Son Dakika Haberlerini Takip Edebileceğiniz FrmTR Haber Yayında. * FrmTR Sohbet Kontrol Panelinizde.
Forum TR
Go Back   Forum TR > > >
FrmTR'ye Reklam Vermek İçin: [email protected]
Cevapla
 
Konu Araçları
Eski 19-05-09, 20:02   #1
adamus

Varsayılan Bilgi Nedir?


Yönelen bir varlık olarak diğer canlılarla birçok şeyi paylaşan insanın ayırt edici özelliği, yönelmesini de bir bilme konusu yapmasıdır. Yönelme özellikle bilme biçiminde somutlaştığında insanın hem kendisini ve dünyayı tanımasını sağlar hem de kendisini ve dünyayı değiştirebilmesinin yollarını açar. Öyleyse üzerinde en çok durulması gereken edim, bilme edimidir. Bilme edimiyle ilgili bilme işlemlerinin yürütüldüğü felsefe alanı da bilgi kuramıdır.
Bilgi kuramı antropolojik bakış açısından ele alındığında, insanın bilen bir varlık olarak taşıdığı genel, evrensel nitelikli özellikleri üzerinde durulması asıl kalkış noktasını oluşturur. İnsan düşünen bir varlık olarak, gerek düşünmesiyle, gerek dile getirmesiyle, dünyayı derler, toparlar. İnsan yine bu niteliğiyle, dünyayı "kendinde varlığı" açısından sahip olduğu karmaşadan kurtarır.
Bilgi kuramı insanın kendine ve dünyaya -kısaca var olan her şeye- yöneliminin temelleri, yapısı ve işlevi üzerinde duran bir e t k i n l i k t i r . Bilgi kuramı, insanın - kendini bilmesinden başla*****, var olan her şeyi bilmesine kadar - tüm bilme edimleri üzerinde duran (bilme edimlerini inceleyen) bir d i s i p l i n d i r . Bu nedenle, neredeyse tüm yaşamı boyunca bilmek üzere -ve buna dayalı olarak eylemek üzere- programlanmış insanın "bilme" nin ve -bilmenin sonucu olan- "bilgi"nin kendisine yönelmesi büyük önem taşımaktadır.
Bilgi kuramında bilen varlık olarak insan, bilinebilen/bilinen her şey ve elde edilen sonucun iletilme ortamı olarak dil bir araya getirilmektedir. Bilme etkinliği sonucunda ortaya çıkan bilgi dış dünyanın, düşünmenin ve dilin birlikteliğidir. İnsan tüm varlığı ile bilgidedir; bilgisi ile birliktedir.
Temel Sorunlar:
* Bilgiyi bilgi yapanın ne/neler olduğunu belirlemek.
* Bilgiyi çözümlemek.
* Bilgiyi kurucu öğelerine ayırmak.
* Bilgiyi bilgi olmayandan ayırt etmek.
* Bilgi ile bilgi olmayanı birbirinden ayırmak
* Bilgi ile bilgi olmayanın kurucu öğeleri bakımından kimi zaman ortaklıklar içinde
bulunduğunu da göz önünde bulundurmak.
Bilgiyi bilgi yapan nedir? Bilginin ortak paydaları nelerdir?
* Özne, düşünen şey, bilen varlık, insan, zihin, ben.
* Nesne, şey, bilinen varlık, insan olmayan, dış dünya, zihin olmayan, ben olmayan.
* Nesneleşmiş dil (daha önceden üretilmiş olan bilgi/bilgi olmayanla eklemlenmeyi de
içerir.)
Öznenin n e t ü r d e n b il g i l e r üretmesi mümkündür?
* Özne (yöntem teknik [ özneye bağlı -kuram olarak- hem nesne ortamına bağlı
