Reklamsız Forum İçin Tıklayınız. * FrmTR Sohbet Kontrol Panelinizde. * FrmTR'nin resim sitesi Resimci.Org yayında
Forum TR
Go Back   Forum TR > > >
FrmTR'ye Reklam Vermek İçin: [email protected]
Cevapla
 
Konu Araçları
Eski 03-01-08, 21:08   #1
>CaN_NßA_Rock<

Post Lise 2 ; Tasavvuf ile ilgili kavramlara kadar özet.


İslamiyet öncesi Türk edebiyatı
Edebiyatımızın ilk ürünleri göçebe bir kültürün izlerini taşımaktadır.Göçebe yaşam döneminin ürünü olan bu edebiyat tam anlamıyla yerel bir özellik taşır.Bu edebiyat ilk kaynaklardan 11.yy’a kadar sürmüştür. İslamiyet öncesi Türk edebiyatı 2 bölüme ayrılır ; 1)Sözlü edebiyat 2)Yazılı edebiyat
1) Sözlü edebiyat:Türkler arasında henüz yazının kullanılmadığı dönemlerde meydana gelen ve kuşaktan kuşağa aktarılarak günümüze kadar ulaşan edebiyattır.Ürünleri : Koşuk,sagu,sav ve destanlar yer alır. Özellikleri:Anonimdir,4’lük ve hece ölçüsü kullanılır,doğa sevgisi,aşk gibi konular kullanılır,kahramanlık,yiğitlik vb konularda destanlarda kullanılır.Koşuk(Koşma) :aşk,doğa , yiğitlik gibi konularda söylenmiş şiirlerin genel adıdır. 4’lük ve hece ölçüsü ile düzenlenir.Sagu(Ağıt-Mersiyye):Yuğ adı verilen ölüm törenlerinde söylenen ve ölenlerin kahramanlığını ve yiğitliğini anlatan şiirlerin genel adıdır.Sav:Türklerin eski çağlardaki atasözleridir.(Anlamı:iddaa)
Destanlar:Ulusların çocukluk dönemlerini anlatan ürünlerdir.Konusu:ulusların özlemlerini,tutkularını,mücadelelerini ve bu dönemde halkın kendi uluslarıyla ilgili özellik taşıyan yanları yine halk arasından adı bilinmeyen ozanlar tarafından söylenir ve bunlar halkın ortak yaşam ürünleridir.Destan oluşması için sel,kuraklık,kıtlık,savaş vb olayların(toplumu derinden etkileyen) olayların olması gerekir.Destanlar 3 bölümde oluşur; 1)Oluş-doğuş dönemi , 2)Yayılma dönemi , 3)Toplama–derleme dönemi
Destan çeşitleri :1)Doğal destan:Halkın meydana getirdiği destanlardır.Ör:Oğuz kağan destanı . 2)Yapma destanlar :Bazı şairlerin kendi uluslarından çıkmış olayları kendi dygu ve düşüncelerini de katarak destanlaştırmalarıyla oluşan destanlardır.Ör:Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın Üç şehitler destanı. Destanların özellikleri estanlar kahramanlar olağanüstü özelliklerini anlatır,sözlü edebiyat döneminin özellikleridir,ulusların gerçek tarihlerinin saptanmadığı dönemi yansıtır,zaman belirsizdir,masal öğeleri taşır,kahramanlar yarı tanrı veya tanrılaşmış kişilerdir,bu dönemde mitler ortaya çıkmıştır.Mit:Toplumun hayal gücü ile biçim değiştiren tanrı,tanrıça,evrenin doğuşu ile ilgili hayali ve sembolik bir anlatımı olan halk hikayesi,mitos.
