Son Dakika Haberlerini Takip Edebileceğiniz FrmTR Haber Yayında.
Forum TR
Go Back   Forum TR > Bilgi Bankası (Databank) (Ödev) > Lise Bilgileri > Tarih ve İnkılap Tarihi
FrmTR'ye Reklam Vermek İçin: [email protected]

Büyük Taarruz ve Lozan Antlaşması

Lise Bilgileri Kategorisinde ve Tarih ve İnkılap Tarihi Forumunda Bulunan Büyük Taarruz ve Lozan Antlaşması Konusunu Görüntülemektesiniz => BÜYÜK TAARRUZ (26 Ağustos - 9 Eylül 1922) Sakarya'da yenilen düşman, işgal ettikleri yerleri ellerinde tutmak için artık savunmaya önem ...

Cevapla
 
Konu Araçları
Eski 22-05-09, 23:06   #1

Varsayılan Büyük Taarruz ve Lozan Antlaşması


BÜYÜK TAARRUZ
(26 Ağustos - 9 Eylül 1922)

Sakarya'da yenilen düşman, işgal ettikleri yerleri ellerinde tutmak için artık savunmaya önem veriyordu.
Türk ordusu ise taarruz için hazırlıklara başladı.
Hazırlıklar için yapılan çalışmalar:

Yurdun tüm kaynakları ordunun emrine verildi.

İstanbul'daki depolardan kaçırılan silahlar inebolu ve Kastamonu yolu ile Ankara'ya oradan da cepheye gönderildi.

Sovyet Rusya'dan silah ve malzeme yardımı alındı.

Ordunun taarruz eğitimine ağırlık verildi.

Savaşın bittiği Doğu ve Güney cephesindeki askeri birlikler büyük bir gizlilik içinde batıya kaydırıldı.


Taarruz planının amacı, düşmanı durdurmak veya geri çekilmeye zorlamak değil, Anadolu'dan atmaktı. Bütün hazırlıklar, bu amacı gerçekleştirmek için yapıldı.
2O Temmuz 1922'de Gazi Mustafa Kemal süresiz olarak Başkomutan yapıldı. 26 Ağustos'ta Türk ordusu taarruza geçti. Mustafa Kemal, Fevzi ve İsmet Paşa'lar taarruzu Kocatepe'den yönettiler. Türk topçusu düşman mevzilerine ateş açtı. "Türkler bu mevzileri beş altı ayda düşüremezler" denilen mevziler birkaç saatte darmadağın edildi.
30 Ağustos günü, savaşı bizzat Mustafa Kemal yönetti. Düşmanın ana kuvvetleri Dumlupınar’ın ku-
zeydoğusunda yok edildi. Bu muharebeye "Başkomutanlık Meydan Muharebesi" denir.

Bu kesin zafer üzerine, Başkumandan Gazi Mustafa Kemal Paşa verdiği emirle ordumuza yeni
hedefini gösterdi. "Ordular ilk hedefiniz Akdeniz'dir ileri".

Yunan ordusu başkomutanı Trikopis 2 Eylül'de Uşak'ta esir alındı.
Türk ordusu 9 Eylül'de İzmir, 11 Eylül'de Bursa'yı kurtardı. 18 Eylül'de ise Batı Anadolu'da
hiç bir düşman askeri kalmadı.

Sonuçları;

Düşman Anadolu'dan tamamen çıkarıldı.

İngiliz-Yunan işbirliği sona erdi.

Tüm komutanlar üst rütbeye terfi ettirildi.

Savaş dönemi sona erdi anlaşma dönemi başladı.

Yunanistan'da ihtilal gerçekleşti. (Kral Konstantin tahtan indirildi, yerine II. George geçti.)

C) BARIŞ DÖNEMİ
1) MUDANYA ATEŞKES ANTLAŞMASİ
(3-11 Ekim 1922)

Batı Anadolu'da Yunan kuvvetlerini temizleyen Türk ordusu Boğazları, İstanbul’u ve Doğu Trakya'yı kurtarmak amacıyla, Marmara'ya yöneldi. Bu durum, Türklerle İngilizleri karşı karşıya getirdi. İngiliz kamuoyu, Fransa ve İtalya kesinlikle ikinci bir savaşa taraf değildi, İngiliz dominyonları savaştan
bıkmıştı. Mustafa Kemal, yoğun bir diplomatik çaba içerisine girdi. Boğazların güvenilir ellerde bulun-
masını isteyen Sovyet Rusya'nın da bu ise karışacağı söyleniyordu.


