Son Dakika Haberlerini Takip Edebileceğiniz FrmTR Haber Yayında.
Forum TR
Go Back   Forum TR > Genel Kültür > Kültür
FrmTR'ye Reklam Vermek İçin: [email protected]

Bayramlar-Törenler-Kutlamalar

Genel Kültür Kategorisinde ve Kültür Forumunda Bulunan Bayramlar-Törenler-Kutlamalar Konusunu Görüntülemektesiniz => - Milli Bayramlar - Dini Bayramlar - Mevsimlik Bayramlar - Hayvancılık ve Çoban Bayramları Milli Bayramlar Şehir ve kasabalarda bir ...

Cevapla
 
Konu Araçları
Eski 28-04-07, 16:35   #1

66 Bayramlar-Törenler-Kutlamalar





- Milli Bayramlar
- Dini Bayramlar
- Mevsimlik Bayramlar
- Hayvancılık ve Çoban Bayramları


Milli Bayramlar

Şehir ve kasabalarda bir şenlik havası içinde kutlanan bu bayramların (30 Ağustos Zafer Bayramı,Cumhuriyet Bayramı,Kurtuluş Bayramları gibi) askeri geçitler,fener alayları v.b. "resmi" gösterilerinde gelenek olan tek öğe seğmenler,zeybeklerin özel kıyafetleriyle gösterilere katılmalarıdır.

Ama bu bayramlar nedeniyle resmi gösteriler bittikten sonra,kimi yerlerde gece geç vakitlere kadar işçilerin,esnafın kendi aralarında hükümet ya da belediye meydanında düzenledikleri eğlenceler bu şenliklere farklı bir anlam katmaktadır.

Bu eğlencelere davul,zurna takımları da katılır.Anadolu kasabalarında her yerin kendi oyunları oynanmasına karşılık,İstanbul,Ankara gibi büyük şehirlerde bu toplantılara farklı gruplar gösterileriyle katıldıklarından,eğlenceler bir tür "halk dansları festivali" görünümündedir.

Resmi bayramlarda birçok yerlerde resmi törenlerden sonra bayram yeri olarak nitelendirilen çayırlarda güreşler,koşular ve başka çeşit yarışmalar düzenlenir.

Geçmiş yıllarda siyasi partiler resmi bayramlarda davullu zurnalı eğlenceler düzenleyerek bir yandan bayramların daha canlı geçmelerini sağlamış bir yandan da diğer partilerle bir yarışma ortamına girmişlerdir.Böylece bayram gelenekleri de değişimden payını almışlardır.

- 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı
- 30 Ağustos Zafer Bayramı
- 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı
- 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı

Dini Bayramlar

Dini bayramların günleri "kameri takvim"e göre hesaplandığı için,şu an kullanılan takvimde her yıl aynı tarihe rastlamaz.Her yıl onar günlük gerilemeyle gelen ramazan ve kurban bayramları böylece değişik mevsimlerde kutlanabilmektedir.

Ramazan bayramı Kameri takvime göre Şevval ayının ilk üç günü, Kurban bayramı ise Zilhicce ayının onuncu gününden itibaren dört gün süreyle kutlanır.Bu bayramlar halk geleneklerinde eskisi kadar olmasada hal' canlı bir şekilde varlıklarını sürdürmektedirler.

Ramazan ve Kurban bayramlarının başlıca özelliği komşuların,dost ve akrabaların ziyaret gezileriyle bir araya gelmeleridir.Gençler yaşlıların ellerini öperek onların hayır dualarını alırlar.El öpen çocuklara para ve hediye vermek de gelenektendir.Ziyarete gelenlere Ramazan bayramında şeker ikram edilir.

Bunun içindir ki,Ramazan bayramının bir adı da "Şeker bayramı"dır.Kurban bayramında yalnızca şeker değil,kesilen kurbanın etinden de ikram edilir.X. yüzyılda yaşamış Harezmli bilgin Birûnî'nin verdiği bilgilere göre,bayramlarda şeker ikramı,Cem'in,şeker kamışındaki tatlı özsuyu bir nevruz günü bulmuş ve bundan şeker çıkarmayı yaymış olmasına bağlanır.Eskiden yalnızca nevruz günü tatlı şeyler ikram edilirken,sonradan aynı gelenek diğer bayramlarda da uygulanmıştır.

Kurban bayramı Türkiye'de eğlenceler yönünden Ramazan bayramına oranla daha sönük geçmektedir. İbrahim Peygamberin oğlunu,Tanrıya kurban etmek üzere keseceği sırada gökten inen bir koçun Tanrının emriyle oğlunun yerine geçmesinin bir anısı olarak islam dinine geçmiştir.

Ramazan bayramının kutlandığı Şevval ayı ile Kurban Bayramının kutlandığı Zilhicce ayı arasındaki Zilkade ayı halk arasında Aralık olarak adlandırılır.Bu ayda evlilik yapmak uğursuz kabul edilir.

