FORFAITING: Vadeli mal ve hizmet ihracatından doğan ve belirli bir ödeme planına bağlı olarak tahsil edilecek olan alacakların daha önce bu hakkı elinde bulunduranlara rücu edilmeksizin (kayıtsız şartsız ve vazgeçilmez olarak), bir banka veya bu alanda uzmanlaşmış bir finans kuruluşu (forfaiter) tarafından satın alınarak iskonto edilmesidir. Uygulamada forfaiting işlemi yatırım mallarını kapsamaktadır. 1950 li yıllarda ABD ve Avrupalı ülkelerin SSCB ile dış ticaretlerinde doğdu. Uzak Doğu ve Latin Amerika ülkelerinde yaygınlaştı. Latincede alacak hakkının kayıtsız ve şartsız olarak teslim edilmesi anlamındadır.

FORMASYON Teknik analizde kullanılan bu terim, fiyat grafiğinin belirli bir dönem içinde çizdiği şeklin bilinen bir geometrik şekile benzemesini ifade eder. Fiyat formasyonları bir tahmin değeri taşır.

FORWARD İŞLEMLERİ Döviz piyasalarında gerçekleştirilen vadeli işlemlerdir. Para birimlerini gelecekteki bir tarihte değiştirilmek üzere yapılan kontrata dayanır.

FUTURES İŞLEMLERİ Döviz, hazine bonosu, tahvil gibi değerlerin belli bir tarihte ve belli bir fiyattan alma veya satma sözleşmesidir.

GARANTİ MEKTUBU Bankaların belirli bir işin yapılması , bir malın teslimi veya bir borcun ödenmesini taahüt ederek, taahütlerine sadık kalacaklarını ve borçlarını belirten vadede ödeyeceklerini gösteren belgedir.

GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA (GSMH) Bir ulusal ekonomide belirli bir dönem içinde (genellikle bir takvim yılında), üretilen mal ve hizmet değerlerinin toplamıdır.

GECELIK REPO Gecelik repo işlemlerinde vade bir gündür. Aksi kararlaştırılmadıkça valör aynı gündür ve nihai takas ertesi gün gerçekleştirilir.

GELİR TABLOSU Şirketlerin mali tablolarından birisidir. Gelir tablosu şirketin dönem içindeki satışları, satışların maliyetlerini, faaliyet giderleri, faaliyet dışı gelir-gider, vergi karşılıkları ve kar/zararı gösterir.

GERİ DÖNÜŞ FORMASYONLARI Fiyat grafiklerinde trendin geri dönmekte olduğunu gösteren fiyat formasyonlarıdır. En iyi tanımlı geri dönüş formasyonları kafa, omuz, çift ve üç tepe ve diplerdir.

GÖZALTI PAZARI İMKB’de işlem gören şirketlerin hisse senetleri işlemleri ile ilgili olarak olağandışı durumların ortaya çıkması nedeniyle ya da bu şirketlerin kamuya aktarılacak bilgilerin zamanında, doğru olarak aktarılmadığı durumlarda, ilgili şirketlerin sürekli denetim, gözetim ve sürekli kontrol altında tutulabilmesi için açılmıştır. Yukarıda adı geçen işlemler nedeniyle gözaltı pazarına alınmasına karar verilen şirketlerin hissleri bu pazarda işlem görmeye başlar.

GÜÇ GÖSTERGESİ Belirli bir dönemdeki fiyat değişiminin başka bir döneme göre fiyat değişimini karşılaştırarak ortaya çıkan farkı analiz eden bir göstergedir.

HALKA AÇIK ŞİRKET Hisse senetleri halka arz edilmiş olan veya halka arz edilmiş sayılan anonim ortaklıklardır.

HALKA AÇIKLIK ORANI Halka açık hisselerin nominal değerleri toplamının, tüm hisselerin toplam nominal değerlerine oranıdır.

HALKA AÇILMA Bir anonim ortaklığın ya da şirketin hisselerini halka arz etmesidir

HALKA ARZ SPK Kanunları uyarınca sermaye piyasası araçlarının satın alınması için her türlü yoldan halka çağrıda bulunulmasına, halkın bir anonim ortaklığa katılmaya ve kurucu olmaya davet edilmesine ayrıca hisse senetlerinin borsada işlem görmesi, anonim ortaklıkların sermaye artırımları dolayısıyla hisse senetlerini satışına bu isim verilir.

HAREKETLİ ORTALAMA Teknik analizde kullanılan bir analiz göstergesidir. Hareketli ortalamalar trend yapan ortalamalarda iyi işleyen bir takip edeci göstergedir. Hareketli ortalamalar fiyat hareketlerini düzler fakat geri kalırlar. Örneğin bir hissenin 10 günlük basit hareketli ortalaması son on günün kapanış fiyatını toplar ve ona böler. Bu süreç her gün tekrarlanır. Al ve sat sinyalleri üretmek için, çeşitli uzunlukta birçok hareketli ortalama çizilebilir.
HAZİNE Kamusal gelirlerin toplanması ve kamusal giderlerin yapılmasına ilişkin faaliyetlerle görevli kurum.

HAZİNE BONOSU Hazinenin kısa vadede ihtiyacı olan finansman açığını kapatmak amacıyla çıkarttığı ve vadesi bir yıldan az olan borçlanma senetleridir. Bankalara satıldığı gibi halka da satış yapılabilir. Hazine bonosu ve bir yıllıkm devlet tahvili bileşik getirisi şu formülle hesaplanır: (Vadeye Kalan Gün Sayısı/365) / (1+Yıllık Bileşik Getiri Oranı) Hazine bonosu ve bir yıllık devlet tahvilleri basit getirisi ise şu formülle hesaplanır: Nominal Değer / 1+((Vadeye Kalan/365)xFaiz Oranı)

HEDGING Döviz ve para piyasalarında gelecekteki kur riski ve fiyat hareketlerinden korunmak için yapılan vadeli işlemlerdir.