Bütün bu gelişmeler karşısında İngiliz Hükümeti, İtalyanların ve Fransızların baskısı ile ateşkes görüşmelerine razı oldu. Görüşmelere İngiltere,Fransa, İtalya ile Türkiye katıldı. Yunanistan'ı İngiltere temsil etti. Yunan delegesi Mudanya açıklarında savaş gemisinde bekledi. Türkiye'yi Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa temsil etti. 3 Ekim 1922'de başlayan görüşmeler, 11 Ekim 1922'de anlaşma imzalanması ile sona erdi. Yunanistan da bir bildiriyle anlaşma koşullarına uyacağına söz verdi.

Mudanya Ateşkes Antlaşması'na Göre;

14-15 Ekim gecesinden itibaren silahlı çatışmalar duracaktır.

Yunanlılar Doğu Trakya'yı hemen boşaltacaklar ve TBMM Hükümeti'nin yönetimine teslim edeceklerdir.

İstanbul ve çevresinde Türk yönetimi kurularak, TBMM Hükümeti'nin temsilcisi İstanbul'a gelecektir. Bölgenin teslimi anlaşmadan (Lozan) sonra olacaktır.

Türk ordusu barış antlaşması imzalanıncaya kadar Çanakkale'de ve Kocaeli Yarımadası’nda belirtilen çizgide duracaktır.

Doğu Trakya'da güvenliği sağlamak amacıyla TBMM 8000 jandarma bulunduracaktır.

Önemi:
Savaş yapılmadan İstanbul ve Doğu Trakya geri alındı. Osmanlı Devleti hukuken sona erdi. İngiltere
hukuken TBMM'yi tanıdı.

* Bu gelişmeler İngiltere ve Yunanistan'da hükümetlerin düşmesine neden oldu.
2) SALTANATIN KALDIRILMASI (1 Kasım 1922)
23 Nisan 1920'de açılan TBMM ile egemenlik hakları milletin eline geçmiştir. Mudanya'da yapılan
ateşkes ile de Osmanlı Devleti hukuken sona ermiş oluyordu. Saltanatın yalnızca adı kalmıştı.

Lozan'da yapılacak barış görüşmelerine TBMM Hükümeti ile birlikte Osmanlı yönetimi de çağrılıyordu. İtilaf Devletleri hala gerçeği görmek istemiyorlardı. Bu durumu TBMM Hükümeti kabul edemezdi.
Osmanlı Hükümetinin barış görüşmelerine katılmaya ne hakkı ne de yetkisi vardı.

TBMM, 1 Kasım 1922'de saltanat ile halifeliği birbirinden ayıran ve saltanatı kaldıran kanunu kabul etti.
17 Kasım 1922'de Vahdettin ülkeden kaçıp halife sıfatıyla İngilizlere sığındı. TBMM'de halife sıfatını kullanmasını önlemek için Osmanlı ailesinden Abdülmecid Efendi'yi halife seçti.
* Halifenin siyasi gücünün elinden alınması ile laik yaşama geçişin ilk adımı atılmış oldu.
Önemi:
TBMM ilk devrimini gerçekleştirerek dinle devlet işlerini birbirinden ayırmış laik düzene geçişte ilk adımı atmıştır.
Osmanlı saltanatı resmen sona ermiş ve İstanbul-Ankara ikiliği ortadan kalkmıştır.
3) LOZAN ANTLAŞMASI (24 Temmuz 1923)
"Lozan Barışı, Türk tarihinde bir dönüm noktasıdır. Türk milleti için siyasî bir zafer teşkil eden bu antlaşmanın, Osmanlı tarihinde benzeri yoktur. Milletimiz, bununla gerçekten iftihar edebilir ve Türk milletinin yüksek bir eseri olan bu antlaşmanın yüksek kıymetini takdir etmesi lâzım gelen gençliğin, bunu mazide yapılmış antlaşmalarla mukayese etmesi gerekir. Bu münasebetle Lozan görüşmelerinde her türlü siyasî mücadelelere göğüs gererek neticeyi elde etmede bir zekâ göstermiş olan İsmet Paşa Hazretleri’ni saygı ile hatırlamak vazifemdir. "
1927 (Atatürk’ün S.D.V, s. 47)