Kurban bayramının birinci günü,Mekke'de Mina denen yerde hacıların kurban kestikleri gündür.İslam dinine göre kurban kesmek maddi gücü yerinde olan her kul için "borç"tur.Kurban olarak koyun,sığır,deve kesilebilir.Kurban edilecek hayvan sağlıklı olmalı, dişi ise hamile olmamalıdır.Kurban kesiminde uygulanan bazı gelenekler vardır.

Bunların bir kısmı İslam dininin getirdiği şeyler bir kısmı da uluslara ve bölgelere göre değişen geleneklerdir.Örneğin bazı yörelerimizde kurbanlık koçları yıkama,kınalama ve gelin telleri,kurdelelerle süsleme adetleri vardır.Bizdeki kurbanlık hayvanları kınalama adeti Yahudilerde de görülen çok eski bir adettir.

Hayvanları gelin telleri ve kurdeleyle süslemek ise Orta Asya'da bazı yerlerde görülen geleneklerdendir.Kurban etinin üçte bir kesilen evde kalır.Diğer kısımlar komşu,akraba ve fakir insanlara dağıtılır.

Ramazan ve kurban bayramlarının ortak özelliklerinden biri de toplu eğlencelere sahne olmasıdır.Kasaba ve şehirlerde özellikle, çocuklar ve gençler bayram yerlerinde buluşup eğlenirler.Bayram yerleri aynı zamanda küçük bir panayır görünümü kazanır.

Ramazan bayramı bir aylık bir oruç tutma döneminin sonunda kutlanan bir bayramdır.Ramazan ayı olarak tanımlanan bu döneme de çeşitli gelenekler eşlik etmektedir.

Eskiden oruç tutanlar,hele gecelerin kısa olduğu yaz mevsimine rastlayan ramazanlarda uyumayıp sabaha karşı yenen sahur yemeğini beklerlerdi.Böyle olunca da gecenin teravih namazından sahur zamanı arasındaki süresi türlü eğlencelerle geçirilirdi.İstanbul'un Şehzadebaşı'nda Direklerarası,Çemberlitaş tarafında Divanyolu adeta bayram yeri görüntüsünü alırdı.

Ramazan gecelerine özgü gösterilerin başında karagöz ve ortaoyuna gelirdi.Taşra kasaba ve şehirlerinde de,evlerde düzenlenen toplantılarından başka, kahvehanelerde aşıklar çalıp söylerlerdi.Ramazan ayı boyunca kahvehane toplantılarında aşıklar saz ve türkü fasıllarından başka çoğu kez birkaç gece süren halk hikâyeleri anlatırlardı.

Mevsimlik Bayramlar

Mevsimlik bayramların kutlama zamanları doğa,iklim ve ekoloji koşullarına bağlı olarak farklılık gösterebilmektedir.Örneğin koç katımı kışın kısa sürdüğü baharın erken geldiği bölgelerde güz başlarında,baharın geç geldiği yerlerde güz sonlarında yapılır.Buna karşılık nevruz,hıdrellez gibi bayramlar her yerde aynı tarihlerde kutlanır.Kimi bayramların zamanını yerli üretim şartları,bazılarını ise genel bir "takvim geleneği" belirler.Böylece mevsimlik bayramlar:

Bahar Bayramları

1)Bahar Bayramları:Nevruz, Çiğdem, Betnem (gavur küfrü ya da kızıl yumurta), Hıdrellez.

2)Yaz,Gündönümü

3)Kış Yarısı,Yılbaşı


Özel Mevsimlik Bayramlar

1)Çoban Bayramları Zinciri:Koç Katımı,Veya (davar yüzü),Döl

2)Ekinci,Meyveci,Bağcı Bayramları

3)Göç Bayramları

- Hıdırellez Bayramı
- Nevruz Bayramı

Hayvancılık ve Çoban Bayramları'na bazı örnekler:

KOÇ KATIMI TÖRENLERİ

Anadolu'da koç katımı 1 Ekim ile 20 Kasım arasında değişen tarihlerde gerçekleştirilir.Katım tarihinden bir - iki ay önce koçlar sağmal sürüsünden ayrılır.Hemen her yerde koç katımının yapıldığı ilk gün törenlerle bir bayram havası içinde geçer.

Köy halkı o gün köy meydanında ya da harmanda davul ve zurnalarla toplanır.Çobanlar süslenmiş, kınalanmış koçları dişi koyunların içine bırakırlar.Bazı yerlerde bu sırada hoca dualar okur.

Koç katımı,kapsadığı birtakım töreler,inanışlar ve büyüsel işlemler de ayrı bir önem taşır.Katımdan önce koçların üstüne erkek çocuk bindirilirse döl zamanı erkek kuzu,kız çocuk bindirilirse dişi kuzu doğacağına;koçlar katıma götürülürken yolda erkeğe rastlanırsa kuzuların erkek,kadına rastlanırsa dişi olacağına;ilk sürüye katılan koç bir kara koyun seçerse kışın yumuşak,ak koyun seçerse şiddetli olacağına,bazı yerlerde de tam tersine inanılır.Koçun ala koyun seçmesi orta şiddette bir kış yaşanacağına alamet sayılır.

