ASTIM VE BEBEKLER




Astım, anne baba veya yakın akrabalarda astım, egzema (deride
kuruluk ve kaşıntı) veya kurdeşen (deride böcek ısırması gibi kabarcıklar) gibi
alerji şikayetleri olan ailelerin çocuklarında daha çok görülmektedir. Astım
riski toz bitleri tüylü hayvanlar (özellikle kediler) veya küf sorunu gibi
alerji yapan maddelerin bulunduğu evlerde büyüyen çocuklarda da daha fazladır.
Doğduktan sonraki ilk iki yıl içinde alerji yapan maddelere karşı çok hassas
olan bebekler, mümkün olduğu kadar bu maddelere karşı korunmalıdır.

Evdeki Toz Bitleri , Kedi ve Küflerin Zararları

Bu maddeler çimen ve gıdalarda bulunan koruyucu maddeler gibi, alerji
yapan maddelerdir ve kişide aksırık, burun akması ve gözlerin sulanması gibi
tepkilere neden olurlar. Astım hastaları bu maddelere karşı nefes darlığı ve
nefes alırken göğsün hışıldaması biçiminde tepki gösterirler.

Evdeki Toz Bitleri

Evlerimizde milyonlarca toz biti olduğu halde çok küçük olduklarından
göze görünmezler Toz bitleri, yatak örtüleri ve halılar gibi sıcak ve rutubetli
yerleri severler.

Bebekleri Evdeki Toz Bitlerinden ve Alerji Yapan Diğer
Maddelerden Korumanın Yolları

Yeni bebeğe yeni yatak şiltesi gerekir. Eski şiltelerde ve
yastıklarda binlerce toz biti bulunabilir. Yatak örtülerinin yıkanabilir
olanlarını satın alınız ve yatak altına serilen battaniyeleri, yastıkları ve
yatak fırfırlarını, hiç değilse iki ayda bir yıkayınız. Bebeğin beşiğinde,
pusetinde ve arabada içinde oturduğu emniyet kapsülünde koyun postu ve yumuşak
oyuncaklar bulundurmayınız. Bunların da içinde binlerce toz biti saklanmış
olabilir. Bebeğin yumuşak oyuncaklarını, en az iki ayda bir çamaşır makinesinin
hafif kumaşlara özgü devresinde veya elinizde yıkayınız.

Ev kuru olmalı ve iyice havalandırılmalıdır. Mümkünse mutfakta, banyoda ve
çamaşırlıkta havalandırma vantilatörü kullanınız. Elektrik süpürgesini
kullanırken ve işiniz bittikten sonra pencereleri 20 dakika kadar açık tutunuz
Temiz hava elektrik süpürgesinden çıkan görünmeyen tozları alıp götürür.
Elektrik süpürgelerinin üç filtreli olanları ve atılabilir türden torbalıları,
toz sorununu engeller. Elektrikçi dükkanlarından hangi elektrik süpürgelerinde
bu filtre tertibatının bulunduğunu öğrenebilirsiniz. Evde astımlı bir hasta
varsa eve evcil hayvan almamak en iyisidir. Halen evinizde evcil bir hayvan
varsa evin dışında tutulması yerinde olur.

Sigaranın Zararları

Sigara içen annelerin bebeklerinde göğüs enfeksiyonları ve astım
riski yüksektir. Yetişkinler çocukların yanında ve çocukların bulunduğu evlerde
sigara içmemelidirler. Astım, sigara dumanına maruz kalan çocuklar için daha
büyük bir sorundur.

Gıdaların Önemi

Bebekleri anne sütüyle beslemek akciğer enfeksiyonlarını önler,
alerji ve astım olasılığını erteler. Bebekleri memeden kestiğiniz zaman, onlara
tuzu az gıdalar ve bol bol meyve ve sebze yecliriniz. Tuzu azaltmak için bebeğin
yemeğine tuz koymayınız, işlenmiş et ve patates kızartması gibi tuzlu gıdalar
vermeyiniz.

ASTIM VE YAŞLILAR




Astımın salt gençleri ve çocukları etkileyen bir hastalık
olmadığı çoğunlukla bilinmez. Astım her yaşta başlayabilir. Yaşlı kişilerin
birçoğu nefes darlığı ve öksürük gibi belirtilerin astımdan kaynaklandığını
duyunca şaşırır.

Astım Nedir ?