2)Yazılı edebiyat:Türkler arasında yazının kullanılmaya başlamasından sonra oluşan edebiyat dönemidir.Göktürk yazıtları:Göktürk yazıtları türk edebiyatının ilk yazılı eserleridir.Üç dikilitaş üzerine yazılmış bu yazıtlar dünyadaki en ilgi çekici tarih din sosyoloji vb. bilgileri kapsayan belgelerdir.Bu yazıtlar özellikle Göktürk tarihini aydınlatma yönünde büyük önem taşır.Bu yazıtlar birtür mezartaşıdır ve bu taşlara balbal adı verilirdi.Abidelerde ölen kişinin yaptıkları kendi ağzından anlatılırdı, böylece bu kişinin sonsuzluğa ulaşıldığı düşünülürdü.Bu nedenle bu taşlara ‘’bengi taş’’ denirdi.
1)Vezir Tonyukuk Anıtı:Vezir Tonyukuk’un Çinlilerle yapılan savaşları anı şeklinde yazdırmıştır.Anlatımdında atasözlerine sıkça yer verilmiştir.2)Kültigin Anıtı:Bu anıtı Bilge Kağan savaşta ölen kardeşi kültigin anısına yaptırmıştır.Yolluğ Tigin yazmıştır ve yolluğ tigin bilinen ilk türk yazardır.3)Bilge Kağan Anıtı:Bilge kağan’ın ölümünden sonra oğlu yaptırmıştır ve bu anıtıda yolluğ tigin yazmıştır.Bu anıtta Bilge Kağan’ın Türk milletine iletmek istediği mesajlar dikkat çekicidir.Göktürk yazıtlarının özellikleri; Yalın bir Türkçe kullanılmıştır ve dil yabancı etkilerden uzaktır,nutuk(söylev) türünde oluşturulmuştur,aliterasyonlu söyleyiş kullanılmaktadır,anıtın üzerindeki yazıları Danimarkalı bilgin Thomsen tarafından okunmuştur.Uygur yazısıyla ortaya çıkan ürünler:Türkler Uygur alfabesini de kullanmışlardır.2önemli eserleri vardır: Altunışık ve Sekizyıgın’dır.Bu ürünlerde daha çok maneheizm ve budizm etkileri görülür, edebi değerleri yoktur.
İslami dönem Türk Edebiyatı
İslami dönem Türk edebiyatı 11. ve 12. yy’da geçiş dönemini yaşamıştır.Bu dönemin başlıca özellikleri şunlardır:İslamiyet öncesi kültür ile İslami kültür iç içedir,dönem eserlerinde dini öğretme esaslanmıştır,
Hece ölçüsü kullanılmaya devam edilirken aruz ölçüsüde kullanılmaya başlanmıştır,dilimize ve edebiyatımıza yine Fars ve Arap dillerine ait sözcükler,nazım şekilleri ve türleri girmeye başlamıştır,
Nazım birimi dörtlüktür ve beyittir. Geçiş dönemi eserleri :Bu eserler Hakaniye lehcesiyle yazılmıştır.
Kutadgu Bilig :Yusuf Has Hacib tarafından yazılmıştır ve tabgaç buğra han’a sunulmuştur.Mutluluk veren bilgi anlamındadır.Aruz ölçüsüyle yazılmıştır.Didaktik bir nitelik taşır ve ilk siyasetname niteliğindedir.alegorik bir anlatımı vardır,alliterasyonlara ve secilere yer verilmiştir.4 kavramı temsil eden 4 kişi konuşturulmuştur, bunlar küntoldı,aytoldı,ögdürmüş ve odgurmış’tır.
Divan-I Lügati-t Türk :Kaşgarlı mahmut tarafından araplara türkçeyi öğretmek amcıyla yazılmıştır.Türk Dilleri Sözlüğü anlamına gelmektedir.Eser aynı zamanda İslamiyet öncesi türk edebiyatını ,coğrafyasını,tarihini,folklörünü,mitolojisini aydınlatan ansiklopedik bir eserdir
