Bilim Tarihinde Kadının Yeri

χмαη · 16-01-07, 20:48

BİLİM TARİHİNDE KADININ YERİ

Kadın bilimciler daima varlardı. Bilim tarihine baktığımızda çok sayıda kadın mucitler, alimler, yazarlar, matematikçiler ve astronomlar olduğunu görebiliriz. Hem kadınlar, hem erkekler insanlığın ortaya çıkışından itibaren bilimde aktif olmuşlardır. Kadınlar da en az erkekler kadar bilime ilgi duymuş, araştırmış ve kayıtlar tutmuşlardır. Araştırmalar bunu doğrulamaktadır.

Kadın bilimciler, alan gözetmeksizin ilgi duydukları her konuda araştırmalar yapmışlardır. Bugün bile bilimi erkek tekelinde düşünmeye devam eden zihniyetler için, 4000 yıllık bilim tarihine şöyle bir göz atalım: Bilim tarihi ile ilgili ilk literatür, bundan 4000 yıl önceye aittir. İlk alfabeden daha önceye ait olan tağ ve kemik kayıtlar, ancak bu kayıtlarda isim yoktur.

Bilim alanına ilişkin ilk isim bir erkeğe aittir: Imhotep. Imhotep ilk piramidin mimarıdır. Bilim alanındaki ikinci isim ise bir kadınındır: En-Hedu'Anna (MÖ 2354). Kadınlar çok eski çağlarda da düşünebilir ve soru sorarlardı! Çoğu efsaneler ve dinlerde, tarımın, yasaların, medeniyetin, matematiğin, takvimlerin ve sağlıkla ilgili konuların başlangıcı kadınların ellerindedir.

Günümüzde bir bilim insanı genellikle doktora derecesine sahip ya da teknik bir alanda çalışan kişi olarak tanımlanır. Bu kişi, belli bir araştırmanın dar bir alanında uzmanlaşmıştır. Belli bir alanda özel bir yetenek ve yaratıcılığa sahiptir, nadiren o alanın dışında benzer yeteneklere sahiptir. Günümüzde bilim çok geniş bir alana dağılmıştır. Bilimin 20. yüzyıldaki tanımı günümüz için kullanışlıdır, ancak yarın için değil. Zaman içinde geriye dönüp baktığımızda, bu tanımı genişletmek zorunda kalırız. Her bir bilimsel çalışma alanının alt dallara ayrılması son birkaç yüzyılda olmuştur. Örneğin, astronomi ve matematik yüzyıllar boyunca birlikte yol almışlardır ve 19. yüzyıla kadar aralarında tam bir ayrılma yoktur. Daha önceleri bilimle uğraşan kişiler ise tüm bilim dallarını tek bir alanda birleştiren ve tümü üzerinde çalışan kişilerdi. Bu yüzden geçmişe dönüp baktığımızda aynı ismi şiir, müzik, matematik, astronomi ve felsefe gibi değişik alanların hepsinde görebiliyoruz. Bilimde başarıyı tanımlamak istersek, başarının ne olduğu yüzyıldan yüzyıla değişir. Kuyrukluyıldız keşfeden ve onun yörüngesini hesaplayan bir kişi 18. yüzyıl için başarılı bir bilimcidir. Fakat günümüzde kuyrukluyıldızlar pek çok amatör tarafından bulunmakta ve yörüngeleri bilgisayar programlarıyla çok iyi bir şekilde belirlenebilmektedir. Bu yüzden 18. yüzyıl için kabul edebileceğimiz bir isimle 20. yüzyıl için listeye alabileceğimiz isimler arasında fark olacaktır. Bilimin test edilebilmesi, tekrarlanabilirliği ve başkaları tarafından kullanılıp kullanılamaması anlamına gelir. Bilim insanının ortak nitelikleri, eğitim, yetenek, şans ve sabırdır. Bu nitelikler hem kadın hem de erkekler için geçerlidir.