teknik dışavurum olarak- aynı zamanda dil olarak] } + nesne - türleriyle bilgi:
* Felsefi bilgi: (var olmanın/bilmenin/dile getirmenin) koşulların bilgisi olarak
felsefe (Temellendirici/açıklayıcı/betimleyici/yorumlayıcı)
* Bilimsel bilgi: biçimsel bilimler - * Mantık-matematik (Biçimlendirici); doğa bilimleri; insan/toplum bilimleri (Yansıtıcı/betimleyici/açıklayıcı/anlamlandırıcı)
* Etik bilgi: Tutum ve davranışların bilgisi (Temellendirici/betimleyici/ değerlendirici)
* Sanatsal bilgi: imgesel olanın bilgisi (Betimleyici/değerlendirici/anlamlandırıcı)
Bilgi olmayan üzerine:
* Özne [ + dil] + nesne ->bilgi olmayan (-sanki- bilgi gibi yorumlanabilen/bilgi olduğu sanılan)
Bilgi olmayanın açılımı:
* Tahmin/kestirim
* Kanaat/kanı/sanı
* İnanç (geleneklerle, alışkanlıklarla. dinlerle, v.b. yapılana bağlantılı olarak)
* Haber (enformasyon, ileti: betimleyici/açıklayıcı)
Bilgiyi bilgi olmayandan ayırmada kullanılabilecek ölçütler neler olabilir?
(Önem sırasına göre)
1. Kalkış noktası, bakış açısı
2. Nesneyi sunma tarzı biçimi
3. Gerekçelendirme
4. Sınama ortamları
Bilgi kuramı ya da bilgiye felsefe açısından bakmak düşünene ne sağlar?
* Bilme süreçlerine bilgiye ilişkin bilinç uyanışını sağlar.
* Var olma düzlemi ile bilme ve iletme düzlemini birbirinden ayırmamızı sağlar.
* Bilginin bir "dil" olgusu olduğunu görmeyi sağlar.
* Bilginin yapısı gereği tarihsel olduğunu görmeyi sağlar.
BİLGİ KURAMI
G i r i ş v e A m a ç l a r: Eğitim sistemimizde bir bakıma yabancısı olduğumuz "Bilgi Kuramı" pek fark edilmemekle birlikte öğrenme/öğretme süreçlerinde ana ekseni oluşturmaktadır. Bilgi kuramı çerçevesinde yapılan çalışmalar "eleştirel ve eleştirel/yaratıcı düşünmeyi",anlamayı, açıklamayı yorumlamayı destekleyen çalışmalardır.
Dünyadaki duruşumuz büyük ölçüde bilgiyle bağlantılı olduğuna göre, bilginin kendisine doğrudan yönelmek, düşünenin/bilenin temel yönelimidir. Bu yönelimin de felsefi nitelikli olması kaçınılmazdır. Çünkü herhangi bir şeye, nesneye, duruma, olup bitene anlamak/kavramak üzere yönelmek, felsefi yönelimle örtüşmektedir.
Felsefi yönelimin ya da felsefi düşünme biçiminin en çok kışkırtacağı edim, eleştirme edimidir. Gerçek anlamda yaratıcı düşünmeyi, "okuma"yı*, "yazma"yı** besleyen edim, eleştiri edimidir. O halde bilgi kuramı bütünüyle felsefi niteliklidir. Bilgi kuramında açıklanan, eleştirilen, değerlendirilen "bilgi"dir.
"Bilmek"le "eylemek" arasındaki sıkı ilişki de hesaba katıldığında, "bilmek", "bilme", bilgi kavramlarının incelenmesinin ne denli önemli olduğu kolayca anlaşılabilir. Ancak tam da bu noktada şu soruları sormak gerekmektedir: Olup bitenleri gerçekten "bilgi"ye dayalı olarak mı değerlendiriyoruz? Tavır ya da tutum takınmamızda eylemlerimizde "bilgisel olanı" mı dikkate alıyoruz?
