Son Dakika Haberlerini Takip Edebileceğiniz FrmTR Haber Yayında. * FrmTR Sohbet Kontrol Panelinizde.
Forum TR
Go Back   Forum TR > > >
FrmTR'ye Reklam Vermek İçin: [email protected]
Cevapla
 
Konu Araçları
Eski 26-09-11, 13:06   #1
Kafkaskartalı

Varsayılan Hücre organelleri yapı ve özellikleri


HÜCRE TARİHİ:
Hücre ilk defa 1665 yılında Robert Hooke tarafından keşfedilmiştir. Robert Hooke şişe mantarından aldığı kesiti mikroskopta incelemiş ve oda şeklinde yapılar görmüştür. Gördüğü bu yapılara “HÜCRE” adını vermiştir.

Yaklaşık 200 yıl sonra Brawn (1831) bitki hücresinde çekirdeği buldu.Purkinje, Schwann ve Mohl gibi araştırmacılar hücre içindeki yapıya “Plazma adını verdiler. Daha sonra hücreyi dış ortamdan ayıran bir zar bulundu. Böylece yavaş yavaş canlıların hücrelerden yapıldığı fikri yayılmaya başladı.

Bütün bu gelişmelere dayanarak 19. asrın başında botanikçi Schleiden 1838 ve zoolog Schwann 1839’da “bütün canlıların hücrelerden medya geldiği” söyleyerek hücre teorisinin temelini attılar.daha sonra hücre teorisi, 1858 yılında Rudolf Virchow’un eklediği yeni maddelerle aşağıdaki şeklini almıştır:

1.Bütün canlılar bir veya birçok hücreden meydana gelmiştir.

2.Hücreler, canlıların en temel yapısal ve fonksiyonel birimidir.

3.Hücreler, kendilerinden önceki hücrelerin bölünmesiyle medya gelirler.

Sitolojideki son çalışmalar ve yüksek yapılı canlılar dikkate alındığında, bu maddelere ek olarak iki yeni maddenin eklenmesi ön görülmektedir:

4: Çok hücreli canlıların hücreleri farklı guruplar altında bir araya gelerek tek bir birim gibi işlemekteler ( Doku oluşumu ).

5. Çok hücreli canlıların hücreleri bölünme ,hareket, kendilerine özgü şekil alma ve gerekli fonksiyonları gerçekleştirebilmek için birbirlerine yada katı bir yüzeye temas etmek zorundadır.





HÜCRE ZARI İLE İLGİLİ YAPILAR :
Hücreler türlerine göre,bulundukları ortamdan hücre zarı,hücre çeperi, kapsül veya glikokaliks gibi yapılarla ayrılmışlardır.
HÜCRE ZARI:
[IMG]file:///C:/Users/SmL/AppData/Local/Temp/msohtml1/01/clip_image002.jpg[/IMG]Hücre zarı temel olarak iki sıra fosfolipitten meydana gelmiştir.
İki Sıra fosfolipit sırt sıra vererek meydana getirdiği yapı su geçirmez ve hücrede madde geçişini kontrol eder.Bu yapı ayrıca mitokondri ve kloroplast’ tada önemlidir.
Hücre zarına iki sıra fosfolipit’e ek olarak proteinler, glikolipitler ve glikoproteinler bulunur.Büyük proteinlerden bazıları zarda enine uzanarak dış ortam ve sitoplazma arasında “por” adı verilen geçitler meydana getirirler. Bu porlar madde geçiminde çok önemlidir.Çünkü hücre zarından geçemeyen, suda erimiş küçük maddeler bu geçitler yoluyla hücre içine veya dışına taşınırlar.
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 26-09-11, 13:08   #2
Kafkaskartalı

