katliam

Napolyon Bonapart


Napolyon Bonapart, 1769 yilinda Korsika'nin Ajaccio Sehrinde doğdu. Carlo Buanoparte ile Marie Letizia Ramolino'nun ikinci oğullaridir. Öğrenimini Brienne'de bir okulda yapti; sonra Paris'teki Askeri Akademiye yazildi. 1785'te Valence'daki topçu alayýna katildi. 1794'te Italya'daki topçu birliklerinin komutanliğina getirildi. Paris'teyken Jakoben çevrelerle iliski kurmus olduğu anlasildiğindan, La Vendee'ye gönderilmek istendi; bunu kabul etmeyince, görevinden alindi. Paris'e döndükten sonra, Konvansiyona karsi hareketi bastirmak için, Paul François Barras ile Lazare Carnot'un kuvvetlerine katildi. Olaylar kisa zamanda geliserek yeni bir anayasanýn ve Direktuvarliin doğmasina yol açti.

Napolyon, 1795 Ekiminde Fransa'daki ordunun basina getirildi. 1796 Subatinda da Italya'daki ordunun baskomutani oldu. Bu arada General de Beauharnais'in dul karisi Josephine ile evlendi. 1796 Nisanýnda ilk Italya seferinin yaptýi. Bu sefer, Napolyon'un ününü yaydi. Stratejik ustaliğin bir saheseri sayilan Italya seferi, büyük basari ile sonuçlandi. Ýmzalanan Campo Formio antlasmasi ile Venedik Cumhuriyeti Italya'ya birakiliyor, karsiliğinda da Belçika ve Iyon adalarýialiniyordu. Bu önemli siyasi olayla devrim cumhuriyeti, Avrupa'nýn en tutucu devleti olan Avusturya'ya gücünü göstermiþ; Napolyon da Italya'daki Fransýz yönetimini kabul ettirmis oluyordu.

Napolyon, Paris'e döndükten sonra, Direktuvarlik tarafýndan Ingiltere'yi ele geçirmekle görevlendirildi. Direk Ýngiltere'ye saldýracaðýna, Ingiliz etki alanýnýn en can alacý noktasýna saldýrmayý uygun bulan Napolyon, Misir seferine çikti. Akdeniz'deki Ingiliz donanmasýný yenilgiye uğratti, Malta'yi aldý. 1798 Temmuzunda da Iskenderiye'ye girdi. Piramitler Savasi'nda Memlükleri yendi. Ancak Horatio Nelson yönetimindeki Ingiliz donanmasi, Fransýz donanmasýna saldirarak gemilerini batirdi. Nelson'un basarisi üzerine Ýngiltere, Osmanlý Devleti, Avusturya ve Rusya, Fransa'ya karsi birlestiler. Birleþik ordu, Rus generali Alexander Suvorov'un komutasýnda, Napolyon'un ele geçirdiği topraklari geri aldi. Napolyon, 1799 yilinda Suriye'ye girdi. Akka'nýn Cezzar Ahmed Paþa tarafindan basariyla savunulmasi ve ordusunda belirgin salgýn hastaliklar yüzünden Misir'a çekildi. Ordusunu burada birakarak gemi ile Fransa'ya döndü. 9 Kasým 1799'daki hükümet darbesi, Fransa tarihinde yeni bir dönemin baþlamasina sebep oldu. Birkaç hafta sonra, anayasada desiþiklikler yapilarak yönetim üç konsülün eline birakildi. Napolyon "birinci konsül" olarak, Fransa'nýn mutlak hakimi oldu. Bazi reformlar yapmaya çaliþti. Devletin dağittiği kredileri belli bir düzene soktu; 1802 yilinda Fransa Bankasini kurdu; idari alanda bazi reformlar gerçeklestirerek valilerin ve belediye baskanlarinin siviller arasindan seçilmelerini ve kendilerini seçen tek merkeze karsi sorumlu olmalarini sağladi; mahkemeleri ve emniyet örgütünü yeniden düzenledi.
Avusturya ve Ingiltere ordulari hala silahlarini birakmamiþlardi. Napolyon Bonapart, 1800 yilinda tekrar Italya'ya girdi ve Milano'yu aldi. Böylece Avusturya ordusunu ikiye bölmüþ oluyordu. Birini kuþatma altinda tutarken diğerine saldirdi. Bu saldirilari basari ile sonuçlandirdi. Jean Victor Moreau'nun Hohenlinden'deki zaferi üzerine, Avusturya Imparatoru, Ingiltere ile ittifakini bozmak ve 1801 Subatinda Luneville baris antlasmasini imzalamak zorunda kaldi.

