektir bitişik yazılır, bozulmazsa bağlaçtır ayrı yazılır.

---Bakkalda sebze de satılıyormuş.
---Ayşe de okulda kalmış.

“AMA” , “FAKAT” BAĞLACI

*Karşıt anlamlı iki cümleyi birbirine bağlar.

---Sınava çok iyi hazırlandı ama üniversiteyi kazanamadı.
---Her sabah spor yapıyor ama zayıflayamıyordu.

*Koşul, pekiştirme anlamı katar.

---Dışarı çıkabilirsin ama eve erken döneceksin.
---Seninle sinemaya gelirim ama işim olmazsa.
---Bu kitabı sana alacağım ama okuyacaksın.
---Dışarıda soğuk ama çok soğuk bir hava var.
---Büyük ama çok büyük bir bahçesi vardı.

“ANCAK” ,“YALNIZ” BAĞLACI

*Ama, fakat anlamında kullanılıyorsa bağlaç,
* Bir tek,sadece anlamında kullanılıyorsa edat,
* Önündeki ismi niteliyorsa sıfat,
* Fiili niteliyorsa zarftır.

---Geziye yalnız bizim sınıf katıldı. (edat)
---Bu adam evde yalnız yaşıyor. (zarf)
---Yalnız insanlar hayata karamsar bakarlar. (sıfat)
---Onunla konuşurum yalnız fikrim yine de değişmez.(bağ)
---Bu işin üstesinden ancak sen gelirsin. (edat)
---Yoğun trafikte işe ancak yetişebildim. (zarf)
---Bütün gün evde yalnızdım. (adaşmış sıfat)
---Filmi seyredebilirsin ancak yarın erken kalkmalısın.(b.)

“Kİ” BAĞLACI

*Özneyi pekiştirir.

---Ben ki yedi iklimin padişahıyım.
---Sen ki Fransa eyaletinin valisisin.

*Neden-sonuç vardır.

---Günü kötü geçmiş ki çok kızgın görünüyor.
---Sana değer veriyorum ki seninle konuşuyorum.

*Kuşku,yakınma,şaşma,amaç-sonuç, tahmin

---Beni tanımıyorsun ki…(Yakınma)
---Kafamı bir kaldırdım ki onu karşımda gördüm.(Şaşma,)
---Arabayı o çizmiş olabilir mi ki?(Kuşku)
---Sana iş buldum ki kimseye muhtaç olmayasın.(A-S)
---Geç saatlere kadar çalışmış olmalı ki sabah uyanamamış. (tahmin)


“HEM…HEM” BAĞLACI

Karşılaştırılan iki unsurun hepsi anlamını vermektedir.Eş görevli sözcükleri bağlar.

---Hem arabayı hem evi üzerine alacakmış.(Nesne)
---Hem ucuz hem kaliteli ayakkabı satıyor.(Sıfat)
---Hem çalışıyor hem üniversite okuyor.(Cümle)

NE…NE BAĞLACI

Cümleyi anlamca olumsuz yapar.Karşılaştırılan iki unsurun hiçbiri anlamını verir.
*Sallanmaz o kalkışta ne bir mendil ne bir kol.(Özne)
*Adam kızını ne arıyor ne soruyor. (yüklem)
*Ne kızı veriyor ne dünürü küstürüyor. (cümle)
*Bu konu ne seni ne beni ilgilendirir. (nesneyi)

NOT: İki karşıt sıfatı birbirine bağlarsa “ikisinin arası, ortası” anlamı verir.

· Kız ne zayıf ne şişman biriydi.
· Konuşan adam ne uzun ne kısaydı.


ya… ya bağlacı:

Karşılaştırılan unsurlardan birini ifade etmek için kullanılır.

· Ya bu deveyi güdeceksin ya bu diyardan gideceksin. (cümleleri)
· Aynayı ya Ayşe ya Özlem kırmıştır. (özne)
· Ya salonun ya mutfağın penceresi kırıldı. (tamlayan)
· Takıma ya beni ya onu alacaksın (nesneyi)



DİĞER BAĞLAÇLAR

---Ogün okula gelemedim çünkü çok hastaydım. (sebep)
---Bu maçı kazanacağız hatta şampiyon
olacağız.(pekiştirme)
---Mademki söz verdin, sözünü tutacaksın.
---Bu mağazada elbiseler çok güzel üstelik çok ucuz.
---Sanki dağları sen yarattın.
---Meğer bütün evi o dağıtmış.
---Eğer kardeşine uğrarsan selamımı söyle.
---Çok geç kaldılar; yoksa kaza yaptılar.
---Ders çalışmıyor; üstelik yaramazlık yapıyor.
---Önce bunlardan yani çok iyi bildiğiniz sorulardan
başlayın.
---Bizde yahut sizde çalışabiliriz.
---İster yazarsın ister yazmazsın.

eline saglık güzel olmuş...

Paylasim Icin Tskuurler

baglaçları kafam almıyo kafam=

teşekürler...