Son Dakika Haberlerini Takip Edebileceğiniz FrmTR Haber Yayında. * FrmTR Sohbet Kontrol Panelinizde.
Forum TR
Go Back   Forum TR > > >
FrmTR'ye Reklam Vermek İçin: [email protected]
Cevapla
 
Konu Araçları
Eski 26-12-08, 18:39   #1
Dιяє¢тσяу

Varsayılan Şathiye , Ilahi, Nutuk, Deme, Nefes


Şathiye , Ilahi, Nutuk, Deme, Nefes

--------------------------------------------------------------------------------

Şathiye
Dini ve tasavvufi halk şiirinde mizahi manzumelere genel olarak şathiye adı verilir
Şathiyeler, mutasavvuf şairlerce söylenmiş ya da yazılmış, tasavvufi inançları dile getiren, anlaşılması yorumlanmasına bağlı şiirlerdir Tasavvufi konuları işleyenleri şathiyat-ı sûfiyâne adını alırlar Şathiyelerde Allah’ın celâl sıfatının değil, cemâl sıfatının ön plana çıkarıldığı görülür Bu tür şiirlere genellikle Bektaşi-Alevi şairlerinde rastlanır Allah ile alay eder gibi yazılmış şathiyeler küfür sayılmıştırAma şathiyeler asla küfür değildirŞathiyeler biçimce komik ve alaylı olabilir ama şathiyede aranan şiirin arkasındaki düşüncedirAnlanıp yorumlandığında çok derin anlamlara sahip oldugu görülürŞathiye çok derin tasavvufi konular işleyen felsefi şiirlerdirKaygusuz Abdal şathiye yazmıştır

İlahi
İlahi, Allah'ı övmek, O'na dua etmek ve en büyük aşkın Allah aşkı olduğunu belirtmek amacıyla yazılmıs makamla okunan dini tasavvufi halk edebiyatı nazım şeklidir Arapça kökenli bir kelimedir Bir başka kullanımı da şaşma ve sitem bildiren ünlemdir
İlahiler çok eski zamanlardan bu yana dinlerin ve inançların önemli bir parçasını oluşturmuştur Her dinin ilahilere farklı bir bakışı vardır Her dinin farklı ilahileri vardır İlahiler bir dinin kutsal metinlerinin bir parçasını oluşturup, kutsi bir mahiyete sahip olabilir veya sadece o dinin inandığı Tanrı veya tanrısal mefhumları övmek için inananlar tarafından yazılmış, kutsiyeti bulunmayan metinler de olabilirler İlahiler çoğu dinde din eğitiminin önemli bir parçasıdır Bazı dinlerde ve inanışlarda ilahi söylemek bir tür ibadettir Fakat, ilahi söylemek çoğu inanışta belirli ibadetlerin sadece bir parçasını oluşturur
İlahiler tarikatlere göre değişik isimler alır Mevlevilerde ayin, Bektaşilerde nefes, Alevilerde deme(deyiş), diğer tarikatlerde de cumhur ve ilahi adını alır
7'li, 8'li ve 11'li hece ölçüsü ile yazılır Dörtlük sayısı 3 ila 7 arasındadır

İlahi nazım şeklinin öncüsü YUNUS EMRE'dirYunus Emre, şiirlerini halkın anlayabileceği sade bir dille yazmıştırHece ölçüsü kullanmıştır11'li hece ölçüsünü kullanmıştırHalkın içinden biri olduğu için halk tarafından çok sevilmiştir ve dili halkın dilidir

Nutuk (edebiyat)
Nutuk, tarikata yeni giren dervişlere, tarikat derecelerini, tarikat adâbını öğretmek için söylenmiş şiirlerdir Türkmen Alevi ve Bektaşilerinin, aşık tarzı halk edebiyatı nazım türü olan nefese verdiği isimdir
Türün en önemli temsilcisi Kaygusuz Abdal'dır

Deme
Halk edebiyatının "tasavvufi halk edebiyatı" ya da "tekke edebiyatı" denilen türü 12'nci yüzyılda Ahmed Yesevi ile başladı Ama Anadolu'nun bu alandaki ilk ve en büyük şairi Yunus Emre'dir Anadolu'da 19'uncu yüzyıla değin çeşitli tarikatlarla gelişen bu edebiyat geleneğinin sürmesinde en önemli rolü Alevi-Bektaşi ve Melami-Hamzavi şairler oynadı
Tekke edebiyatı şairleri, yalın bir dille, hece ölçüsüyle ya da aruzun heceye yakın yalın kalıplarıyla şiirler yazdılar Tekke şiirinin genel adı, özel bestelerle okunan ve tarikatlara göre değişik isimlerle anılan ilahilerdi Nazım birimi dörtlüktü Ama gazel biçimde yazılmış ilahiler de vardır Bu edebiyatın düzyazı biçimini ise evliya menkıbeleri, efsaneler, masallar, fıkralar ve tarikat büyüklerinin yaşamlarını konu alan yapıtlar oluştururgenelde 8'li hece ölçüsü ile 4+4 kalıbıyla yazılırtelmih,tenasüp,tezat,mübalağa,gibi sanatlar sıkça kullanılır masiva yani allah dışındakileri önemsememe söz konusudurilahilerin mevlütlerde bir ezgi ile söylenmesinin sebebi;hece ölçüsü,kafiye şeması ve ahenk unsurlarıdır
Örnek:
cennet cennet dedikleri
birkaç köşkle birkaç huri
isteyene ver sen onu
bana seni gerek seni

Nefes (edebiyat)

Nefes (edebiyat), Dini temellere bağlı aşık edebiyatı nazım şekillerinden ilahilerin Alevi-Bekteşi aşıklarınca yazılanlarına denir Konusu genellikle tasavvuftaki vahdet-i vücud, Alevi-Bektaşi ilkeleri, tarikat kurallarıyla ilgilidir Dili sade bir Türkçe olan nefesler biçim olarak koşmaya benzer Dörtlükler halinde hece ölçüsünün 7, 8, 11'li kalıpları ile ya da az da olsa aruzla yazılanlara rastlanmaktadır Dörtlük sayısı 3-7 arasında değişir Fazla da olabilir
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 13-01-09, 22:30   #2
IRyo

Varsayılan C: Şathiye , Ilahi, Nutuk, Deme, Nefes


Eline SaqLık..PayLaşımın İçin TeşekkürLer.
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 07-03-09, 10:50   #3
_TαиєR_

Varsayılan C: Şathiye , Ilahi, Nutuk, Deme, Nefes



Teşekkürler
  Alıntı Yaparak Cevapla
Cevapla

Bu konunun kısa yolunu aşağıdaki sitelere ekleyebilirsiniz

Konu Araçları

Gönderme Kuralları
Yeni konu açamazsınız
Cevap yazamazsınız
Dosya gönderemezsiniz
Mesajlarınızı düzenleyemezsiniz

BB code is Açık
Smiley Açık
[IMG] kodu Açık
HTML kodu Kapalı



5651 sayılı yasaya göre forumumuzdaki mesajlardan doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir. Şikayet Mailimiz. İçerik, Yer Sağlayıcı Bilgilerimiz. Reklam Mailimiz. Gizlilik Politikası


Reklamı Kapat

Reklamı Kapat