gσиzαℓєѕ ♪ єяαу

AĞAÇ
Ağaç yaşayan büyüyen bir canlıdır ve bitkiler gurubundandır. Büyümesi için besinlere, havaya, ışığa ve suya gereksinim duyar. Canlı bir ağacın bölümleri olan kökleri, gövdesi ve taç adını verdiğimiz yapraklarının belirli görevleri vardır.

AĞACIN ÇALIŞMASI

AĞACIN ŞİŞMESİ VE ÇEKMESİ:Çekme ve şişme ölçüsü ağacın türüne, özgül ağırlığına ve çekme yönüne göre değişir. Göze zarı doygunluğundan (yaklaşık %30 nemli ağaç) mutlak kuruluk derecesine kadar (%10) kurutulan ağaçtaki çekme oranı için aşağıdaki değerler kabul edilir.
1.Boy (elyaf ) yönünde çekme %0.1
2.Çap (özışın) yönünde çekme %5
3.Çevre (yıl halkası) yönünde çekme %10

BOY YÖNÜNDE ÇEKME VE ÇALIŞMA: Ağaç, elyaf boyu yönünde çok az çalışır. Bu yönde çalışma oranı %0.3 değişir. Küçük ölçüler içinde sınırlı kalan bu şekil değişmesi ağaç işlerinde çoğunlukla dikkate alınmaz. Bunun nedeni miçelleri oluşturan iplikçiklerin boy yönündeki uzayacak nitelikte olmamalarıdır. Islanan iplikçiklerin boy yönünde uzamaları sınırlı kalır. Çap veya çevre yönünde ise ıslanan iplikçiklerin ıslanan yönde genişlemesi yan yana gelişir ve birbirine eklenerek büyük boyutlara ulaşır.

ÖZIŞIN YÖNÜNDE ÇALIŞMA: Özışın yönündeki çekme ve şişme çevre yönündeki şişme ve çekmeden daha azdır. Bunun nedeni kalın zarlı sonbahar dokusu ile ince zarlı ilkbahar dokusunun bu yönde sıra ile kesişmesidir. Ağacın çalışma yönü ve oranı göze zarının kalınlığına ve sıklığına bağlıdır. Çap yönündeki çalışmayı kısıtlayan başka bir neden de aynı yönde dağılmış bulunan öz ışınlardır. Sık yapılı özışınlar ağacın bu yöndeki şekil değiştirmelerini bir ölçüde engeller.

AĞAÇTA KAMBURLAŞMA, ÇARPILMA VE ÇATLAMA: Ağacın nem alıp vermesinin bir zararlı sonucu da çekme ve şişme olayına bağlı olan kamburlaşma, çarpılma ve çatlamadır. Çekme veya şişme bir hacim değişmesidir. Kamburlaşma, çarpılma ve çatlama ise şekil değişiminin yanı sıra biçim bozulması da olur.

KAPAK TAHTASINDA KAMBURLAŞMA VE ÇEKME: Kapak tahtası tomruğun kabuğa yakın tarafından kesilmiş olan tahtadır. Dış tahta diye de isimlendirilir. Öze bakan tarafına tahtanın yüzü, kabuğa bakan tarafına tahtanın tersi denir. Kapak tahtası tomruğun öze yakın bölümlerinden kesilmiş olan tahtadan daha fazla kamburlaşır. Bunun nedeni kapak tahtasındaki yıl halkalarının uzun olması ve düzensiz biçimde kesilmeleridir. Tahtanın öze bakan tarafında ağacın iç odun bölümü , kabuğa bakan tarafında dış odun bölümü bulunur. O halde tahtanın dışa bakan tarafında hem en çok çekme eğiliminde olan dış odun hem de en çok çekme oranı olan çevre çekme vardır.

YAN TAHTADA ÇEKME VE KAMBURLAŞMA: Tahtanın tomruktan alındığı yer değişince çalışma oranı ve biçim değiştirme oranı da değişir. Yan tahtada yıl halkalarının boyu kapak tahtasındaki yıl halkalarına göre daha kısadır.

