Celal Bayar, ‘Ben de Yazdım’da Osmanlı İmparatorluğu’nun son, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarını, Mondros Mütarekesi’nden bu yana milli mücadeleyi, Büyük Millet Meclisinin kuruluşunu ve ilk çalışmalarını, ilk Meclis hükümetlerini, Atatürk devrimlerini, anılarına, yazdıklarına ve belgelere dayandırarak anlatmaktadır. Bu vesile ile Türkiye’nin 20. yüzyıldaki siyasal tarihine önemli bir tanıklık yapan Bayar, bir yandan da kendi deyişiyle ‘genç nesiller için faydalı olacağı düşüncesiyle’ özellikle inkılapların meydana gelmesini zorunlu kılan tarihi sebep ve etkenler üzerinde durmaktadır.

Ben de Yazdım’ın 3 ncü cildinde ele alınan konular şu şekilde sayılabilir: İngiltere’nin Mısır politikası ve Mısır’ın işgali, Jöntürklerin Mısır’daki gizli faaliyetleri, Meclis-i Mebusan’ın feshi, Arnavutluk İsyanı ve ayrılık hareketlerinin başlaması, Yunanistan, Bulgaristan, Karadağ, Makedonya ve Arnavutluk’ta ıslahat istekleri ve Osmanlı İmparatorluğu’na verilen notalar, İstanbul’da ayrılık hareketlerine karşı yapılan kitle gösterileri ve yorumlar, Balkan ittifakının kurulması, Bulgar ve Rum ideolojileri ve birbirleriyle çatışmaları, Balkan ülkelerinin Osmanlı İmparatorluğu’na karşı yaptıkları anlaşmalar, Balkanlar’da müslümanlara yönelik katliamlar, Balkan Savaşı (1912) ve olumsuz sonuçları, büyük devletlerin Türkiye’yi parçalama istekleri, iç politikada çekişmeler ve Londra Barış Konferansı.

3 ncü cilt 13 bölümden oluşmaktadır. 1 nci bölümde Gazi Muhtar Paşa’nın İngilizlerle müzakereye başlaması ve Mısır’ın işgal altına düşmesi anlatılmaktadır. Sultan Abdülhamit’in Mısır’ın İngiltere tarafından işgal edilmesi karşısında hiçbirşey yapmadığı ve bu durum karşısında kayıtsız kaldığı belirtilmektedir. Mısır’ın bu işgali 1 nci Dünya Savaşı’na kadar devam etmiştir.

Kitabın 2 nci bölümünde Damat Mahmut Paşa’nın Bağdat demiryolu imtiyazı konusunda Abdülhamit’in karşısında olduğu anlatılmaktadır. Daha sonra Abdülhamit tarafında tasfiye edilerek Avrupa’ya gitmek zorunda kalmıştır.

3 ncü bölümde Başhafiye Ahmet Celalettin Paşa Avrupa’ya gitmesi konu edilmektedir. Amaç Damat Mahmut Paşa’nın Avrupa’da zor duruma düşürülmesidir. Bu suretle ana vatana dönmesi sağlamış olacaktı.

4 ncü bölümde Mahmut Paşa’nın gurbette ölmesi ve çocuklarının cenazeyi Sultan Abdülhamit’e teslim etmemeleri anlatılmaktadır.

5 nci bölümde Gazi Muhtar Paşa’nın toplantıda Meclis’in feshine ait “İrade-i Seniyye”’yi (padişahın emrini) okumak için Meclise gelmesi anlatılıyor.

6 ncı bölümde Arnavutluk’ta ayrılık hareketleri, Debre toplantısı, Avrupa’da propagandalar ve komiteler, Milli Mecliste maksatlı çalışmalar anlatılmaktadır. Kabinenin ise Arnavut isyanını yanlış değerlendirmesi anlatılmaktadır.

7 nci bölümde Venizelos’un Balkan İttifakı işini 1911’de ele alması ve gizli olarak çalışması anlatılır ve Karadağlıların, Sırpların, Bulgarların tecavüzleri, bu arada kabinenin düşüncesi ve tutumu anlatılmaktadır.

8 nci bölümde ise Balkan Savaşı’nın başlaması, Atatürk ve Mareşal Çakmak’ın görüşleri, savaş planları meselesi, ordunun umumi durumu hakkındaki görüşleri anlatılmaktadır.

9 ncu bölümde Reşit Bey’in nasıl bir adam olduğu anlatılır. Aynı zamanda Nazım Paşa’nın durumu hakkında birkaç söz de söylenmiştir.

10 ncu bölümde devletlerin bahaneler bulup Türkiye’yi parçalama emelleri anlatılır ve Bulgaristan meselesi yüzünden Kamil Paşa ile İttihat ve Terakki liderlerinin çatışmasına da değinilmiştir.

11 nci bölümde Hürriyet ve İtilaf Partisinin ne durumda olduğu ve bu sırada neler ile uğraştığı konusu ile İttihat ve Terakki kulüplerinin kapatılması anlatılır.

12 nci bölümde Abdülhamit’in İstanbul’a getirilmesi, Sultan Reşat’ın endişesi ve tedbirleri, Reşit Bey’i kazanmak istemesi ve Kamil Paşa hükümetinin felaket karşısında çıkar yol araması belirtilir.

Son bölümde ise Londra Barış Konferansı’nın barış işine el koyması fakat bir sonuca varamaması anlatılıyor.

Aynı zamanda Alman hariciye nazırının Osmanlı İmparatorluğu’nun büyük devletler arasında nüfüz bölgelerine ayrılmasını teklif etmesini ve İngilizlerin de bu konuyu olumlu karşılamalarına değinilmiştir. Bu konuda geniş bir bilgi verilmiştir.

Kitapta (3 ncü cilt) Mısır’ın İngilizler tarafından işgal edilmesi ile başlayıp (8 Nisan 1904) Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkan Savaşı’ndan sonra paylaşım görüşmelerine kadar (1913) olan süreçten detaylı bir şekilde bahsedilmektedir. Bu süreç içerisinde büyük devletlerin artık güçsüz durumda olan Osmanlı İmparatorluğu’nu parçalamak ve paylaşmak için yapmış oldukları mücadeleye değinilmektedir. Nitekim bunun en somut örneği 1912 yılında toplanan Londra Barış Konferansı’nda büyüklü küçüklü devletlerin gündelik menfaatleri ve yarın için elde edilmesini gaye edindikleri meselelerin peşine düşmeleridir.

http://www.frmtr.com/universite-bilg...-ncu-cilt.html