Kadınlar bilim insanı olmakta zorlanmışlardır, çünkü bilgiye ve bilim insanı olmaya giden yol daima cinsiyete, yaşanılan yere, doğum tarihine ve şansa bağlı olmuştur. Eğer açık görüşlü bir ailede doğmuşsanız, okuma, yazma ve hesap yapmayı öğrenebilirsiniz. Bu yüzden, eğer bir kadın okur-yazarsa ve bilgisini onunla paylaşmaya istekli bir öğretmen, kardeş, baba veya eşe sahipse ya da İngiltere, Fransa, Almanya gibi bilimsel alanda hızlı ilerleme kaydedebilen ülkelerde büyük okullara gidebilme hakkının tanındığı zamanlarda yaşamışsa, bilimsel alanlarda çalışma yapma olanağına sahip olabilir.

Aşağıdaki kaynakta geçmişten günümüze kadar pek çok kadın bilimcinin adının yer aldığı bir liste bulacaksınız. Ancak bu liste, sadece bugüne kadar ulaşılabilen isimlerdir. Şimdi bu listeden bazı isimleri sizlere tanıtmak istiyorum.

Hypatia (355-415): Alexandrine Kütüphane'sinde, büyük bir okulda öğretmenlik yapan Theon'un kızkardeşidir. Onu mektuplarından tanıyoruz. Mısır'da Alexandria'da matematik ve felsefe alanında öğretmenlik yaptı. Geometri, cebir ve astronomi alanında kaynak olarak yararlanıldı. Su damıtmak, suyun özgül çekimini ölçmek için bir alet keşfetti ve bir astrolab ve düzlemküre (planisphere) yaptı. Ölümü çok korkunç oldu; kızgın bir kalabalık tarafından istiridye kabuğu ile derisi yüzülerek, sokaklarda sürüklenerek öldürüldü.

Hildegard (1099-1179): Bingen-am-Rhine'daki St. Rupert manastırında başrahibeydi. Ailenin 10 çocuğundan biriydi. Sekiz yaşında Benedictine ailesine verildi. Orta çağın en üretken yazarıydı. Düşünceleri oldukça moderndir. Evrensel çekim üzerine düşünceleri doğrudur ve Newton'dan birkaç yüzyıl önce bir zamana aittir. Müzik çalışmaları da vardı. Günümüzde onun orjinal müzik yapıtları CD'lerde kayıtlıdır. Ona, Almanya'nın mucizesi adı verilmiştir. Bu yıl Calcata'da 31 Ekim-1 Kasım tarihlerinde Hildegard'ın 900. doğum günü kutlamaları yapılacaktır.

Marie Curie (1867-1934): Polanya'da doğan ünlü fizikçi. 1893'de fizik alanında, 1894'de ise matematik alanında eğitimini tamamlamış ve 1903'de doktorasını almıştır. 1903'de fizik alanında (eşi Pierre Curie ve Henri Becquerel ile beraber radyum ve polonyumun keşfiyle) ve 1911'de (sadece kendisi saf radyumun izolasyonuyla) olmak üzere iki kez Nobel ödülü almıştır. Nobel ödülü alan ilk kadın bilimcidir. Çalışmaları esnasında maruz kaldığı yüksek dozdaki ışınım nedeniyle 1934'de kan kanserinden ölmüştür.

Bettina Gozzadini (Ortaçağ): 1236 yılında Bologna Üniversitesi'nde hukuk kürsüsünün başkanlığına atanmıştı.

Sor Juana Inez De La Cruz (1651-1695): Mexico City'de rahibeydi. Yıldızları gözledi, şiir yazdı, müzik besteledi ve ressamdı. Bilginin ve bilimin tanrıya olan inancı zayıflatmayacağını aksine güçlendireceğini savunuyordu.