HİPER ENFLASYON Fiyatlar genel seviyesinin paradan kaçışa sebep olacak kadar hızlı yükselmesi ve sürekli olması durumuna hiper enflasyon denir.

HİSSE BAŞINA GETİRİ Bir hissedarın sahip olduğu hisse dolayısıyla dönem sonunda elde ettiği getiridir.

HİSSE SENEDİ Anonim ortaklılar tarafından çıkarılan ve anonim ortaklığın sermayesine belirli bir katılma payını temsil eden kıymetli evraktır.

HİSSE SENEDİ BORSA FİYATI Hisse senedinin borsadaki arz ve talep koşullarına göre oluşan fiyatıdır.

HİSSE SENEDİ FONU Portföyünün en az %51’ini devamlı olarak hisse senetlerine yatırılmış fonlardır.

HİSSE SENEDİ İHRAÇ FİYATI Şirket tarafından çıkarılışı aşamasında satışa sunulduğu fiyattır.

HİSSE SENEDİ İLE DEĞİŞTİRİLEBİLİR TAHVİL Önceden belirlenen bir zamanda tahvilin hisse senedi ile değiştirilmesini öngören tahvil türüdür.Böyle bir tahvil ihracının temelinde yeni kurulan bir anonim şirketin kolay borçlanabilmesini sağlamak yatar.

HİSSE SENEDİ PİYASA FİYATI Bir pay senedinin sermaye piyasasında alınıp satıldığı fiyat, o pay senedinin piyasa fiyatıdır.

HİSSE SENETLERİ ENDEKSİ Hisse senedi piyasasının genel bir göstergesi olan endeks, kapsamındaki hisse senetlerindeki fiyat değişmelerinin ortaya konmasıdır. Hisse senetleri genel seviyesinin ne yönde değiştiğini ifade eder.

HİSSEDAR Bir anonim şirketin hisse senedine sahip olan şahıstır.

HİZMETLER ENDEKSİ Ulusal Pazar’da işlem gören ve sadece hizmetler sektöründe yer alan şirketlerin hisse senetlerinin fiyatlarındaki değişmeler dikkate alınarak hesaplanan hisse senetleri piyasası endeksidir.

HOLDİNG Bir ya da birden çok şirketin yarıdan fazla hissesine sahip ve bunları tek merkezden yöneten şirketlerdir.

IFLAS Bir şirketin borçlarını ödeyemez durumda düştüğü için faaliyetleirnin durdurulmasına denir.

IMF (Uluslararası Para Fonu ) Uluslararası para sistemi ile ilgili doğan gelişme ve sorunlar konusunda üyeler arasında dayanışma sağlayan, çok yanlı bir uluslararası ödeme sistemini geliştiren, üye ülkelerin kısa dönemli kredi gereksinimlerini sağlayan ve üye ülkelerin dış ödemeler bilançosunda ortaya çıkan dengesizliklerin giderilmesine yardımcı olan bir kurumdur.

INSIDER TRADING Sermaye piyasası araçlarının değerini etkileyebilecek, henüz kamuya açıklanmamış bilgileri kendisine veya üçüncü kişilere menfaat sağlamak amacıyla kullanarak sermaye piyasasında işlem yapanlar arasında fırsat eşitliğini bozacak şekilde haksız yarar sağlamak veya bir zararı bertaraf etmektir.

İHRAÇ Tahvil, hisse senedi gibi sermaye piyasası araçlarının satışa çıkarılmasıdır.

İKİLİ DİP FORMASYONU Hissenin belirli bir zaman aralığında aynı dip seviyeyi ikinci kez oluşturduktan sonra fiyatın bir önceki tepenin üzerine ulaşması durumudur. Bu formasyon yeni bir çıkışın başladığı formasyondur. Formasyon hedefi, iki dip arasında yapılan tepe fiyattan dip seviyedeki fiyatın çıkartılmasıyla ve bu farkın tepe fiyata eklenmesiyle oluşan değerdir.

İKİLİ TEPE FORMASYONU Hissenin belirli bir zaman aralığında aynı tepeyi ikinci kez oluşturduktan sonra fiyatın bir önceki dip seviyeye kadar düşmesi halidir. Fiyatların yeni düşüşler öncesinde oluşturduğu formasyondur. Formasyon hedefi, tepedeki fiyattan iki tepe arasında oluşan dipteki fiyatın çıkarılması ve bu farkın tekrar dip fiyattan çıkarılmasıyla bulunur.

İKİNCİL PİYASA Menkul kıymetleri ihraçdan alan yatırımcıların bunları tekrar yatırıma yönlendirdiği piyasa

KAÇIŞ SEVİYESİ Önemli bir destek seviyesinin bir kaç kez test edilerek belirginleşmesinden sonra, bu seviyenin altına düşülmesi durumunda fiyatların bir alt seviyedeki destek seviyesine kadar düşebileceği kabul edilen seviyedir.
KAFA OMUZ FORMASYONU Hissenin oluşturduğu üç tepenin ortada kalanının (kafa) yanında kalan diğer iki tepeden (omuzlar) daha uzun olduğu geri dönüş formasyonudur. Ortalarındaki diplerin alt seviyelerinden çizilen trend çizgisi kırıldığında formasyon tamamlanmış olur.

KALDIRAÇ ORANI Bu oran aktiflerin ne kadar yabancı kaynaklarla (borçlarla) finanse edildiğini gösterir. (Borçlar Toplamı / Aktif Toplamı)

KAMBİYO Tüm yabancı ülke paraları ve bu paralarla ödeme yapabilen her tür hesap, belge, bono,poliçe, çek vb. parasal araçların tümüne kambiyo denir.

KANAL ÇİZGİSİ Temel trend çizgisine paralel çizilen düz çizgilerdir. Fiyatlar yükselen kanal çizgilerinde direnç, alçalan kanal çizgilerinde de destek bulurlar.
KANUNİ YEDEK AKÇE Bankalar tarafından bir emniyet fonu olarak ve olası zararlarını karşılamak amacıyla kardan ayrılan paya denir.

