Son Dakika Haberlerini Takip Edebileceğiniz FrmTR Haber Yayında.
Forum TR
Go Back   Forum TR > Bilgi Bankası (Databank) (Ödev) > Üniversite Bilgileri > Felsefe / Psikoloji / Sosyoloji
FrmTR'ye Reklam Vermek İçin: [email protected]

Osmanlı Sanatı-Sanat Tarihi

Üniversite Bilgileri Kategorisinde ve Felsefe / Psikoloji / Sosyoloji Forumunda Bulunan Osmanlı Sanatı-Sanat Tarihi Konusunu Görüntülemektesiniz => OSMANLI SANATI Anadolu Selçukluları döneminde Söğüt ve çevresine yerleşen Osmanlılar ,13.yy. sonlarında bağımsız bir devlet kurmuşlardır.Kısa sürede fetihlerle genişleyen bu ...

Cevapla
 
Konu Araçları
Eski 19-01-07, 11:06   #1

Varsayılan Osmanlı Sanatı-Sanat Tarihi


OSMANLI SANATI

Anadolu Selçukluları döneminde Söğüt ve çevresine yerleşen Osmanlılar ,13.yy. sonlarında bağımsız bir devlet kurmuşlardır.Kısa sürede fetihlerle genişleyen bu devletin başkentleri 1326 yılında Bursa,1361 yılında Edirne ve 1453 yılında İstanbul olmuş;16.yy. ortalarında da Asya,Doğu Avrupa ve Kuzey Afrika’ya kadar yayılan bir imparatorluk haline gelmiştir.

ERKEN DÖNEM OSMANLI MİMARİSİ:

Bu dönemin en belirgin özelliği,Ehli Hiref örgütündeki nakkaşların hazırladığı desenlerin,saraya bağlı sanatçılar tarafından tezhipten madene,çiniden seramiğe, kumaştan halıya kadar tüm eserlerde uygulanmasıyla üslup ve desen birliğinin sağlanmış olmasıdır.Erken Osmanlı eserlerinde en yaygın süsleme motifleri,dal kıvrımları üzerinde stilize hatayi çiçekleri,palmet ve lotuslarla zenginleştirilmiş rumi kıvrımları,geometrik kompozisyonlar ve 15.yy. sonlarından itibaren çin bulutu motifleridir.Osmanlı mimarisini erken döneminden günümüze gelen yapıların çoğu dini mimariye bağlıdır.Dönem üsluplarını ve plan gelişmesini kesintisiz inceleyebileceğimiz başlıca yapı grubu ise camilerdir.Tek kubbeli camilerin ilk örneklerini Anadolu Selçuklularının mescidlerinde buluyoruz. Osmanlılar bu tipi geliştirmiş ve anıtsal sayılabilecek örneklerini vermişlerdir. Tarihi belli en eski Osmanlı camii,tek kubbeli bir yapı olan ve 1333 yılına tarihlenen İznik’teki Hacı Özbek Camii’dir.Tek kubbeli kare bir mekan ve bunun önünde yer alan kubbeli son cemaat yeri ile “Tek kubbeli cami” tipinin karakteristik bir örneği olan yapı,dönemin özelliklerinin bir çoğunu bünyesinde taşır.Taş ve tuğla dizilerinden oluşan duvar,kiremit örtülü kubbe bu özelliklerdendir.Ancak geçirdiği çeşitli tamirler,bu yapının orjinal planını ve görünüşünü olumsuz yönde etkilemiştir.İznik’teki Yeşil Camii ise tek kubbeli camilerin değişik bir yorumu olarak karşımıza çıkmaktadır.Camii,1391’de tamamlanmıştır.Yapının mimarı,Hacı Musa’dır.Mekan,kubbeli kare bölümünün giriş yönüne eklenen bir kısımla ana eksen üzerinde uzatılmıştır.Yeşil Camii,erken Osmanlı döneminde mimarı bilinen az sayıdaki yapılardan biridir.Camii,adını yeşil renkli çinilerle kaplı minaresinden almaktadır.Ancak çiniler geç dönemlerdeki tamirlerle yenilenmiştir.Erken Osmanlı döneminin önemli bir yapı grubu da “Zaviyeli Camiler”dir.Aaraştırıcılarca bunlara “Ters T”, “Kanatlı”, “Çok işlevli” gibi değişik adlar da verilmektedir.Bu yapıların planı,ana eksen üzerinde yer alan kapalı bir avlu durumundaki merkezi mekan ve çevresindeki üç eyvandan oluşur.Osmanlı mimarisinde bütün mekanları kubbeyle örtmek eğilimi kuvvetlidir.
Bu tipin örnekleri:
** Nilüfer Hatun İmareti:14.yy.’ın 3. çeyreğine ait olduğu kabul edilir.I.Murad tarafından yaptırıldığı bilinmektedir.Tuğla ve taş dizilerinden oluşan duvar tekniği bu dönem için karakteristiktir.Sütun başlıkları ise mukarnaslı klasik dönem başlıklarının öncülerinden sayılabilir.
**Hüdavendigar Camii:Bursa’daki bu yapı üst katının medrese olması ile bütün Osmanlı yapılarından ayrılır.Başka hiçbir camii ve medrese bu biçimde birleştirilmemiştir.Kıble eyvanının tonozlu oluşu da yine tipik örneklere göre farklı bir özelliktir.İki katlı cephe,14.yy.’da Akdeniz bölgesinin çeşitli yörelerinde uygulanan bir cephe düzenini yansıtmakta,bu düzen içinde ikiz pencereler hemen dikkat çekmektedir.Tuğla ve taş dizileri birlikte kullanılmış ve geometrik süslemeler elde edilmiştir.
**Yıldırım Camii:Yine Bursa’da olan ve Yıldırım Bayezid tarafından 1397-1400 yılları arasında yaptırılan bu camii yine zaviyeli tipe örnektir.Haç planlı bir Bizans kilisesinin yanlızca temeli bırakılarak üstüne inşaa edilmiştir.Camii,medrese ve darüşifa ile birlikte bir külliye oluşturmaktadır.Cephe tümüyle taştan yapılmıştır.Yapının dış süslemesinde özellikle de mermer egemendir. “Mukarnas” adını verdiğimiz eleman dekoratif amaçla çok sık kullanılmıştır.İç süslemedeyse yan odalarda bulunan alçı işleri dikkat çekmektedir.Bu süslemeyle camiinin yan mekanlarından adeta döneminin Türk evinin bir odası canlandırılmak istenmiştir.


