Reklamsız Forum İçin Tıklayınız. * FrmTR Sohbet Kontrol Panelinizde. * FrmTR'nin resim sitesi Resimci.Org yayında
Forum TR
Go Back   Forum TR > > >
FrmTR'ye Reklam Vermek İçin: [email protected]
Cevapla
 
Konu Araçları
Eski 24-12-12, 18:20   #1
Britn3ySpears

Arrow 1. Dünya savaşında osmanlının savaştığı cepheler


1. DÜNYA SAVAŞI VE OSMANLININ SAVAŞTIĞI CEPHELER


OSMANLI DEVLETİNİN SAVAŞTIĞI CEPHELER

KAFKASYA CEPHESİ



Nedenler:


1. Rusya'nın Doğu Anadolu'yu almasını önlemek
2. Rusya'nın İskenderun ve Basra körfezlerini ele geçirmesini engellemek
3. Orta Asya Türklerini Rusya'ya karşı ayaklandırmak
4. Rusya'dan Bakü petrollerini almak
1 Kasım 1914 Rus ordularının Osmanlı topraklarına girmesiyle bu cephede savaşlar başladı. Enver Paşa komutasındaki birlikler Rus kuvvetlerini yenilgiye uğratmak için topluca taarruza geçti. Taarruz ağır kış şartları askerlerin bu ağır kış şartlarına göre hazırlanmaması cephane yetersizliği ve tifüs hastalığı gibi nedenlerden dolayı başarıya ulaşamadı. Karşı saldırıya geçen Rus orduları Erzurum Erzincan Muş Bitlis ve Van'ı işgal ettiler. Bu cepheye sonradan atanan Mustafa Kemal yönettiği birliklerle Muş ve Bitlis'in kurtuluşunu sağladı (1916).


Not: Bu cephedeki savaşlar Ruslarla yapılan Brest Litowsk anlaşmasıyla sona ermiştir (3 Mart 1918). Bu antlaşma ile Kars Ardahan ve Batum yeniden Osmanlı toprağı olmuştur.


ÇANAKKALE CEPHESİ



Nedenler:

1. Doğu Avrupa'da Avusturya – Macaristan ve Almanya'ya karşı güç duruma düşen Rusya'ya İtilaf Devletlerinin yardım götürmek istemeleri
2. İtilaf Devletlerinin ittifak devletlerine karşı Balkanlarda yeni bir cephe açmak istemeleri
3. İtilaf Devletlerinin Osmanlı Devletini saf dışı edip topraklarını paylaşmak istemeleri
4. İtilaf Devletlerinin ekonomisi bozuk olan Çarlığı Bolşeviklere karşı kuvvetlendirmek istemeleri.
İtilaf Devletleri Çanakkale boğazını geçmek için yaptıkları saldırılarda başarılı olamadılar. Bunun üzerine Gelibolu yarımadasına asker çıkardılar. İtilaf Devletleri Gelibolu'daki savaşta yenilgiye uğradılar.


Sonuçlar :

1. İtilaf Devletlerinin İstanbul'u işgal etmeleri gecikti.
2. Savaşın coğrafi alanı genişledi.
3. Çok sayıda asker öldü.
4. Mustafa Kemal ulusal kahraman oldu.
5. Çarlık yönetime yardım gönderilmesi engellendi. Bu durum Çarlığı yıkıp Sosyalist bir yönetim kurmak isteyen Bolşeviklere yaradı.
Not : Bolşevikler 1917 yılında Ekim Devrimi denilen İhtilâlle Rusya'da Çarlığa son verdiler.


KANAL CEPHESİ


Nedenler:

1. İngiltere'nin sömürgeleriyle olan ilişkilerini kesmek ve sömürgelerinden yardım almasını önlemek
2. Mısır'ı yeniden Osmanlı toprağı yapmak.
Almanya'nın isteği doğrultusunda Osmanlı birlikleri 1915 Şubat ayında taarruza geçti. Taarruzlar başarılı olamadı. Ordunun çöl şartlarına göre hazırlanmaması ve Arapların İngilizlerle işbirliği yapması Osmanlı birliklerinin başarısızlığına yol açtı.


