Ayçiçeği Tarımı

pashaemin · 29-01-07, 13:51

1. TANIMI VE ÖNEMİ
Ayçiçeği memleketimizde son zamanlarda Eetimi son zamanlarda artmış tek yıllık bir yaEbitkisidir. Bitkisel yaEEetimimizin %46'sı ayçiçeğinden karşılanmaktadır. YaE sıvı olarak kullanıldıE gibi, margarinlerin yapılmasında da kullanılmaktadır. KEpesi hayvan yemi, sap ve tablaları ise yakacak olarak kullanıldıE gibi selEoz endEtrisinde de kullanılmaktadır. KEE%36 potasyum ihtiva eder ve gEre olarak kullanılır. Tanesi çerez olarak kullanılır.
2. İKLİM VE TOPRAK İSTEKLERİ
2.1 İklim İsteği
Ayçiçeği, kara iklim kuşaEnda ve ılıman iklimin yaEşlı bölgelerinde de yetiştirilebilmektedir. Kısmen kuraklığa dayanıklı bir bitkidir. 4-6 yapraklı oluncaya kadar, ilkbaharın geEdonlarına dayanır. Kurak bölgelerde sulanmalıdır.
2.2 Toprak İsteği
Derin, rutubetli, organik maddelerce zengin topraklarda iyi yetişir. Nehir kıyıları gibi alEiyal ve potasyumca zengin topraklarda verimi artar. Asitli topraklar ayçiçeği için elverişsizdir.
3. YETİŞME TEKNİĞİ
3.1 Ekim Nöbeti
Ayçiçeği, orabanş zararı topraktan fazla potasyum (K) kaldırıldıE için aynı tarlaya Et Ete ekilmesi iyi değildir.
En çok uygulanan ekim nöbeti şöyledir. Sulanmayan bölgelerde buğdaygil (buğday, arpa, çavdar, mısır vs.)'nin arkasından ayçiçeği ekilir veya ayçiçeği ekilen tarlaya buğdaygil ekilir.
3.2 Çeşitler
GAP BKİB'ca 1987-1992 yılları arasında Şanlıurfa Koruklu Araştırma İstasyonunda yaptırılmış olan denemeler sonucunda da Romson-59 (192.42 kg/da), Fundulea-206 (187.31kg/da), Sorem-80 (163.46 kg/da), Sunbred-254 (127.45 kg/da) gibi çeşitler önerilmektedir. Ayrıca bölgede bulunan Şanlıurfa Araştırma EnstitEE , sulu şartlarda TEk-Ay-1 ve G-3312 kurda ise V.8931 çeşitlerini önermektedir.
3.3 Toprak HazırlıE
Ayçiçeği ekilecek tarla, sonbaharda 20-25 cm derinliğinde sEEmelidir.

İlkbaharda ise tarla otlu ise kazayaE veya diskaro ile 8-10 cm'lik bir sEEden sonra tırmık veya sEgEile yElek işlenerek tohum yataE hazırlanır.

3.4 Ekim
Ekim yöremizde I. EEde mart sonu ve nisan ayı başında II. EE de haziran sonu temmuz ortasına kadar yapılır. Ekim sıraya ve sıra arası 70 cm, sıra Eeri 35 cm olacak şekilde yapılmalıdır. Dekara atılacak tohum pinomatik mibzer kullanıldıEnda 500-600 gr, normal mibzer kullanıldıEnda 1.5-2 kg dır. Ekim derinliği 4-6 cm olmaktadır.
3.5 GEreleme
Uygulanacak gEre miktarı, 10 kg/da N, 8-10 kg/da P2O5. Azotlu gErenin yarısı v fosforlu gErenin tamamı ekimle beraber, azotlu gErenin diğer yarısı ise bitki 25-30 cm olduğunda uygulanmalıdır.
3.6 Sulama
Sulama karık metodu ile bitkinin ihtiyaE duyduğu zamanlarda yapılmalıdır. Bitki tabla teşekkElE çiçeklenme ve sE olumu devresinde suya oldukça duyarlıdır. Bu devrelerde dikkat edilerek bitki 15-20 cm olduktan sonra 8 gEde bir sulanmalıdır.
3.7 Bakım
Çapa, bitki 5-6 yapraklı (10-15 cm boylandıEnda) fazla derine inmeden uygulanır ve aynı anda tekleme yapılır.
Çapa, bitki 25-30 cm olduğunda uygulanır. Bu dönemde azotlu gErenin ikinci yarısı uygulanarak boğaz doldurulması yapılır.