KAPALI UÇLU FON Belirli sayıda ortağı olan ve bu limite erişildikten sonra başka ortağın alınmadığı fon tipidir.

KAPANIŞ FİYATI Bir seansda borsa kaydına alınan en son işlemin fiyatıdır.

KAPİTALİZASYON Herhangi bir işletmenin birikmiş yedek akçe ve karının sermaye artırımında kullanılmasına denir.

KAR Toplam hasılattan toplam maliyetin düşmesi ile elde edilen değerdir.

KAR DAĞITIM ORANI İşletmenin net dönem karından ne kadarının adi hisselere temettü olarak dağıtıldığını gösterir. (Toplam Temettü / Net Dönem Karı)

KAR MARJLARI Brüt, faaliyet, ve net kar rakamlara bakılır -- ne kadar yüksekse o kadar iyi. Ayrıca, nakit çıkış gerektirmeyen kalemlere faaliyet karı ilave ederek Vergi, Finansman gideri, Amortisamn öncesi Kar (VFAÖK) marja da bakarak gerçekte şirket operasyonlarından ne kadar kar ettiğini gösterir

KARA PARA Yasal işlerden elde edilmemiş veya vergisi ödenmemiş paraya denir.

KARMA EKONOMİ Özel sektörün yanında kamu sektörününde üretici, düzenleyici ve denetleyici olarak ekonomide yer aldığı düzendir.

KARMA FON Hisse senetleri, borçlanma senetleri, altın ve diğer kıymetli madenlerin en az ikisinden oluşan ve her birinin değeri fon portföy değerinin %20’sinden az olmayan fonlardır.

KATILMA BELGESİ Yatırım fonlarına katılanların sahip oldukları payları ve hakları gösteren, paraya çevrilebilen, nama ve hamiline yazılı kıymetli evraktır.

KATILMA PAYI Bir şirkete ortak olan bir kişinin toplam sermaye içinde sahip olduğu paydır.

KAYITLI SERMAYE Sermaye Piyasası Kanununa göre anonim ortaklıkların esas sözleşmelerinde hüküm bulunmak kaydıyla hisse senedi çıkarabilecekleri azami miktarı gösteren, Ticaret Sicilinde tescil edilmiş sermayeleridir.

KAYITLI SERMAYE Sermaye Piyasası Kanununa göre anonim ortaklıkların esas sözleşmelerinde hüküm bulunmak kaydıyla hisse senedi çıkarabilecekleri azami miktarı gösteren, Ticaret Sicilinde tescil edilmiş sermayeleridir.

KISA DÖNEMLİ GÖSTERGE Fiyat değişimlerinde kısa bir zaman dilimini baz alarak hızlı komutlar oluşturan göstergedir.

KISA VADELİ BORÇLARIN TOPLAM BORÇLARA ORANI Ticari ve emek yoğun işletmelerdeyüksek sermaye yoğun ve sabit varlıkları yüksek işletmelerdeise düşük olması beklenen bu oran, toplam borç içinde kısa vadeli borcun payını dolayısıyla borçların risk yapısını göstermektedir. (Kısa Vadeli Borçlar / Borçlar Toplamı)

KIYMETLİ EVRAK Çek, bono, tahvil hisse senedi ve poliçe gibi kambiyo senetleridir.

KONSOLİDASYON Uluslararası borç işlemlerinde bankaların ya da direkt olarak borçlu olan ülkenin, vadesi gelen bir borcun daha uzun süreli bir vadeye uzatılması işlemidir.

KONVERTİBİLİTE Bir ülkenin yerel parasının serbest döviz piyasasında diğer yabancı paralara ve altına dönüşebilme özelliğidir.

KOPUŞ SEVİYESİ Önemli bir direnç seviyesinin bir kaç kez test edilerek belirginleşmesinden sonra, bu seviyenin aşılması halinde fiyatların bir üst seviyedeki direnç seviyesine kadar çıkabileceği kabul edilen seviyedir.

KOT DIŞI (KOTE EDİLMEMİŞ) PAZAR Borsaya kote edilmemiş menkul değerlerin alım ve satımına konu olan pazardır.

KOTASYON Menkul kıymetlerin listeye alınması işlemidir.

KREDİ Mali kurumlarca kişi ve kuruluşlara verilen borç paraya denir.

KREDİLİ MENKUL KIYMET İŞLEMLERİ Bir aracı kuruluş nezdinde müşteri adına kredi hesabı açılması koşuluyla müşteri ve aracı kuruluş arasında yapılacak sözleşme hükümleri çerçevesinde menkul kıymet alınmasıdır.

KUPON Tahvillerin faizi ile hisse senetlerinin temettüsünü almak üzere kesilerek verilen kısımlardır.

KURTAJ Borsa üyelerinin aracı olarak yaptıkları her borsa işlemi için müşterilerinden aldıkları komisyondur.

KURUCU HİSSE SENEDİ Anonim şirketlerin kuruluş hizmetleri karşılığında çıkarılan hisse senetleridir. Şirket yönetimine katılma hakkı vermez, sadece şirket karının bir kısmını alır.

KURUMSAL YATIRIMCI Yatırım amacıyla kurulmuş yüklü miktarda fonlara sahip şirketlerdir. Örnek olarak yatırım ortaklıkları, bankalar, sigorta şirketleri ve sosyal güvenlik kurumları gösterilebilir.

KÜSÜRAT EMİR 1 lotun içerdiği hisse senedi sayısından daha az miktarlar için verilmiş emirlerdir. (lot altı emirler) Küsürat emirler fiyatsız girilir. Küsürat emirler ilgili hisse senedinin lot piyasasında işlem gördüğü en son fiyattan gerçekleşir.

