Ağustos ayı dış ticaret rakamları kötü ama dış ticaret açığında büyüme trendinde ise değişme işaretleri var...
Ağustos ayı dış ticaret rakamları tahminlerin hafif altında ama yinede yüksek bir ithalat rakamı , 10.2 milyar dolar ve ihracat rakamı 5.3 milyar dolar ile beklentilere çok yakın. Dolayısıyla, dış ticaret açığıda beklentiye yakın olarak 4.9 milyar dolar olarak aylık rekorunu kırdı.
Ağustos ayı itibarıyla 12 aylık rakamlar ise ihracat için 70, ithalat için 110 ve açık için 40 milyar dolara yakın oluştu. Bu rakamlar 2005 sonu itibarıyla resmi olarak tahmin edilen rakamlar. Bunun manası önümüzdeki aylarda ithalat mevsimsel düzeyinin üstünde artarsa yıl sonu açığı tahminlerin üstüne çıkacak. Tabiiki eğer ihracat tahminlerin üstünde artarsada tam tersi olacak.
Son açıklanan TIM rakamlarına göre 1-24 Eylül tarihleri arasında 5,4 milyar dolar ihracat yapılmış. Buradan yola çıkarak Eylül DİE ihracat rakamını 6,1 milyar olarak tahmin ediyoruz. Bu da aylık %14'lük artışa tekabül ederken mevsimsellikten arındırılmış aylık artışı da %12.6 düzeyine çıkarmaktadır. Temmuz ve Ağustos'ta mevsimsellikten arındırılmış değişimler toplam %14.4 civarında bir gerilemeye işaret ediyordu (9 + 5.4 puan olarak). Eylül ayında %12.6 artış ile Temmuz-Ağustos’da kaybedilen hız önemli ölçüde telafi edilmiş oluyor.
12 aylık toplamların yıllık değişimler ortalaması ihracat için %37 olurken, ithalat için %42 oldu. Diğer bir deyişle ithalat ihracat’dan ortalamada %5 daha hızlı arttı, son bir yılda. Fakat şunu belirtmek gerekirki aradaki ithalat lehine fark son bir yıl içinde sürekli olarak azaldı ve Ağustos ayı itibarıyla sıfırlandı. Eğer Eylül ayında ithalat 10 milyar doların altında kalırsa yıllık artış trendi ihracat lehin pozitif olarak değişecektir. Diğer bir deyişle açıktaki artışın durması beklenecektir. Fakat bu duruş kazık fren şeklinde olmayacaktır.
Bizim yaptığımız trend hesaplarına göre açıktaki artış trendine tersine çevrilsede ithalat yıl sonunda tahminlerden 5 milyar dolar daha fazla (yıllık 115 milyar dolar), ihracatdaki artışda tahminlerden 2 milyar dolar daha fazla (72 milyar dolar) olacaktır. Yıl sonunda dış ticaret açığı 40 milyar dolar değil 43 milyar dolar olacaktır (Burada petrol fiyatlarının artmayacağını ve 1 yıllık ilave petrol faturasınında sayın Babacan’ın tahmin ettiği gibi 2004’e göre 7 milyar dolar fazla olacağı şeklinde bir tahmin kullanılmıştır).
Dış ticaret tahminlerine dayanarak, 2005 yıl sonu cari açığı 23 milyar dolar civarlarına tırmanacaktıır (milli gelirin %6.5 ile %7 arasında bir yer). Fakat trend, rakamlar üzerinde etkisini 2006 ortalarında gösterdiğinde cari açık yavaş yavaş 21 milyara oğru gerileyecektir. Eğer 2006’da dolar cinsinde milli gelir artmaya başlarsa cari açığında milli gelire olan oranıda % 5.5 ila %6 aralığına gerileyecektir.
Mevcut veriler ışığında Dış ticaret açığının 40 milyar dolar altına inmesi mümkün görünmektedir. Bunun aksi ancak ciddi bir kur yükselişi ve veya milii gelirin büyüme oranının %3 civarına gerilemesi ile mümkün görünmektedir.
Ara Malları ithalatı 1 yıllık toplam rakamı geçen yıl içinde 18 milyar dolar artmıştır. Petrol faturası ise 5.5 milyar dolar artmıştır.Yani petrol hariç ara malı 12.5 milyar dolar artmıştır. Tüketim mali ithalatı 1.5 milyar dolar, sermaye malı ithalatı ise 3 milyar dolar artmıştır. Petrol dışı ara malı ithalatındaki artış her türlü hesaba göre yüksektir. Ama son aylarda burada da yavaşlama görülmektedir.
Ağustos ayı itibarıyla bir özet yapmak gerekirse ekonomik büyümenin yavaşlamaya başladığını ve bunu ithalatı yavaşlattığı tesbiti yanlış olmaz. Ama petrol fiyatlarının artması ile ithalat, ekonomik büyüme yavaşlasada artmaya devam edecektir. (tabii artan petrol fiyatları ekonomik büyümeyide yavaşlatarak br süre sonra petrol dışı ithalatın dahada fazla düşmesine sebep olacaktır). İhracatın büyümenin motoru olduğu düşünülürse ihracatın yavaşlaması ithalatın da yavaşlamasını getirecektir. Dolayısıyla, dış ticaretin açığının azalmasının etkili bir boyuta gelmesi ya petrol fiyatarın düşmesine yada kur artışına bağlı olacaktır.
Ata yatırım baş ekonomistinin yazısıdır.Bu adam hep kötümserdir belirteytim

arkadaşlar 2005 yılı cari açık hakkında bilgisi olan varmı yani 2005 yılı cari açık nekadar bu oran türkiye için tehlikelimi bide Merkez bankası rezerv oranı gerekli

İki benzer konu birleştirildi.

Cari açık değildir önemli olan onun ödenebilirliğdir.
cari açığın bence miktarından ziyade vade yapısı daha önemli.Bir Yunanistanın oranı bizden fazla hemde çok fazla ama vadeside bizden çok uzun.Yani kısa vadeli sorun olsa bile vade uzun olduğu için sıkıntı yaratmıyor.
rezerv oranları için [Linkleri sadece kayıtlı üyelerimiz görebilir.ForumTR üyesi olmak için tıklayınız]

Cari açık arkadaşın da dediği gibi ödenebilirliği varsa tehlike oluşturmaz. Eğer merkez bankasında yeterli rezerv varsa sorun olmaz. Bildiğniz gibi belli bir büyüme hızını yakalamak istiyorsak cari açığa göz yummak gerekir.ikisini beraber düzeltemezsiniz.