Komandit Şirket / Ticaret Hukuku

AnThoN · 07-06-07, 03:15

Komandit şirketin asıl türüdür. "Adi" kelimesi, uygulamada komandit şirketi Ticaret Kanunu'nun 475-484. maddelerinde düzenlenmiş olan "sermayesi paylara bölünmüş komandit ortaklık"tan ayırt edebilmek için kullanılmaktadır.

TK'nun 243/1. maddesine göre, ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla kurulan ve şirket alacaklılarına karşı ortaklardan bir ya da birkaçının sorumluluğu sınırlandırılmamış ve diğer ortak ya da ortaklarının sorumluluğu belirli bir sermaye ile sınırlanmış olan ortaklık, komandit şirkettir. Bu tanımdan yola çıkarak komandit şirketin unsurlarını şöyle belirleyebiliriz:

a) Ticari işletme: Komandit ortaklık ancak bir ticari işletme işletmek amacıyla kurulabilir. Diğer bir deyişle, esnaf işletmesi büyüklüğündeki işletmeler komandit ortaklık açısından yeterli değildir.

b) Ticaret unvanı: Komandit ortaklık, faaliyetini bir ticaret unvanı altında yürütmek zorundadır. Ticaret Kanunu'nun 44/2. maddesi uyarınca unvanda komanditer ortaklardan hiç olmazsa birinin ad ve soyadı ile ortaklığı ve türünü gösteren bir ibarenin yer alması gerekir.

Komandit ortaklığın unvanında komanditer ortağın adı yer alamaz. Adı şirket unvanına giren komanditer üçüncü kişilere karşı bir komandite ortak gibi sorumlu olur (Tk m. 259) c) En az iki ortağın varlığı: Bu ortaklık türü de bir sözleşme ilişkisine dayandığından, en az iki ortağın varlığını gerektirir. Kanun, sorumlulukları açısından iki tür ortak arasında ayrım gözetmiştir: Komandite ortak: Sorumluluğu üçüncü kişilere karşı sınırlandırılmamış ortaktır. Kollektif şirket ortağı gibidir.

TK'nun 243/3. maddesi uyarınca ancak gerçek kişiler komandite ortak olabilirler.

Komanditer ortak: Sorumluluğu, koymayı taahhüt ettiği sermaye ile sınırlı olan ortaktır. Komanditer ortağın sorumluluğu, anonim ortaklık payı sahibinin sorumluluğuna benzer. Ancak bu sorumluluk bazen genişler, bazen de sınırsız hale gelebilir (TK. m. 259, 260) Tüzel kişiler ancak komanditer ortak olabilirler (Tk. 243/3) Kollektif ortaklık ile yakın bağlantı ve benzerliği nedeniyle, Ticaret Kanunu sadece komandit ortaklığa özgü hükümler getirmekle yetinmiş, diğer konularda ise kollektif şirkete ilişkin hükümlere yollama yapmıştır.

Bir ortaklığın komandit olup olmadığı, ortaklar tarafından verilen ada bakılmaksızın, ana sözleşmeye göre belirlenir. Başka bir söyleyişle, bir komandit ortaklıktan söz edebilmek için, yukarıda açıklandığı üzere, en az bir komandite, bir de komanditer ortaklık bulunmalıdır. Hukukumuzda sadece komanditerlerden oluşan bir ortaklığın kurulması mümkün değildir. Sadece komanditerlerden meydana gelen bir şirket ise kollektif sayılabilir. Bir ortaklığın komandit olduğu saptanamazsa, o şirket kollektif sayılır.

Komandit şirket şu aşamalardan geçerek kurulur:

a) Sözleşmenin hazırlanması: Sözleşmeye, kollektif şirketlere ilişkin 155. maddede yer alan hususlardan başka komanditerlerin ad ve soyadları ve her birinin koydukları ya da koymayı taahhüt ettikleri sermaye miktarları yazılır. Komanditerlerin kişisel emek ya da ticari itibarlarını sermaye olarak koymaları mümkün değildir.

b) İmzaların noterce onaylanması.

c) Ticaret siciline yazım: Yazım ile komandit ortaklık tüzel kişilik kazanır.

Komandit ortaklık, kural olarak komandite ortaklar tarafından yönetilir. TK'nun 249. maddesi uyarınca, komanditerler ortaklığın yönetimi konusunda herhangi bir hakka sahip olmadıkları gibi, yükümleri de yoktur. Bununla beraber olağan yönetim faaliyetinin dışında kalan ve ortaklığın temelini etkileyen önemli kararların alınmasında onların da oy hakkı vardır.