LEASING (Finansal Kiralama) Firmaların ticari ve sınai faaliyetlerini gerçekleştirebilmek için gereksinim duydukları duran varlıkları satın almak yerine belirli kira ödentisi karşılığında kullanım olanağı tanıyan ve banka kredilerine alternatif olarak doğan orta dönemli finansman yöntemidir. Bu yöntem, 1930 lu ıllarda Dünya Ekonomik Krizi ndeki finansman zorluğu ve 2. Dünya Savaşı sonrasında teknolojik gelişmelerin yenileşme ve modernleşme harcamalarına çözüm olarak geliştirildi. Türkiye de de 1985 ten başlayarak daha çok KOBİ ler tarafından kullanılmaktadır.

LİBOR Londra bankaları arasında günlük olarak belirlenen faiz oranıdır ve uluslararası işlemlerde referans alınır.

LİKİDİTE Para ve altın, hisse senedi gibi para niteliğindeki diğer değişim ve değer ölçüsü araçları için kullanılır.

LİKİDİTE ORANI Kısa vadede nakde dönüşebilecek dönen varlıkların, kısa vadeli borçları karşılama gücünü göstermektedir. (Dönen Varlıklar-Stoklar-Diğ. Döner Varlıklar / Kısa Vadeli Borçlar)

LİKİDİTE RİSKİ Sahip olunan kıymetin istenildiğinde paraya çevrilememesini, kıymetin cari piyasa değerinin altında elden çıkarılmasını ifade eder.

LİKİT FON Vadesine 90 günden az kalmış sermaye piyasası araçlarından oluşan fonlardır.

LİMİTLİ EMİR Emri veren alıcının, işlemin gerçekleşmesi için kabul ettiği en yüksek fiyatı, satıcının ise satmaya razı olduğu en düşük fiyatı belli ettiği emir tipidir.

LOKAVT Bir işyerinde üretim faaliyetlerinin tamamen durdurulmasına neden olacak biçimde işverenin kendi başına veya işveren kuruluşları ile ortak alınan bir karar ile işçilerin topluca işten uzaklaştırılmasıdır.

LOT Hisse senetleri piyasasında işlem birimidir. İ.M.K.B Hisse Senetleri Piyasası’nda, 1 lot; 1.000.-TL nominal değerli 1000 adet hisse senedini veya 1.000.000.-TL nominal değerli hisse senedini ifade eder.

MACD GÖSTERGESİ (The Moving Average Convergence / Divergence: hareketli ortalamaların Uyumluluğu ve Uyumsuzluğu). MACD’de üç hareketli ortalama vardır ve iki çizgi kullanılır. İlk çizgi MACD çizgisidir ve 26 günlük hareketli ortalamadan 12 günlük hareketli ortalama çıkarılmasıyla oluşur. MACD çizgisini düzleyecek ikinci çizgi (sinyal çizgisi) için 9 günlük hareketli ortalama kullanılır. MACD çizgisi sinyal çizgisini yukarı kestiğinde al, aşağı kestiğinde sat sinyali verir.

MAKSİMUM LOT Hisse senedi bazında belirlenen ve alım satım sistemine limit fiyatlı emir olarak bir kerede girilebilecek en yüksek miktardır.

MALİ ENDEKS Mali sektörde yer alan şirketlerin hisse senetlerinin fiyatlarındaki değişmeler dikkate alınarak hesaplanan hisse senetleri piyasası endeksidir.

MALİ PİYASA Fon arz ve talebinde fon akımlarını düzenleyen kurumlar ve bunları düzenleyen kurallardan oluşan piyasadır.

MALİ SEKTÖR Ekonomide iktisadi faaliyetlerin finansmanında rol oynayan kurumlardan oluşan sektördür.

MANÜPLASYON Piyasada canlılık yaratmak amacıyla oluşturulan suni fiyat hareketleridir.

MARKET-MAKER Piyasa düzenleyicisi demektir. Hisse senetlerinde alım ya da satım yapılarak aşırı fiyat hareketlerinin önlenmesidir.

MENKUL KIYMET Ortaklık veya alacaklılık sağlayan, belli bir meblağı temsil eden, gelir getiren, yatırım aracı olarak kullanılan ve şartları Sermaye Piyasası Kanununca belirlenmiş kıymetli evraklardır.

MENKUL KIYMET İHRACI Sermaye piyasası araçlarının ihraççılar tarafından çıkarılıp satılmasıdır.

MENKUL KIYMET İRADI Menkul ve gayri menkullerden elde edilen faiz, kira, rant gibi hasılatı ifade etmektedir.

MENKUL KIYMETLER BORSASI Menkul kıymetlerin alım ve satım işleminin yapıldığı yer.

MERKEZ BANKASI Banknot ihraç eden, para ve maliye politikalarının uygulayıcısı olan, devletin veznedarlık görevini üstlenmiş, devlete iktisadi ve mali danışmanlık yapan kurumdur.

MEVDUAT Belirli dönem için geri ödemek koşuluyla belirli bir bedel karşılığında mevduat sahibi kişilerce bankalara yatırılan paradır.

MOMENTUM Momentum kısaca belli bir süre içindeki fiyat farklarıyla düşüş ya da yükselişteki hızı ölçer. Aşırı alım-satım osilatörü oluşturmak için bu teknik kullanılır. Ölçülen dönemin ilk fiyatından son günün kapanış fiyatı çıkarılır ve ortaya çıkan pozitif veya negatif değer bir sıfır çizgisinin altına veya üstüne çizilir. Oran yöntemiyle son fiyat ilk fiyata bölünür. Bu durumda fiyatlar bir orta çizgi görevi yapan 100’ün altında ve üstünde dalgalanır. Orta çizginin yukarı kesilmesi al, aşağı kesilmesi sat sinyali verir.

MORATORYUM Bir şirketin ya da devletin ödeyemediği borçlarını ertelemesi işlemidir.