ÖZ TAHTADA ÇEKME VE KAMBURLAŞMA: Öz tahtasındaki yıl halkaları yüzeye dik kesilmişlerdir. Boyları da kısadır. Tahtanın büyük bir bölümü iç odundan oluşmuştur. Öz tahtanın ortasındaki çekme düşüktür.

TAHTANIN ÇARPILMASI: Buruk büyüyen ağaçların tomruklarından kesilen tahtalar kuruduklarında çarpılırlar. Çarpılma tahtanın dönerek kamburlaşmasıdır. Buruk büyüme doğal bir kusurdur.

AĞACIN ÇALIŞMASINA KARŞI ALINACAK ÖNLEMLER

Çalışmaları önlemek için tomruk ve kalasları olabildiği kadar erken biçmek ve gerekli ölçülerde küçük parçalar haline getirmek gerekir. Böylece tomruk ve kalasların büyük ölçülerinin ve değişik oranda çalışan bölümlerinin sebep olduğu dengesiz çalışmalar engellenmiş olur. Çok etkin bir önlem de bitmiş işin kullanılacağı ortama uygun nem derecesine kadar kurutulmuş kereste kullanmaktır. Doğramacılıkta kullanılacak ağaç %12 ila %15 , mobilya üretiminde %8 ila %10 nem derecesine kadar kurutulmalıdır.

AĞACIN TEKNİK VE MEKANİK ÖZELLİKLERİ

AĞACIN ÇEKİLME DAYANIMI:Ağacın çekme etkisi ile kopmaya karşı gösterdiği dirençtir. Elyaf boyu yönünde ağacın çekilme dayanımı oldukça büyüktür ve basılma dayanımının hemen hemen iki katı kadardır. Elyafa dik yöndeki kopma dayanımı ise çok azdır.

AĞACIN BÜKÜLME DAYANIMI: Ağacı bükmeye çalışan kuvvete karşı göstermiş olduğu dirençtir. Ağacı bükmeye çalışan güç elyafa dik yöndedir. Yük bükülme dayanımını aşarsa, parça eğilir. Ağır eşyaların konulduğu raflarda, uzun masaların kayıtlarında buna benzer durumlarla karşılaşılır. Bükülme dayanımı parçanın biçimine ve kesit ölçülerinin büyüklüğüne göre değişir. Parçanın boyu ve dayanma noktalarının arası uzadıkça bükülme dayanımı azalır. Budaklar ve çatlaklar bükülme dayanımını olumsuz yönde etkiler.

AĞACIN ISI YALITIMI: Ağaç ısı yalıtımı bakımından oldukça üstün nitelikler gösterir. Diğer yapı gereçleri ile karşılaştırıldığında ağacın ısıyı daha az ilettiği ve daha iyi yalıtım sağladığı görülür. Beton zeminde yalınayak yürüdüğümüzde ayaklarımız üşür ama ağaç kaplı zeminde ayaklarımız üşümez. Bu sebepten dolayı ağacın ısı yalıtımı yüksektir.


KERESTE

Çevremizde gördüğümüz birçok ahşap eşyanın yapımında kullanılmak üzere işlenip hazırlanmış olan oduna “kereste” denir. Bulunduğu şekliyle kullanılmayan ağaç önce kesilir sonra marangoz atölyelerinde kereste haline getirilir. Keresteler sınıflandırılır, kurutulur, gerekiyorsa son işlemler yapılıp pazarlanır. Dünyada ortalama olarak kesilen ağaçların yarısı yakacak olarak diğer yarısı da kağıt imalatında ve çeşitli işlerde kereste olarak kullanılmaktadır. Kullanılacağı yere göre çeşitli ağaçlardan kereste elde edilir. Sertliklerine bağlı olarak bazı ağaçları şöyle sınıflandırabiliriz;
1.Çok sert ağaçlar; ceviz, karaağaç, kara salkım
2.Sert ağaçlar; kayın, dişbudak, kara sakız, kara ağaç ve bazı kavak cinsleri
3.Yumuşak ağaçlar; kestane, sarı kavak, selvi, sedir
4.Çok yumuşak ağaçlar; beyaz çam, ladin, ıhlamur, söğüt