Sophia Brahe (16. yüzyıl): Tycho Brahe'nin kızkardeşiydi ve ona astronomik gözlemlerinde asistanlık ediyordu.

Marie Kunitz (1610-1664): Astronom Johannus Kepler'in çalışmalarını basitleştirdi ve çevirisini yaptı. Astronomi alanındaki yetenekleri nedeniyle ona Urania Propitia (yani astronomi alanının esin veren gücüne en yakın kişi) adı verildi.

Si Ling-Chi (MÖ 2640): Çin'in efsanevi ilk imparatoriçesi. Bahçesinde oturup ipekböceklerini incelediği bir gün, ipeğin gizemini çözdü. Sonrasında ipeği giysilerde kullanmak üzere yapılacak işlemleri geliştirdi.

Lise Meitner (1878-1968): Nükleer füzyon kuramının gelişmesinde büyük rolü olan bir fizikçidir. Berlin'deki bir toplantıda "Problems of Cosmic Physics" adlı bildirisini sunduğunda, bu sunumu gazetelerde "Problems of Cosmetic Physics" olarak yayınlanmıştı. Ölümünden sonra bulunan uranyumdan daha ağır bir elemente onun adı verildi; Meitnerium.

Lady Augusta Ada Byron Lovelace, Lovelace Kontesi (1815-1851): İlk bilgisayar programcısı olarak kabul edilir. İngiliz şair Lord Byron'ın kızkardeşidir. Onun hamilerinden biri, ilk mekanik bilgisayarın mucidi olan Sir Charles Babbage'dir. Lady Lovelace makineyi çalıştırmak için "code" yazdı. Onun anısına Amerika Birleşik Devletleri Deniz Kuvvetleri, hazırladıkları bilgisayar programlama dillerinden birine Ada adını vermiştir.