MÜŞTERİ BAZINDA SAKLAMA Satın alınan menkul kıymetin aracı kurum ve banka emanetinde bırakılması durumunda yatırımcıya verilen bir kod numarası altında Takasbank kasalarında saklanması işlemidir.

MÜŞTERİ EMRİ Borsa üyelerine müşterileri tarafından verilen alım satım emirleridir.

NAKİT AKIM TABLOSU İşletmenin nakit giriş ve çıkışlarını gösteren tablodur. Düzenlendiği dönem itibarıyle nakit açığı veya fazlasını gösterir ve finansal planlamada kullanılır.

NAKİT AKIŞ ORANI İşletmenin nakit rezervlerinin yabancı kaynakları karşılama gücünü göstermektedir. Net Dönem Karı+Amortismanlar-Nakit Çıkışı Gerektirmeyen Giderler(Toplam) / Kısa Vadeli Borçlar-Uzun Vadeli Borçlar

NAMA YAZILI SENET Hisse senedinin üzerinde sahip olanın ad ve soyadının yazılı olduğu senetlerdir.Bu hisselerin satılması durumunda şirketlerin pay kütüğü defterine kaydı gerekmektedir ve hisse üzerine yeni sahip olanın adı ve soyadı yazılır.

NET KAR MARJI ORANI İşletmenin satışlarının vergi sonrası kara göre karlılığını ölçmektedir. Net Dönem Karı / Net Satışlar

NOMİNAL DEĞER Hisse senedi için pay senedinin üzerinde yazılı olan değerdir.

NOMİNAL FAİZ ORANI Piyasada uygulanan cari faiz oranlarıdır. Fiyat hareketlerinden arındırılmadığından reel faiz düzeyini göstermez.

NOMİNAL FİYAT Hisse senedi için pay senedinin üzerinde yazılı olan fiyattır. Tahvillerde ise, vade sonunda ödenecek değerdir.

OFFSHORE Herhangi bir ülkede faaliyet gösteren fakat asıl merkezi o ülkenin dışında bulunan denizaşırı bir kurumun faaliyetlerini tanımlamaktadır.kurum faaliyette bulunduğu ülkede kendi ülkesinin yasal düzenlemelerine bağlı olmadığı gibi içinde faaliyette bulunduğu yabancı ülkenin de düzenlemelerine bağlı değildir.

OPEC 1960 yılında Bağdat ta İran, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Venezuela tarafından kurulmuştur. Petrol ithalatçısı ülkeler üzerinde siyasi ve ekonomik baskı kurarak iktisadi ve politik bir üstünlük sağlamaya yönelik bir örgüttür.

OPOZE HISSE SENEDİ Üzerinde devir ve satış yasağı olan hisselerdir.
OPSİYON Bir malın belli bir süre içinde belli fiyattan satılması için alıcıya tanınan süre.Bir satıcının satmak üzere aldığı malın parasını belli bir süre sonra ödeme hakkıdır.

OPSİYON SÖZLEŞMESİ Alan tarafa üzerine opsiyon yazılan mal veya kıymetin gelecekte belirli bir tarihte belirlenen miktarda alma veya satma hakkını sağlayan sözleşmedir.

ORDİNO Borsa yatırımcılarının işlem yaptıkları aracı kurumlarında verdikleri alım-satım emirleridir.

OSİLATÖR Piyasanın aşırı alım ya da aşırı satış bölgesinde olup olmadığını belirleyen göstergelerdir. Fiyat grafiğinin altına çizilir. Osilatör yukarı uca eriştiğinde aşırı alım bölgesinde, aşağı uca eriştiğinde aşırı satım bölgesindedir.

ÖDEMELER DENGESİ Bir ülkenin yıl içinde dış ülkelere yaptığı ödemeler ile dış ülkelerden sağladığı gelirleri gösteren bilançodur.

ÖDENMİŞ SERMAYE Esas sermaye sistemine tabi ortaklıklarda, ortaklarca taahhüt edilen sermayenin nakden ödenmiş kısmıdır.

ÖZEL EMİR Büyük miktarlardaki alım-satım emirleridir. Özel emirlerin gerçekleşmesi Borsa yönetimi tarafından belirlenir.

ÖZSERMAYE KARLILIĞI ORANI İşletmelerin özsermaye karlılığını göstermektedir. Net Dönem Karı / Özsermaye

PARA PİYASASI Kısa vadeli fon arz ve talebinin karşılaştığı piyasadır. Bu piyasa kısa vadeli fonlardan oluşur . Mevduat ve ticari senetler para piyasası araçlarındandır.

PARA POLİTİKASI Para politikası, para miktarındaki değişimlerin iktisadi faaliyetleri etkilemesi ve genel ekonomi politikası amaçlarına ulaşılabilmesi için para politikası araçlarının nasıl kullanılması gerektiği ile ilgilidir. Merkez Bankası, açık piyasa işlemleri, faiz ve reeskont işlemleri, selektif kredi uygulamaları, karşılık oranları ve emisyo ile para politikalarının uygulayıcısıdır.

PASİFLER Bilançoda gösterilen borç ve yükümlülükler toplamıdır. Aktiflerin hangi kaynaklarla temin edildiğini gösterir.Üç ana kalemden oluşur; Kısa Vadeli Borçlar, Uzun Vadeli Borçlar ve Özsermaye. Borçlar, genelde finansal ve ticari olarak ikiye ayrılır. Özsermaye altında şirketin sermayesi, yedekler, yeniden değerleme artış fonu ve net kar gösterilir.

PAY BAŞINA KAR İşletmenin hisse başına düşen net dönem karını göstermektedir. Dönem Sonu Net Kar / Ödenmiş Sermaye/1000

PAY BAŞINA TEMETTÜ Bir dönemde ortaklara dağıtılmasına karar verilen toplam kar payının o döneme ait hisse senedi sayısına bölünmesi ile bulunur.
PİYASA DEĞERİ/DEFTER DEĞERİ Bu oran hisse senedinin fiyatının hisse başına özsermaye değerinin kaç katı olduğunu gösterir. (Hisse Senedinin Dönem Sonu Fiyatı / Hisse Başına Ösermaye

PİYASA FİYATI Bir menkul kıymetin piyasadaki arz ve talebe göre oluşan fiyatıdır.

