kimyasal bağlar
Atomların dış elektron yörüngeleri arasındaki ilişkiler, atomlar arası elektron transferi ile oluşan kuvvetler (kimyasal bağlar) atomları birbirlerine bağlar. Kimyasal bağlar sonucunda atomlar bir arada ve düzenli olarak tutularak belli bir geometri oluştururlar. Minerallerdeki sertlik, dilinim, erime, elektriksel ve ısısal iletkenlik gibi fiziksel özellikler elektriksel bağların cinsine bağlıdır. Bağ kuvvetlendikçe kristalin sertliği artar, erime noktası yükselir, ısısal genleşme katsayısı küçülür. Kimyasal bağ, moleküllerde atomları bir arada tutan kuvvettir. Atomlar daha düşük enerjili duruma erişmek için bir araya gelirler. Bir bağın oluşabilmesi için atomlar tek başına bulundukları zamankinden daha kararlı olmalıdırlar. Genelleme yapmak gerekirse bağlar oluşurken dışarıya enerji verirler.(Bağ oluşumu ekzotermik bir olaydır)Atomlar bağ yaparken, elektron dizilişlerini soy gazlara benzetmeye içalışırlar. Bir atomun yapabileceği bağ sayısı, sahip olduğu veya az enerji ile sahip olduğu veya az enerji ile sahip olabileceği yarı dolu orbital sayısına eşittir. Soy gazların bileşik oluşturamamasının sebebi bütün orbitallerinin dolu olmasıdır. Elektron yapıları farklı olan atomlar değişik biçimlerde bir araya gelerek kimyasal bağ oluştururlar; . Bir atomdan diğer bir atoma elektron aktarılmasıyla . İki atomun ortak elektron kullanmasıyla Not: Elektron alış verişi ya da elektron ortaklaşmasının nedeni; atomların kararlı hale gelebilmek için elektron düzenlerini, soy gazlarınkine benzetme isteğidir. Soy gazların 8 değerlik elektronuna sahip oldukları için elektron sayısı 8’e tamamlanır. Buna oktet kuralı denir. Bağ oluşurken atomların enerjileri azalır. Atom daha az enerjili bir hale geçer. Buradan da anlaşılıyor ki bağ oluşumunda etken olan onların minimum enerjili olma isteğidir. KİMYASAL BAĞLAR 1-İyonik bağlar 2-Kovalent bağlar 3-Metalik bağlar MOLEKÜLLER ARASI BAĞLAR 1-Dipol-dipol etkileşimi 2-Vander waalls bağları 3-Hidrojen bağları İYONİK BAĞLAR: Farklı yüklü iyonlar arasındaki elektrostatik çekimden ortaya çıkan bağ türüdür. İyonik bağ zıt yükler arasındaki Coulomb tipi bir çekimdir. kayatuzu mineralinde; zıt yüklü Na+ ve Cl- iyonlarının elektrostatik olarak birbirlerini çekmeleri sonucu NaCl kayatuzu minerali oluşur. İyonik bağlar, metaller ile ametaller arasında metallerin elektron vermesi ametallerin elektron almasıyla oluşan bağlanmadır. Metaller elektron vererek (+) değerlik, ametaller elektron alarak (-) değerlik alırlar. Bu şekilde oluşan (+) ve (-) yükler birbirini büyük bir kuvvetle çekerler. Bu çekim iyonik bağın oluşumuna sebep olur. Onun için iyonik bağlı bileşikleri ayrıştırmak zordur. Elektron aktarımıyla oluşan bileşiklerde, kaybedilen ve kazanılan elektron sayıları eşit olmalıdır. . İyonik katılar belirli bir kristal yapı oluştururlar. . İyonik bağlı bileşikler oda sıcaklığında katı halde bulunurlar. . İyonik bileşikler katı halde elektriği iletmez.
|