Astım akciğerlerdeki nefes yollarının iltihaplanıp olduğundan daha da
fazla daralmasıdır Nefes yollarının daralması nefes almayı güçleştirir. Göğüste
daralma ve nefes tıkanıklığı yapar. Astımın birden ve şiddetli olarak belirmesi
ve boğulur gibi nefesi kesmesi özellikle kendi başına yaşayan bir kişi için çok
korkutucu bir olay olabilir.

Yaşlılarda Astım Belirtileri

Yaşlı kişiler bu nedenle astım habercisi olan belirtileri gözardı
etmemelidirler. Uzmanlara göre yaşlılardaki astım belirtileri öylesine yavaş
gelişir ki kişi bir anormallik olduğunun farkına bile varmaz Bazen tek belirti
günlük normal işleri yaparken veya bir yokuşu çıkarken görülen nefes darlığı
olabilir. Kişiler bu gibi olaylara yaşlanmanın bir sonucu olarak bakarlar. Ancak
özellikle gece ve sabahın erken saatlerinde görülen nefes darlığı, devamlı,
tahriş edici bir öksürük ve nefes almakta güçlük gibi belirtiler olduğunda
doktora gidilmesi önerilmektedir. Bu tür belirtiler bazen nezle veya grip
geçirdikten sonra daha da artar.

Erken Tanı ve Erken Tedavi

Astım nedeniyle ölüm vakalarının çoğu hastalık vaktinde tedavi
edilirse önlenebilir. Astımı tamamen iyi etmek mümkün olmamakla birlikte astımlı
kişilerin krizi önlemek için yapabilecekleri şeyler vardır:

"Astım Krizi" ni Tahrik Edici Şeylerden Uzak Durmak

Astımlı bazı kişilerde nefes yollarının daralması nezle, sinüzit,
bronşit gibi enfeksiyonlara egzersiz, hava kirliliği, soğuk hava veya ısı
değişimine sigara dumanına evde kullanılan boyaların, temizlik maddelerinin
hatta parfümün keskin kokusuna; gıdalara

veya şaraba konulan kimyasal maddelere; çiçek tozları veya hayvan tüylerine
tepki şeklinde belirebilir. Astımı en çok tahrik eden nedenlerden biri ise
halılarda giysilerde ve ev eşyalarında yaşayan ve toz biti denilen küçücük bir
hayvancıktır. Kişilerin yukarıda sayılan tahrik edici nedenlere tepkileri farklı
olabilir. Örneğin, kedi kılından elkilenen bir kişi boya kokusundan veya
gıdalardan etkilenmeyebilir. Doktorlar kişileri etkileyen tahrik edici nedenleri
belirleyebilir.

Koruyucu İlaç Kullanmak

Doktorun reçeteyle verdiği ilaçları düzenli kullanmak nefes
yollarının daralmasını önleyebilir. Bu astım krizini önler.

"Başa Çıkma Planı"

Astımla "başa çıkmak için plan" hazırlamak Her hasta astımdan değişik
biçimde etkilendiğinden doctor kendisine özel bir hareket planı hazırlar ve bir
kağıda yazar. Bu plan hastaya astımı nasıl kontrol edebileceğini gösterir.

Hatırlanması önemli olan nokta astım belirtisi olabilecek şikayetleri olan
kişinin bir doktora gitmesidir Zamanında tanısı yapılıp uygun tedaviye
başlanırsa astımlı birçok kişi normal bir hayat sürebilir.

ASTIMLI ÇOCUKLAR




Diğer Batılı ülkelerde olduğu gibi, ülkemizde de astımlı
çocuk sayısında artış görülmektedir. Her dört küçük çocuktan birinde ve her yedi
gençten birinde astım görüldüğüne göre astımlı çocuklara bakmakta olan anne
babaların sayısında da artış olacaktır.

Çocuğa Astım Tanısı Konduğunda

Çocuğuna astım tanısı konulan anne babanın üzüntü duyması ve çocuğun
hiçbir zaman normal bir yaşantısı olamayacağından kuşkulanması, ayrıca çocuğun
astım krizi tuttuğunda bununla nasıl başa çıkacağından endişe duyması normaldir.

Astımı Bilmek

Astımla başa çıkmanın ve astımı denetleyebilmenin yollarından biri
astım hakkında mümkün olduğu kadar bilgi edinmektir.

Çocukta Astım Olduğu Nereden Bilinir ?