Lozan görüşmeleri 20 Kasım 1922-4 Şubat 1923 l.dönem, 23 Nisan - 24 Temmuz 1923 ll.dönem olarak ayrılır.
20 Kasım 1922'de toplanan Lozan Konferansı'na Türkiye'den başka İngiltere, Fransa, İtalya,Yunanistan, Japonya, Romanya ve Yugoslavya; Boğazlarla ilgili konular konuşulduğunda, Sovyetler Birliği ve Bulgaristan katıldı. ABD gözlemcidir.

II.görüşmelere Belçika ve Portekiz de katılmıştır.Konferansta Türkiye'yi Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda gösterdiği başarıdan dolayı İsmet Paşa temsil etti. Rıza Nur ve Hasan Saka diğer temsilcilerdir.
Konferansın ilk görüşmesinde Boğazlar, Kapitülasyonlar, Musul Sorunu, Yunan Sınırı, Ermeni Sorunu, Osmanlı Borçları ve Rum Patrikhanesi'nin İstanbul dışına çıkarılması konularında anlaşma sağlanamadı. Türk heyetine Ermeni yurdu ve kapitülasyonlar konusunda kesin taviz verilmemesi konusundaki talimat üzerine 4 Şubat 1923'de görüşmeler kesildi.
Görüşmelerin kesildiği zaman aralığında ülke içinde iki önemli gelişme dikkat çekmektedir. Bunlar:
a- l.İzmir İktisat Kongresi (17 Şubat - 4 Mart 1923 ) :
Kongre, yeni kurulmakta olan devletin ekonomi politikasını ve hedeflerini belirlemek amacıyla toplandı. Kongreye işçi, tüccar ve sanayici kesiminden 1135 delege katıldı. Kongrede Misak-ı iktisadi (Ekonomi Andı) kabul edildi. Buna göre kalkınmada "karma ekonomik model benimsendi. Bu modele göre özel sektör kalkınrnayı sağlayacak, özel sektörün yapamadıklarını da devlet destekleyecekti.
Sermaye eksikliği ve bilgi birikimi eksikliğinden dolayı koşullar gereği sonuç alınamadı. Türkiye. 1933 yılında l.Beş Yıllık Kalkınma Planı'yla planlı ekonomiyi benimseyip Devletçilik uygulamasına başladı.
b- TBMM'nin Yenilenmesi Kararı
TBMM yıpranmış olduğundan dolayı yeni meclisi oluşturmak için seçimlerin yapılmasına karar verildi
(1 Nisan 1923).
I.TBMM 15 Nisan 1923'te dağıldı, II. TBMM 11 Ağustos 1923'de açıldı.
Lozan Konferansı'nda II. görüşmeler 23 Nisan1923'te başladı. Yapılan görüşmelerde taraflar karşılıklı ödünler verdi.
24 Temmuz 1923'te Lozan Barış Antlaşması imzalandı.
Antlaşmaya göre;
SINIRLAR

Suriye Sınırı: 20 Ekim 1921'de imzalanan Ankara Antlaşması’nın esaslarına göre belirlendi.

Irak Sınırı: Irak sınırı ve Musul sorunu Lozan'da çözümlenemedi. Sorun İngiltere ile Türkiye arasında yapılacak görüşmelerle çözümlenecekti.

Yunanistan Sınırı: Karaağaç savaş ödentisi olarak Yunanistan tarafından Türkiye'ye verildi.
Bugünkü Türk-Yunan sınırı belirlendi. On iki ada İtalya’da kaldı. Bozcaada ve Gökçeada Türkiye'ye
verildi. Diğer Ege adaları Yunanistan'da kaldı.Ancak Yunanistan kıyılarımıza yakın adalarda silah
ve asker bulunduramayacaktı.


AZINLIKLAR
Azınlıklarının tamamı Türk vatandaşı olarak kabul edilecekler ve ülkedeki vatandaşların haklarından aynen yararlanacaklardı. Azınlıklara Türkiye'nin egemenliği ile bağdaşmayan haklar verilmedi.
Türk vatandaşı olanların yasalar önünde eşitliği kabul edildi.
Türkiye'deki Rumlar ile Yunanistan'daki Türkler karşılıklı değiştirilecekti. İstanbul'daki Rumlar, Batı
Trakya'daki Türkler bu değişimin dışında tutulacaktı.


