En Komik ve Eğlenceli Videolar Burada. * FrmTR Sohbet Kontrol Panelinizde.
Forum TR
Go Back   Forum TR > > >
FrmTR'ye Reklam Vermek İçin: [email protected]
Cevapla
 
Konu Araçları
Eski 23-12-07, 14:15   #1
█►TranceInside◄█

Arrow Dil ve Anlatım İsimler...


Canlı ve cansız varlıkları, duygu, düşünceleri ve kavramları anlatmak için kullanılan sözcüklere İSİM denir.

ÖRNEK: Köpek, taş, sıra, masa, tanrı, rüya, saygı...

İsimler, anlamları yönünden üç kısımda incelenir.

I . VARLIKLARA VERİLİŞLERİNE GÖRE İSİMLER:


1) Özel İsimler: Dünya'da tek olan varlıklara verilen isimlerdir.

ÖRNEK: Lefkoşa, Kıbrıs, Pamuk, Ali, Karabaş, Akdeniz...

Özel İsimlerin Yazımı:

Özel isimlerin ilk harfi, cümlenin her yerinde büyük harfle yazılır.

Özel isimlere eklenen yapım ekleri ile "-ler, -lar " ( genellikle " -li, -siz, -ci, -gil, -cik, -ler " ) ekleri kesme işareti ile ayrılmaz.

ÖRNEK: Lefkoşalı, Ahmetsiz, Beşiktaşçı, Ayşegil, Ayşecik, Havvalar...

Süreksiz sert sessiz ( p, ç, t, k ) harflerle biten özel isimler, sesli harf veya sesli harf ile başlayan bir ek aldıklarında yumuşama kuralı uygulanmaz. Ancak, bu durumdaki isimler okunurken, söylenirken yumuşama kuralı uygulanır.

ÖRNEK: Yazılışı Okunuşu

Sevtap'ın Sevtabın
Sertaç'a Sertaca
Serhat'ı Serhadın
Yeşilırmak'a Yeşilırmağa



Başlıca Özel İsimler:



a) İnsanların isim ve soy isimleri:

ÖRNEK: Müjgan Soykan, Ümit Özdemirağ...

b) Ülke ve ulus isimleri:
ÖRNEK: İngiltere, Almanya, Fransa...
İngiliz,Alman, Fransız...

c) Hayvanlara verdiğimiz isimler:
ÖRNEK:Pamuk, Tekir, Karabaş, Lasi...

ç) Gazete, dergi, kitap, isimleri:

ÖRNEK:Kıbrıs, Avrupa, Cumhuriyet, Bilim Çocuk, Kırmızı Başlıklı Kız...

d) Dağ, deniz, dere, tepe, ova, boğaz, köfez, burun vs. coğrafi isimler:

ÖRNEK: Beşparmak Dağları, Kanlı Dere, Selvili Tepe, Girne Boğazı, Mağusa Körfezi, Kedi Burnu...

e) Kurum, dernek, okul, banka, sendika, işletme vs. kuruluş işimleri:
ÖRNEK: Türk Hava Kurumu, Halk Sanatları Derneği, Necati Taşkın İlkokulu, Akdeniz Garanti Bankası, Kıbrıs Türk Öğretmenler Sendikası, Ömür Bakkaliyesi...

f) Gök cisimleri isimleri:
ÖRNEK:Ay, Güneş, Dünya, Venüs, Merkür, Samanyolu, Büyük Ayı ...

g) Dil ve din isimleri:
ÖRNEK: İngilizce, Türkçe, Fransızca...
Hıristiyanlık, Müslümanlık, Protestanlık...

ğ) Sokak, cadde, mahalle, meydan, köy, şehir isimleri:

ÖRNEK: Yasemin Sokak, Mehmet Akif Caddesi, Sarönü Meydanı, Kalavaç, Lefkoşa...

2) Cins İsimler: Aynı cinsten varlıklara ad olarak verilen sözcüklerdir.

ÖRNEK: Okul, masa, kalem, kedi, insan, orman, dağ, ev...

II. VARLIKLARIN OLUŞLARINA GÖRE İSİMLER:


1 . Somut isim:
Var olduğunu, duyu organlarımızla anlayabildiğimiz varlıklara isim olarak verilen sözcüklerdir.
ÖRNEK: Dağ, ses, koku, tuz, hava, beyin, ışık, bulut, rüzgar, duman

2 . Soyut isim: Gerçekte varlığı olmayan; insanların akıl, düşünce, sezgi veya inanç yolu ile yarattıkları varlıklara isim olarak verilen sözcüklerdir.
Bu varlıkların varlığını, beş duyu organımızla anlayamayız.