**Yeşil Camii:Bursa’da Çelebi Sultan Mehmed tarafından yaptırılmıştır.1424’de ise Hacı Ivaz tarafından külliye olarak tamamlanmıştır.Yapının ana ekseni üzerinde kubbe ile örtülü iki bölüm,yanlarda eyvanlar,ayrıca her yanda ikişer oda bulunmaktadır.yapının cephesinde bir son cemaat yerinin düşünüldüğünü gösteren izler bulunmaktadır ancak bu bölüm hiçbir zaman yapılmamıştır.Giriş cephesi taş süslemesiyle dikkati çekmekte,alınlıklarda,pencere ve portal çevresinde çok kaliteli mermer kabartmalar yer almaktadır.Bütün bu süslemelere rumi motifleri egemendir.Portal , yapıdaki taş süslemenin yoğunlaştığı bölümdür.Bu kapının oldukça yüzeysel mermer kabartmalarla kontrast oluşturan zengin mukarnaslı kavsarası,dönemin en görkemli portallarından biridir.Camiinin içinde bir mekan birliğinden söz edilemez.Mihrap,Osmanlı çinin sanatının seçkin ürünlerindendir. Renkli sır tekniğindeki çiniler yapının başlıca iç süslemesini oluşturur.
**Yeşil Türbe : Yeşil Külliyenin en tanınmış yapısıdır.Sekizgen planlı ve kubbeli tipik bir Osmanlı türbesi biçimindeki yapı Çelebi Sultan Mehmed için yapılmıştır.Adını cephelerini süsleyen yeşil çinilerden alır.Çiniler türbenin iç süslemesine de egemendir.Osmanlı çini mihrapları içinde en görkemlilerinden biri bu yapıdadır.Mihrabın geometrik motiflerle birlikte vazodaki çiçeklerden oluşan bitkisel süslemesi tipik bir Osmanlı kompozisyonu oluşturmaktadır.
**Muradiye Külliyesi: Merkezini II.Murad’ın yaptırdığı Muradiye Camii’nin oluşturduğu külliyede bir medreseyle bir darüşifadan başka,başta II.Murad’ın türbesi olmak üzere çok sayıda türbe de bulunur.Camii 1436, külliye 1447 tarihlidir. Yapı,ana eksen üzerindeki kubbeli iki bölümle yanlardaki eyvanlardan oluşmaktadır.Dış cepheye renkli görünüşünü kazandıran taş ve tuğla işçiliğine,yer yer renkli sırlı tuğla ve çiniler de katılmıştır.Dış süslemeye genellikle geometrik motifler hakimdir.Başlıca iç süslemeyse,duvarların alt bölümlerini kaplayan tek renkli çiniler ve çevrelerindeki çini bordürlerdir.Buna karşılık mihrap süslemesinde çini bulunmamaktadır.