PİYASA KAPİTALİZASYONU Borsada işlem gören hisse senetlerinin çıkarılmış nominal sermayelerinin kapanış fiyatları itibarıyle piyasa değerleri toplamıdır.

PİYASA RİSKİ Yatırımcıların beklentilerindeki değişmelerden dolayı menkul kıymetlerin fiyatlarında değişmelerin ortaya çıkması ile zara oluşmasıdır.

PLASMAN Yapılmış olan bir yatırımın el değiştirmesidir. Ekonomi için ek bir yatırım değil sadece yatırımcının değişmesidir.

PORTFÖY Bir yatırımcının sahip olduğu menkul kıymetlerin tümüne verilen addır.
PORTFÖY YÖNETİCİLİĞİ Sermaye piyasası araçlarından oluşan portföylerin ne zaman ne kadar alınıp satılacağını belirlemeye yönelik çalışmalar ve yapılan işlemlerdir.

POZISYON KAPATMA Menkul kıymet hesabını kapatarak sıfırlamaktır. Açık bir pozisyonu açık menkulü alarak sıfırlamaktır.

REEL FAİZ Fiyat değişimlerinden arındırılmış faizdir.

REPO Geri alım taahhüdü ile menkul kıymet ihracıdır. Repo yapan parayı kullanan taraftır.

RESMİ MÜZAYEDE PAZARI Mahkemelerin, icra dairelerinin ve diğer resmi dairelerin borsada yapılmasını gerekli gördükleri hisse senedi işlemlerinin gerçekleştirildiği pazardır.

REZERV PARA Uluslararası mali kuruluşlar ile hükümetlerin ellerinde bulundurdukları altın ve dövize verilen addır.

RSI GÖSTERGESİ (Relative Strength Index : Relatif Güç İndeksi). RSI osilatörünün ana değeri, aşırı alım ve aşırı satım bölgelerinin belirlenebilmesi için üst ve alt sınırları sağlar. RSI osilatörünün değeri 0 ile 100 arasında dalgalanır. 70’in üzeri aşırı alım, 30’un altı ise aşırı satış bölgesidir.

RÜÇHAN HAKKI Rüçhan hakkı, ortaklıkların bedelli sermaye artırımlarına mevcut ortakların öncelikle katılma hakkıdır. Hisse senedi kuponlarının temsil ettiği hak, ortaklığa karşı, sadece o hisse senedinin belge numarasını taşıyan “Yeni Pay Alma Kuponları”nın teslimi karşılığında ve hisse senedi ibrazına gerek kalmaksızın kullanılır. Borsada hisse senetleri işlem gören şirketlerin, sermayelerini nakdi olarak arttırma kararı almaları halinde hissedarlar, hisse senetleri üzerinde bulunan "yeni pay alma kuponu"nu kullanarak ve “sermaye artış bedeli"ni ihraççı şirkete ödeyerek sermaye artışına iştirak etmekte ve sahip oldukları hisse senedi miktarını artırmaktadırlar. Ancak, bazı hissedarların sermaye artışına katılmayıp zarara uğramaları veya istemeyerek sermaye artışına katılmaları söz konusu olmaktadır. Bu ikileme bir çözüm olarak, yeni pay alma kuponlarının hisse senedinden bağımsız olarak, rüçhan hakkı kullanım süresi içinde alınıp satılabileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır. Rüçhan Hakkı Kullanım süresi 15 günden az 60 günden fazla olamaz.

SEANS Bir menkul kıymet pazarında işlemlerin gerçekleştirilebileceği zaman aralığı.

SEANS SAATLERİ Birinci Seans: 9:30 - 12:00, İkinci Seans: 14:00 – 16:30

SERBEST DALGALANMA (Free Float) Serbest dalgalanan kur sisteminde ülke parasının değeri piyasa tarafından elirlenmektedir. Döviz piyasasına yapılan müdahaleler, kurların istenilen düzeyde oluşmasını sağlamak yerine, bu piyasadaki gereksiz dalgalanmaları önlemek ve değişimleri daha ılımlı hale getirmek için apılmaktadır. Bu sistemde para politikası, daha etkin hale gelmekte ve ülkenin tutması gereken uluslararası rezerv miktarı azalmaktadır. Serbest dalgalanan döviz kuru sisteminden kaynaklanan olumsuzluk ise, dış ekonomik ilişkilerde belirsizlikleri ve riskleri artırması nedeniyle kaynak dağılımını olumsuz etkilemesidir.

SERMAYE Üretimde kullanılan ve kendileri de üretilmiş olan mal ve değerlerdir.

SERMAYE ARTIRIMI Bir şirketin esas sermayesine karşılık olan hisse senetlerinin bedelleri ödendikten sonra genel kurul kararı ile yeni hisse senedi çıkarılarak şirket sermayesinin artırılmasıdır.

SERMAYE PİYASASI Orta ve uzun vadeli fon ihtiyaçlarının karşılandığı ve bu ihtiyaçları karşılayan hisse senedi, tahviller ve hazine bonosu gibi menkul kıymetlerin alım ve satım işleminin yapıldığı piyasadır.

SERMAYE PİYASASI KURULU Sermaye Piyasası Kanunu ile kurulmuş, piyasanın işlerliği için gerekli düzenlemeler yapan ve sermaye piyasasında faaliyet gösteren kuruluşları denetleyen tüzel kişiliğe sahip bir kurumdur.

SERMAYE PİYASASI KURUMLARI Aracı kuruluşlar, yatırım ortaklıkları, yatırım fonları ve sermaye piyasasında faaliyet göstermesine izin verilen diğer kurumlardır.