KAPİTÜLASYONLAR



TBMM kabotaj hakkını elde etti. Yalnız Türkiye beş yıl gümrük tarifelerinde değişiklik yapmayacaktı.

Böylece Türkiye'nin kalkınmasının önündeki en büyük engel de kaldırılmış oldu.

OSMANLI BORÇLARI

Osmanlı borçları imparatorluğun parçalanması sonucu kurulan yeni devletler arasında paylaştırıldı.
TBMM kendi payına düşen bölümü eşit taksitlerle kağıt para olarak ödeyecekti.


Böylece Dış Borç idaresi olarak kurulan Duyun-u Umumiye'de kalkmış oldu.

Türkiye payına düşen borçları 1951yılına kadar Fransız Frangı olarak ödedi.


RUM PATRİKHANESİ
TBMM, batılı devletlerin içişlerimize karışmalarını engellemek için Rum Patrikhanesi'nin İstanbul’dan çıkarılmasını istemiştir. Patriğin Türk vatandaşı olması koşuluyla Patrikhanenin İstanbul'da kalmasına izin verildi.
BOĞAZLAR
Boğazların statüsü aleyhimize oldu.Boğazların her iki yakasındaki 15 km.lik bölgesi silahsız olacaktı. Boğazların yönetimi başkanı Türk olan uluslararası bir komisyon "Boğazlar Komisyonunca" yapılacaktı.
. Ancak savaş gemilerinin boğazlardan geçişi bazı kurallara bağlıydı. Savaş tehlikesi karşısında veya Türkiye sava-
şa girdiğinde boğazları silahlandırabilecekti. Bu durum boğazlardaki egemenlik haklarımızı kısıtladı.


Dikkat: Lozan'da Boğazlar, Musul, Hatay ve Rum Patrikhanesi sorunları istediğimiz biçimde çözümlenemedi.
Lozan Barış Antlaşması’nın TBMM'ce onaylanmasından sonra 2 Ekim 1923'te işgal kuvvetleri İstanbul'dan çekildi.
6 Ekim 1923'te Türk kuvvetleri İstanbul’a halkın coşkulu gösterileriyle girdi.
Önemi:



Misak-ı Milli sınırlarına büyük ölçüde ulaşılmıştır.

Tarihimizin en uzun süre yürürlükte kalan antlaşmalarından biri olup, halen yürürlüktedir.

Türk ulusu açısından l.Dünya Savaşı'nı bitiren antlaşmadır.

Batılıların Şark Sorunu dediği sorun kesin olarak çözümlenmiştir.

Yeni Türk Devleti, gerçekleştirmeyi düşündüğü devrimler için gerekli barış ortamına kavuşmuştur.

Kurtuluş Savaşı sonunda yapılan Lozan Barış Antlaşması, sömürge durumundaki ülkelere ışık
tutmuş, onların kurtuluşuna örnek oluşturmuştur.
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 07-06-09, 21:08   #2

Varsayılan C: Büyük Taarruz ve Lozan Antlaşması


paylaşım için teşekkürler...
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 11-06-09, 11:48   #3

Varsayılan C: Büyük Taarruz ve Lozan Antlaşması



Teşekkürler paylaşım için
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 13-06-09, 13:55   #4

Varsayılan C: Büyük Taarruz ve Lozan Antlaşması



Teşekkürler, emeğine sağlık
  Alıntı Yaparak Cevapla
Cevapla

Bu konunun kısa yolunu aşağıdaki sitelere ekleyebilirsiniz

Konu Araçları

Gönderme Kuralları
Yeni konu açamazsınız
Cevap yazamazsınız
Dosya gönderemezsiniz
Mesajlarınızı düzenleyemezsiniz

BB code is Açık
Smiley Açık
[IMG] kodu Açık
HTML kodu Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı



5651 sayılı yasaya göre forumumuzdaki mesajlardan doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir. Şikayet Mailimiz. İçerik, Yer Sağlayıcı Bilgilerimiz. Reklam Mailimiz. Gizlilik Politikası


Reklamı Kapat

Reklamı Kapat