Tanzİmat DÖnemİ Osmanli DiŞ Polİtİkasi [pdt]

кคкค · 08-06-07, 15:57

Osmanlı imparatorluğu uzun bir dönem varlığını devam ettirmiş, bu süre zarfında tüm dünya çapında güçlü ekonomik ve siyasi otorite olmayı başarmış bir imparatorluktur. Bu altın çağını 18. yüzyılın başlarına kadar devam ettirebilmiş, daha sonra eski gücünü kaybetmeye ve gerilemeye başlamıştır. Osmanlı imparatorluğunun devlet sisteminin dünyadaki büyük değişimlere açık olmaması sistemin bozulmasına yol açmıştır. Dünya çapına en önemli değişiklik toprağın idare edilişinde olmuş, ekonomisi toprağa bağlı olan Osmanlı imparatorluğu yeni bir sisteme ihtiyaç duymuştur.Osmanlı imparatorluğu değişen, konuşan, esnek bir yapıya sahip değildi geleneksel yapıya bağlıydı. Bu sebeple de yapılan bir çok girişime rağmen Osmanlı imparatorluğu kurtarılamamış bu girişimler sonuçsuz kalmıştır.Batı Avrupa’da meydana gelen devrimlerle yeni toplumsal sınıflar belirlenince , devlet bu sınıfların yararına kurulmaya başlanmıştır. Fakat o zaman Osmanlılarca devletin böyle yönetilmesini kabul etmek imkansızdı. Bir dönem eski devre dönme çabalarında bulunan Osmanlı devlet adamları bunun gerçekleşmeyeceğini anlayan Osmanlı devlet adamları yapılacak değişimlerim Avrupa’ya ayak uydurması gerektiğini geçte olsa anlamışlardır. 18. yüzyılda bile eski müesseselere dönme fikri kafalarda yaşıyorken yeni müesseselerin kurulması ancak 19. yüzyılın başlarında gerçekleşebilmiştir. Fakat yapılan her değişime bir dönmede karşı çıkan belli bir kesim ortaya çıkmıştır. Bu durum yapılan değişimlerde yeterli verim alamama sonucunu doğurmuştur ki günümüz Türkiye sinde bile halen yeniliklere karşı çıkan insanlar mevcuttur.

Osmanlı imparatorluğunun içi yapısında, modernleşme hareketlerine girişildiği zaman dünya politikasındaki şartlardan, ıslahat ve reform işini yürüteceklerin yetersizliklerinden ileri gelen üç olay (Yani gericilik ,emperyalızim ve ekonomik yoksullaşma ), Türk toplumsal değişim ve evrimi daima baltalamış , onun ileri doğru gelişmesi yerine bir çökme ve devamlı gerilemesine sebep olmuştur.1

Bu devrin devlet adamlarının amacı Kanuni devrini geri getirecek reformlar yapmak değildi.Bu şekilde davranmalarına rağmen sistemin ve kendilerininde bir değişime uğramaları gerektiğinin farkındaydılar.

Osmanlı imparatorluğundaki reform girişimlerinin bir tek nedeni vardır; Avrupa’ya özelliklede Rusya ya karşı durabilmek için orduyu modernleştirmek..2

Osmanlının gerileme sebebinin ekonomik olduğu 3.Selim ve 3.Mustafa zamanlarında anlaşılmış ve çeşitli önlemler alınmıştır.Fakat alınan bu önlemler ne yazık ki başarılı olmamıştır.

Türkiye batılılaşma çalışmalarında hiçbir batı devletinden yardım görmemiştir.Yardım görmüşse bile bu yardım Türkiye’nin batılılaşmasından çok yardım eden ülkenin ulusal çıkarlarına yaramıştır.Zaten genel olarak uluslar arasındaki ilişkiler karşılıklı çıkar amacı taşımaktadır.İki devletin birbiri ile iyi anlaşması çoğu kez ı iki devletin birbirinden çıkarı olduğu anlamına gelir.

Devleti ıslah etmeye çalışan kimseler Batı ülkeleri arasındaki anlaşmazlıklarda ya rahat bırakılmıyor ya da kendileri de bu anlaşmazlıkların içine giriyorlardı.Özellikle Rusya ile herhangi bir Avrupa devleti arasında bir anlaşmazlık olduğunda Türkiye’nin bu olaylara girmemesi çok zordur.Tanzimat ile yapılmak istenen yenilik çalışmaları bu tür uluslar arası çatışmalarla yarıda kalmış veya bozulmuştur.

Osmanlı imparatorluğunun geri kalmasının sebeplerine biraz değindikten sonra asıl konumuz olan Tanzimat dönemine geçmeyi uygun buluyorum.