FİLİSTİN – SURİYE CEPHESİ


Nedenler:

1. İngiltere'nin Osmanlı Devletinin Ortadoğudaki varlığına son vermek istemesi
2. Arapların milliyetçilik fikrini benimseyerek Türkleri İngilizlerle birlikte Ortadoğu'dan çıkarmayı amaçlaması
Bu cephe Kanal harekâtında Osmanlı birliklerinin yenilmesinden sonra açılmıştır. İngiliz kuvvetleri Sina yarımadasını alarak Kudüs'e girdiler (1917). İngilizler Suriye'yi alarak Anadolu'yu ele geçirmeyi planladılar. Yıldırım orduları komutanlığına getirilen Mustafa Kemal İngiliz – Arap kuvvetlerini Şam'ın kuzeyinde durdurdu.

HİCAZ VE YEMEN CEPHESİ


İngiltere Mekke Emiri Şerif Hüseyin'le anlaşarak büyük bir Arap krallığı kurmak için Osmanlı birliklerine karşı saldırı başlattı. Osmanlı kuvvetleri İngiliz ve Arap birlik*le*rine yenildi.
Not: İngiltere Araplara Milliyetçilik fikrini benimsetmiş ve böylece Arapları kendi tarafına çekmeyi başarmıştır. İngiliz casusu Lawrance bu konuda etkili çalışmalarda bulunmuştur. Arapların milliyetçilik fikrini benimsemeleri Osmanlı padişahının halife olarak İtilaf Devletlerine karşı ilân ettiği "Cihat" çağrısının etkisiz kalmasına neden olmuştur.


IRAK CEPHESİ


Bu cephe İngiltere tarafından açılmıştır. İngiltere'nin amaçları şunlardır.
1. Abadan petrollerini elinde tutmak
2. Türklerin İran üzerinden Hindistan'ı tehdit etmesini önlemek
3. İran üzerinden geçip Rusya ile birleşmek
İngiltere Kasım 1914'de Basra'ya asker çıkardı. Bağdat yakınlarındaki Kut–el–Amara'da Osmanlı kuvvetlerine yenildi. İngiltere buna rağmen yapılan diğer savaşları kazanarak Bağdat'ı aldı. Yenilgiye uğrayan Osmanlı birlikleri geri çekildi.


GALİÇYA CEPHESİ


Balkanlar'daki bu cephede Rus ve Bulgar orduları arasında savaşlar olmaktaydı. Rusya'nın Bulgaristan'ı almasına karşı buraya gönderilen Osmanlı birlikleri başarılı çalışmalarda bulundu. Alman ve Avusturya birlikleri yaptıkları taarruzla Galiçya'daki Rus orduları bozguna uğrattılar.


MAKEDONYA CEPHESİ


Sırbistan'ın Makedonya'yı almasını önlemek için açılan cephedir. Osmanlı Bulgaristanla birlikte bu cephede savaştı. Sırplar yenilgiye uğradı.


ABD'NİN SAVAŞA GİRMESİ


Rusya'da Bolşeviklerin Çarlık rejimini yıkmak için başlattıkları ihtilâl çalışmaları Rusya'nın savaş gücünü azalttı. İtilâf devletleri Rusya'dan meydana gelebilecek boşluğu doldurmak için ABD'nin kendi yanlarında savaşa girmesini istiyorlardı.
Almanya'nın İngiliz ve Fransız yolcu gemilerine denizaltıları ile saldırması çok sayıda ABD vatandaşının ölmesine ve ABD ticaretinin aksamasına neden oldu. Bunun üzerine ABD harekete geçti. ABD başkanı Wilson savaş sonunda uygulanması amacıyla hazırladığı ilkeleri İtilâf devletlerine kabul ettirdi. ABD'nin savaşa girmesi ve Avrupa'ya asker göndermesi savaşın itilâf devletleri lehinde sonuçlanmasına neden oldu.


WİLSON İLKELERİ (8 Ocak 1918)


1. Savaş sonunda yenenler yenilenlerden toprak almayacak
2. Devletler arasında gizli antlaşmalara son verilecek açık diplomasi usulleri uygulanacak.
3.Yenilenlerden savaş tazminatı istenmeyecek.
4. Devletler arasındaki sorunlar barış yoluyla çözümlenecek ve bu amaçla Milletler Cemiyeti kurulacak.
5. Osmanlı İmparatorluğunun Türk olan bölgelerindeki Türklere egemenlik verilecek Osmanlı yönetiminde bulunan diğer milletlere tam bir güvenlik içinde varlıklarını geliştirme olanakları tanınacak.
6. Boğazlar bütün devletlere açık tutulacak bu durum uluslararası bir garanti altında olacak.
7. Milletlerin silâhlanmaları sınırlandırılacak bu konuda yeterli garanti sağlanacak.
Not: İtilaf Devletleri kendi gizli paylaşma planlarına uymayan Wilson ilkelerini ABD'ni kısa sürede savaşa katmak için kabul ettiler. İtilaf Devletleri savaş sonunda ilkeleri dikkate almayarak gizli paylaşma planlarını uyguladılar.