Yönetime katılmamakla beraber her komanditerin denetleme hakkı vardır. Bu hak iş yılı sonunda yapılan ve ortaklığın envanteri ile bilançosunu kapsayan olağan denetim hakkı ile önemli nedenlerin varlığı halinde mahkemece tanınan olağanüstü denetim hakkı olarak ikiye ayrılır.

Ortaklıkla rekabet etmek konusundaki yasak (rekabet yasağı), sadece komanditerler için öngörülmüştür.

Başka bir söyleyişle komanditerler şirket konusuna giren bir ticari işi kendi ad ve hesaplarına yapabilirler, fakat bu son durumda denetleme hakkından yararlanamazlar.

Komanditerler, koydukları sermayeler herhangi bir nedenle azalmış ise, noksan tamamlanıncaya kadar kâr ve faiz alamazlar. Bunun dışında iş yılı sonunda gerçekleşen kâr payları ile sözleşmede kararlaştırılmış olan faizleri nakden alabilirler.

Bir komanditer ortak şirketteki payını üçüncü kişilere devredebilir. Bunun için diğer ortakların devri onaylamaları gereklidir.

Yukarıda belirtildiği üzere, komanditerlerin sorumluluğu koydukları ya da taahhüt ettikleri sermaye miktarı ile sınırlıdır. Bununla beraber adı şirket unvanına giren komanditer, üçüncü kişilere karşı bir komandite gibi, yani sınırsız sorumlu olur. Aynı şekilde ticari mümessil, ticari vekil ya da ticari memur olarak davrandığını açıkça bildirmeksizin ortaklık adına işlemlerde bulunan komanditer ortak, bu işlemlerinden dolayı iyiniyetli üçüncü kişilere karşı komandite gibi sorumlu olur.

(TK.m. 259, 260) Öte yandan komanditer ortak şirkete koymayı taahhüt ettiği sermayeyi aşan bir miktarda sorumlu olacağını yazı ile belirtebilir ya da ilan edebilir. Bu durumda da sorumluluk genişler (TK. m. 261/ 31) Komandit ortaklığın yönetim ve temsili komandite ortaklara ait bulunmakla birlikte, komanditerler de sadece ticari mümessil, ticari vekil ya da ticari memur olarak atanabilirler (TK. m. 257/ 2) Bunun gibi, komanditerlerin ortaklık yönetimine katılmayı gerektirmeyecek tarzda oy ve nasihat vermeleri, denetim hakkını kullanmaları ve yöneticilerin atanma ve işten el çektirilmelerine katılmaları ya da ortaklıkta yan nitelikte hizmet ve görevler üslenmeleri komanditer ortak olma niteliklerini etkilemez (TK. m. 260/2)

Komandit ortaklıkların infisahına (kendiliğinden sona ermesine) ve malvarlığının tasfiyesine, ortakların şirketten çıkma ya da çıkarılmalarına kollektif ortaklıklara ilişkin hükümler uygulanır. Fakat sınırlı sorumlu olan komanditerin ölümü ya da vesayet altına alınması, şirketin sona ermesini gerektirmez. (TK. m. 267) Bir kollektif ortaklık, tüm ortakların oybirliğiyle verecekleri ve Ticaret Sicili'ne tescil ettirilecek bir kararla tasfiye edilmeksizin de komandit ortaklığa dönüştürülebilir.

Bu durumda komanditer ortak sıfatını kazananlar, sınırlı sorumluluklarını ancak kararın tescil ve ilanını izleyen işlemlerde ileri sürebilirler. Buna karşılık, bir komandit ortaklık tasfiye edilmeksizin bütün ortaklar tarafından oybirliğiyle verilecek bir kararla kollektif şirkete dönüştürülürse komanditer sıfatını yitiren ortaklar, bu sıfatı yitirmelerinden önce meydana gelmiş olsa bile, ortaklığın borçlarından, önceden komandite durumunda bulunup da şimdi kollektif ortak olanlarla birlikte, bütün malları ile ve zincirleme (müteselsil) sorumlu olurlar.

(TK. m. 178/2 ve 268/2) Bütün ticaret ortaklıklarında olduğu gibi komandit şirkette de alacaklılara karşı önce tüzel kişiliğe sahip şirketin malvarlığı sorumludur. Alacaklılar ancak bu malvarlığına başvurup birşey elde edememeleri halinde sınırsız sorumlu olan ortaklara başvurabilirler. Bu nedenle komandite ortakların sınırsız ve kişisel sorumluluklarının ikinci derece olduğu açıktır.