**Üç Şerefeli Camii:1438-1447 yılları arasında Sultan II.Murad tarafından yaptırılmıştır.Erken Dönemle Klasik Dönemi birbirine bağlayan camii,enine gelişen plan tipiyla dikkat çeker.Üç şerefeli minaresindeki her üç şerefeye ayrı çıkılan merdivenleriyle farklı bir tarzın ilk örneğidir.
Osmanlı mimarisinde karşımıza çıkan bir başka camii tipi de çok kubbeli “Ulu Camii” dir.Bu plan tipi Selçuklu döneminden tanıdığımız ahşap direkli camilerden gelişmiş bir mimari formdur.
**Bursa Ulu Camii: Yıldırım Bayezid tarafınadn 1400’de tamamlanmıştır.20 kubbesiyle bu tipin anıtsal bir örneğidir.Ana eksen üzerindeki 4 kubbe ötekilerden daha yüksek tutularak eksen iyice belirtilmiştir.İri payeler genel görüşü engelleyerek meknaı böldüğünden mekan birliğinden söz edilemez.Kitabeli ahşap minber ise camiinin tarihlendirilmesi konusunda bir dayanaktır.
**Edirne Eski Camii: Kubbe sayısı 9’dur.Orta eksendeki kubbeler bu camiide belirtilmiştir.Bu özellik,kubbeye geçiş elemanlarının her birimde farklı olmasıyla sağlanmıştır.Süslemesi çok yalındır.
**Edirne Sarayı:1451’de yaptırıldı.En önemli bölümlerinden biri olan Cihannüma Kasrı,yedi katlı ve en üst katında sekiz köşeli bir odaya sahiptir.Odanın ortasında bir havuz bulunur.16.yy. ın ikinci yarısında saraya namazgah eklenmiştir.