Koç katımından sonra çobanın boy abdesti alması gerekir.Eğer yıkanmadan sürünün içinde gezerse doğacak kuzuların sakat olacağına inanılır.O gün sürünün içinde boş kapla dolaşılırsa kuzulayacak koyunların sütünün kıt olacağına inanılır.


SAYA BAYRAMI

Saya,koyun yüzü,duvar yüzü deyimleriyle de anlatılan bu bayram koç katımından yüz gün sonra kutlanır.Koyunların gebelik süresi 150 gündür.Koç katımından 100 gün sonra anasının karnında kuzunun canlandığına,tüylerinin çıkmaya başladığına inanılır.

Bu güne bunun için davar yüzü ya da koyun yüzü denir.Saya bayramı koç katımına göre daha canlı eğlencelerle kutlanır.Gece düzenlenen eğlenceler şu bölümlerden oluşur:

1)Çobanlar,onlara katılan çocuklar ve gençler garip kıyafetler giyerek kapı kapı dolaşırlar.Sayacı sözleri adı verilen tekerlemeleri söyleyerek yiyecek ve bahşiş toplarlar.

2)Kimi yerlerde kapı önlerinde oyunlar çıkartılır.Bu oyunlardan birinde "Arap" ve "İhtiyar" olan iki kişi kavga ederler ve "ihtiyar" ölmüş gibi yapar. "İhtiyar" ağzına yiyecekler konarak yeniden diriltilir.

3)Evden eve gezmeler sona erince toplanan yiyeceklerle yemek hazırlanır ve sayacılar hep birlikte yemek yerler.Sabaha kadar çalıp söyleyerek eğlenirler.


DÖL TÖRENLERİ

Beş aylık bir süreye yayılan çoban bayramlarının bu son kesimi,sayadan 50 gün sonra, koyunlar kuzulamaya başladığı günlere rastlar.Anadolu'da kuzuların doğması bazı geleneklerin eşliğinde törenlerle kutlanır.Ama bu olaya bir bayram niteliği vermek yanlış olur.

Malatya, Kars, Erzincan ve çevresinden alınan bilgilere göre kimi yerlerde kuzular doğduğu zaman çobanlar evden eve dolaşarak sürü sahiplerinden hediyeler toplarlar.Doğan ilk kuzuları köye götüren çobana bahşişler verilir.

Bazı yerlerde ise döl zamanı yaklaşınca çoban sürüyü köyün yakınında bir yerde otlatır;kuzuların doğduğu haberini sürü sahiplerine bir haberci ile bildirir;koyun sahipleri çobana yemiş,çerez gibi yiyecekler (dölcek) götürürler.Kuzular çoğalıp dölcek yığılınca çoban,akşam köye gider ve bunları çocuklara dağıtır.

Döl zamanı ile ilgili bazı inanış ve yasaklar vardır.O gün evden komşulara tuz ve ateş vermek iyi değildir.Dölden iki ay öncesinden başlayarak komşulara hamur mayası,tuz,ateş,yün tarağı vermek uğurlu sayılmaz,hayvanlara zarar verir.
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 28-04-07, 16:40   #2

Varsayılan C: Bayramlar-Törenler-Kutlamalar


Teşekkürler
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 28-04-07, 16:42   #3

Varsayılan C: Bayramlar-Törenler-Kutlamalar


Güzel hazırlamışsın,teşekkur ederım..
Artık kimler için özel bir yanı bilinmez ama ah nerde eskı o bayramlar..
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 29-04-07, 03:06   #4

Varsayılan C: Bayramlar-Törenler-Kutlamalar


evet nerde o çocukluğumuzun bayramların tadı heyecanı hiçbiri kalmadı gerçekten...
güzel sunum hazırmaşsın aylin teşekkürler..
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 29-04-07, 14:30   #5

Varsayılan C: Bayramlar-Törenler-Kutlamalar

Bayramla sıradan günleri ayırt etmek zor artık teşekkürler..
  Alıntı Yaparak Cevapla
Cevapla

Bu konunun kısa yolunu aşağıdaki sitelere ekleyebilirsiniz

Konu Araçları

Gönderme Kuralları
Yeni konu açamazsınız
Cevap yazamazsınız
Dosya gönderemezsiniz
Mesajlarınızı düzenleyemezsiniz

BB code is Açık
Smiley Açık
[IMG] kodu Açık
HTML kodu Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı



5651 sayılı yasaya göre forumumuzdaki mesajlardan doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir. Şikayet Mailimiz. İçerik, Yer Sağlayıcı Bilgilerimiz. Reklam Mailimiz. Gizlilik Politikası


Reklamı Kapat

Reklamı Kapat