07-06-07, 03:15	#1 (permalink)
AnThoN Hun İmp. Giriş Tarihi: 29-10-2006 Yaş: 21 Mesajlar: 9,556 Blog Mesajları: 28 Rep Puanı: 35700850 Rep Gücü: 357125	Komandit Şirket / Ticaret Hukuku Komandit şirketin asıl türüdür. "Adi" kelimesi, uygulamada komandit şirketi Ticaret Kanunu'nun 475-484. maddelerinde düzenlenmiş olan "sermayesi paylara bölünmüş komandit ortaklık"tan ayırt edebilmek için kullanılmaktadır. TK'nun 243/1. maddesine göre, ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla kurulan ve şirket alacaklılarına karşı ortaklardan bir ya da birkaçının sorumluluğu sınırlandırılmamış ve diğer ortak ya da ortaklarının sorumluluğu belirli bir sermaye ile sınırlanmış olan ortaklık, komandit şirkettir. Bu tanımdan yola çıkarak komandit şirketin unsurlarını şöyle belirleyebiliriz: a) Ticari işletme: Komandit ortaklık ancak bir ticari işletme işletmek amacıyla kurulabilir. Diğer bir deyişle, esnaf işletmesi büyüklüğündeki işletmeler komandit ortaklık açısından yeterli değildir. b) Ticaret unvanı: Komandit ortaklık, faaliyetini bir ticaret unvanı altında yürütmek zorundadır. Ticaret Kanunu'nun 44/2. maddesi uyarınca unvanda komanditer ortaklardan hiç olmazsa birinin ad ve soyadı ile ortaklığı ve türünü gösteren bir ibarenin yer alması gerekir. Komandit ortaklığın unvanında komanditer ortağın adı yer alamaz. Adı şirket unvanına giren komanditer üçüncü kişilere karşı bir komandite ortak gibi sorumlu olur (Tk m. 259) c) En az iki ortağın varlığı: Bu ortaklık türü de bir sözleşme ilişkisine dayandığından, en az iki ortağın varlığını gerektirir. Kanun, sorumlulukları açısından iki tür ortak arasında ayrım gözetmiştir: Komandite ortak: Sorumluluğu üçüncü kişilere karşı sınırlandırılmamış ortaktır. Kollektif şirket ortağı gibidir. TK'nun 243/3. maddesi uyarınca ancak gerçek kişiler komandite ortak olabilirler. Komanditer ortak: Sorumluluğu, koymayı taahhüt ettiği sermaye ile sınırlı olan ortaktır. Komanditer ortağın sorumluluğu, anonim ortaklık payı sahibinin sorumluluğuna benzer. Ancak bu sorumluluk bazen genişler, bazen de sınırsız hale gelebilir (TK. m. 259, 260) Tüzel kişiler ancak komanditer ortak olabilirler (Tk. 243/3) Kollektif ortaklık ile yakın bağlantı ve benzerliği nedeniyle, Ticaret Kanunu sadece komandit ortaklığa özgü hükümler getirmekle yetinmiş, diğer konularda ise kollektif şirkete ilişkin hükümlere yollama yapmıştır. Bir ortaklığın komandit olup olmadığı, ortaklar tarafından verilen ada bakılmaksızın, ana sözleşmeye göre belirlenir. Başka bir söyleyişle, bir komandit ortaklıktan söz edebilmek için, yukarıda açıklandığı üzere, en az bir komandite, bir de komanditer ortaklık bulunmalıdır. Hukukumuzda sadece komanditerlerden oluşan bir ortaklığın kurulması mümkün değildir. Sadece komanditerlerden meydana gelen bir şirket ise kollektif sayılabilir. Bir ortaklığın komandit olduğu saptanamazsa, o şirket kollektif sayılır. Komandit şirket şu aşamalardan geçerek kurulur: a) Sözleşmenin hazırlanması: Sözleşmeye, kollektif şirketlere ilişkin 155. maddede yer alan hususlardan başka komanditerlerin ad ve soyadları ve her birinin koydukları ya da koymayı taahhüt ettikleri sermaye miktarları yazılır. Komanditerlerin kişisel emek ya da ticari itibarlarını sermaye olarak koymaları mümkün değildir. b) İmzaların noterce onaylanması. c) Ticaret siciline yazım: Yazım ile komandit ortaklık tüzel kişilik kazanır. Komandit ortaklık, kural olarak komandite ortaklar tarafından yönetilir. TK'nun 249. maddesi uyarınca, komanditerler ortaklığın yönetimi konusunda herhangi bir hakka sahip olmadıkları gibi, yükümleri de yoktur. Bununla beraber olağan yönetim faaliyetinin dışında kalan ve ortaklığın temelini etkileyen önemli kararların