Varsayılan C: Hücre organelleri yapı ve özellikleri


Hücre zarına iki sıra fosfolipit’e ek olarak proteinler, glikolipitler ve glikoproteinler bulunur.Büyük proteinlerden bazıları zarda enine uzanarak dış ortam ve sitoplazma arasında “por” adı verilen geçitler meydana getirirler. Bu porlar madde geçiminde çok önemlidir.Çünkü hücre zarından geçemeyen, suda erimiş küçük maddeler bu geçitler yoluyla hücre içine veya dışına taşınırlar.
Diğer zarlardan farklı olarak hücre zarında glikolipitler ve gilikoproteinler zara mozaik benzeri bir görüntü verir.Hücrenin dedektörleri diye bileceğimiz reseptörler de bu maddelerden oluşur.Hücrenin bulunduğu ortamdaki değişiklikleri ve uyarıları sürekli olarak algılar ve tepki gösterilmesini sağlar.Bu yapılar hücre gurupları arasında farklılık gösterdiğinden hücrenin özgünlüğünü sağlarlar.Bu maddelerin tahrip olması,hücre’nin etrafında olup bitenlerden habersiz olmasına, yani kansere sebep olur.
Hücre zarı hiçbir zaman sabit bir duvar şeklinde değildir.Bunu sebebi;bazı hücresel faaliyetler sonucu zara yeni parçalar eklenmesi yada çıkartılmasıdır.bundan dolayı hücre zarı sürekli olarak sağlı sollu hareketler yaparlar .Bu durun hücre zarının canlı olduğunun göstergesidir.


HÜCRE ÇEPERİ :
Bitki hücrelerine has olan hücre çeperi, plazma zarının etrafında bulunan ve onu koruyan cansız sert bir örtüdür.Bitki dokularının mekanik direncini sağlayan bu yapıların temel maddesi selülozdur.Komşu hücrelerin çeperi birbirlerine pektin maddeleri ile bağlanmıştır.Hücreler arasında pektin den oluşmuş bu tabakaya “orta lamel” denir.Hücre çeperinin oluşumu esnasında çekirdek bölünmesinden hemen sonra iki çekirdek arasında oluşan selülozik yapıya ”fragmoplast” denir. Daha sonra fragmoplast pektin gibi maddelerin eklenmesi ile çeper teşekkül eder. Çeperde madde geçişini sağlayan geçitler bulunur. Bu geçitler tam geçirgendir.
GLİKOKALİKS:
Hayvan hücrelerinde zarın dış kısmında glikozdan oluşmuş glikokaliks adı verilen bir tabaka bulunur. Bu tabadaki glikozlar gerçekte protein ve lipitlere bağlı durumdadır. Dolayısıyla glikoprotein ve glikolipitleri meydana getirirler . Glikokaliks tabakası hücrelerin birbirine tutunmasında çok etkilidir.ayrıca glikokaliks hücreye özgün bir yapı meydana getirerek aynı yapıdaki hücrelerin bir birini tanıması ve iş birliği yapmasını sağlar ortamdaki yabancı her hangi bir yapıdan hücreyi haberdar ederler.
KAPSÜLLER:
Bazı bakteriler kapsül adı verilen polisakkaritlerden yapılmış bir kılıfla çevrilidir.kapsüllerin bakteriyi olumsuz çevre koşullarına karşı koruma,virüslerin bağlanmasını önleme,bakterilerin fagositoz yapmasını engelleme ve bakterilerin yüzeyde tutunmasını arttırma gibi işlevleri vardır.
SİTOPLAZMA:
Sitoplazma;hücre zarı ile çekirdek arasında bulunan,hücre iskeleti,organaller ve sitozol adı verilen sıvıdan oluşan kısımdır.Sitoplazmadaki canlı yapıya organaller, cansız yapıya ise organik ve in organik bileşikler oluşturur.Cansız yapı;katı sıvı arası yarı akışkan bir özellik gösterir.
Sitoplazma, ektoplazma ve endoplazmadan oluşur.Hücre zarının hemen altındaki yoğun kısma ektoplazma, ektoplazmayla çekirdek arasındaki daha az yoğun kısma endoplazma denir.Hücre organallerinin çoğu endoplazmada yer alır.
[IMG]file:///C:/Users/SmL/AppData/Local/Temp/msohtml1/01/clip_image001.jpg[/IMG]HÜCRE İSKELETİ:
Bütün yüksek yapılı organizmalarda olduğu gibi hücrenin de iskeleti vardır.Bu iskelet hücrenin belli bir şekle sahip olmasını ve hücre organallerinin gerekli olduğu bölümlerde bulunmasını sağlar.Aynı zamanda hücrenin değişik şekildeki hareketini,iğ ipliklerinin oluşumu, ve sitoplazma hareketini hücre iskeleti sağlar.
Hücre sitoplazması;mikrotübül ve mikroflamentlerden meydana gelmiş ağası bir yapıyla doludur.Bu ağsı yapı hücrenin iskeletini meydana getirir.Aktin miyozin ve tropomiyozin den meydana gelen mikroflamentler kasılıp gevşeyerek hücre hareketini sağlarlar.
Hücre iskeletinin arası sitoplazma sıvısı ile doludur. Bu kısım özellikle glikoliz enzimlerini taşır ve protein sentezinin basamakları bu kısımda gerçekleşir