BREST–LİTOWSK ANTLAŞMASI (3 Mart 1918)


Rusya'da Bolşevikler ihtilâl yaptılar. Çarlık rejimi yerine Sosyalist bir rejim kurdular (1917). Bolşevikler Çarlık rejiminin İtilaf Devletleriyle yaptığı gizli anlaşmaları açıkladılar. Böylece Osmanlı topraklarının paylaşılmasıyla ilgili gizli planlar öğrenildi. Bolşevik yönetim İttifak devletlerine barış taraftarı olduğunu açıkladı. Bunun sonunda Sosyalistler Almanya Avusturya – Macaristan Bulgaristan ve Osmanlı Devletiyle barış imzaladı. Ruslar Kars Ardahan ve Batum'u geri verdi.
Not: Kars Ardahan ve Batum 1877 - 1878 Osmanlı - Rus savaşı sonunda yapılan Berlin antlaşmasıyla Rusyanın eline geçmişti. Bu yerler Brest - Litowsk antlaşmasıyla tekrar Osmanlı toprağı oldu.


Not: İtilaf Devletleri Brest–Litowsk antlaşmasını ta*nımadıklarını açıkladılar. Çarlık rejiminin yeniden kurulmasına çalıştılar.


I. DÜNYA SAVAŞININ SONA ERMESİ

ABD'nin savaşa girmesi İtilâf devletlerine büyük güç kattı. Almanya Avrupa'da batı cephesinde geri çekilmeye başladı. Bulgaristan barış istedi savaştan çekildi. Almanya Kasım 1918 ateşkes kabul etti ve savaştan ayrıldı. Avusturya – Macaristan İmparatorluğu İtalyanlar ile ateşkes imzaladı. Bulgaristan'ın savaştan çekilmesi sonucu Almanya ile ilişkisi kopan Osmanlı Devleti Ekim 1918'de savaştan çekildi.


MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI(30 Ekim 1918)Bulgaristan'ın savaştan çekilmesi Osmanlı yönetiminin savaştan çekilme kararı almasında çok etkili oldu. İttihat ve Terakki Partisinin hükümeti olan Talât Paşa kabinesi istifa etti. Yeni kabineyi Ahmet İzzet Paşa kurdu. Bu hükümet İtilâf (Anlaşma) devletlerinden barış istedi. Anlaşma Limni Adası'nın Mondros limanında imzalandı. Anlaşmayı Osmanlı Devleti adına Rauf Orbay Anlaşma devletleri adına da İngiliz amirali Kaltrop imzaladı.


ANTLAŞMA HÜKÜMLERİ


1.Çanakkale ve İstanbul Boğazlarının açılması Karadeniz'e serbestçe geçişin sağlanacak ve Çanakkale ve Karadeniz'deki silah mevzilerinin İtilâf Devletlerine teslim edilecek.
2.Osmanlı karasularındaki bütün torpil tarlaları ile torpito ve kovan mevzilerinin yerleri gösterilecek ve bunlar kaldırılacak.
3.İtilâf devletlerinin bütün esirleri ile Ermeni esirleri kayıtsız şartsız İstanbul'da İtilâf Devletlerine teslim edilecektir.
4.Hudutların korunması ve iç asayişin sağlanması dışında Osmanlı ordusu derhal terhis edilecektir.
5.Osmanlı savaş gemileri teslim olacak ve gösterilecek limanlarda gözaltında bulundurulacaktır.
6.Karadeniz'deki torpiller hakkında bilgi verilecektir.
7. İtilâf Devletleri güvenliklerini tehdit edecek bir durumun ortaya çıkması halinde herhangi bir stratejik yer işgal edilecektir.
8. Osmanlı demiryolları İtilâf Devletlerinin kontrolünde olacak ve Osmanlı ticaret gemileri İtilâf devletlerinin hizmetinde bulundurulacaktır.
9. İtilâf Devletleri Osmanlı tersane ve limanlarındaki araçlardan yararlanacaktır.
10. Toros tünelleri İtilâf Devletleri tarafından işgal edilecektir.
11. Kuzeybatı İran'da ve Kafkasya'da bulunan Osmanlı kuvvetleri işgal ettikleri yerlerden geri çekilecektir.
12. Hükümet haberleşmesi dışında telsiz telgraf ve haberleşme araçlarının tümü itilâf devletlerinin kontrolünde olacaktır.
13. Askeri ticari ve denizle ilgili madde ve malzemelerin tahrip edilmesi önlenecektir.
14. Alman ve Avusturya vatandaşları olan asker ve sivil görevliler Osmanlı topraklarını bir ay içinde terkedeceklerdir.
15. Osmanlı savaş esirleri itilâf devletlerinin elinde kalacak.
16. Osmanlı hükümeti İttifak (Bağlaşma) Devletleriyle bütün ilişkilerini kesecektir.

