Sinir sistemi

ByWaRFaRe · 22-09-07, 15:42

"Bir saat gibi kurdu herseyi Fevkalâde âhenk, gayet ihtişâm.. Bilsen neyi haber veriyor neyi, Bir kalp gibi ritmik çarpan şu nizâm..."

Hepimizin bildiği gibi caddelerimizi, sokaklarımızı, hafızada kolay tutabilecek şekilde isimlendirirken, oturduğumuz daireye de mutlaka bir numara koyarız. Eğer böyle yapmazsak, evimizi tarif etmekte güçlük çekeriz. Diyelimki, Kars'ın bir köyünden bir vatandaşa, İstanbul da. birisinin evine gitmesini söylediniz. Siz bu vatandaşa bir adres vermediğiniz takdirde bu şahsın İstanbul'da aradığını bulması mümkün değildir. Vatandaşın eline belirli bir adres verdiğinizde, kolayca, o şahsı bulacaktır. İşte bütün canlıların yaratılması esnasında, herbir sinir hücresinin teşekkül safhası, yukarıdaki misâle benzer. Milyonlarca yıldan beri binlerce canlı çeşidinde mevcut her bir sinir hücresi; gideceği, döneceği, duracağı ve diğer hücrelerle bağlantı kuracağı noktalan âdeta çok iyi bilmekte, tanımakta ve şaşırmadan bulunduğu canlının sinir sistemini meydana getirmektedirler. Şimdi bu harikulade hadiselerin nasıl cereyan ettiğini sadece bir çekirge üzerinde inceleyelim:

Böcekler birbirine benzer bölmelerden meydana geldiğinden hemen her bölmede sinir sistemi yapı olarak aynıdır. Dolayısıyle böceklerde sinir sisteminin gelişmesini incelemek daha kolay olmaktadır. Meselâ, böceklerin göğüs ve karın kısmındaki sinir sistemi, her biri bir kaç bin sinir hücresinden müteşekkil bir çift dizi halindeki ganglionlardan (sinir düğümü) ibarettir. Bugünkü teknolojik imkânlarla, canlı bir embryoda sinir hücreleri teker teker radyoaktif maddelerle veya hususi antikorlarla işaretlenebildiğinden, herbir sinir hücresinin gelişme seyrini tam olarak takip etmek mümkündür.

1976'da "Michael Bate" adlı araştırıcı bu metodla böceğin, meydana gelmekte olan bacağının ganglionlarını birbirine bağlayan sinir yollarının seyrini inceledi. Böceklerde sinir hücrelerinin bir kısmı kümeler teşkil ederler ve yeni gelişen sinir hücrelerinin istenilen hedeflerine varabilmeleri için, âdeta yön gösteren bir kroki çizerler. Bu sinir hücrelerine "önce hücreler" adı verilir. Bu araştırmalar neticesinde, bacakların ucunda yer alan benzer hücrelerin ilk olarak merkezî sinir sistemi İle aksonlar vasıtasıyla bağlantı (irtibat) kurduğu anlaşıldı. Müteakip bağlantıların ise, önce hücrelerin tayin ettiği yollar boyunca kurulduğu müşahede edildi. Fakat bunlar sadece çok küçük embryoda ve öncü hücrelerin aksonlarının hedefe yetişebildiği mesafeler İçin câriydi. Müteakip gelişme dönemlerinde, öncü hücrelerin, sinir sisteminin birçok kısmında çaprazvarî bir şebekeyi teşkil ettiği görüldü. Araştırmacıları hayrete düşüren en enterâsan hâdise, kasların menşeî olan genç kas hücrelerinin kasları meydana getirirken, aynı zamanda kası hareket ettiren motor sinirlerin takip edeceği yolları da önceden tayin etmesiydi.

Gelişen embryoda herbir sinir hücresi, bağlantı kuramadığı hücreleri nasıl biliyor ki, neticede (kompleks) bir sinir ağı oluşturabilmektedir?...