Osmanlı imparatorluğunda modernleşme Batı Avrupa da ki gibi endüstri devrimi ile bir arada onunla sıkı sıkıya bağlı bir süreç olarak ortaya çıkmamıştır.Askeri yenilgi , toprak kaybı ve hazinede büyüyen açık yüzünden oluşan tehditti ortadan kaldırmanın çaresini arayan politik otoritelerin giriştikleri yenilik çabaları ve Batı Avrupa’ya özgü düşünce ve fikirlerin Osmanlı toplumunda ,yavaşta olsa yayılması ve özellikle Bab-ı ali’de görev yapanların önemli bir kısmı tarafından benimsenmesi ile Osmanlı imparatorluğunda modernleşme olgusu ortaya çıkmıştır.

Bu dönemin önemli devlet adamları arasında Mustafa reşit paşa ve sadık rıfat paşa yer almaktaydı Hattı-hümayun Mustafa reşit paşa tarafından okunmuştu. Mustafa reşit paşadan sonra sultan Abdülmecit Han çıkarılacak olan kanunlara saygı göstereceğine dair yemin etmiştir. Buna Tanzimat Fermanı da denilmektedir. 1838'de İkinci Sultan Mahmut devrinde askeri zümreye ve bürokraside görev alan memurlara tanınan mal, can ve iş güvenliği Tanzimat Fermanı'yla gayrimüslimler de dahil bütün kesime yaygınlaştırılmış oluyordu. Mustafa Reşit Paşa' yı överek, onun için büyük adam diyen Danişment gibi tarihçileri eleştiren Samiha Ayverdi acaba bu paşa evvelki ıslahatçıların düşmüş olduğu hataları devam ettirmekle birlikte, gerçekten de Büyük unvanıyla anılmayı hak etmiş midir demektedir. Tanzimat Fermanı, Türklerin yani Müslümanlardan daha çok, gayri Müslimler ve azınlıklar lehinde hükümler getirmiş, zamanla bu Hıristiyan ve azınlıklar daha çok söz sahibi oldukları gibi, vergilerinin azaltılması, dış yardımların tamamen kendilerine sarf edilmesiyle zenginleşmişler, onların bu gelişmelerine karşılık Osmanlı imparatorluğunun asıl unsuru Türkler fakir ve yoksul bırakılmaktan öteye gidememişlerdir. Tanzimat'ın ilanının gerekliliği ve gereksizliği üzerinde duracak olduğumuzda, uçurumun kenarına getirilmiş devlet için buna ihtiyaç vardı ama, yapılan ıslahat idari sisteme ve cemiyet yapısına ne dereceye kadar uygun olarak icra edilmişti diyebiliriz .