Napolyon kisa zamanda Fransa halkinin sevgisini kazandi. Yabanci ülkelerdeki Fransizlarin, ülkelerine dönüs devletin modernlestirilmesinde kendisine yardimci olmalarini sağladi. 1804'te yaptiği Code Napoleon (Napolyon Kanunlari) halk tarafindan da desteklendi. Napolyon, ayni yil, Paris'teki Notre Dame katedralinde Papa Pius VII'nin eliyle taç giyerek Imparator oldu. Napolyon Ýmparatorluðu boyunca sayisiz zaferler kazandi. Ancak Fransa içinde beliren bazi hosnutsuzluklara, Ýngiliz donanmasýnýn gücü, Ispanya ve Italya'da tahta geçirdiði akrabalarýna halk tarafindan duyulan kin ve nefrete, kendine bağladiği devletlerde beliren milliyetçilik akýmlari da eklenmisti.

Napolyon 1812 yilinda Rusya'ya girdi. Ancak yiyecek sikintisi, asker kaçaklari ve Rusya'nýn dondurucu soğuğu gibi sebepler yüzünden, ordunun yönetimi Joachim Murat'ya býrakarak Paris'e döndü. Kendisine karsi düzenlenen hükümet darbesini bastirdiktan sonra yeni bir ordu kurdu. 1813 Ekiminde Leipzig'de yenik düstü. Düþman kuvvetleri 1814'te Paris kapilarina dayanýnca görevinden ayrilmak zorunda kaldý. Elbe adasýna sürgüne gönderildi.

Napolyon'dan sonra Fransa tahtýna XVIII. Louis geçirildi. Viyana kongresine katýian bakanlar ve delegeler, 7 Mart 1815'te Napolyon'un kaçis Paris'e dönmüs olduğunu, halk tarafindan büyük sevgi ile karsilandiğini öğrendiler. Hemen bir ordu toplayan Napolyon, Belçika'ya saldirdi. Kazandýðý önemsiz birkaç zaferden sonra Wellington'un komutasindaki Ingiliz ve Gebhard von Blücher komutasýndaki Prusya kuvvetleri tarafýndan 18 Haziran 1815'te Waterloo'da büyük bir yenilgiye uğratildi.

Napolyon, Paris'e dönünce ikinci kez tahttan indirildi. Amerika'ya kaçmak istedi, ancak bunu baþaramayýnca Ingilizlere teslim oldu. Ingilizler, onu Atlantik'teki St. Helena adasina götürdüler. Napolyon, son yillarini bu küçük adada geçirdi ve anilarini yazdirdi. Napolyon 5 Mayis 1821'de öldü, ancak cenazesi 1840 yilinda Paris'e getirilebildi ve invalides'e gömüldü. Napolyon'un usaği tarafindan zehirlendiğini ileri sürenler vardir.

Askeri dehaya sahip bir komutan olan Napolyon, siyasi bakimdan da önemliydi. Burjuva ihtilalini kendi istediği doğrultuya yöneltmis; ne eski rejime dönülmesine ne de bir halk hükümetinin kurulmasýna yol açmiþtir. Waterloo yenilgisinden sonra, Paris halkini silahlandirmaya bu yüzden cesaret edememistir. Halk, Napolyon için silaha sarilabilirdi ama Napolyon, bu hareketten bir halk hükümetinin doğabileceðini düþünmüþtü. Orta sinýfin hakim olduğu merkezi bir hükümet biçiminin yaraticisiydi. Napolyon'un anlayisina uygun olan bu hükümet biçimini daha sonraki yillarda baþka Avrupa devletleri de benimseyerek uyguladilar. Napolyon, milliyetçilik duygularina pek önem vermezdi; ama Italya, Polonya, Almanya ve Balkanlarda farkinda olmayarak milliyetçilik tohumlarinin atilmasina sebep olmuþtu.

CarLeoNe_x

Akkada Cezzar Ahmet Paşa fena eline vermişti bu ********in
saol arkadaşım bilgi için.

klemenza

paylastigin icin tesekkurler