[IMG]file:///C:/Users/SmL/AppData/Local/Temp/msohtml1/01/clip_image002.jpg[/IMG]SİTOZOL (Sitoplazma sıvısı):
Sitozol in %90ını su oluşturur.bu oran bazı canlılarda %98ekadar yükselebileceği gibi sporlarda ve tohumlarda %5 ve %15e kadar düşebilir.sitozolda organik ve inorganik maddelerin oranı %10 %40 arasında değişebilir.Kuru maddelerin %90nı organik %10nu inorganik maddelerden oluşur.Sitozolda en çok bulunan kuru madde protein molekülüdür.bitki hücrelerinde ise en çok bulunan madde karbonhidratlardır, ayrıca sitozolda ;yağ,vitamin,hormon,organik ve inorganik asitler bulunur.
Sitozolda bulunan önemli inorganik maddeler Na,Mg ve Fe’dir.
Sitoplazma yukarıda söylendiği gibi yarı akışkan yoğun bir maddedir.Hücrenin yoğunluğu yaklaşık 1,25g/cm³ olup,suya konduğunda dibe çöker.



ORGANELLER:

  • MİTOKONDRİ:
Oksijenli solumun yapan tüm ökaryotik hücrelerde görülen




organeldir.Hücrelerdeki görevi enerji üretmektir. Dolayısıyla enerji ihtiyacının fazla olduğu kas hücreleri, aktif taşımanın fazla olduğu hücreler, sinir hücreleri gibi hücrelerde sayı oranı fazladır. Sayıları hücrenin fonksiyonuna bağlı olarak ,hücre başına birkaç taneden 2500’ e kadar çıkabilir. Mitokondri iki katlı zara sahiptir. Zarları yapı olarak hücre zarının yapısına benzerler. Dış zar düz, iç zar ise içeriye doğru oluşan tüp şeklinde krista adı verilen kıvrımlardan oluşur. Krista zarında, elektron taşıma sistemine ait enzimler bulunur. ETS enzimleri enerji ile ilgili enzimler olduğundan fazla enerjiye ihtiyaç duyan hücrelerin mitokondrilerinde çok sayıda bulunur. İç zarın sınırladığı orta kısma matriks denir. Matrikste solunumla ilgili enzimler, ribozom DNA, RNA, protein, su ve mineraller bulunur.
Mitokondri DNA’sı,mitokondrinin çekirdekten bağımsız olarak çoğalması ve kendine has bir metabolizmasının olmasını sağlar.Yalnız, solunum enzimleri ve bazı maddeler çekirdek DNA’sında sentezlenir. Mitokondri DNA’sı çekirdek DNA’sına göre daha az bilgi taşır.
2.RİBOZOM:
Virüsler hariç bütün hücrelerde bulunan ribozom, büyüklüğü 150-200 Å(angström) arasında değişen en küçük organeldir. Ribozomlarda protein sentezi yapılır. Hücreye giren aminoasitler burada protein haline getirilir. Proteinler hücrenin en önemli yapıtaşları olduğu için ribozomlar da hücrenin en önemli organelidirler.İzole edilmiş ribozomlar, hücre dışında gerekli ortam hazırlandığında protein sentezi yapılır.
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 26-09-11, 13:10   #3
Kafkaskartalı