ÖRNEK: Rüya, mutluluk, akıl, yalnızlık, kin, özlem, intikam, güzellik, tanrı, şeytan, melek, korku, süphe, keder, tasa, üzüntü, dostluk...



III. VARLIKLARIN SAYILARINA GÖRE İSİMLER:

Topluluk ismi


1 . Tekil isimler:
Aynı cinsten olan varlıklardan bir tanesini anlatmada kullandığımız isimlerdir.
ÖRNEK: Araba, okul, ev, kalem, taş, dergi...

2. Çoğul isimler: Aynı cisten olan varlıklardan birden fazlasını anlatmada kullandığımız isimlerdir. Bu isimler "-ler, -lar " eklerinden bir tanesini, BÜUK'na uygun olarak alırlar.
ÖRNEK: Arabalar, taşlar, evler, kalemler,dergiler...

NOT: Çoğul ekleri, eklendiği sözcüğü çoğul yapmala kalmaz. Ona başka anlamlar da katar. Bu anlamlar şunlardır:

a) Abartma anlamı: Çocuk ateşler içinde yanıyordu.

b) Teklik anlamı: İkisi de okulun kapısında annelerini bekliyorlardı.

c) Aşağı - yukarı anlamı: Sizi arayan 10 yaşlarında bir çocuktu.

ç) Aile anlamı: Akşama Fatmalar bize gelecek.

d) Saygı anlamı: Öğretmen Hanımlar, içeride oturuyorlar.

e) Benzerlik anlamı:
Mustafa Kemaller tükenmez.

3 . Topluluk ismi:
Tekil oldukları halde bir topluluğu anlatan isimlerdir.
ÖRNEK: Düzine, aile, orman, bölük, takım, ekip, sürü, ordu, ulus, küme, meçlis...

NOT: Topluluk isimleri çoğul olarak da kullanılır.
ÖRNEK: Aileler, ordular, ormanlar, sürüler...

YAPILARINA GÖRE İSİMLER
İsimler yapılarına göre üç kısımda incelenir:


1 . Basit yapılı isimler: Yapım eki almamış, başka bir isimle birleşmemiş kök durumundaki isimlere basit yapılı isimler denir.
ÖRNEK: Defter, kalem, kürek, balta...

NOT: Kök durumundaki isimler çekim eki alırlarsa yine basit yapılı isim olarak kabul edilirler.
ÖRNEK: Defterler, kalemler, kürekte, baltayı...

2 . Türemiş yapılı isimler:
Yapım eki alarak yeni bir anlam kazanan İsimlere türemiş isimler denir.
ÖRNEK: Demirli »»» kökü ( demir )
Sabunluk »»» kökü ( sabun )
Sucu »»» kökü ( su )
Türkçe »»» kökü ( Türk )
Yurttaş »»» kökü ( yurt )
Vatandaş »»» kökü ( vatan )
Balcı »»» kökü ( bal )

3 . Bileşik yapılı isimler: Birden fazla sözcüğün, kendi anlamlarının bir kısmını veya tümünü yitirerek birleşip, kaynaşıp, kalıplaşmaları ile oluşan yeni anlamlı isimlere bileşik yapılı isimler denir. Bileşik isimler bitişik yazılır.
ÖRNEK: Anayasa, başöğretmen, havagazı, kabakulak, hanımeli...

İSİMLERDE KÜÇÜLTME

İsimlerin sonlarına getirilen " -cik, -cık, -ceğiz, -cağız, -cek, -cak, -ciğim " ekleri onların anlamlarına sevgi, acıma, küçültme, azımsama ve alay gibi anlamlar katar.

ÖRNEK: anneciğim »»»»»» sevgi
kuşcuk »»»»»» küçültme
çocukcağız »»»»»» acıma
yavrucak »»»»»» acıma
bir milyon liracık »»»»»» azımsama
ressamcık »»»»»» alay

NOT: Bazı sözcükler "-cik " ekini aldıklarında küçültme ismi olarak kabul edilmezler. Bu sözcüklerde bulunan "-cik" eki sözcüğün anlamında küçültme yapmaz.

ÖRNEK: Bademcik, Gelincik, Arpacık...



İSMİN HALLERİ

İsimler, cümle içindeki görevlerine göre yalın ( eksiz ) veya " -i, -e, -de, -den " çekim eklerinden birini alarak bulunurlar. İsimlerin girdiği bu biçimlere ismin halleri denir.
İsmin beş hali vardır.