16-01-07, 20:48	#1 (permalink)
χмαη Türkiye Sizinle Gurur Duyuyor..! Giriş Tarihi: 17-03-2006 Yer: altı Mesajlar: 4,725 Blog Mesajları: 1 Rep Puanı: 61196689 Rep Gücü: 612045	Bilim Tarihinde Kadının Yeri BİLİM TARİHİNDE KADININ YERİ Kadın bilimciler daima varlardı. Bilim tarihine baktığımızda çok sayıda kadın mucitler, alimler, yazarlar, matematikçiler ve astronomlar olduğunu görebiliriz. Hem kadınlar, hem erkekler insanlığın ortaya çıkışından itibaren bilimde aktif olmuşlardır. Kadınlar da en az erkekler kadar bilime ilgi duymuş, araştırmış ve kayıtlar tutmuşlardır. Araştırmalar bunu doğrulamaktadır. Kadın bilimciler, alan gözetmeksizin ilgi duydukları her konuda araştırmalar yapmışlardır. Bugün bile bilimi erkek tekelinde düşünmeye devam eden zihniyetler için, 4000 yıllık bilim tarihine şöyle bir göz atalım: Bilim tarihi ile ilgili ilk literatür, bundan 4000 yıl önceye aittir. İlk alfabeden daha önceye ait olan tağ ve kemik kayıtlar, ancak bu kayıtlarda isim yoktur. Bilim alanına ilişkin ilk isim bir erkeğe aittir: Imhotep. Imhotep ilk piramidin mimarıdır. Bilim alanındaki ikinci isim ise bir kadınındır: En-Hedu'Anna (MÖ 2354). Kadınlar çok eski çağlarda da düşünebilir ve soru sorarlardı! Çoğu efsaneler ve dinlerde, tarımın, yasaların, medeniyetin, matematiğin, takvimlerin ve sağlıkla ilgili konuların başlangıcı kadınların ellerindedir. Günümüzde bir bilim insanı genellikle doktora derecesine sahip ya da teknik bir alanda çalışan kişi olarak tanımlanır. Bu kişi, belli bir araştırmanın dar bir alanında uzmanlaşmıştır. Belli bir alanda özel bir yetenek ve yaratıcılığa sahiptir, nadiren o alanın dışında benzer yeteneklere sahiptir. Günümüzde bilim çok geniş bir alana dağılmıştır. Bilimin 20. yüzyıldaki tanımı günümüz için kullanışlıdır, ancak yarın için değil. Zaman içinde geriye dönüp baktığımızda, bu tanımı genişletmek zorunda kalırız. Her bir bilimsel çalışma alanının alt dallara ayrılması son birkaç yüzyılda olmuştur. Örneğin, astronomi ve matematik yüzyıllar boyunca birlikte yol almışlardır ve 19. yüzyıla kadar aralarında tam bir ayrılma yoktur. Daha önceleri bilimle uğraşan kişiler ise tüm bilim dallarını tek bir alanda birleştiren ve tümü üzerinde çalışan kişilerdi. Bu yüzden geçmişe dönüp baktığımızda aynı ismi şiir, müzik, matematik, astronomi ve felsefe gibi değişik alanların hepsinde görebiliyoruz. Bilimde başarıyı tanımlamak istersek, başarının ne olduğu yüzyıldan yüzyıla değişir. Kuyrukluyıldız keşfeden ve onun yörüngesini hesaplayan bir kişi 18. yüzyıl için başarılı bir bilimcidir. Fakat günümüzde kuyrukluyıldızlar pek çok amatör tarafından bulunmakta ve yörüngeleri bilgisayar programlarıyla çok iyi bir şekilde belirlenebilmektedir. Bu yüzden 18. yüzyıl için kabul edebileceğimiz bir isimle 20. yüzyıl için listeye alabileceğimiz isimler arasında fark olacaktır. Bilimin test edilebilmesi, tekrarlanabilirliği ve başkaları tarafından kullanılıp kullanılamaması anlamına gelir. Bilim insanının ortak nitelikleri, eğitim, yetenek, şans ve sabırdır. Bu nitelikler hem kadın hem de erkekler için geçerlidir. Kadınlar bilim insanı olmakta zorlanmışlardır, çünkü bilgiye ve bilim insanı olmaya giden yol daima cinsiyete, yaşanılan yere, doğum tarihine ve şansa bağlı olmuştur. Eğer açık görüşlü bir ailede doğmuşsanız, okuma, yazma ve hesap yapmayı öğrenebilirsiniz. Bu yüzden, eğer bir kadın okur-yazarsa ve bilgisini onunla paylaşmaya istekli bir öğretmen, kardeş, baba veya eşe sahipse ya da İngiltere, Fransa, Almanya gibi bilimsel alanda hızlı ilerleme kaydedebilen ülkelerde büyük okullara gidebilme hakkının tanındığı zamanlarda yaşamışsa, bilimsel alanlarda