Varsayılan C: Hücre organelleri yapı ve özellikleri


Zarsı bir organel olmayan ribozomların yapısında sadece rRNA ve protein bulunur. Protein kısmı sitoplazmada ribozomlarda, rRNA ise çekirdekçikte yapılır. Ribozomlar iki alt birinden oluşur. Ribozomu oluşturacak rRNA ve çekirdekte birleşerek büyük ve küçük alt birimleri oluşturur.Bu alt birimler daha sonra sitoplazmaya geçer.
Protein sentezi yapılmadığı zamanlarda bu alt birimler birinden ayrılır, işlevsel hale gelebilmek için tekrar birleşirler.
Ribozomlar, hücrede bir organele bağlı veya serbest olarak görülür. Bağlı olarak E.R ve çekirdek zarı üzerinde serbest olarak da sitoplazma sıvısı kloroplast ve mitokondri matriksinde bulunurlar. Hücrelerde iki farklı büyüklükte ribozom bulunur. Bumlar 70S ve 80S ribozomlarıdır.Prokaryotlarda ökaryotları kloroplastları ve mitokondrilerinde küçük ribozomlar bulunur.Ökaryot hücrelerin ribozomları ise 80’dir.
3.ENDOPLAZMİK RETİKULUM:




Hücre zarını çekirdek zarına bağlayan kanallardan meydana gelir. E.R yumurta, embriyonik hücreler ve eritrositler hariç bütün ökaryotik hücrelerde bulunur.Her hücrenin endoplazmik retikulum kendisine has bir yapıya sahiptir. E.R kanalcıkları sabit bir yapıya sahip olmayıp,hücrenin işlevine göre değişebilir.Kanalcıklar hücre bölünürken kaybolur, daha sonra yeniden oluşturulur. E.R başlıca özellikleri şunlardır:
- Zarları üzerinde bulunan ribozomların sentezlendiği protein moleküllerini golgi aygıtına taşır.
- Granülsüz E.R yağ sentezi yapar.İç salgı bezlerinden yağ tabiatında steroid hormonları salgılar.
- Sitoplazmik matriksle birlikte hücreye destek sağlar.
- Hücre içi dolaşımı sağlar. İyon ve küçük molekülleri gerekli bölgeler taşır.
- Hücrede asidik ve bazik tepkimelerin birbirlerini etkilemeden meydana geldikleri ortamı oluşturur.
- Çizgili kaslarda, kasın gevşemesi ve kasılmasında rol oynar.
- E.R yapı ve fonksiyon yönüyle çekirdekle yakın ilişki vardır.

Hücrede iki tip E.R bulunur.

A:Granüllü Endoplazmik Retikulum:
Zarları üzerinde ribozom bulunduğu için granüllü bir görüntüye sahiptir. Ribozomlar E. R üzerinde düzenli aralıklarla dizilirler.Bu tip E. R özellikle protein sentezinin hızlı olduğu hücrelerde daha iyi gelişi. Ribozomlarda sentezlenen protein E. R kanallarına geçer.Sentezlene proteinler ya doğrudan metobolik faliyetlerde kullanılır yad golgi aygıtı vasıtasıyla hücre dışına salgılanırlar.
B:Granülsüz Endoplazmik Retikulum:
Üzerinde ribozom bulunmaz, düz bir yapıya sahiptir.Genellikle karaciğer, testiz, ovaryum,böbrek üstü bezi, bağırsak mukakozası gibi işlevleri birbirinden farklı hücrelerde bulunur.
4.GOLGİ AYGITI:
Olgunlaşmamış kan ve sperm hücreleri hariç bütün okaryotik hücrelerde görülür. Hücrede genellikle sentrozom civarında ve hücre tabanına yakın bulunur. Golgi aygıtı üst üste yığılmış yassı keselerden meydana gelmiştir. Keselerin çevresinde tomurcuklanma sonucu oluşan irili ufaklı kesecikler ve kofullar bulunur. Golgi aygıtının E. Rdan farkı üzerinde ribozomların bulunmaması ve keselerin belli bir bölgede grup halinde bulunmasıdır.
Golgi aygıtının başlıca görevi salgılamadır.
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 26-09-11, 13:12   #4
Kafkaskartalı

