Koca Mehmet Hüsrev Paşa

Koca Mehmet Hüsrev Paşa Abdülmecit saltanatında 2 Temmuz 1839 - 8 Haziran 1840 tarihleri arasında onbir ay yedi gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. Öncesinde, 1820'li yıllarda, iki defa Trabzon valiliği yapmış, II. Mahmut saltanatında da, Yeniçeri Ocağı'nın imha edilerek yeni düzenli orduya (Asakir-i Mansure-i Muhammediye) geçiş sürecinde kilit rol oynamıştır.

Dikkate değer bir özelliği, aralarında sonradan sadrazam olacak İbrahim Ethem Paşa'nın da bulunduğu yüz kadar çocuğu küçük yaşta (kimi zaman köle pazarından) evlatlık alarak yetiştirmiş olmasıdır. Çocukların çoğu ilerleyen yıllarda devlet içinde önemli mevkilere gelmişlerdir. Nitekim, 1827 yılında 27.000 asker sayısına ulaşan yeni Osmanlı ordusunun (kısaca Mansure Ordusu denilir) subay kadrosu içinde Koca Mehmet Hüsrev Paşa'nın 70-80 kadar evlatlığı çekirdek bir grup oluşturmaktaydı. Bu arada, Silistre ve İstanbul'da iki süvari alayı oluşturmuş, himayesindekilerden Topal İzzet Paşa'nın Kaptan-ı Derya olmasını sağlamıştır.

Koca Mehmed Hüsrev Paşa aynı zamanda, bir Tunus-Cezayir yolculuğu esnasında ahalide gördüğü fes giyme adetini Osmanlı Devleti'ne tanıtan ve fesin kabulünü sağlayan kişidir.

Damat Mehmed Ali Paşa

Damat Mehmet Ali Paşa (d. 1813- ö. 1868) Abdülmecit saltanatında 3 Ekim 1852 - 14 Mayıs 1853 tarihleri arasında yedi ay oniki gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

Mehmet Ali Paşa 1813 yılında Rize'nin Hemşin köyünde doğdu. Çocuk yaşında İstanbul'a giderek Enderun'a girdi. Devlet kademelerinde yükseldi. 1845 yılında II. Mahmut'un kızı Adile Sultan'la evlenerek Osmanlı hanedanına damat oldu. 1848 yılında Kaptan-ı Deryalık görevine getirildi. 1852 yılında ise sadrazam oldu.

Mehmet Ali Paşa'nın sadrazam olduğu yıllarda Fransa’da imparatorluğunu ilan eden ve uluslararası ilişkilerdeki konumunu güçlendirmek isteyen III. Napoleon Osmanlı Devleti’nde yaşayan Katoliklerin himayelerini Fransa’ya veren 1740 tarihli antlaşmanın yeniden yürürlüğe girmesini istedi. Bunun üzerine Rusya da Osmanlı Ortodoksları için aynı hakları istedi ve katı bir asker ve koyu bir Ortodoks olan Prens Menşikov'u İstanbul’a olağanüstü yetkilerle elçi olarak yolladı. Bu sorunu kendi çıkarları için tehlike olarak gören İngiltere, Fransa ve Avusturya Osmanlı Devleti'ne giderek artan destek verdiği Kırım Savaşı'na gidecek süreç başladı. Prens Menşikov'un taleplerinin kabul edilmemesi halinde İstanbul’dan ayrılacağı ültimatomunu vermesi ile, muhtemel taktik mülahazalarıyla, Prens'e sürekli direnen Sadrazam Damat Mehmet Ali Paşa ve Hariciye Nazırı Sadık Rıfat Paşagörevlerinden alındılar. Sadrazamlığa Giritli Mustafa Naili Paşa, Hariciye Nazırlığına da Koca Mustafa Reşit Paşa atandı. Ancak bu isim değişikliklerine rağmen Prens Menşikov yine de 27 Mayıs 1853’te İstanbul’dan elleri boş olarak ayrılmış ve Kırım Savaşı başlamıştır.

Mehmet Ali Paşa'nın Adile Sultan'dan olan 3 çocukları peşpeşe öldü. 1868 yılında ise Mehmet Ali Paşa'nın kendisi vefat etti.