Sigarayı bırakamıyorum demeyin, bırakmıyorum deyin!

"Sigarayı bırakmayı çok istiyorum, ama bırakamıyorum," sözünü sigara içenlerden sıklıkla duyarsınız. Büyük bir olasılıkla siz de böyle bir ifade kullanmışsınızdır.
Bu ifade oldukça yanıltıcıdır. Hem söyleyeni, hem de dinleyeni yanıltır. Bir bağımlılıktan kurtulmada zihniniz kilit rol oynar. Zihninize yanlış mesajlar gönderirseniz, iyileşme süreci sekteye uğrar.

Bunu biraz açalım: Nikotin beynin nörokimyasal düzenini değişikliğe uğratır. Beynin bütün kimyasal süreçleri nikotinin varlığına göre çalışır. Nikotin girişi durduğunda ise bütün nörokimyasal süreçler altüst olur. Bu altüst oluş beraberinde birtakım fiziksel sıkıntılar getirir. Örneğin beyinde dopamin salgısının durma noktasına gelmesi hiç hoş bir durum değildir. Dopaminin salgılanmaması insanı depresif bir ruh haline sokar. Zihnin bu hoş olmayan ruh haline çözümü basit ve kolaydır: NİKOTİN.

Nikotini almanız için zihniniz akla hayale gelmedik bahaneler üretir. Zihninizin bütün uğraşı tek bir sigara içmenizi sağlamaktır, çünkü o tek sigarayı içerseniz diğerleri rahatça gelecektir.

Sigarayı bırakmanızdan sonra beyninizin nörokimyasının normale dönmesi yaklaşık 15 gün sürer. Bu sürenin sonunda nikotine fiziksel ve kimyasal bağımlılığınız sona erer. Geriye bir tek sigaranın hazzına ilişkin anılarınız kalır. Güneş batarken içtiğiniz bir sigaranın, iyi bir yemeğin arkasından içtiğiniz bir sigaranın, ateşli bir sevişmeden sonra içtiğiniz bir sigaranın, yorgun bir günün ardından içtiğiniz bir sigaranın hazzı bütün canlılığıyla aklınıza gelir. Zihniniz o biricik güzel sigaraya odaklanır. O biricik güzel sigarayı içmezseniz hiçbir şey olmaz, ama içerseniz, hiç şüpheniz olmasın, en geç bir hafta sonra alıştığınız adette sigara içmeye başlarsınız.

Şimdi gerçekçi olalım. Sigarayı bırakmanızı izleyen 15 gün içinde sigara içmenizin bir anlamı, haklı bir gerekçesi olabilir. Fiziksel ve kimyasal bağımlılığın sıkıntılarına katlanamadığınızı varsayabiliriz. Ama sigarayı bırakmanızın üzerinden bir ay, iki ay, üç ay geçtikten sonra içmenizin tek bir sebebi vardır: sigarayı bırakmak istememeniz, onun kolayca elde ettiğiniz hazzından vazgeçmemeniz. Bu gerçeği ne kadar çabuk kabul ederseniz, o kadar kolay iyileşebilirsiniz. Aksi takdirde kendinizi hiç bitmeyecek yıpratıcı bir savaşın içinde bulursunuz.



Sigarayı Bırakmak İçin İyi Sebepler

Bill Dodds'un "1440 Reasons to Quit Smoking" kitabından alıntılanmıştır.

Gülleri kokutmaya son verdiğinizde onların kokusunu alabileceksiniz.

Prenses bir kültablası gibi kokan kurbağayı öpmez.

Prenses ağzında sigara varken kurbağayı öpemez.

Sigara içmek iktidarsızlıkla bağlantılıdır.

Bu saçmalık için artık epey yaşlısınız.

Eşinize sigarayı bırakacağınıza dair söz verdiniz.

Gözlerinizin etrafındaki kırışıklıklar.

Torunlarınız sizi üniversite mezuniyet töreninde görmek isteyeceklerdir.

Herkes bir gün sigarayı bırakır - öyle veya böyle.