Felsefi yaklaşımın genellikle felsefe tarihi bilgileriyle örtüştürüldüğü bir gerçektir.
Felsefe tarihi bilgileriyle donatılmak kimilerinin beklentisi olabilir. Ancak burada amaçlanan, bilgi konusunda öteden beri gündemde olan bilgi anlayışlarını, bu bağlamda sergilenen felsefe akımlarını öğrenmek ya da öğretmek değildir. Genel amaç, bilgiyi tüm kurucu öğeleriyle ortaya koymak, bilgiyi bilgi yapan ve olup bitenle yüz yüze gelindiğinde -ki her an olup bitenle yüz yüzeyiz- bilginin ne ölçüde etkin olduğunu (ya da olmadığını, bilginin yerine nelerin geçtiğini) gözler önüne sermektir.
Bilginin yerini alanlar nelerdir? İnançlar, tahminler/kestirimlerdir. Özellikle inançlar, olup bitenle (: nesne düzeni) özne arasındaki aracı ortamlar olarak, gerçeğin anlaşılmasına engel olurlar. Ancak tahmin ya da kestirimler geleceğe yönelik olduğu için kimi zaman bilgiye de dönüşebilirler.
Bilginin öğeleri, temel yapısı konusunda duyarlı olan, bilgi kuramına (: bilgi üzerine bilgi) ilişkin bilgilerle donatılmış kişilerin davranışlarında ne türden değişiklikler gözlenebilir?
* Olup biteni açıklama istemi uyanır.
* Olup bitenler arasındaki bağlantılar kavranır.
* Olup bitenle bağlantılı gerekçeler oluşturma istemi uyanır.
* Benzerler ve farklı olanlar ayrı ayrı değerlendirilir.
* Farklı ortamlardan, yollardan elde edilmiş olan bilgilerle deneyimleri bağlantılandırmak, yüz yüze getirmek önem kazanır.
* Gelenek/görenek gibi kültürel nitelikli yapılarla ya da hazır kalıplarla, bizzat elde edilen/kazanılan deneyimleri yüz yüze getirme olanağı doğar.
* Dili açık-seçik ve tutarlı bir biçimde kullanma becerisi oluşur ve gelişir.
* Yargı gücünü gerektiği gibi kullanma olanağı doğar.
* Doğruya bilinçli bir biçimde ulaşma istemi oluşur. (Çünkü insan yaşamında asıl amaç
doğruya ulaşmaktır.)
Bilgi kuramında olup bitene (: herhangi bir nesneye) ilişkin herhangi bir bilgi üretimi, aktarımı söz konusu değildir. Amaçlanan; olup bitene ilişkin bilginin nesnesiyle olan bağını göstermek ve ayrıca bilginin düşünme ve dile getirme boyutunda içerdiği yapısal özelliklerini incelemektir. Bilgi kuramında öznenin nesnesiyle kurduğu ilişkinin kendisine yönelme temel sorunsalı oluşturmaktadır.
Özetle: Bilgi kuramında amaçlanan, insanlar arasındaki ilişkide, dolaşımda olan/yer alan yapıları (: iletişim ortamında yer alanları, bilgiyle bilgi olmayanı) incelemektir. Doğru davranmanın nesnesiyle bağını doğru bir biçimde kurmuş olan insan başarısıyla (: bilgiyle) ancak mümkün olduğunu göstermektir. Son amaç, sağlıklı bir iletişim ort***** yaratabilmektir; böyle bir ortamın da ancak bilgiyle oluşabileceğini göstermektir. Sadece felsefe ve onun özel bir dalı olan bilgi kuramı bu konularda bizi aydınlatabilir.