08-06-07, 15:57	#1 (permalink)
кคкค KüsKün Üye ! Giriş Tarihi: 23-01-2007 Mesajlar: 8,367 Rep Puanı: 23695781 Rep Gücü: 237060	Tanzİmat DÖnemİ Osmanli DiŞ Polİtİkasi [pdt] Osmanlı imparatorluğu uzun bir dönem varlığını devam ettirmiş, bu süre zarfında tüm dünya çapında güçlü ekonomik ve siyasi otorite olmayı başarmış bir imparatorluktur. Bu altın çağını 18. yüzyılın başlarına kadar devam ettirebilmiş, daha sonra eski gücünü kaybetmeye ve gerilemeye başlamıştır. Osmanlı imparatorluğunun devlet sisteminin dünyadaki büyük değişimlere açık olmaması sistemin bozulmasına yol açmıştır. Dünya çapına en önemli değişiklik toprağın idare edilişinde olmuş, ekonomisi toprağa bağlı olan Osmanlı imparatorluğu yeni bir sisteme ihtiyaç duymuştur.Osmanlı imparatorluğu değişen, konuşan, esnek bir yapıya sahip değildi geleneksel yapıya bağlıydı. Bu sebeple de yapılan bir çok girişime rağmen Osmanlı imparatorluğu kurtarılamamış bu girişimler sonuçsuz kalmıştır.Batı Avrupa’da meydana gelen devrimlerle yeni toplumsal sınıflar belirlenince , devlet bu sınıfların yararına kurulmaya başlanmıştır. Fakat o zaman Osmanlılarca devletin böyle yönetilmesini kabul etmek imkansızdı. Bir dönem eski devre dönme çabalarında bulunan Osmanlı devlet adamları bunun gerçekleşmeyeceğini anlayan Osmanlı devlet adamları yapılacak değişimlerim Avrupa’ya ayak uydurması gerektiğini geçte olsa anlamışlardır. 18. yüzyılda bile eski müesseselere dönme fikri kafalarda yaşıyorken yeni müesseselerin kurulması ancak 19. yüzyılın başlarında gerçekleşebilmiştir. Fakat yapılan her değişime bir dönmede karşı çıkan belli bir kesim ortaya çıkmıştır. Bu durum yapılan değişimlerde yeterli verim alamama sonucunu doğurmuştur ki günümüz Türkiye sinde bile halen yeniliklere karşı çıkan insanlar mevcuttur. Osmanlı imparatorluğunun içi yapısında, modernleşme hareketlerine girişildiği zaman dünya politikasındaki şartlardan, ıslahat ve reform işini yürüteceklerin yetersizliklerinden ileri gelen üç olay (Yani gericilik ,emperyalızim ve ekonomik yoksullaşma ), Türk toplumsal değişim ve evrimi daima baltalamış , onun ileri doğru gelişmesi yerine bir çökme ve devamlı gerilemesine sebep olmuştur.1 Bu devrin devlet adamlarının amacı Kanuni devrini geri getirecek reformlar yapmak değildi.Bu şekilde davranmalarına rağmen sistemin ve kendilerininde bir değişime uğramaları gerektiğinin farkındaydılar. Osmanlı imparatorluğundaki reform girişimlerinin bir tek nedeni vardır; Avrupa’ya özelliklede Rusya ya karşı durabilmek için orduyu modernleştirmek..2 Osmanlının gerileme sebebinin ekonomik olduğu 3.Selim ve 3.Mustafa zamanlarında anlaşılmış ve çeşitli önlemler alınmıştır.Fakat alınan bu önlemler ne yazık ki başarılı olmamıştır. Türkiye batılılaşma çalışmalarında hiçbir batı devletinden yardım görmemiştir.Yardım görmüşse bile bu yardım Türkiye’nin batılılaşmasından çok yardım eden ülkenin ulusal çıkarlarına yaramıştır.Zaten genel olarak uluslar arasındaki ilişkiler karşılıklı çıkar amacı taşımaktadır.İki devletin birbiri ile iyi anlaşması çoğu kez ı iki devletin birbirinden çıkarı olduğu anlamına gelir. Devleti ıslah etmeye çalışan kimseler Batı ülkeleri arasındaki anlaşmazlıklarda ya rahat bırakılmıyor ya da kendileri de bu anlaşmazlıkların içine giriyorlardı.Özellikle Rusya ile herhangi bir Avrupa devleti arasında bir anlaşmazlık olduğunda Türkiye’nin bu olaylara girmemesi çok zordur.Tanzimat ile yapılmak istenen yenilik çalışmaları bu tür uluslar arası çatışmalarla yarıda kalmış veya bozulmuştur. Osmanlı imparatorluğunun geri kalmasının sebeplerine biraz değindikten sonra asıl konumuz olan Tanzimat dönemine geçmeyi uygun buluyorum. Osmanlı imparatorluğunda modernleşme Batı Avrupa da ki gibi endüstri devrimi ile bir arada onunla sıkı sıkıya bağlı bir süreç olarak ortaya çıkmamıştır.Askeri yenilgi , toprak kaybı ve hazinede büyüyen açık yüzünden oluşan tehditti ortadan kaldırmanın çaresini arayan politik otoritelerin giriştikleri yenilik çabaları ve Batı Avrupa’ya özgü düşünce ve fikirlerin Osmanlı toplumunda ,yavaşta olsa yayılması ve özellikle Bab-ı ali’de görev yapanların önemli bir kısmı tarafından benimsenmesi ile Osmanlı imparatorluğunda modernleşme olgusu ortaya çıkmıştır. Bu dönemin önemli devlet adamları arasında Mustafa reşit paşa ve sadık rıfat paşa yer almaktaydı Hattı-hümayun Mustafa reşit paşa tarafından okunmuştu. Mustafa reşit paşadan sonra sultan Abdülmecit Han çıkarılacak olan kanunlara saygı göstereceğine dair yemin etmiştir. Buna Tanzimat Fermanı da denilmektedir. 1838'de İkinci Sultan Mahmut devrinde askeri zümreye ve bürokraside görev alan memurlara tanınan mal, can ve iş güvenliği Tanzimat Fermanı'yla gayrimüslimler de dahil bütün kesime yaygınlaştırılmış oluyordu. Mustafa Reşit Paşa' yı överek, onun için büyük adam diyen Danişment gibi tarihçileri eleştiren Samiha Ayverdi acaba bu paşa evvelki ıslahatçıların düşmüş olduğu hataları devam ettirmekle birlikte, gerçekten de Büyük unvanıyla anılmayı hak etmiş midir demektedir. Tanzimat Fermanı, Türklerin yani Müslümanlardan daha çok, gayri Müslimler ve azınlıklar lehinde hükümler getirmiş, zamanla bu Hıristiyan ve azınlıklar daha çok söz sahibi oldukları gibi, vergilerinin azaltılması, dış yardımların tamamen kendilerine sarf edilmesiyle zenginleşmişler, onların bu gelişmelerine karşılık Osmanlı imparatorluğunun asıl unsuru Türkler fakir ve yoksul bırakılmaktan öteye gidememişlerdir. Tanzimat'ın ilanının gerekliliği ve gereksizliği üzerinde duracak olduğumuzda, uçurumun kenarına getirilmiş devlet için buna ihtiyaç vardı ama, yapılan ıslahat idari sisteme ve cemiyet yapısına ne dereceye kadar uygun olarak icra edilmişti diyebiliriz .

Konu Araçları
Çıktı Görüntüsünü Göster Sayfayı E-posta İle Yolla