TURİZM PAZARLAMASI I GİRİŞ
Dünya turizm hareketlerindeki gelişmelere paralel olarak Türk turizminde de son yıllardak olumsuz faktörlere rağmen olumîu gelişmeler olmuştur. Bununla birlikte halen daha istenilen hedefler ulaşılamamıştır.
Türk turizminde istenilen rakamsal değerlere ulaşılamamasmm değişik nedenleri olmakla birlikte bunlar içerisinde, çalışmamızın konusu olan "turizm tutundurması faaliyetleri" ndeki yetersizlik önemli bi yer tutmaktadır.
Dünya turizm hareketlerini yönlendiren faktörlerden birisi de ülkelerin uygulamış oldukları turizn tutundurma faaliyetleridir.]
Tutundurma, pazarlama karması elemanlarından birisidir, işletmelerin tüketicilerine.yönelik uyguı ürün üretmeleri, fiyatlandırmaları ve sonuçta dağıtmaları günümüzde arlık: yeterli olmamakta ve bunlarıı yanı sıra başka işlerin de yapılmasını gerektirmektedir ki, bunu da tutundurma fonksiyonu karşılamaktadır Konu turizm pazarlaması olunca karma elemanlarına ilaveleri gerektirmektedir:
Fiziksel çevre, katılımcılar ve süreç yönetimi gibi.2
Tutundurmamn günümüzde büyük önem kazanmasında rol oynayan başlıca faktörler şunlardır."
• Satıcı ile alıcı arasındaki mesafenin uzaması.
• Hızlı nüfus arlısı neticesinde, tüketici sayısının artması.
• Pazar alanlarının genişlemesi.
• Pazarda rekabet ortamının artması.
• Aracıların artması sonucunda dağıtım kanallarında görülen genişleme.
• Gelirlerin artması ile tüketici arzu ve isteklerinin değişmesi, tüketicinin farklılık, üstün kalite vt
nitelikler aramalıdır.
Tutundurma; (promotion); Bir ürün veya hizmetin, bir kurumun, bir kişinin veya bir fikrin kamuya (hedef pazara) olumlu bir biçimde tanıtılıp benimsetilmesine tutundurma denir.4
Reklam, kişisel satış, satış geliştirme ve halkla ilişkiler -tanıtım tutundurma karması elemanlarını oluşturmaktadır.5
Tutundurmamn etkili olabilmesi için şu ilkeler izlenmelidir.6
• Tutundurma hedef gruba hitab etmelidir.
• Tutundurma markanın imajı ile tutarlı olmalıdır.
1 Ahmet GÜRBÜZ, Basılmamış Master Tezi, G.Ü.S.B.E. 1995
2 Mithat ÜNER, Pazarlama Dünyası Dergisi, Sayı 43 s. 6
3 İsmet MUCUK, Der Yayınlan, s. 161
1 Mehmet OLUÇ, Pazarlama Dünyası Dergisi, Sayı 17 s. 3
5 Philip KOTLER, FourthEd. Prentice Hail International, s. 467
6Zeyyat SABUNCUOĞLU, İşletmelerde Halkla İlişkiler, s. 16