Hiç kimse koltuğa ayçekirdeği düşürerek evini ateşe vermemiştir.

Çocuklarınızın sigara içmelerini istemezsiniz.

Yalnızca iyiler genç ölmez.

Sigaranın içinde ne olduğunu ancak Tanrı ve sigara üreticileri bilir.

İnmeler her zaman öldürmez, bazen ciddi biçimde sakatlar.

İki saatlik filmleri başından sonuna dek izlemek.

Naneli şeker ve sakızlar sigara kokusunu tamamen gidermez.

Sigarayı bırakırsanız ömrünüze yirmi-yirmibeş yıl eklenir.

Çocuklarınız sizi özleyecek.

Kanser gerçekten acıtır.

Kalp krizleri çoğunlukla son derece acı vericidir.

Amerikan Kanser Derneği'nin işaret ettiği gibi, "Nefes alamadığınızda başka hiçbir şeyin önemi yoktur."

Sigara içenler olduğundan daha yaşlı gösterir.

Geçmiş ve gelecek sizin kontrolünüz dışındadır; siz ancak şimdiyi kontrol edebilirsiniz.

Kendinizi uyanık tutmanın daha sağlıklı yolları var.

Şimdi bir sigara içerseniz, canınız on beş dakika sonra yine sigara çekecek.

Madde bağımlılığına son vermenin tek yolu madde alımına son vermektir.

Daha iyi bir hayat istiyorsunuz.

Hayatınızda yeni bir sayfa açmak istiyorsunuz.

Öksürürken başınızı dik tutmak zor oluyor.

Her sigara ömrünüzden 12 (on iki) dakika çalar.

Son sigaranızı içeli yirmi dakika oldu, tansiyonunuz normale dönüyor.

Son sigaranızı içeli yirmi dakika oldu, el ve ayaklarınızdaki soğuma ortadan kalkıyor.

Gary Cooper altmış yaşında akciğer kanserinden öldü.

Nat King Cole kırk beş yaşında geçirdiği akciğer kanseri ameliyatından sonra öldü.

Yul Brynner altmış beş yaşında akciğer kanserinden öldü.

Walt Disney altmış beş yaşında akciğer kanserinden öldü.

Günde dört paket içen Michael Landon elli dört yaşında pankreas ve karaciğer kanserinden öldü.

Steve McQuinn elli yaşında akciğer kanserinden öldü.



İnsanlar niçin sigara içerler

Martin J. Jarvis'in "Why People Smoke" başlıklı makalesinden özetlenmiştir.

20'nci yüzyılda sigaranın toplumsal olarak öğrenilmiş bir alışkanlık ve kişisel bir seçim olduğu kabul ediliyordu. Ancak son on küsür yıldır nikotinin sigara içme davranışının sürdürülmesinde temel rolü oynadığı daha fazla kabul görmeye başladı. Sigara içmenin esas itibariyle nikotin bağımlılığının bir göstergesi olduğu artık kabul ediliyor.

Nikotinin fiziksel ve psikolojik etkileri
Sigara dumanının akciğerler tarafından emilimi hızlı ve tamdır; sigaradan çekilen her nefesle birlikte yüksek konsantrasyonlu bir nikotin topu arterler yoluyla 10-16 saniye içinde beyne ulaşır (bu süre, damardan zerk edilen bir maddenin beyne ulaşma süresinden daha kısadır). Nikotinin dağılım yarı ömrü 15-20 dakikadır ve kandaki terminal yarı ömrü iki saattir. Bu nedenle içiciler kandaki nikotin konsantrasyonunu daima belli bir düzeyde tutmak, nikotin düzeyi düştüğünde de sigara içerek nominal düzeye getirmek zorundadırlar.