SHARPE ORANI William Sharpe’ın geliştirdiği bu performans ölçütünde, portföyün toplam riski standard sapma ile tanımlanmıştır ve portföyün artık getirisi standart sapma ile karşılaştırmaktadır. Portföyün artık getirisi olarak kasdedilen, dönemin ortalama portföy getirisinden risksiz faiz oranının çıkarılması ile bulunmaktadır.
Sharpe oranı, yatırımcının portföyü taşırken aldığı toplam riske karşılık olarak, risksiz faiz oranı üzerinden talep ettiği ekstra getiriyi göstermektedir.
SHARPE ORANI= (Portföyün Getirisi – Risksiz Portföyün Getirisi)/Toplam Risk (Standart Sapma)
Bu oranın yüksek olması yatırımın performansının riske dayalı getiri esasına göre iyi olduğunu, düşük oran ise başarısız bir performansa sahip olduğunu göstermektedir.

SINAİ ENDEKSİ Sadece sanayi sektöründe yer alan şirketlerin hisse senetlerinin fiyatlarındaki değişmeler dikkate alınarak hesaplanan hisse senetleri piyasası endeksidir.

SPEKÜLASYON Gelecekle ilgili beklentiler doğrultusunda fiyat değişimelerden bir gelir elde etmek amacıyla yapılan alım ya da satım işlemidir.

STOK DEVİR HIZI Stokların yıl içinde kaç kez satışlara dönüştürüldüğünü göstermektedir. Devir hızının yüksek olması işletmenin daha fazla kar etmesine olanak sağlamaktadır. Satışların Maliyeti / (D.Başı Stok-D.Sonu Stok)/2

SÜRÜ PSİKOLOJİSİ Büyük fiyat dalgalanmalarında küçük yatırımcıların bilinçsiz şekilde yüksek fiyattan alım yapmaları ya da panikle düşük fiyattan satış yapmalarıdır.

SWAP Faiz oranları ile döviz kurlarındaki değişmeler sonucunda ortaya çıkan riski en aza indirmek amacıyla geliştirilmiş işlemdir.

TABAN FİYAT Hisse senetlerinin bir seans içerisinde görebileceği en düşük değerdir.

TAHVİL VE BONO FONU Portföyünün en az %51’inin devamlı olarak borçlanma araçlarına yatırılmış fonlardır.

TAKOZ FORMASYONU Devam eden harekette yorgunluk oluştuğunu belirtir. Yükselen takoz ve düşen takoz olmak üzere ikiye ayrılır.

TASARRUF Gelirden tüketimin çıkartılması sonucu kalan kısım.

TASARRUF MEVDUATI SİGORTA FONU Tasarruf mevduatı sahiplerini belirli bir tutara kadar ilgili bankanın ödeme yetersizliği riskine karşın sigorta etmektir.

TAVAN FİYAT Hisse senetlerinin bir seans içerisinde görebileceği en yüksek fiyattır.

TEFE Toptan Eşya Fiyat Endeksi. Enflasyon rakamı olarak alınır.

TEKEL Tek bir satıcı ve karşılığında çok miktarda alıcı olan piyasadır.

TEKNİK ANALİZ Hisse senedi veya borsa endeksi fiyatının ya da işlem miktarında meydana gelen değişmelerin genellikle grafiklerle açıklanması ve geleceğe yönelik trend belirleme aracıdır.

TEMEL ANALİZ Hisse senetlerinin gerçeğe en yakın fiyatlarını bulmaya yönelik bir yöntemdir.

TEMERRÜT Taahhütlerinin gerektirdiği ödeme veya menkul kıymet teslimatlarını belirlenen süreler içinde gerçekleştirmeyen borsa üyesi, herhangi bir ihbara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır.

TEMETTÜ (Kar payı). Gerçekleşen kardan ortakların hisseleri oranında aldıkları kar payı.

TEMETTÜ GETİRİSİ Hisse senedinin yıllık getirisidir.

TEMETTÜ ORANI Dönem başında satın alınan bir hisse senedine ödenen paranın ne kadarının yıl içinde temettü olarak geri alındığını gösterir.a) Dönem İçinde Ödenen Hisse Başına Temettü / Hisse Senedinin Dönem Başı Fiyatı b) Dönem İçinde Ödenen Toplam Temettü / Şirketin Dönem Başı Piyasa Değeri Net Dönem Karı / Net Satışlar

TEMLİK Alacağın devredilmesidir.

TERS REPO Bir menkul kıymetin başlangıç tarihinde alınıp bitiş tarihinde geri satılması işlemidir. Ters repo yapan parayı kullandıran taraftır.

TOPTAN SATIŞLAR PAZARI Önceden alıcıları belirli olan ya da olmayan, belirli bir miktarın üzerindeki hisse senedi işlemlerinin organize bir piyasada gerçekleştirilmesini sağlamak amacıyla kurulmuştur.

TREND Bellirli bir zaman dilimi aralığında belli bir seyiri oluşturan değerlerde ortaya çıkan sürekli artma ya da azalmaları ifade eder.

TÜFE: Tüketici Fiyat Endeksi

TÜREV PIYASALAR İlerideki bir tarihte teslimatı veya nakit uzlaşması yapılmak üzere herhangi ibr malın veya finansal aracın bugünden alım satımının yapıldığı piyasalardır.Türev piyasaların tanımı forward, futures ve opsiyon işlemlerinin tamamını içermektedir.

ULUSAL 100 ENDEKSİ 1986 yılında 40 şirketin hisse senedi ile başlayarak zamanla sayısı 100 şirketin hisse senedi ile sınırlanan Bileşik Endeks’in devamı niteliğindedir. Ulusal Pazar’da işlem gören, yatırım ortaklıkları hariç önceden belirlenmiş şartlar yanında sektörel temsil kabiliyeti de gözönünde bulundurularak seçilmiş hisse senetlerinden oluşmakta ve İMKB-30 hisse senetlerini otomatik olarak kapsamaktadır. Hisse Senetlerinin fiyatları ve her bir hisse senedinin; aynen saklamada bulunanlar hariç, Takasbank saklamasında bulunan hisse senedi sayısının toplam hisse senedi sayısına oranları, baz alınarak piyasa değeri ağırlıklı olarak hesaplanır ve hisse senetleri piyasasının genel bir göstergesidir.