17. Altı ilde (vilayet–i Sitte – Erzurum Van Elazığ Diyarbakır Sivas Bitlis) karışıklık ortaya çıktığında bu yerleri İtilâf Devletleri işgal edecektir.
Görünürdeki adı ateşkes olan bu anlaşma ateşkes antlaşması değil Osmanlı devletinin ortadan kaldırılması planıdır.





MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASININ
UYGULANMASI SONUCU YAPILAN İŞGALLER:



1. 3 Kasım 1918'de Musul İngilizler tarafından işgal edilmiştir.
2. 13 Kasım 1918'de İtilâf Devletleri Donanması İstanbul'a gemiştir.
3. İngiliz birlikleri İzmit Samsun Merzifon ve Batum'a yerleşmişler Urfa Antep ve Maraş'ı işgal etmişlerdir.
4. Fransızlar Adana ve çevresine asker yerleştirmişlerdir.
5. İtalyanlar Antalya ve Konya'yı işgal etmişlerdir.
6. Tüm haberleşme ve ulaşım İtilâf devletlerince dedenetlenmiştir.
Padişah Vahdettin antlaşma koşullarını ve ortaya çıkan bu gelişmeleri ağır bulmasına karşın ileride İngiltere' nin hoşgörüsüyle işlerin düzeleceği görüşünü savun*muştur. Böylece Padişah ve çevresi tahtın ve saltanatın devamında başka bir şeyi düşünmeyen bir tutuma girmişlerdir. Bu durum karşısında Ahmet İzzet Paşa hükü*meti ve yerine kurulan Tevfik Paşa hükümeti istifa etmiştir.
Not: Ruslar Brest–Litowsk antlaşması nedeniyle savaştan çekildikleri için Mondros'la başlayan işgallere katılmamışlardır.




OSMANLI DEVLETİNİN PAYLAŞILMASI İÇİN


YAPILAN GİZLİ ANTLAŞMALAR


1. İstanbul ve Boğazların Rusya'ya bırakılması (1915) İngiltere Fransa ve Rusya arasında yapılmıştır.
2. İtalya'nın İtilâf Devletleri tarafına geçmesini sağlamak amacıyla yapılan Londra Antlaşması (1915). Bu antlaşmaya göre Antalya ve çevresi ile Akdeniz kıyıları İtalya'ya verilmesi kararlaştırılmıştır.
3. Mac Mahon Antlaşması (1916): İngiltere'nin Mısır valisi ve Hicaz Emiri Şerif Hüseyin arasında imzalanmıştır. Bu antlaşmaya göre Türkler Ortadoğu'dan çıkarılacak ve İngiltere büyük bir Arap devletinin kuruluşunu sağlayacaktır.
4. Sykes–Picot Antlaşması: İngiltere ve Fransa Güneydoğu Anadolu'yu Irak'ı Suriye'yi ve Arabistanı aralarında paylaşmışlardır. Bu antlaşma 1916 ve 1919 yılları arasında yapılmıştır.
5. Petersburg Antlaşması: Sivas Kayseri ve Mersin hattının doğusundaki topraklar Fransa ve Rusya arasında paylaşılmıştır (1916).
6. St. Jean de Maurienne Antlaşması (1917): İzmir dahil Batı Anadolu'nun İtalya'ya verilmesi kararlaştırılmıştır.


Not: İtilaf Devletleri yukarıdaki gizli paylaşma tasarılarını gerçekleştirmek için Mondros Ateşkes Antlaşmasının 7. maddesine dayanarak Anadolu'da işgaller gerçekleştirmişlerdir.