Çapa, ise çiçeklenmeden önce yapılır.
3.8 Hastalıkları, Zararlıları ve MEadelesi
3.8.1 Hastalıkları ve MEadelesi

Mildiyo (Plasmopara Halsedii): Sıcak ve rutubetli havalarda görEE. Bitkinin yapraklarına arız olur. Verim ve kaliteyi dEEE. Sıra Eerinde sık bitki bulundurmamak gerekir.
Gri KE: Çiçeklenme devresinde zarar veren mantari bir hastalıktır. Tablalarda gri ve siyah kE şeklinde lekeler meydana getirir. Olgunlaşmış tohumları çürEE. KElE tablalar kesip yakılmalı, hasat ve harmanı yaEşlı mevsime bırakmamak gerekir.
3.8.2 Zararlıları ve MEadelesi
Orabanş: Köklerin geliştiği sırada çimlenir. Kökler Eerine tutunarak beslenir. Demet halinde mor çiçekleri vardır. Orabanşa dayanıklı çeşitler kullanılmalıdır.
Kuşlar (SıErcıklar, Serçeler, Kargalar): Ekilmiş tohumlar ile yeni Ekmış filizlere zarar verirler. Serçeler sE olgunluğundaki daneleri yerler.
Hasat, Harman ve Saklanması
Hasat elle (bıçak, orak vs.) veya biçerdöverle yapılır. En uygun hasat zamanı; tabla Eerindeki sarı çiçeklerin (Steril çiçekler) kuruyarak dökEmesi, sapların alttan itibaren 2/3 kısmındaki yaprakların kurumuş olması, tabla arkasının sarı-kahverengi bir renk alması tabla ortasına yakın danelerin olgunlaşarak sertleşmesi ve tabii rengini almış olması en uygun hasat zamanını gösterir.
Ayçiçeği olgunlaşıp hasat edildiğinde %15-20 arasında nem ihtiva eder.

Serilerek kurutulur. Daha sonra elle veya batozla daneler ayrılır. Daneler kalburdan geçirilir. Geçirme işleminde tabla parçalarının kalmamasına özen gösterilmeli.

4. VERİM
Kuru koşullarda ayçiçeği 100-150 kg/da, sulu koşullarda ise 250-400 kg/da EE alınabilir. Dane miktarına yakın kurutulmuş tabla, 2-3 katı kadar kuru sap ve kök elde edilir.

