SeL01905

SAMİPAŞAZADE SEZAİ – SERGÜZEŞT

ESERDE KİŞİLER:

DİLBER: Çocukluğundan beri kölelik yapan kız.

CELAL BEY: Dilber’e aşık evin oğlu.

CEVHER AĞA: Dilber’e yardımcı olmaya çalışan harem ağası.

ESERDE YER ve ZAMAN:

Roman, uzun bir zamana yayılmamış olup, ne zaman geçtiği de tam olarak belirlenemektedir. Mekân ise ilk önce İstanbul, olayların son bulduğu yer ise Mısır’dır…

ESERİN ÖZETİ:

Dilber, Kafkasya’dan kaçırılmış ve İstanbul’a getirilerek köle olarak satılmış küçük bir kızdır. Satıldığı evin sahibesi ve evdeki hizmetçi Dilber’e evde geçirdiği süre boyunca eziyet eder. Kız, kaçma girişiminde bulunsa da başarısız olur. Evin sahibinin tayininin çıkması üzerine Dilber tekrar esirciye satılır. Esircinin evinde Dilber, onun gibi pek çok kızla birlikte kalmaya başlar.

Bir zaman sonra, Asaf Paşa adında birinin konağına köle olarak satılır. Paşanın oğlu Celal Bey zamanla Dilber’i sever, Dilber de bu aşka karşılıksız değildir. Fakat oğlan ailesi bu aşka karşı çıkar ve kızı tekrar esirciye satar. Dilber bu sefer de Mısır’da bir beyin yanında köleliğe başlar, burada da türlü eziyetler görür… Bu arada Celal Bey, Dilber’in aşkından deliye dönmüştür.

Dilber ise işkencelerden kurtulmak için kendine aşık olan bir harem ağasıyla kaçar, harem ağasının öldürülmesinden sonra ise tekrar aynı eziyetleri yaşamak istemediği için kendini Nil nehrine atar…

ESERİN TÜRK EDEBİYATINDAKİ YERİ ve ÖNEMİ:

-Sergüzeşt, edebiyatımızda esaret ve beyaz insan ticareti üzerine yazılmış eserlerden en ünlüsüdür.

-Eserde işlenen ana tema kölelik ve esaret olmakla birlikte, o dönemin evlenme konusundaki gelenek, görenek ve bazı olumsuz yönlerini okuyucuya yansıtır.

-Türk romancılığı, Sergüzeşt ile birlikte ROMANTİZMden REALİZMe geçiş aşamasına gelir. Bir yandan Namık Kemal’in etkisini görürüz, bir diğer yanda ise yeni yeni yayılmakta olan REALİZMin izlerine rastlamaya başlarız.

-Günlük hayatta karşılaşılan olaylar sade bir dille anlatılır, gözlemlere yer verilir, tasvirler okuyucuya mekânı yansıtmak için “abartı yapılmadan” yapılmıştır. Bu yönleri “realizm”in izlerini taşır.

-Samipaşazade Sezai, bazı yerlerde kişiliğini ve duygularını gizlemez, konu dışına çıktığı zamanlar olur, doğa tasvirlerini de ağır bir dille yapar. Bu yönleriyle de “romantizm”in izlerini taşımaktadır.

ÖNEMLİ: SERGÜZEŞT, Samipaşazade Sezai’nin ilk ve tek romanıdır. KÜÇÜK ŞEYLER adlı eseri ise hikâyedir. Sanatçının en başarılı olduğu alan da hikâyedir…

ZooN

ellerine sağlık