alınmasında onların da oy hakkı vardır. Yönetime katılmamakla beraber her komanditerin denetleme hakkı vardır. Bu hak iş yılı sonunda yapılan ve ortaklığın envanteri ile bilançosunu kapsayan olağan denetim hakkı ile önemli nedenlerin varlığı halinde mahkemece tanınan olağanüstü denetim hakkı olarak ikiye ayrılır. Ortaklıkla rekabet etmek konusundaki yasak (rekabet yasağı), sadece komanditerler için öngörülmüştür. Başka bir söyleyişle komanditerler şirket konusuna giren bir ticari işi kendi ad ve hesaplarına yapabilirler, fakat bu son durumda denetleme hakkından yararlanamazlar. Komanditerler, koydukları sermayeler herhangi bir nedenle azalmış ise, noksan tamamlanıncaya kadar kâr ve faiz alamazlar. Bunun dışında iş yılı sonunda gerçekleşen kâr payları ile sözleşmede kararlaştırılmış olan faizleri nakden alabilirler. Bir komanditer ortak şirketteki payını üçüncü kişilere devredebilir. Bunun için diğer ortakların devri onaylamaları gereklidir. Yukarıda belirtildiği üzere, komanditerlerin sorumluluğu koydukları ya da taahhüt ettikleri sermaye miktarı ile sınırlıdır. Bununla beraber adı şirket unvanına giren komanditer, üçüncü kişilere karşı bir komandite gibi, yani sınırsız sorumlu olur. Aynı şekilde ticari mümessil, ticari vekil ya da ticari memur olarak davrandığını açıkça bildirmeksizin ortaklık adına işlemlerde bulunan komanditer ortak, bu işlemlerinden dolayı iyiniyetli üçüncü kişilere karşı komandite gibi sorumlu olur. (TK.m. 259, 260) Öte yandan komanditer ortak şirkete koymayı taahhüt ettiği sermayeyi aşan bir miktarda sorumlu olacağını yazı ile belirtebilir ya da ilan edebilir. Bu durumda da sorumluluk genişler (TK. m. 261/ 31) Komandit ortaklığın yönetim ve temsili komandite ortaklara ait bulunmakla birlikte, komanditerler de sadece ticari mümessil, ticari vekil ya da ticari memur olarak atanabilirler (TK. m. 257/ 2) Bunun gibi, komanditerlerin ortaklık yönetimine katılmayı gerektirmeyecek tarzda oy ve nasihat vermeleri, denetim hakkını kullanmaları ve yöneticilerin atanma ve işten el çektirilmelerine katılmaları ya da ortaklıkta yan nitelikte hizmet ve görevler üslenmeleri komanditer ortak olma niteliklerini etkilemez (TK. m. 260/2) Komandit ortaklıkların infisahına (kendiliğinden sona ermesine) ve malvarlığının tasfiyesine, ortakların şirketten çıkma ya da çıkarılmalarına kollektif ortaklıklara ilişkin hükümler uygulanır. Fakat sınırlı sorumlu olan komanditerin ölümü ya da vesayet altına alınması, şirketin sona ermesini gerektirmez. (TK. m. 267) Bir kollektif ortaklık, tüm ortakların oybirliğiyle verecekleri ve Ticaret Sicili'ne tescil ettirilecek bir kararla tasfiye edilmeksizin de komandit ortaklığa dönüştürülebilir. Bu durumda komanditer ortak sıfatını kazananlar, sınırlı sorumluluklarını ancak kararın tescil ve ilanını izleyen işlemlerde ileri sürebilirler. Buna karşılık, bir komandit ortaklık tasfiye edilmeksizin bütün ortaklar tarafından oybirliğiyle verilecek bir kararla kollektif şirkete dönüştürülürse komanditer sıfatını yitiren ortaklar, bu sıfatı yitirmelerinden önce meydana gelmiş olsa bile, ortaklığın borçlarından, önceden komandite durumunda bulunup da şimdi kollektif ortak olanlarla birlikte, bütün malları ile ve zincirleme (müteselsil) sorumlu olurlar. (TK. m. 178/2 ve 268/2) Bütün ticaret ortaklıklarında olduğu gibi komandit şirkette de alacaklılara karşı önce tüzel kişiliğe sahip şirketin malvarlığı sorumludur. Alacaklılar ancak bu malvarlığına başvurup birşey elde edememeleri halinde sınırsız sorumlu olan ortaklara başvurabilirler. Bu nedenle komandite ortakların sınırsız ve kişisel sorumluluklarının ikinci derece olduğu açıktır.

Konu Araçları
Çıktı Görüntüsünü Göster Sayfayı E-posta İle Yolla