Nikotin beynin nöro-kimyası üzerinde birtakım etkilere sahiptir. Beyinde yaygın olarak bulunan nikotinik asetilkolin reseptörlerini aktive ederek nükleus akumbenlerde dopamin salgılatır. Bu etki, amfetamin ve kokain gibi diğer uyuşturucuların meydana getirdiği etkiyle aynıdır ve beynin bağımlılık mekanizmasının kritik bir özelliğidir. Nikotin bir psikomotor uyarıcıdır ve yeni içicilerde tepki süresini hızlandırır ve sürekli dikkat gerektiren işlerde performansı arttırır. Ne var ki çok geçmeden bu etkilerin birçoğuna karşı tolerans gelişir ve düzenli içicilerde performansta, zihinsel işleme kapasitesinde veya ruh halinde ekstra iyileşmeler meydana gelmez. Sigara içenler sigaranın stresli anlarında kendilerini sakinleştirdiğini ve sigara içtiklerinde daha iyi konsantre olup daha iyi iş çıkardıklarını söylerler, ancak nikotinin bozuk ruh haline veya strese iyi geldiğine dair yeterli bilimsel kanıt yoktur.

Sigara içenlerin bu etkileri yaşamalarının sebebi, nikotin yoksunluğunun sonuçlarında aranabilir. Sigara içenler son sigaralarını içtikten birkaç saat sonra ruh halinde ve performansta kötüleşme yaşarlar. Bu etkiler bir sigara içildiğinde ortadan kalkar. Sigara içenler bu süreçten sigara içme kariyerleri boyunca binlerce kez geçerler. Dolayısıyla nikotinin iyileştirici bir etkisi yoktur, yalnızca nikotin yoksunluğu sıkıntılarını ortadan kaldırarak geçici bir rahatlama sağlamaktadır.



İnsanlar sigarayı bırakmakta niçin isteksizdirler

İnsanın doğasında acıdan uzaklaşıp hazza yönelmek vardır.

Sigarayı bırakmak ise hazdan uzaklaşıp acıya yönelmektir. Diğer bir deyişle, sigarayı bırakmak insan doğasına aykırıdır.

Bu, görünüşte böyledir, oysa gerçek farklıdır.

Gerçek şudur: Bir bağımlının -ister nikotin, ister eroin, ister alkol bağımlısı olsun- bağımlısı olduğu maddeden haz alması mümkün değildir. Burada haz olarak algılanan şey, bağımlısı olunan maddenin -nikotin, eroin veya alkol- yokluğunun yol açtığı sıkıntıların, o maddenin alınmasıyla birlikte ortadan kalkmasının getirdiği geçici bir rahatlamadır.

Bu bir kısır döngüdür. Maddenin kandaki konsantrasyonu azalır -> yoksunluk sıkıntıları başlar -> madde alınır -> sıkıntılar ortadan kalkar -> maddenin kandaki konsantrasyonu yine azalır -> sıkıntılar başlar -> ve bu böyle devam edip gider ... ta ki o madde kişinin sağlığını, refahını, huzurunu, mutluluğunu yok edinceye kadar.

Gerçek şudur: Sigarayı bıraktıktan sonra yaşanan sıkıntılar en fazla 15 gün sürer. Ama sigara içen kişi bu sıkıntıların ömür boyu süreceğini sanır.

Üstelik yoksunluk sıkıntılarını da ortadan kaldıran çeşitli yöntemler mevcuttur.

Sigara içenlerin herhangi bir hastanenin dahiliye, kalp-damar hastalıkları, göğüs hastalıkları, onkoloji bölümünde yatan hastalarla görüşerek bağımlılıklarıyla yüzleşmeleri, gerçeği bütün çıplaklığıyla görüp kabullenmeleri, en azından sigarayı bırakmayı düşünmeye başlamaları yerinde olur.

Sonuç olarak, herkes bir gün sigarayı bırakır. Önemli olan, dönülmez noktaya gelmeden önce bırakmaktır, çünkü sigaranın tahribatı onarılamaz.