Embryo büyüdükçe, sinir sistemi de gelişip, kompleks bir yapı kazandığından, herbir sinir hücresinin takip edeceği yollar daha da hassaslaşır. Bu devrede herbir sinir hücresi sadece bir tek öncü sinir hücresinin rehberliğinde gelişmesini sürdürür. Daha sonraki sinir hücrelerinin yollarını nasıl bulduklarını, J. Raper ve arkadaşları araştırmaya başladılar. Onlar, çekirgenin sinir sisteminin göğüs ganglionlarında (G) ve © diye adlandırılan 2 sinir hücresinin gelişmesini incelediler. İlk önce 2 hücre bulunduğu gangliondaki (Q1 ve O2) ilk sinir hücrelerinin belirlediği yolu takip ederek çapraz bir şekilde içe doğru uzandılar. Bir müddet durduktan sonra (G) hücresi baş kısma doğru dönerken © hücresi kuyruğa doğru uzanmaya başladı (şekilden takip ediniz). Raper burada şunu düşündü: Niçin G ve C hücreleri yana doğru olan büyümelerini durdurup dönüş yaptılar? Kendisinin keşfedebildiği şey; G hücresinin A1 ve A2 hücresinin ak-sonlarıyla buluştuğu zaman dönüş yaptığı ve C hücresinin dönüp P1 ve P2 diye isimlendirilen iki öncü hücreyi takip etmesiydi. Ancak burada şu sorular akla gelmektiydi. G ve C hücreleri Q hücrelerini takip etmeyi ne zaman bırakırlar. Daha sonra da A öncü hücresini mi yoksa B öncü hücresini mi takip edeceklerini nasıl bilmektedirler? Bir grup araştırmacı, öncü hücrelerin zarların bölümünün daha sonra gelişerek aksonların izleyeceği yolu gösteren kendilerine has bîr molekül ihtiva ettiklerini öne sürmektedir. Raper ayrıca G ve C hücrelerinin dönüş yapmadan hemen önce, takip ettikleri aksonla bağlantı kurduklarını buldu. Belki de hücreler arasında bir sinyal vazifesi gören kimyevî bir madde dolaşarak, istenilen hedefe varmada bir rehber vazifesini üstlenmekteydi. Bu çeşit seçme ve izleme mekanizmasının başka canlılardan olup olmadığı henüz açıklanamamıştır ve araştırmalar devam etmektedir.