29-01-07, 13:51	#1 (permalink)
pashaemin The Prodigy Giriş Tarihi: 29-07-2006 Yer: miyim sandın ? :D Yaş: 20 Mesajlar: 11,364 Rep Puanı: 28027537 Rep Gücü: 280415	Ayçiçeği Tarımı 1. TANIMI VE ÖNEMİ Ayçiçeği memleketimizde son zamanlarda Eetimi son zamanlarda artmış tek yıllık bir yaEbitkisidir. Bitkisel yaEEetimimizin %46'sı ayçiçeğinden karşılanmaktadır. YaE sıvı olarak kullanıldıE gibi, margarinlerin yapılmasında da kullanılmaktadır. KEpesi hayvan yemi, sap ve tablaları ise yakacak olarak kullanıldıE gibi selEoz endEtrisinde de kullanılmaktadır. KEE%36 potasyum ihtiva eder ve gEre olarak kullanılır. Tanesi çerez olarak kullanılır. 2. İKLİM VE TOPRAK İSTEKLERİ 2.1 İklim İsteği Ayçiçeği, kara iklim kuşaEnda ve ılıman iklimin yaEşlı bölgelerinde de yetiştirilebilmektedir. Kısmen kuraklığa dayanıklı bir bitkidir. 4-6 yapraklı oluncaya kadar, ilkbaharın geEdonlarına dayanır. Kurak bölgelerde sulanmalıdır. 2.2 Toprak İsteği Derin, rutubetli, organik maddelerce zengin topraklarda iyi yetişir. Nehir kıyıları gibi alEiyal ve potasyumca zengin topraklarda verimi artar. Asitli topraklar ayçiçeği için elverişsizdir. 3. YETİŞME TEKNİĞİ 3.1 Ekim Nöbeti Ayçiçeği, orabanş zararı topraktan fazla potasyum (K) kaldırıldıE için aynı tarlaya Et Ete ekilmesi iyi değildir. En çok uygulanan ekim nöbeti şöyledir. Sulanmayan bölgelerde buğdaygil (buğday, arpa, çavdar, mısır vs.)'nin arkasından ayçiçeği ekilir veya ayçiçeği ekilen tarlaya buğdaygil ekilir. 3.2 Çeşitler GAP BKİB'ca 1987-1992 yılları arasında Şanlıurfa Koruklu Araştırma İstasyonunda yaptırılmış olan denemeler sonucunda da Romson-59 (192.42 kg/da), Fundulea-206 (187.31kg/da), Sorem-80 (163.46 kg/da), Sunbred-254 (127.45 kg/da) gibi çeşitler önerilmektedir. Ayrıca bölgede bulunan Şanlıurfa Araştırma EnstitEE , sulu şartlarda TEk-Ay-1 ve G-3312 kurda ise V.8931 çeşitlerini önermektedir. 3.3 Toprak HazırlıE Ayçiçeği ekilecek tarla, sonbaharda 20-25 cm derinliğinde sEEmelidir. İlkbaharda ise tarla otlu ise kazayaE veya diskaro ile 8-10 cm'lik bir sEEden sonra tırmık veya sEgEile yElek işlenerek tohum yataE hazırlanır. 3.4 Ekim Ekim yöremizde I. EEde mart sonu ve nisan ayı başında II. EE de haziran sonu temmuz ortasına kadar yapılır. Ekim sıraya ve sıra arası 70 cm, sıra Eeri 35 cm olacak şekilde yapılmalıdır. Dekara atılacak tohum pinomatik mibzer kullanıldıEnda 500-600 gr, normal mibzer kullanıldıEnda 1.5-2 kg dır. Ekim derinliği 4-6 cm olmaktadır. 3.5 GEreleme Uygulanacak gEre miktarı, 10 kg/da N, 8-10 kg/da P2O5. Azotlu gErenin yarısı v fosforlu gErenin tamamı ekimle beraber, azotlu gErenin diğer yarısı ise bitki 25-30 cm olduğunda uygulanmalıdır. 3.6 Sulama Sulama karık metodu ile bitkinin ihtiyaE duyduğu zamanlarda yapılmalıdır. Bitki tabla teşekkElE çiçeklenme ve sE olumu devresinde suya oldukça duyarlıdır. Bu devrelerde dikkat edilerek bitki 15-20 cm olduktan sonra 8 gEde bir sulanmalıdır. 3.7 Bakım Çapa, bitki 5-6 yapraklı (10-15 cm boylandıEnda) fazla derine inmeden uygulanır ve aynı anda tekleme yapılır. Çapa, bitki 25-30 cm olduğunda uygulanır. Bu dönemde azotlu gErenin ikinci yarısı uygulanarak boğaz doldurulması yapılır. Çapa, ise çiçeklenmeden önce yapılır. 3.8 Hastalıkları, Zararlıları ve MEadelesi 3.8.1 Hastalıkları ve MEadelesi Mildiyo (Plasmopara Halsedii): Sıcak ve rutubetli havalarda görEE. Bitkinin yapraklarına arız olur. Verim ve kaliteyi dEEE. Sıra Eerinde sık bitki bulundurmamak gerekir. Gri KE: Çiçeklenme devresinde zarar veren mantari bir hastalıktır. Tablalarda gri ve siyah kE şeklinde lekeler meydana getirir. Olgunlaşmış tohumları çürEE. KElE tablalar kesip yakılmalı, hasat ve harmanı yaEşlı mevsime bırakmamak gerekir. 3.8.2 Zararlıları ve MEadelesi Orabanş: Köklerin geliştiği sırada çimlenir. Kökler Eerine tutunarak beslenir. Demet halinde mor çiçekleri vardır. Orabanşa dayanıklı çeşitler kullanılmalıdır. Kuşlar (SıErcıklar, Serçeler, Kargalar): Ekilmiş tohumlar ile yeni Ekmış filizlere zarar verirler. Serçeler sE olgunluğundaki daneleri yerler. Hasat, Harman ve Saklanması Hasat elle (bıçak, orak vs.) veya biçerdöverle yapılır. En uygun hasat zamanı; tabla Eerindeki sarı çiçeklerin (Steril çiçekler) kuruyarak dökEmesi, sapların alttan itibaren 2/3 kısmındaki yaprakların kurumuş olması, tabla arkasının sarı-kahverengi bir renk alması tabla ortasına yakın danelerin olgunlaşarak sertleşmesi ve tabii rengini almış olması en uygun hasat zamanını gösterir. Ayçiçeği olgunlaşıp hasat edildiğinde %15-20 arasında nem ihtiva eder. Serilerek kurutulur. Daha sonra elle veya batozla daneler ayrılır. Daneler kalburdan geçirilir. Geçirme işleminde tabla parçalarının kalmamasına özen gösterilmeli. 4. VERİM Kuru koşullarda ayçiçeği 100-150 kg/da, sulu koşullarda ise 250-400 kg/da EE alınabilir. Dane miktarına yakın kurutulmuş tabla, 2-3 katı kadar kuru sap ve kök elde edilir.

Konu Araçları
Çıktı Görüntüsünü Göster Sayfayı E-posta İle Yolla