Nikotin bağımlılığından kurtulmanın üç aşaması

Birinci Aşama: Fiziksel İyileşme
Fiziksel iyileşme süreci bir detoksifikasyon sürecidir, yani bağımlısı olunan maddenin vücuttan atıldığı süreç. Nikotinin kandan çekildiğini algılayan beyin, fizyolojik yapısını nikotinden önceki yapısına döndürmeye başlar. Bu sürece birçok fiziksel sıkıntı eşlik eder. Bu sıkıntıların şiddeti ve süresi kişiden kişiye değişir, günde içilen sigara sayısına göre değil. Diğer bir deyişle, günde bir paket sigara içen biri bu sıkıntıları günde dört paket içen birinden daha şiddetli ve daha uzun süre yaşayabilir. Başka her durumda bir hastalığın belirtisi olabilecek bu sıkıntılar bir tek sigarayı bırakma söz konusu olduğunda iyileşme belirtileridir.
Sigaraya dönüşe sebep olan iki faktörden biri nikotin yoksunluğu sıkıntılarıdır.

İkinci Aşama: Psikolojik İyileşme
Sigara içerek fiziksel bir ihtiyacımızı karşıladığımız her an, günlük yaşantımızda bir ana denk gelir. Gün boyunca belirli eylemleri sigara içerek yaptığımızdan, bu eylemler sigaranın şartlı refleksini oluştururlar. Bu eylemleri yaparken aklımıza hemen sigara gelir. Sigarayı bıraktıktan sonra, bu kez bu eylemleri sigara içmeden yapmayı öğreniriz. Bu tersine öğrenme sürecinin süresi kişiden kişiye değişir. Bir eylem sigara içilmeden birkaç kez yapıldığında o eylem sigaranın şartlı refleksi olmaktan çıkar.

Üçüncü Aşama: Psişik İyileşme
Nikotinin ödüllendirici bir etkisi vardır. Nikotin yoksunluğu sıkıntılarının ortadan kalkmasının getirdiği geçici rahatlama bilinçaltına ödüllendirici bir haz olarak kaydedilir. Diyelim ki yoğun geçen bir iş gününde öğle yemeğinizi yedikten sonra masanızın başına geçtiniz, yetiştirmeniz gereken işler var, ama canınız hiç çalışmak istemiyor, üstünüze bir rehavet çökmüş, dikkatinizi bir türlü işe veremiyorsunuz. Bir sigara yakıyorsunuz ve kendinizi birden canlanmış, rahatlamış hissediyorsunuz. Bu anı bilinç altınıza kaydedilir. Sigarayı bıraktıktan sonra yukarıdaki gibi bir ruh hali içine girdiğinizde zihniniz size hızlı çözüm olarak sigarayı önerir, çünkü geçmişte işe yaramıştı. Bir başka örnek: Bitmek bilmeyen bir toplantıda bunaldınız, nikotin kanınızdan çekilmiş, nikotin yoksunluğu sıkıntıları had safhaya varmış. Derken toplantı bitiyor, dışarı çıkıyorsunuz ve hemen bir sigara yakıyorsunuz, şimdi dünyanın en mutlu insanısınız. Bu (sahte) mutluluklar kolay unutulur mu? Bunun için de zamana ihtiyacınız var.

Bu üç aşama sonsuza dek sürmez, sayılı günlerdir. Sigara içenlerin korkusu, bu iyileşme sürecinin ve iyileşme sıkıntılarının hiç bitmeyeceği, ömür boyu süreceğidir. Oysa en kötü şartlarda bu süre 6 (yazıyla: altı) aydır.

Bir nefes sıhhat için her çabaya değer.

Valla ne yapsak boş. İki gün içmedim elim ayağım titredi.

özseyda teşekkür ederim iyi çalışma.yeşilay haftasını kutladığımız bu günlerde çok anlamlı.başarılar dilerim

iyiki içmiyorum
içenlere kolay gelsin
bilgiler için teşekkürler...

Hepsini okudum teşekkürler.. Ben de sigarayı bi bırakıp bi başlayan tiplerdenim malesef.. Yine bıraktım 1 haftadır içmiyorum.. İnşallah daha da içmem.. Şu 1 haftada nefes aldığımı hissettim..