Astımlı hastaların nefes yolları çok hassastır. Hastalar nezle ve
grip, havada meydana gelen degişiklikler. egzersiz yapmak, sigara dumanı, toz
bitleri veya hayvan tüyleri gibi astımı "kışkırtıcı" (tetikleyen) etkenlerle
temas ettikleri zaman nefes yolları daralır ve nefes almaları güçleşir. Astımın
en çok görülen belirtisi göğüste hışıltı olmakla birlikte, diğer belirtiler
arasında, özellikle geceleri veya egzersiz yaptıktan sonra öksürük tutması,
göğüste daralma veya nefes almakta güçlük çekmek de sayılabilir. Çocuğunuz
geceleri sürekli olarak veya nezle olduğu için öksürüyorsa aile hekiminizi
görmeniz gereklidir.

Astım tedavisinde sürekli olarak gelişme kaydedilmektedir. Denetim altına
alındığı sürece kişinin normal bir yaşam sürmemesi için bir neden yoktur.

Çocuklukta Görülen Astımın Denetlenmesi

Astım ilaçla ve astım krizine neden olan kışkırtıcılardan uzak
durarak kolayca denetim altına alınabilir. İlaç tedavisinde, her gün alınan ve
nefes yollarındaki hassasiyeti giderici ve önleyici ilaçlar yanında çocuğun
astım krizi sırasında kullanabileceği nefesi açan ilaçlar da vardır. Astım
hakkında bilgi alacağınız sağlık görevlisine evde astım konusunda neler
yapabileceğinizi sorun. Bu sorular astımı denetleyici ilaçların hangi ilaçlar
olduğu, kötüye giden astım krizinin belirtileri ve kriz anında neler
yapılabileceği gibi üzerinde aydınlanmanızı gerektiren sorular olabilir.
Çocuğunuzda egzersiz yaptıktan sonra astım belirtileri görülüyorsa aile
hekiminize danışarak hastalığı nasıl denetleyebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Aile Hekiminize soru sormaktan çekinmeyin. Soracaklarınız çoksa randevunuza
giderken bir soru listesi yapıp gidin ve bu tür bir randevu alırken işinizin
uzun sürebileceğini belirtin.

Astıma Dost Okul

Okulların çoğu astımlı çocnkların gereksinimlerini karşılayabilecek
niteliktedir. Ama bunu araştırmadan var olduğuna karar vermeyin. Okul
ilgililerine yönelteceğiniz sorular şunlar olmalıdır: Çocuğun krizi tuttuğunda
onunla ilgilenecek görevliler astım konusunda bir eğitim görmüşler midir ?

Okulda astımlı çocukların kimler olduğu ve aldıkları ilaçlar hakkında düzenli
olarak tutulan bir kayıt var mıdır ? Okulda acil hallerde kullanılabilecek ve
astım için gerekli ilk yardım ilaçları var mıdır ? Okula çocuğunuzun hastalığı
hakkında aynntılı bilgi vermeyi unutmayın.

Sigara İçmeyin

Sigara dumanının astımı körüklediğini unutmayın. Sigara içen anne
babalar bebeklerin ve çocukların yanında sigara içmemelidirler. Sigara dumanı
çocuklarda astım krizini kışkırttığı gibi çocuğun ileride astıma tutulmasına da
neden olur.

ALLERJİ TESTLERİ




Doktorunuz hangi allerjenin allerjiye neden olduğunu bulmak
isteyecektir.



Aşağıda sık kullanılan inceleme yöntemleri sıralanmıştır:



Deri testleri: bu testler
sıklıkla polen, solunum yolu ile alınan diğer maddeler ve besin allerjilerinin
saptanmasında kullanılır. Şüphe edilen maddeden alınan örnek deri altına enjekte
edilir (bu durumda çocuğunuz hafif bir ağrı hissedebilir) ya da bir bant yardımı
ile deriye yapıştırılır. Eğer maddeye karşı allerjisi varsa çocuğunuz bu bölgede
bir kaşınma hissi duyacaktır. Daha sonra da bölgede kızarıklık ya da şişmenin
olup olmadığı değerlendirilecektir.

Diyetten çıkarma testleri: Bu testler besin
allerjilerinin saptanmasında kullanılır. Ciddi kontrol altında iken yumurta, süt
gibi yiyecekler teker teker verilecek ve bu yiyecekler karşısında verilen
tepkiler değerlendirilecektir. Çocuğunuzda tepki ortaya çıkmazsa bu madde
allerjen listesinden çıkarılacaktır.

RAST testleri: radioallergosorbent test
(RAST). Çocuğunuzun kanında değişik antijenlere karşı oluşan antikorların düzeyi
araştırılır.