BİLGİ
Bilgi; algılama, işleme, değerlendirme, muhakeme sonucu zihinde üretilen, insanın dış dünyaya ilişkin algısını değiştiren, bir bilinmeyeni açıklayan anlam parçası (veya kümesi) olarak tanımlanabilir.
İnsanın bilgi üretmesi dış dünyadan gözlem, deney, okuma veya dinleme yoluyla veriler toplaması ve bu verileri zihinde kodla***** malumat sahibi olması ile başlar. Ancak dış dünyadan insana ulaşan verilerin sadece zihne depolanması bilgi değil, malumattır. İnsanın çeşitli kanallarla topladığı malumatın bilgi olabilmesi için o insana özgü bir biçime girmesi gerekir.
Budan dolayı kişi kendisine ulaşan bu ham maddeyi işleyebildiğinde, kendince anlamlandırıp düşünce sisteminin bir parçası haline getirebildiğinde bilgi üretmiş olur. Bu şekliyle bilgi üretme insanın duyu organları vasıtasıyla kendisine ulaşan verileri kendi zihin süzgecinden geçirip kendine özgü bir anlam yüklemesi demektir.

BİLGİ TÜRLERİ
Buraya kadar bahsettiklerimizden günlük hayatta bilgi diye kabul ettiğimiz birçok şeyin aslında "bilgi" olmadığını çıkarabiliriz. Bilginin türlerini bir örnekle ortaya koymaya çalışalım: Helvanın nasıl yapıldığını gören bir kişinin bilgisi farklıdır. Helvayı bizzat yapan kişinin bilgisi daha da farklıdır. Bu durumda sadece biri teori diğeri de uygulama diyemeyiz. Desek bile bir de bu helvanın tarifini hazırlayan kişi var. Tatlı kitabını oku***** helva hakkında bilgi sahibi olan Cafer'in bilgisi helvayı hazırlayan Hasan Usta'nın bilgisi ve ilk orijinal helva tarifini yazan Abdürrezzak Efendinin bilgisi aynı tür bilgi değildir.
Türkçede bilginin yukarıda yaptığımız hiyerarşik sıralaması yaygın olarak kullanılmamaktadır. Bu gün kullanılmayan bu türleri İngilizcedeki karşılıkları ile ifade etmeğe çalışalım. Buna göre bilginin dört türü vardır: 1-Veri (data), 2- Enformasyon (information), 3- Bilgi (knowledge) , 4-Hikmet(visdom)
Ne veri ne de enformasyon, kişinin bilgisi değildir bunlar başkalarının ürettikleri bilgilerdir. Kişinin kendi süzgecinden geçip kendine özgü bir biçim almadıkça bunlar sadece veridir, enformasyondur. Yukarıdaki tanımlamada bizim "malumat" dediğimiz bunlardır.
Daha çok veri veya daha çok enformasyon kişiyi bilgili yapmaz. Böyle bir durum eğer kişinin kendi bilgisini üretmesine yaramıyorsa "enformatik cehalet" veya "malumatfuruşluk" olarak tanımlanabilir.
Okuduğunuz bu satırlar sizin için bir veridir, enformasyondur. Sizin kendi bilginizi üretmeniz için bir hammaddedir. Sizin kendi bilginizi üretmeniz için bir hammaddedir. Sizin bilginiz olması için en alt düzeyde sizin cümlelerinizle ifade edilmesi gerekir. Okuduklarınızdan sizin yeni çıkarımlarda bulunmanız, yeni sentezler meydana getirmeniz veya uyarlamalar yapmanız gerekir. Bir kitapta sınavda sorulan soruları doğru cevaplamış olmanız da sizi bilgili yapmaz.
Aynı şekilde bir kitabın sonunda gördüğünüz kaynakça da yazar için birer veri ve hammaddedir. Yazar o kaynaklardan okuduklarını kendince yoğurabildiğinde kendi bilgisini üretmiş olur.

REFERANS NOKTALARI
Dış dünyadan insana ulaşan verilerin kişi tarafından işlenmesi gerekir demiştik. İnsanın dış dünyayı algılaması belirli kabullenmeler aracılığıyla olur. Bunların temelinde inanç, değer, yaşam biçimi, genetik özellikler, kültür ve ön bilgiler gelir. Bular bizim referans (dayanak) noktalarımızı oluşturur. Bizim duyduklarımız, öğrendiklerimiz bu süzgeçlerden geçerek bir anlam kazanır. Bundan dolayı aynı filmi izleyen insanlar (aynı derste aynı öğretmeni dinleyen, aynı anda aynı TV deki haberleri, tartışmayı izleyen insanlar) aynı sonucu çıkarmazlar. Sınıfa gelen öğrenci belli referans noktalarıyla gelir. Bu açıdan ilkokul 1. sınıf öğrencisi ile üniversite öğrencisi arasında bir fark yoktur. Ancak üniversite öğrencisi daha fazla referans noktası ile gelir.
'Referans noktası'nın tipik yansıması,bir kasap ile bir çocuğun kuzuya bakışlarında ortaya çıkar. Kasap kuzuya baktığında ondan kaç kilogram et çıkacağını, çocuk ise kuzuyla oynamayı düşünür.
  Alıntı Yaparak Cevapla
Cevapla

Bu konunun kısa yolunu aşağıdaki sitelere ekleyebilirsiniz

Konu Araçları

Gönderme Kuralları
Yeni konu açamazsınız
Cevap yazamazsınız
Dosya gönderemezsiniz
Mesajlarınızı düzenleyemezsiniz

BB code is Açık
Smiley Açık
[IMG] kodu Açık
HTML kodu Kapalı



5651 sayılı yasaya göre forumumuzdaki mesajlardan doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir. Şikayet Mailimiz. İçerik, Yer Sağlayıcı Bilgilerimiz. Reklam Mailimiz. Gizlilik Politikası


Reklamı Kapat

Reklamı Kapat