Atabetül Hakayık:Hakikatlerin eşiği anlamına gelir , Edib Ahmet Yükneki tarafından hakaniye lehçesiyle yazılmıştır.Ayet ve hadislere dayanarak islam dinini öğretmeye çalışan didaktik bir eserdir.Nazım birmi mesnevidir, aruz ve hece ölçüsü birarada kullanılmıştır.Beyit ve dörtlüklere yer verilmiştir.Divan-ı Hikmet:Tasavvuf edebiyatının ilk şairi olarak Kabul edilen Hoca Ahmet Yesevi tarafından yazılmıştır.Dini ve tasavvufi halk şiirinin ilk örneğidir,Arapça ve farsça kelimeler azdır.Konusu ilahi aşktır ve didaktik bir eserdir,nazım birimi dörtlüktür ve her birdörtlük‘’hikmet’’adını alır.
13. Ve 14. yy Türk Edebiyatı
İslamiyeti Kabul eden Türkler tasavvufun etkisiyle anadoluda islamiyetin yaygınlaşmasını sağladılar.Tasavvufun bu denli etkili olmasındaki en büyük etken kuşkusuz Mevlana , Yunus Emre, Hacı Bektaş-ı Veli ,Hacı Bayram Veli gibi büyük mutasavvuflar ve şairlerdir.
Genel Hatlarıyla Tasavvuf :Tasavvuf felsefesinin dayanağı Vahdet-i Vücud düşüncesidir.Bu düşünceye göre herşey Allah’ın yani tek varlığın (Vücud-I Mutlak) görüntüsüdür.O hertürlü güzelliği üzerinde toplamıştır yani tek güzelliktir. (Hüsn-i Mutlak)Evren ve içindekiler Allah’ın birer görüntüsü olduğuna gore insanda O’nun görüntüsüdür.İnsan kendi benliğini dünyaya bağlı tutku ve zevklerini (nefsini) yokederek Allah’a ulaşmak amacıyla onun aşkıyla yanar.Bu da tarikata (tasavvuf yoluna)Tekke ve Dergah’a girip mürşitleri(kılavuzları) örnek alıp yetişmekle olur.Bu yolla Allah’a ulaştığına inananlara insan-ı kamil (olgun insan) halk arasında da ermiş denir.
Tasavvuf İle İlgili Kavramlar ve Terimler : Aşık:Allah aşkıyla yanan derviş,Maşuk:Allah,sevgili,
Çile:dergahtaki eğitim sırasında çekilen sıkıntılar. Fenafillah:Allah’ın emirleri karşısında nefsinden isteyerekvazgeçme,ermişlikmertebesi.Meclis:Aşıklar topluluğu.Mey:İlahiaşk.Meyhane:Tekke,Dergah
Saki:Allah’ın aşkını dervişlere sunan,insan-I kamil,Sarhoş:allah aşkıyla kendinden geçen,
İlahi aşk:Allah’a ve onun güzelliklerine duyulan aşk, Mecazi aşk :Allah’tan başka varlıklara duyulan aşk
Derviş-mürid:dergah’a devam eden öğrenciler,dergah-tekke:tasavvuf okulu.









Hakettiysem + rep tamamen benm ürünümdür ...
  Alıntı Yaparak Cevapla
Cevapla

Bu konunun kısa yolunu aşağıdaki sitelere ekleyebilirsiniz

Konu Araçları

Gönderme Kuralları
Yeni konu açamazsınız
Cevap yazamazsınız
Dosya gönderemezsiniz
Mesajlarınızı düzenleyemezsiniz

BB code is Açık
Smiley Açık
[IMG] kodu Açık
HTML kodu Kapalı



5651 sayılı yasaya göre forumumuzdaki mesajlardan doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir. Şikayet Mailimiz. İçerik, Yer Sağlayıcı Bilgilerimiz. Reklam Mailimiz. Gizlilik Politikası


Reklamı Kapat

Reklamı Kapat