ULUSAL 30 ENDEKSİ Vadeli İşlemler Piyasası’nda kullanılmak üzere, yatırım ortaklıkları hariç Ulusal Pazar’da işlem gören şirketlerden önceden belirlenmiş şartlar yanında, piyasa değeri ve likiditesi yüksek olanlardan sektörel temsil kabiliyeti de gözönünde bulundurularak seçilen 30 hisse senedinden oluşan endekstir.

ULUSAL PAZAR Burada işlem gören bütün şirketler, İMKB tarafından önceden belirlenmiş kotasyon şartlarını tümüyle karşılayan şirketlerdir. Ulusal pazardan seçilmiş 100 şirkete ait hisse senetleri İMKB-100 Endeksini oluşturmaktadır.

UNDERWRITING (Aracılık yüklenimi). Yeni çıkarılan menkul kıymetlerin satış işleminin bir banka ya da aracı kuruluşlar tarafından üstlenilmesidir.
ÜÇGEN Teknik analizde hisse senedi fiyatının eriştiği en yüksek fiyat ile en düşük fiyat arasındaki farkın önce genişleyip sonra daraldığı grafiktir.

VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMESİ Sözleşmenin taraflarını belirlenen ileri bir tarihte üzerinde anlaşılan fiyattan standartlaştırılmış miktardaki bir malı veya kıymeti alma veya satma yükümlülüğüne sokan sözleşmedir.

VADELİ PİYASALAR Gelecekte belirlenmiş bir zamanda belirlenen bir fiyat üzerinden mal ve hizmetlerin satılıp alındığı piyasalardır.

VALÖR Kredi ya da mevduat için bankaca faizin işletilmeye başlandığı tarihe denir.

VERGİ AMORTİSMAN FAİZ ÖNCESİ KAR (VAFÖK) Bir şirketin nakit akışlarına bakmakta kullanılan değerdir. VAFÖK ile, Faiz Geliri/ Finansman Gideri, Vergiler ve Amortisman’ın etkilerinden bağımsız olarak bir şirketin operasyonlarından ne kadar para kazandığını görme imkanı buluruz.

VİRMAN Bir banka hesabında bulunan varlıkların başka bir hesaba aktarılması işlemidir.

YATAY ANALİZİ Dönemler arası bilanço ve gelir tablosu kalemlerin değişimlerini gösterir.

YATIRIM Belli bir getiri sağlamak amacıyla, belirli vadelerde birikimlerin yatırım araçlarına bağlanmasıdır.Yatırımcı yaptığı yatırımın maliyetini üstlenir. Bu onun riskidir. Eğer yatırımcı kendi öz fonlarını kullanarak yatırım yapıyorsa, en azından bu fonların maliyetini karşılaması gerekir. Yatırımcı, elindeki bu fonlarla tahvil alış satışı veya vadeli mevduat ile faiz geliri de sağlayabilir. Faiz hadleri, gelir seviyesi, borçlanabilme imkanları ve yatırımcının sahip olduğu risk anlayışı, yatırımı etkileyen unsurlardandır.

YATIRIM DANIŞMANLIĞI Müşterilere, sermaye piyasası araçları ile bunları ihraç eden ortaklık ve kuruluşların, yönlendirici nitelikte yazılı veya sözlü yorum ve yatırım tavsiyelerinde bulunulması faaliyetidir.

YATIRIM FONLARI Halktan katılma belgeleri karşılığı toplanan paralarla belge sahipleri hesabına, oluşturulan portföyü işletmek amacıyla kurulan malvarlığıdır.

YATIRIM ORTAKLIKLARI Sermaye piyasası araçları ile altın ve diğer kıymetli madenler portföyü işletmek üzere anonim ortaklık şeklinde ve kayıtlı sermaye esasına göre kurulan sermaye piyasası kurumlarıdır.

YENİ ŞİRKETLER PAZARI Yeni kurulmuş olmakla beraber, büyüme potansiyeli taşıyan şirketlerin hisse senetlerinin borsada işlem görmesi amacıyla kurulmuştur.

YENİDEN DEĞERLEME Ortaklıkların aktiflerinde kayıtlı bulunan ve amortismana tabi maddi duran varlıklarının enflasyon sebebiyle elde etme maliyeti ile piyasa değeri arasında oluşan farkın bilançoların sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi amacıyla Maliye Bakanlığı tarafından her yıl açıklanan oranlar dahilinde değerinin yükseltilmesidir.

YÜKSELEN TAKOZ Büyük düşüşlerden önce oluşur. Yukarı doğru açısı olan bir üçgen görünümündedir. Takozun uçlarına doğru çıkış güç kaybeder. Hacim artışı olmaz,hacim daralır. Hacim yükselen fiyatı onaylamaz. Takozun yükselen destek çizgisi kırıldığında, düşüş takozun boyunun üçte iksi kadar olur.

YÜKSELEN ÜÇGEN FORMASYONU Fiyatların çıkarken aynı seviyede direnç oluşturmasına karşılık düşerken daha üst seviyede dip yapmasıyla oluşan şekildir. Fiyatların belirgin bir prim yapmadan önce oluşturduğu formasyondur. Formasyon hedefi ise formasyonun direnç seviyesi ile en düşük fiyatlı günü arasındaki farkın direnç seviyesine eklenmesiyle bulunur.

ZAMAN ÖNCELİĞİ Hisse senetleri piyasasında, fiyat eşitliği halinde sisteme zaman açısından daha önce kaydedilmiş emirlerin öncelikli karşılanmasıdır.

emeğine sağlık usta