• Tutundurmada rasyonel cazibe ile duygusal cazibe beraber kullanılmalıdır.
Tutundurma eylemi, yerel, bölgesel, ulusal ve uluslararası olmak üzere değişik coğrafi düzeylerde yapılır.7
Ülkeler daha fazla turist, yabancı yatırımı veya uluslararası destek sağlamak amacıyla sık sık tutundurma etkinliklerinde bulunurlar.8 Bu doğrultuda turizm tutun-durması bir amaç olmaktan ziyade amaca götürücü bir araç olarak kullanılmaktadır.
Turizm tutundurmasmın amacı; ülkemizin sahip olduğu doğal, tarihi, kültürel ve turistik değerlerin yurt içinde ve yurt dışında kamuoyuna duyurulması ile ülkemiz hakkında olumlu bir imajın oluşturulmasıdır.
Turizm tutundurma faaliyetlerinden birinci derecede sorumlu olan Turizm Bakanlığı'nm yanı sıra Türk \ Tanıtma Vakfı (TÜTAV), Türkiye Seyahat Acenteleri A Birliği (TÜRSAB) ve diğer turizm kuruluşlun aracılığı \ ile turizm tutundurma faaliyetleri yürütülmektedir. Belirtilen kuruluşlar içerisinde ağırlıklı yük Turizm Bakanlığı üzerindedir. Bu nedenle çalışmamızda konu edilen turizm tutundurma faaliyetlerim Turizm Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen faaliyetler olarak ele alacağız.
Bu çalışmanın amacı; genel olarak ülkemizde gerçekleştirilen turizm tutundurma faaliyetlerini belirlemek ve ilgililerin dikkatine sunmaktır. Çalışmamızda turizm tutundurma faaliyetlerinin yanı sıra yıllar itibariyle ülkeler nezdinde gerçekleştirilen faaliyetler rakamsal değerleriyle incelenmiştir.
II. TÜRKİYE'DE TURİZM / TUTUNDURMA FAALİYETLERİ
Türkiye'nin 1992 yılı verilerine göre turist sayısı yaklaşık 7 milyon kişi ve turizm geliri 3.7 milyar dolar yolarak gerçekleşmiştir. Türkiye'nin 1993 yılındaki hedef milyon turist ve 4.5 milyar dolar olmakla beraber, yıl içerisindeki bir takım olumsuz olaylar sonucunda yaklaşık 6.2 milyon turist ve 4 milyar dolar gelir olarak / gerçekleşmiştir.
2000 yılında Türkiye'nin hedefi 10 milyon turist ve ikincil harcamaların artırılması ile de turizm gelirlerinin 10 milyar dolara çıkması hedeflenmektedir.
Belirlenen bu hedeflere ulaşabilmek İçin de etkin bir turizm tutundurmasmın izlenmesi elzemdir.
Ülkemize olan turizm talebinde son yıllarda görülen önemli artışlar, talebin sürekliliği ve artışın daha da yükseltilmesinin sağlanmasına yönelik çalışmalar geciktirmiş ve 1988 yılından sonra Turizm Bakanlığı'nm yurtdışı tutundurma faaliyetlerinde, geçmiş yıllara oranla, önemli değişiklikler olmuştur.
Ahmet GÜRBÜZ. A.g.e, s. 15




a) Reklam Faaliyetleri:
Turizm tutundurma bütçesindeki genel artışa paralel olarak reklam ödeneklerinde de artışlar sağlanmıştır.
Bu rakamlarda ilave edildiği taktirde reklam ödenekleri bir hayli kabaracaktır.
Yurt dışı bürolarımızın her zaman olduğu gibi ülkemiz turizm tutundurmasmda en yoğun olarak kullandıkları tutundurma amacı, yazılı basm olarak ifade edilen günlük gazeteler, haftalık aylık dergiler, seyahat ticareti dergileridir.
1990 yılında bu sayılan kitle iletişim araçlarında 5.923.093.717 TL' lik reklam harcamasında bulunulmuştur.
1992 yılında ise 259 adet günlük gazetede, 148 adet haftalık ve aylık dergide Türkiye reklamı, çeşitli ülkelerdeki TV ve radyo kanallarında 3.289 Türkiye reklamı, çeşitli ülkelerdeki seyahat acenteleri için 3.155 Türkiye vitrini düzenlemesi karşılığında toplam 65 milyarlık bir reklam harcamasında bulunulmuştur.
: Philip KOTLER, A.g.e, s. 356



KAYNAKLAR
• GÜRBÜZ, Ahmet, "Türk Turizm Tutundurma Sistemi İle OECD Ülkelerinin Turizm
Tutundurma Sistemlerinin Karşılaştırılması", (Basılmış Master Tezi, G.Ü.S.B.E), Ankara,
1995
• ÜNER, Mithat, "Hizmet Pazarlamasında Pazarlama Karması Değişiklik Gösterir mi?,
Pazarlama Dünyası Dergisi, Sayı 43, İstanbul, 1994, s. 6
• MUCUK, İsmet, Pazarlama İlkeleri, Der Yayınları, İstanbul, 1986, s. 161
• OLUÇ, Mehmet, "Tutundurma - Promotion - İletişim - Communication", Pazarlama
Dünyası Der. Sayı 17, İstanbul 1989, s. 3
• KOTLER, Philip, Marketing Management, Fourth Ed. Prentiee Hail International, Inc.
London, 1980, s. 467
• SABUNCUOĞLU, Zeyyat, İşletmelerde Halkla İlişkiler, Bursa 1992, s. 16
• GÜRBÜZ, Ahmet, A.g.e, s. 15
• KOTLER, Philip, A.g.e, s. 356