Amerika'nın en güçlü kadınları arasında onun da adı geçiyor. Nancy G. Brinker, bu unvanı meme kanseriyle savaşma konusunda uyguladığı yöntemlerle kazandı. Pembe kurdele kampanyasını başlatarak 630 milyon doların meme kanseri için kullanılmasını sağladı.

Dünyada artık meme kanseriyle savaşın sembolü haline gelen Nancy G. Brinker, son derece hoş ve çekici bir Amerikalı. Meme kanserinden gencecik yaşta kız kardeşini kaybeden acılı bir kardeş, meme kanseri riski büyük oranda onda da olduğu için göğüslerini genç kızken aldırmak zorunda kalan güçlü bir kadın... ABD Başkanı George Bush'un ve ailesinin en yakın dostlarından biri. Tüm dünyada meme kanserine karşı başlatılan 'pembe kurdele' kampanyasının mimarı. 20 yıldır bu konuda büyük uğraşlar verip tek bir kuruş bile almadan ve dünyada 100 bin kişinin bu şekilde gönüllü olmasını sağlayan bir idealist. Tek bir hayali var; 20 yıl önce meme kanseri nedeniyle ölen kız kardeşine verdiği sözü tutabilmek. Bu söz; onun dünyanın en büyük sağlık organizasyonlarından birini oluşturmasını sağladı. Başkanlığını yürüttüğü ve kardeşi adına kurduğu Susan G. Komen Göğüs Kanseri Vakfı, meme kanseri konusunda bilinçlendirme ve meme kanseri araştırmaları, eğitimi, tedavisi için çalışıyor. Bugüne kadar 630 milyon dolar yatırım yaptı. En büyük desteği Hollywood'un pek çok ünlü yıldızından ve ABD Başkanı Bush ile eşi Laura Bush'tan alan organizasyon, geçtiğimiz yıl ABD dışında da bu konuda çalışmalara önemli parasal destek sağladı. Johns Hopkins Üniversitesi'nin meme kanseriyle ilgili araştırmalarına destek veren Nancy Komen, yine üniversitenin girişimiyle İstanbul'a geldi. Tüm Amerika'yı pembe kurdelelerle donatarak meme kanserine karşı savaşmaya davet eden Nancy Komen; GÜNAYDIN'ın, kadınların bu kabusla savaş konusundaki sorularını yanıtladı:

* Kadınların meme kanserinden kurtulması sizce ütopya mı yoksa yakın bir umut mu? Bu vakfın tüm hayali; artık göğüs kanserinin görülmediği bir dünya. Bu hayalimizin yakın zamanda gerçekleşeceğini umuyoruz. Kendi kız kardeşime de bu sözü verdim. Tedavi, mutlaka hastalığı yok etmek değil ama oluşan meme kanseri vakalarında çok iyi şekilde tedavi eder düzeye gelip, hastalara uzun seneler kazandırabilmek. Onu yok etmekle eşdeğer şu anda.

* Meme kanseri olan kadınları en iyi tanıyan insanlardan birisiniz. Bu kanseri duyunca kadının ilk aklına gelen şey sağlığı mı yoksa memesini kaybedeceği ve çirkinleşeceği korkusu mu oluyor? Kadın için memesi elbette önemli. Zaten artık meme koruyucu cerrahisinde (çok geç safhada olmadığında) memenin tamamı alınmadan tedavi yapılabiliyor. Memenin alındığı durumlarda da; yine memenin alındığı operasyon sırasında tekrar meme oluşturma şeklinde değişik uygulamalar yapılabiliyor. Konu bu nedenle çok minimize edilmiş durumda.

* Meme kanseri aile ilişkilerini nasıl etkiliyor? Biz hastaya 'savaşan' diyoruz. Aynı hastalıkla savaşta, eş ya da çocuklarına ise 'yardımcı savaşan' diyoruz. Bu konuda uzun araştırmalar var.

* Türkiye'de erkekler bu konuda iyi bir savaşçı değil, meme kanserinden sonra boşanma oranları artıyor. Bu sadece Türkiye'nin değil tüm kültürlerin sorunu, başa çıkılması zor bir olay. Sadece hastaya odaklanmayıp, o kişilerin zarar göreceği insanları da eğitirsek, onlar da bu olayla daha iyi başa çıkabiliyorlar. Bu konuda hastaların yanı sıra yakın çevrelerinin de yardıma, üstelik büyük ölçüde yardıma ihtiyaçları var.

* Neden ilişkileri bu kadar etkiliyor? Bu ABD'de de büyük bir sorun. Eğer sırf hasta değil eşi de durumla ilgili bilgilendirilip eğitilirse; boşanmaların veya daha tatsız olayların yaşanması büyük oranda azaltılabiliyor. Bizim vakfımızda toplanan yardımların yarısı araştırmalara, diğer bir yarısı ise eğitime harcanıyor.

* Bush çalışmalarınızı takip ediyor mu? Bush'un eşinin çok büyük katkılarını görüyoruz. Ortadoğu'daki kadınların meme kanseri hakkındaki bilinçlendirme kampanyasını yürütüyor. Bunu, Başkan Bush da destekliyor.

* Türk kadınlarına yönelik çalışmalarınız var mı? Bizim vakfımızın amacı; ülkeler ve onların sistemlerine dahil olup bir şey yapmak değil, orada bunu sahiplenmiş başka örgütler görürsek onları desteklemek şeklindedir. Şu ana kadar da Avrupa ve Ortadoğu'da da böyle davrandık. Türkiye bizim için önemli bir nokta.

* Bush ailesi, savaş yanlısı tavırlarıyla biliniyor. Ne dersiniz meme kanseri ile savaşta başarılı olacak mı? Bizim yaptığımız, ABD için de dünyada da ABD'de topladığımız yardımı, yurt dışında ihtiyacı olan kişilere dağıtmak. Bundan sonrası ise o ülkenin kendi içinde, sisteminde düşünüp, sahiplenip, savaşmasıyla ilgili; yani bir takım işi. Bugüne kadar Ortadoğu'da yaptıklarımız bu doğrultudadır.

* Pembe kurdele fikrini nasıl buldunuz? Meme kanseri zaten korkulan bir hastalık. Bu rengi da bu düşünceden yola çıkarak seçtik; korkutucu iddialı bir renk değil, daha feminen, yumuşak, içine alan bir duygu yaratması için seçtik.

* Organizasyonunuzun başarısı neden kaynaklanıyor, nasıl bu kadar maddi imkan elde ediyorsunuz? 1981 yılına bu hikaye başlıyor. Hastalığın kimsenin fark etmeden giderek arttığını fark ettim. Bu organizasyonun en büyük başarısı, çıkar beklentisinin olmaması. Bunları yaparken sırf para toplamak ve yardım etmeyi değil, özverili çalışmayı ilke ediniyoruz. küçük komitelerde bu olguyu yerleştirip, kendi içinde filizlenmesini sağlamaya çalıştık.

* Bugüne kadar Türkiye ve Avrupa için ne kadar yardımda bulundunuz? Son 7 yılda ABD dışındaki ülkelerde 15 milyon dolar verildi. Bunun içerisinde hem araştırma, hem de eğitim var. Kampanyada amaç; kadınları bilinçlendirip, taramalara önem verip, kontrolden geçmelerini sağlamak. Böylece erken teşhis önem kazanıyor ve arkası sonradan devam ediyor. Belli gruplarla işbirliği şeklinde ilerliyoruz. Biz nasıl ABD'de sizin için bir yardım oluşturabilirsek; siz de kendi ülkenizden o şekilde kendi içinizde yapabilirsiniz.