İstanbul’un fethiyle Osmanlı sanatına yeni bir canlılık gelmiştir.Rumelihisarı adeta fethi simgeleyen bir yapıdır.Fatih Sultan Mehmet tarafından İstanbul’un fethine son hazırlık olarak yaptırılan yapı,Anadoluhisarı ile birlikte boğazı koruyan en önemli askeri tesis olmuştur.
**Rumelihisarı:4 ay 16 günde tamamlanmıştır.3 büyük kulesi dünyanın en büyük kale burçlarına sahiptir.Anadoluhisarı’nın tam karşısındadır. Zemin katlarıyla birlikte Saruca Papa ve Halil Paşa kuleleri dokuzar kat,Zagnos Paşa kulesi sekiz kattır.Saruca Paşa kulesinin çapı 23,30 m.,duvar kalınlığı 7 m.,yüksekliği ise 28 m. dir.Zagnos Paşa kulesinin çapı 26,70 m.,duvar kalınlığı 5,70 m.,yüksekliği 21 m.dir. Halil Paşa kuleisnin çapı 23,30 m.,duvar kalınlığı 6,50 m. ve yüksekliği 22 m. dir. Hisar,yukarıdan bütünüyle seyredildiği zaman eski yazı ile “Mehmed” ismi okunur.
**Anadoluhisarı:Bir iç kale,bir de hisarpeçe denilen dış surdan oluşur.İç kale kare planlı,25 m. yüksekliğinde dört katlı bir kuleyle,onu düzgün olmayan bir beşgen biçiminde çevreleyen 1,5 m.kalınlığında ve 20 m. yüksekliğinde bir surdan oluşur. Bu sur üzerinde dördü yarım daire,ikisi de dikdörtgen planlı altı burç vardır. Hisara biri kuzeybatı,diğeri doğu yönlü olmak üzere iki kapıdan girilir.
**Fatih Külliyesi: İstanbul’un Fethi’nden sonra Osmanlı’nın yaptırdığı ilk önemli dini yapıdır.Külliyenin merkezini oluşturan cami 1470-1471 yılında tamamlanmıştır
Bu günkü cami gerek plan,gerekse üslup açısından 18.yy. özelliklşerine sahiptir. İlk caminin merkezi büyük bir kubbeyi destekleyen bir yarım kubbe olduğu,yazılı ve resimli kaynaklardan anlaşılır.Yapı bugün ise dört yarım kubbelidir.Yine de ilk Fatih Camii’nden ve süslemesinden bazı bölümler günümüze gelmiştir.Örnek verilmek gerekirse ilk akla gelenler dış avlu duvarının renkli taş kakmalı pencere alınlıklarıdır.İç avludaki çini pencere alınlığı da Fatih döneminden günümüze gelmiştir.
**Mahmud Paşa Türbesi: Sekizgen planlı ve kubbeli türbenin dış cephesi,taş içinde kakma lacivert ve firuze renkli çinilerden geometrik bir süslemeye sahiptir.Ancak Osmanlılar bu tekniği ileriki yıllarda kullanmamışlardır.
**Murad Paşa Camii:1471 yılında İstanbul’da yapılmıştır.Duvarlarındaki taş ve tuğla dizileriile erken dönem Bursa Camilerini andırmaktadır.
**Davud Paşa Camii:Mimarisinin yanı sıra erken dönemden günümüze az sayıda gelebilmiş olan renkli duvar nakışlaına sahip olması bakımından önemlidir.
**Topkapı Sarayı:İstanbul’un Osmanlı Devleti’nin başkenti oluşunu simgeleyen yapılardan biridir.İstanbul’un fethinden sonra Beyazıt’ta,bugünkü üniversite alanı içinde yapılan ilk Osmanlı sarayından günümüze hiçbir şey gelmemiştir.Oysa Topkapı sarayı Osmanlı snatının hemen bütün dönemlerini içeren bir yapı topluluğudur.
**Hacı Bayram Celi Türbesi:1429’dan sonra yapılmıştır.Kare planda yarıya kadart spoli blok taştan yapılmış beden duvarı iki kademe halinde yükseltilmiştir.Mekanı yarım kürevi bir kubbe örter.Giriş kapısının yay kemeri büyük sivri kemerli bir niş içine alınmıştır.Tüm kubbe,kapı ve pencereler kalem işleriyle bezelidir.
**Çinili Köşk:Fatih sultan Mehmet’in 1472 yılında yaptırdığı Topkapı Sarayı’nın ilk bölümlerinden biridir.Mimar atik Sinan tarafından yapılan köşk iki katlıdır.Dört eyvanlı planı ile Türk mimarisinin tipik bir yapısıdır. Gerek dış cephesinde gerekse iç süslemesinde zengin çini örnekleri vardır.Bu yapıda Selçuklu döneminden beri uygulanan mozaik çini tekniğinin son örnekleri bulunmaktadır. Giriş eyvanının tamamı çini ve sırlı tuğlalarla süslüdür.Yapıdaki geometrik süslemenin yanı sıra yazı da dekoratif amaçla kullanılmıştır.Çinili Köşk, Osmanlı snatında çinini dış süsleme olarak kullanıldığı önemli bir örnektir.1875 yılında müze haline getirilmiştir.
**Karacabey Türbesi:1444 yılında Mimar Ahmet Ağa tarafından yaptırılmış,1796 yılında III.Selim tarafından onartılmıştır.Beden duvarların ın herbir cephesinde bulunan silmeli mermer sövelidikdörtgen pencereler,büyük sivri kemerli nişler içine alınmış ve üzerine içleri dolgulu sivri kemer alınlıklar yapılmıştır.
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 13-01-09, 20:59   #2

Varsayılan C: Osmanlı Sanatı-Sanat Tarihi


eyvallah kardeş
  Alıntı Yaparak Cevapla
Cevapla

Bu konunun kısa yolunu aşağıdaki sitelere ekleyebilirsiniz

Konu Araçları

Gönderme Kuralları
Yeni konu açamazsınız
Cevap yazamazsınız
Dosya gönderemezsiniz
Mesajlarınızı düzenleyemezsiniz

BB code is Açık
Smiley Açık
[IMG] kodu Açık
HTML kodu Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı



5651 sayılı yasaya göre forumumuzdaki mesajlardan doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir. Şikayet Mailimiz. İçerik, Yer Sağlayıcı Bilgilerimiz. Reklam Mailimiz. Gizlilik Politikası


Reklamı Kapat

Reklamı Kapat