1. ABD Milletler Cemiyetinin kurulması kararını aldırdı.
2. İngiltere ve Fransa Osmanlı topraklarında kurulacak devletler için "Manda – Himaye" yönetiminin kurulmasını kabul ettirdi. Bu suretle İtilâf Devletleri gizli antlaşmalarda tespit etmiş oldukları toprakları ele geçirmeyi hedeflemişlerdir.
3. Konferansa katılan Yunanistan;
a) Türklerin İzmir'de Rumları öldürdüğü
b) Batı Anadolu ve Trakya'nın kendi tarihi toprakları olduğu
c) İtalya'nın Batı Anadolu'yu işgale hazırlandığı iddialarını öne sürdü.
İngiltere bu iddiaları destekledi. Çünkü İtalya'nın Doğu Akdenizde tek başına bulunmasını istemiyordu. İngiltere sömürgelerine giden deniz yolunu ve bölgedeki çıkarlarını koru*mak istiyordu. Fransa ve ABD'ni ikna ederek İzmir ve çevresi ile Trakya'nın Yunanistan'a verilmesi kararını aldırdı. İtalya bu duruma tepki gösterdi.
4. İtilâf Devletleri Brest Litowsk antlaşması sonrasında Rusların geri çekildiği topraklarda Ermenistan Devletinin kurulması kararını aldılar.
5. Boğazların gelecekte bir komisyon tarafından yönetilmesini kararlaştırdı*lar.



İZMİR'İN İŞGALİ (15 Mayıs 1919)

Yunanistan Paris Konferansıdan sonra Mondros Ateşkes Antlaşmasının 7 maddesine göre güvenliği sağlamak amacıyla İzmir'e asker çıkardı. Ancak yerli Rumlar Yunan ordusunu şenliklerle karşıladılar. Türkleri tahrik ettiler. Gazeteci Hasan Tahsin Yunan askerlerine ateş açtı. Böylece kurtuluş savaşının ilk kurşunu atılmış oldu. Yunanlılar bu olayı bahane ederek İzmir'de katliam yaptı. İzmir'in işgali ilk önce İstanbul'da ve daha sonra değişik yörelerde yapılan mitinglerde protesto edildi. İzmir'in işgali ülkede ulusal bilincin ve heyecanın artmasını sağladı.


AMİRAL BRİSTOL RAPORU


Yunanlılar İzmir ve çevresini işgal ederken katliam*lar yapmışlardır. Bu durum protesto telgraflarıyla kınanmıştır. Bunu üzerine Paris Barış Konferansı adına ABD'li Amiral Bristol başkanlığında bir heyet Batı Anadolu'da incelemeler yaptı. Bu çalışmanın sonunda aşağıdaki sonuçlar ortaya çıkmıştır.

1. İzmir ve Aydın ilinde güvenliğin ve huzurun bozulmasında Yunan başkomutanlığı sorumludur.
2. Yunan işgali din düşmanlığı şeklinde yapılmıştır.
3. Menemen katliamında tek sorumlu Rumlardır.
4. Yunanlılar İtilaf Devletleri temsilcisinin iznini almaksızın İzmir dışında bulunan Aydın Manisa ve Turgutlu'yu işgal etmişlerdir.
5.Hapishanelerdeki adi hükümlülerin kaçmalarında ve silahlanmalarında Türk hükümeti sorumludur.
6. Güvenliği korumak amacıyla yapılan Yunan işgali gerçekte bir toprak katma politikasına yönelmiştir.
7. Barış Konferansı Batı Anadolu'nun tamamıyle Yunanistan'a verilmesi konusunda kesin karar verirse ancak o zaman Yunan işgali uygun olabilir.
Not: Amiral Bristol raporuyla Batı Anadoludaki Yunan işgallerinin yanlış olduğu dünya kamuoyuna duyurulmuştur.
Yunanlılar Wilson ilkelerine göre Batı Anadolu'daki nüfus çoğunluğunun Rum olduğunu işgaller sırasında öne sürmüşler ve bu politikalarını gerçekleştirmek için Türklere karşı saldırılar düzenlemişlerdir.
  Alıntı Yaparak Cevapla
Cevapla

Bu konunun kısa yolunu aşağıdaki sitelere ekleyebilirsiniz

Konu Araçları

Gönderme Kuralları
Yeni konu açamazsınız
Cevap yazamazsınız
Dosya gönderemezsiniz
Mesajlarınızı düzenleyemezsiniz

BB code is Açık
Smiley Açık
[IMG] kodu Açık
HTML kodu Kapalı



5651 sayılı yasaya göre forumumuzdaki mesajlardan doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir. Şikayet Mailimiz. İçerik, Yer Sağlayıcı Bilgilerimiz. Reklam Mailimiz. Gizlilik Politikası


Reklamı Kapat

Reklamı Kapat