Varsayılan C: Hücre organelleri yapı ve özellikleri


- Golgi aygıtından oluşan kesecikler hücre zarının yapısına katılırlar.Golgi vasıtasıyla dolu kesecik hücre zarının arasına girerek zarın hareket etmesine ve genişlemesini sağlar.
- Golgi aygıtı, salgı yapan hücrelerde çok iyi gelişmiştir. Tükrük bezi hücreleri
- Golgi aygıtı lizozom oluşumunda görev alır.
- Golgi aygıtının keselerinden tomurcuklanma ile bazı kofullar oluşur
- Bitkilerde hücre çeperinin oluşumuna katılır.
5.LİZOZOM:




Alyuvar hücresi dışında bütün hayvan hücreleri bulunur. Bitki hücrelerinde bulunmaz. Zarla çevrili bir organeldir.İçinde sindirim enzimleri bulunur. Hücre içi ve dışı sindirimi gerçekleştirir.Yaşlanmış organellerin ve hücrelerin parçalanmasını sağlarlar. Bu yüzden akyuvar ve karaciğer hücrelerinde bol miktarda bulunur.Hücre savunmasında etkilidirler.Spermin baş kısmında bulunurlar yumurtayı delmesini sağlarlar. Lizozom bozulmaları sonucu hücrelerde mutasyon meydana gelebilir. Eğer lizozom zarı patlarsa hücre kendini sindirir ve eritir.Buna otoliz denir. Ölümden bir süre sonra görülen kokuşma bunun sonucudur.


6.PEROKSİZOM:
Hücrelerde zehir etkisi yapan hidrojen peroksiti su ve oksijen atomuna dönüştüren kataraz enzimini taşıyan organeldir. Peroksizomlar protislerde kas ve böbrek hücrelerinde bulunurlar. Kloroplastlardan gelen gilikolit asit molekülü Peroksizomda bulunan enzimler vasıtasıyla parçalanır.


  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 26-09-11, 13:14   #5
Kafkaskartalı

Varsayılan C: Hücre organelleri yapı ve özellikleri



7.KOFUL:
İçinde koful özsuyu bulunan zarlı keseciklerdir. Bitki ve tek hücrelilerde çok bulunur. Hücrenin sindiriminde, boşaltımında ve madde alış verişinde kullanılan boşaltım kofulu sindirim kofulu gibi çeşitleri vardır. Tatlı sularda yaşayan tek hücrelilerde kontraktil koful suyun fazlasını hücre dışına atar. Hayvan hücrelerinde az sayıda küçük koful bulunur. Genç bitki hücresinde çok sayıda küçük koful, yaşlı hücrede ise büyük koful bulunur.
8:PLASTİTLER:
Hücrelerde kloroplast,kromoplast,ve lökoplast olmak üzere üç tip plastit bulunur.
A: Kloroplast:



Bitkilerde fotosentezin gerçekleştiği yeşil renkli plastitlerdir.kloroplastlar özellikle bitkilerin yeşil kısımlarında bulunur. İki katlı zardan meydana gelirler. Kloroplastlar grana ve stromadan oluşur. Grananın etrafında “stroma” adı verilenbir sıvı ile doludur.Stromada DNA, RNA, Ribozom fotosentez enzimleri, karbonhidratlar, yağlar, proteinler, su ve mineraller bulunur.
-Kroloplastın temel görevi fotosentezdir
-kloroplasttada mitokondiride olduğu gibi atp üretimi yapılır.bu sentezlenen atp dışasrı verilmez farkı budur. Kloroplast ve mitokondri yapısal olarak prokaryotik hücrelere benzerler. Her ikiside benzer yapıda ribozom içerirler. Kendilerine özel olan DNA’ları ile kendilerini eşleyebilirler.
  Alıntı Yaparak Cevapla
Cevapla

Bu konunun kısa yolunu aşağıdaki sitelere ekleyebilirsiniz

Konu Araçları

Gönderme Kuralları
Yeni konu açamazsınız
Cevap yazamazsınız
Dosya gönderemezsiniz
Mesajlarınızı düzenleyemezsiniz

BB code is Açık
Smiley Açık
[IMG] kodu Açık
HTML kodu Kapalı



5651 sayılı yasaya göre forumumuzdaki mesajlardan doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir. Şikayet Mailimiz. İçerik, Yer Sağlayıcı Bilgilerimiz. Reklam Mailimiz. Gizlilik Politikası


Reklamı Kapat

Reklamı Kapat