lron_Maiden · 08-04-08, 17:49

teşekkürler eline sağlık

22-09-07, 15:42	#1 (permalink)
ByWaRFaRe RevolutionarY Giriş Tarihi: 23-08-2006 Yer: OKM Mesajlar: 7,720 Blog Mesajları: 15 Rep Puanı: 19280595 Rep Gücü: 192904	Sinir sistemi "Bir saat gibi kurdu herseyi Fevkalâde âhenk, gayet ihtişâm.. Bilsen neyi haber veriyor neyi, Bir kalp gibi ritmik çarpan şu nizâm..." Hepimizin bildiği gibi caddelerimizi, sokaklarımızı, hafızada kolay tutabilecek şekilde isimlendirirken, oturduğumuz daireye de mutlaka bir numara koyarız. Eğer böyle yapmazsak, evimizi tarif etmekte güçlük çekeriz. Diyelimki, Kars'ın bir köyünden bir vatandaşa, İstanbul da. birisinin evine gitmesini söylediniz. Siz bu vatandaşa bir adres vermediğiniz takdirde bu şahsın İstanbul'da aradığını bulması mümkün değildir. Vatandaşın eline belirli bir adres verdiğinizde, kolayca, o şahsı bulacaktır. İşte bütün canlıların yaratılması esnasında, herbir sinir hücresinin teşekkül safhası, yukarıdaki misâle benzer. Milyonlarca yıldan beri binlerce canlı çeşidinde mevcut her bir sinir hücresi; gideceği, döneceği, duracağı ve diğer hücrelerle bağlantı kuracağı noktalan âdeta çok iyi bilmekte, tanımakta ve şaşırmadan bulunduğu canlının sinir sistemini meydana getirmektedirler. Şimdi bu harikulade hadiselerin nasıl cereyan ettiğini sadece bir çekirge üzerinde inceleyelim: Böcekler birbirine benzer bölmelerden meydana geldiğinden hemen her bölmede sinir sistemi yapı olarak aynıdır. Dolayısıyle böceklerde sinir sisteminin gelişmesini incelemek daha kolay olmaktadır. Meselâ, böceklerin göğüs ve karın kısmındaki sinir sistemi, her biri bir kaç bin sinir hücresinden müteşekkil bir çift dizi halindeki ganglionlardan (sinir düğümü) ibarettir. Bugünkü teknolojik imkânlarla, canlı bir embryoda sinir hücreleri teker teker radyoaktif maddelerle veya hususi antikorlarla işaretlenebildiğinden, herbir sinir hücresinin gelişme seyrini tam olarak takip etmek mümkündür. 1976'da "Michael Bate" adlı araştırıcı bu metodla böceğin, meydana gelmekte olan bacağının ganglionlarını birbirine bağlayan sinir yollarının seyrini inceledi. Böceklerde sinir hücrelerinin bir kısmı kümeler teşkil ederler ve yeni gelişen sinir hücrelerinin istenilen hedeflerine varabilmeleri için, âdeta yön gösteren bir kroki çizerler. Bu sinir hücrelerine "önce hücreler" adı verilir. Bu araştırmalar neticesinde, bacakların ucunda yer alan benzer hücrelerin ilk olarak merkezî sinir sistemi İle aksonlar vasıtasıyla bağlantı (irtibat) kurduğu anlaşıldı. Müteakip bağlantıların ise, önce hücrelerin tayin ettiği yollar boyunca kurulduğu müşahede edildi. Fakat bunlar sadece çok küçük embryoda ve öncü hücrelerin aksonlarının hedefe yetişebildiği mesafeler İçin câriydi. Müteakip gelişme dönemlerinde, öncü hücrelerin, sinir sisteminin birçok kısmında çaprazvarî bir şebekeyi teşkil ettiği görüldü. Araştırmacıları hayrete düşüren en enterâsan hâdise, kasların menşeî olan genç kas hücrelerinin kasları meydana getirirken, aynı zamanda kası hareket ettiren motor sinirlerin takip edeceği yolları da önceden tayin etmesiydi. Gelişen embryoda herbir sinir hücresi, bağlantı kuramadığı hücreleri nasıl biliyor ki, neticede (kompleks) bir sinir ağı oluşturabilmektedir?... Embryo büyüdükçe, sinir sistemi de gelişip, kompleks bir yapı kazandığından, herbir sinir hücresinin takip edeceği yollar daha da hassaslaşır. Bu devrede herbir sinir hücresi sadece bir tek öncü sinir hücresinin rehberliğinde gelişmesini sürdürür. Daha sonraki sinir hücrelerinin yollarını nasıl bulduklarını, J. Raper ve arkadaşları araştırmaya başladılar. Onlar, çekirgenin sinir sisteminin göğüs ganglionlarında (G) ve © diye adlandırılan 2 sinir hücresinin gelişmesini incelediler. İlk önce 2 hücre bulunduğu gangliondaki (Q1 ve O2) ilk sinir hücrelerinin belirlediği yolu takip ederek çapraz bir şekilde içe doğru uzandılar. Bir müddet durduktan sonra (G) hücresi baş kısma doğru dönerken © hücresi kuyruğa doğru uzanmaya başladı (şekilden takip ediniz). Raper burada şunu düşündü: Niçin G ve C hücreleri yana doğru olan büyümelerini durdurup dönüş yaptılar? Kendisinin keşfedebildiği şey; G hücresinin A1 ve A2 hücresinin ak-sonlarıyla buluştuğu zaman dönüş yaptığı ve C hücresinin dönüp P1 ve P2 diye isimlendirilen iki öncü hücreyi takip etmesiydi. Ancak burada şu sorular akla gelmektiydi. G ve C hücreleri Q hücrelerini takip etmeyi ne zaman bırakırlar. Daha sonra da A öncü hücresini mi yoksa B öncü hücresini mi takip edeceklerini nasıl bilmektedirler? Bir grup araştırmacı, öncü hücrelerin zarların bölümünün daha sonra gelişerek aksonların izleyeceği yolu gösteren kendilerine has bîr molekül ihtiva ettiklerini öne sürmektedir. Raper ayrıca G ve C hücrelerinin dönüş yapmadan hemen önce, takip ettikleri aksonla bağlantı kurduklarını buldu. Belki de hücreler arasında bir sinyal vazifesi gören kimyevî bir madde dolaşarak, istenilen hedefe varmada bir rehber vazifesini üstlenmekteydi. Bu çeşit seçme ve izleme mekanizmasının başka canlılardan olup olmadığı henüz açıklanamamıştır ve araştırmalar devam etmektedir.

08-04-08, 17:49	#2 (permalink)
lron_Maiden Eski Üye Giriş Tarihi: 15-03-2008 Yer: siz Mesajlar: 1,023 Blog Mesajları: 3 Rep Puanı: 2571137 Rep Gücü: 25724	C: Sinir sistemi teşekkürler eline sağlık

Konu Araçları
Çıktı Görüntüsünü Göster Sayfayı E-posta İle Yolla