AYAKKABI SEÇİMİ




Bizim için canla başla çabaladıkları halde ayaklarımızın değerini çoğumuz pek bilmeyiz. Onları önemsemez ve biçimsiz ayakkabıların içine sokuştururuz, bize acı vermeye başlayıncaya kadar da aklımıza bile getirmeyiz. Normal yaşam süresi içinde kişi 120.000 kilometre yol yürüdüğüne göre %40'ımızın gün gelip ayaklarımızdan şikayetçi olmamıza şaşmamak gerekir. Ayağa uygun ayakkabılar giyerek sorunların çoğu önlenebilir.

Ayağa uymayan ayakkabılar giymek düşmenin de yaygın bir nedenidir. Birçok kişi ayakkabı tabanının kaygan veya topukların çok yüksek olması nedeniyle kayar, takılır veya sendeler. Ayakları sağlıklı tutmak ve düşmeleri önlemek için sağlam ve ayağı destekleyen ayakkabılar giyilmelidir. Bu öneriler hepimiz için iyidir ama en çok yaşlı kişiler için önemlidir. Düşüp yaralanmak her yaşta kötü bir şeydir fakat yaşlandıkça iyileşmek için daha uzun zaman gerekir. 60 yaşını geçmiş kişilerin hastaneye kaldırılmalarının en önde gelen nedeni düşmedir. Düşen kişilerin %30'unda kalça kırığı meydana gelmektedir.

Yaşınız ne olursa olsun sağlam ayakkabı seçimi için:

Yalnızca evde bile giyiyor olsanız ayakkabılar ayağa tam uymalıdır. Düşmelerin %50'si evde olmaktadır. Ayağa tam oturmayan ayakkabı veya terlikler ayağınızı sürümenize ve dengenizi kaybetmenize neden olur. Ayakkabının ayağa tam oturduğunu; ayakkabının burnunda ayak parmakları için yeterli yer olduğundan
(en uzun ayak parmağıyla ayakkabının burnu arasında 1-2 cm bulunmalıdır) ve ayakkabının topuk kısmının ayağı rahatça sarmasından anlayabilirsiniz.
Ayakkabının tabanı yürürken, özellikle yer cilalı veya ıslaksa, yeri iyice kavrıyorsa bu size güven verir. Ayakkabının tabanı lastik veya sentetik bir maddeden yapılmış ve yüzeyi kabartılmışsa ayağınız kaymaz. Ayakkabının tabanı köseleden yapılmışsa ayağınız kolayca kayar. Ayakkabı tamircisine yarım lastik taban koydurursanız ayakkabının tabanı yeri daha iyi kavrar. Nalburlardan lastik taban alarak kendiniz de yapabilirsiniz.
En emniyetli topuklar alçak (5 cm'den az) ve kalın topuklardır. Kama topuklar da 5 cm'den alçak olmak koşulu ile iyi bir seçenek olabilir.
Ayağı iyice saran bağcıklı veya kapalı kesimli fantazi ayakkabılar ayağı iyi destekler. Terlik gibi ayağa geçirilen, tokyo ve benzer ayakkabılar ayağınızı yorar ve ayak bileğinizin kolayca burkulmasına neden olur. Ayakkabının topuk kısmı sıkıysa ayak bileginizi güzelce destekler.
İçi yastıklı, tabanı bükülebilen (koşu ayakkabılarında olduğu gibi) ayakkabılar ayağı sert ve eğri büğrü zeminden korur ve ayakla zemin arasında tampon görevi görür. En çok kullandığınız ayakkabıların böyle olmasına dikkat ediniz.
Deri veya delikli sentetik maddelerden yapılmış hafif ayakkabılar adeta "nefes aldıklarından" ve ayakkabının içine hava girmesini sağladıklarından rahat ayakkabılardır.

En iyisi o anda yaptığınız işe göre ayakkabı seçmektir. Süslenip bir yere gidecekseniz tabanı kaymaz, alçak topuklu bir fantazi ayakkabı giyebilirsiniz. Fazla hareket edecekseniz bağcıklı bir ayakkabı giyebilirsiniz. Kış mevsiminde ise ayakları sıcak tutması için ayağı tamamen saran kapalı ve düz topuklu bir terlik giyebilirsiniz. Ayakkabıları gerekirse tamir ettirmeyi unutmamak önemlidir. Tabanı incelmiş veya topukları yenmiş ayakkabılar da tehlikeli olabilirler.

Ayaklarınızı sağlam ve rahat ayakkabılar giyerek şımartırsanız onlar da sizi senelerce üstlerinde taşırlar.