çalışma yapma olanağına sahip olabilir. Aşağıdaki kaynakta geçmişten günümüze kadar pek çok kadın bilimcinin adının yer aldığı bir liste bulacaksınız. Ancak bu liste, sadece bugüne kadar ulaşılabilen isimlerdir. Şimdi bu listeden bazı isimleri sizlere tanıtmak istiyorum. Hypatia (355-415): Alexandrine Kütüphane'sinde, büyük bir okulda öğretmenlik yapan Theon'un kızkardeşidir. Onu mektuplarından tanıyoruz. Mısır'da Alexandria'da matematik ve felsefe alanında öğretmenlik yaptı. Geometri, cebir ve astronomi alanında kaynak olarak yararlanıldı. Su damıtmak, suyun özgül çekimini ölçmek için bir alet keşfetti ve bir astrolab ve düzlemküre (planisphere) yaptı. Ölümü çok korkunç oldu; kızgın bir kalabalık tarafından istiridye kabuğu ile derisi yüzülerek, sokaklarda sürüklenerek öldürüldü. Hildegard (1099-1179): Bingen-am-Rhine'daki St. Rupert manastırında başrahibeydi. Ailenin 10 çocuğundan biriydi. Sekiz yaşında Benedictine ailesine verildi. Orta çağın en üretken yazarıydı. Düşünceleri oldukça moderndir. Evrensel çekim üzerine düşünceleri doğrudur ve Newton'dan birkaç yüzyıl önce bir zamana aittir. Müzik çalışmaları da vardı. Günümüzde onun orjinal müzik yapıtları CD'lerde kayıtlıdır. Ona, Almanya'nın mucizesi adı verilmiştir. Bu yıl Calcata'da 31 Ekim-1 Kasım tarihlerinde Hildegard'ın 900. doğum günü kutlamaları yapılacaktır. Marie Curie (1867-1934): Polanya'da doğan ünlü fizikçi. 1893'de fizik alanında, 1894'de ise matematik alanında eğitimini tamamlamış ve 1903'de doktorasını almıştır. 1903'de fizik alanında (eşi Pierre Curie ve Henri Becquerel ile beraber radyum ve polonyumun keşfiyle) ve 1911'de (sadece kendisi saf radyumun izolasyonuyla) olmak üzere iki kez Nobel ödülü almıştır. Nobel ödülü alan ilk kadın bilimcidir. Çalışmaları esnasında maruz kaldığı yüksek dozdaki ışınım nedeniyle 1934'de kan kanserinden ölmüştür. Bettina Gozzadini (Ortaçağ): 1236 yılında Bologna Üniversitesi'nde hukuk kürsüsünün başkanlığına atanmıştı. Sor Juana Inez De La Cruz (1651-1695): Mexico City'de rahibeydi. Yıldızları gözledi, şiir yazdı, müzik besteledi ve ressamdı. Bilginin ve bilimin tanrıya olan inancı zayıflatmayacağını aksine güçlendireceğini savunuyordu. Sophia Brahe (16. yüzyıl): Tycho Brahe'nin kızkardeşiydi ve ona astronomik gözlemlerinde asistanlık ediyordu. Marie Kunitz (1610-1664): Astronom Johannus Kepler'in çalışmalarını basitleştirdi ve çevirisini yaptı. Astronomi alanındaki yetenekleri nedeniyle ona Urania Propitia (yani astronomi alanının esin veren gücüne en yakın kişi) adı verildi. Si Ling-Chi (MÖ 2640): Çin'in efsanevi ilk imparatoriçesi. Bahçesinde oturup ipekböceklerini incelediği bir gün, ipeğin gizemini çözdü. Sonrasında ipeği giysilerde kullanmak üzere yapılacak işlemleri geliştirdi. Lise Meitner (1878-1968): Nükleer füzyon kuramının gelişmesinde büyük rolü olan bir fizikçidir. Berlin'deki bir toplantıda "Problems of Cosmic Physics" adlı bildirisini sunduğunda, bu sunumu gazetelerde "Problems of Cosmetic Physics" olarak yayınlanmıştı. Ölümünden sonra bulunan uranyumdan daha ağır bir elemente onun adı verildi; Meitnerium. Lady Augusta Ada Byron Lovelace, Lovelace Kontesi (1815-1851): İlk bilgisayar programcısı olarak kabul edilir. İngiliz şair Lord Byron'ın kızkardeşidir. Onun hamilerinden biri, ilk mekanik bilgisayarın mucidi olan Sir Charles Babbage'dir. Lady Lovelace makineyi çalıştırmak için "code" yazdı. Onun anısına Amerika Birleşik Devletleri Deniz Kuvvetleri, hazırladıkları bilgisayar programlama dillerinden birine Ada adını vermiştir. Mesajı son düzenleyen χмαη* ( 16-01-07 - 20:50 ).*

Konu Araçları
Çıktı Görüntüsünü Göster Sayfayı E-posta İle Yolla