1 . İsmin yalın hali:

İsmin hal eki almamış biçimidir.
ÖRNEK: taş, sene, kitap, ağaç, dert, renk, tarak, Ahmet...

2. İsmin -e hali:
İsmin sonuna " -e " veya " -a " eklerinden BÜUK'na uygun olarak getirilmiş biçimidir.
ÖRNEK: Elmalara, okula, üzüme, taşa, seneye, kitaba, ağaca, derde, renge, tarağa, Ahmet'e, elmaya...

NOT( 1 ) : Sesli harf ile biten cins isimler, " -e " hal ekini aldıklarında, isim ile hal eki arasına " y " kaynaştırma harfi girer.

NOT ( 2 ) : " p, ç, t, k " harfleri ile biten cins isimler, " -e " hal ekini aldıklarında " Süreksiz sert ünsüzlerin yumuşaması " kuralı uygulanır.

NOT ( 3 ) : Özel isimlere eklenen " -e " hal eki kesme işareti ile ayrılır. " p, ç, t, k " harfleri ile biten özel ismler " -e " hal ekini aldıklarında yumuşama kuralı ( yazarken ) uygulanmaz.

3 . İsmin -i hali:
İsmin sonuna " - i, -ı, -u, -ü " eklerinden uygun olanının getirilmiş biçimidir.
ÖRNEK: Elmaları, okulu, üzümü, taşı, seneyi, kitabı, ağacı, derdi, rengi, tarağı, Ahmet'i, elmayı...
NOT( 1 ) : Sesli harf ile biten cins isimler, " -i " hal ekini aldıklarında, isim ile hal eki arasına " y " kaynaştırma harfi girer.
NOT ( 2 ) : " p, ç, t, k " harfleri ile biten cins isimler, " -i " hal ekini aldıklarında " Süreksiz sert ünsüzlerin yumuşaması " kuralı uygulanır.
NOT ( 3 ) : Özel isimlere eklenen " -i " hal eki kesme işareti ile ayrılır. " p, ç, t, k " harfleri ile biten özel ismler " -i " hal ekini aldıklarında yumuşama kuralı ( yazarken ) uygulanmaz.

4 . İsmin -de hali:
İsmin sonuna " -de " ekinin getirilmiş biçimidir. " -de " eki eklendiği ismin son hecesindeki sesli harf kalın ise " -da " şeklini alır.
ÖRNEK: Elmalarda, okulda, üzümde, taşta, senede, kitapta, ağaçta, dertte, renkte, tarakta, Ahmet'te, elmada...
NOT: " p, ç, t, k, s, ş, h, f " harfleri ile biten isimler, " -de " hal ekini aldıklarında " yumuşak ünsüzlerin sertleşmesi " kuralı uygulanır.

5 . İsmin -den hali:

İsmin sonuna " -den " ekinin getirilmiş biçimidir. " -den " eki eklendiği ismin son hecesindeki sesli harf kalın ise " -dan " şeklini alır.

ÖRNEK: Elmalardan, okuldan, üzümden, taştan, seneden, kitaptan, ağaçtan, dertten, renkten, taraktan, Ahmet'ten, elmadan...
NOT: " p, ç, t, k, s, ş, h, f " harfleri ile biten isimler, " -den " hal ekini aldıklarında "yumuşak ünsüzlerin sertleşmesi " kuralı uygulanır.
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 11-11-10, 20:06   #2
яoвéятo мοηтéz

Varsayılan C: Dil ve Anlatım İsimler...


Teşekkürler ...
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 18-12-10, 20:30   #3
-Zehra-

Varsayılan C: Dil ve Anlatım İsimler...


teşekkürler. yazılıya çalışıyordum. faydası oldu. + repini verdim
  Alıntı Yaparak Cevapla
Cevapla

Bu konunun kısa yolunu aşağıdaki sitelere ekleyebilirsiniz

Konu Araçları

Gönderme Kuralları
Yeni konu açamazsınız
Cevap yazamazsınız
Dosya gönderemezsiniz
Mesajlarınızı düzenleyemezsiniz

BB code is Açık
Smiley Açık
[IMG] kodu Açık
HTML kodu Kapalı



5651 sayılı yasaya göre forumumuzdaki mesajlardan doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir. Şikayet Mailimiz. İçerik, Yer Sağlayıcı Bilgilerimiz. Reklam Mailimiz. Gizlilik Politikası


Reklamı Kapat

Reklamı Kapat