Ege Bölgesi
Ege BölgesiBÖLGENİN COĞRAFİ ÖZELLİKLERİ: Türkiye’nin batısında yer alan bölge , 79.140 km2 yer kaplar. 38.618 km2 Ege Bölümü’ne , 40.522 km2 ise İçbatı Anadolu Bölümü’ne girer. Ege Bölgesi Türkiye’nin yaklaşık %10,2 ‘ini kaplar. a) Sınırları: Ege bölgesi çok girintili çıkıntılı bir deniz yalısında,kuzeyde Edremit Körfezi kıyılarından güneyde Köyceğiz Köyü yakınlarına kadar uzanır. Güneydoğu Akdeniz Bölgesine komşu olur ; doğuda İç Anadolu’ya doğru girer, kuzeyde Marmara Bölgesi’ne bitişir. Ege Bölgesi sınırları içinde İzmir, Manisa, Aydın, Uşak ve Kütahya illerinin bütünü, Muğla, Denizli ve Afyon illerinin büyük bir kısmını , Balıkesir ve Bursa ilinin küçük bir kısmı yer almaktadır. Bölge sınırları içinde yer aldığı kabul edilen il ve ilçelerin toplam yüz ölçümü 83.358 km2 , nüfusu da 2000 yılında yapılan nüfus sayımına göre yaklaşık 9.000.000’dur. b) Yeryüzü Şekilleri: Ege Bölgesi’nde dikkati çeken özellikler,Kuzey ve Güney Anadolu’da olduğu gibi kıyıya paralel dağ sıralarının bulunmayışıdır, çoğu doğu-batı doğrultusunda uzanan geniş vadiler yüzey şekillerine yön verir, yer yer kuzey-güney veya kuzeybatı-güneydoğu doğrultulu olanları varsa da , bütün bu vadi sistemlerinin ayırdığı dağ kütleleri fazla yüksek değildir. Başlıca çukur alanların genel doğrultusu sebebiyle bölüm içinde yüzey şekillerin kuzeyden güneye bir sıralanış gösterdiği dikkat çeker. Kuzey Edremit Körfezi ve Ovasıyla Bakırçay Ovası arasında Madra Dağı Kütlesi (1344 m) , Bakırçay ve Aşağı Menderes Ovası arasında Yunt Dağı Kütlesi (1075 m) , Gediz ve Küçük Menderes Vadileri arasında Bozdağlar (2160 m) ve bunların batıya uzantısıymış gibi görünen Urla Yarımadası yükseklikleri (Akdağ ,1218 m) : Küçük Menderes ve Büyük Menderes Ovaları arasında Aydın Dağları (1675 m) , Büyük Menderes Vadisi güneyinde güneydoğu-kuzeybatı vadilerde yarılmış dağlık Menteşe Yöresi Dağları ( doğu ve güneye gittikçe yükselir ; Beş Parmak Dağı (1350 m) , Madran Dağı (1792 m), Baba Dağı (2300 m), Honaz Dağı (2571 m), Güney Menteşe’de Sandıraz Dağı (2294m) . ). Bütün bu Dağınık dağ parçaları aslında,ortada billursal yapılı eski bir kütle (Libya-Karya veya Saruhan-Menteşe Kütlesi: son yıllarda kullanılan adıyla Menderes Kütlesi ) ile bunun etrafında onun kalıbına uyan daha yeni yapılı dağ sıralarından oluşmuş, üçüncü zaman içinde aşınmış ve göllerle kaplanmış , göl tortullarıyla örtülmüş , üçüncü zaman sonunda meydana gelen yer hareketleriyle birbirinden ayrılarak bu günkü halini almıştır. Böyle bir düzen birbirinden farklı doğrultulara sahip yüzey şekillerini denizle temasa getirdiği için kıyı çizgisi de son derece girintili çıkıntılıdır. Ege Bölümü’nde dağlık kütlelere ayıran derin , geniş ve devamlı vadiler : Denizli, Akhisar doğrultusundan geçen çizgi ötesinde artık görünmez olur. Bunun yerine güneydoğu-kuzeybatı doğrultulu bir ekseni bulunan bir eşik ,iç batı Anadolu eşiği yer alır. Bu eşik üzerinde eksenin doğrultusunu boylayan birbirine paralel ve araları oldukça alçak oluklarla ayrılmış kesintili dağ dizileri görülür. Dağlar genellikle eski temele ait billursal yapılı bazen de volkaniktir. Dağlar arasındaki çukur alanlar ve dalgalı düzlükler de üçüncü zamana ait göllerin çökelttiği killi kireçli katmanlar ile örtülüdür. Dağ sıraları Sultan Dağlarıyla Uludağ arasındaki alanı kaplar. Dağ sıralarının en batısındaki Murat Dağı (2129 m), Şaphane Dağı (2120 m) Alçam-Akdağ (2089 m) ile daha doğuda Emir Dağı (2307 m) ve Türkmen Dağı (1825) Domaniç Dağı (1910 m) ve Uludağ’ı (2543 m) içime alır. Dağları ayıran ve onların etrafında yer alan yayla düzlükleri içinde de yer yer ovalar (Afyon Ovası, 1000 m gibi) ve yayla üzerinde volkanik menşeli tepeler görülür. Kula dolaylarında kara kayalarından oluşmuş dağlar arasında çok taze volkan konilerine rastlanır. Ege Bölgesi birbirine bağlı birçok graben ve horst lardan oluşmaktadır. Grabenler, kırık hatların geçtiği alanlardır. Bu nedenle bölgede yer alan Edremit Körfezi, Bakırçay, Simav, Gediz, Küçük ve Büyük Menderes Grabenleri başlıca deprem alanlarıdır ve bölgenin %90’ı 1.dereceden deprem kuşağına girer. c) İklim Ege bölgesi yazları sıcak ve kurak kışları ılık ve yağışlı Akdeniz iklimi etkisi altındadır; fakat burada kıyıya paralel devamlı dağlar bulunmadığı için deniz etkisi içerilere daha fazla sokulur. Ege bölgesi kuzey etkilerine az açık olduğu için özellikle bölgenin kuzey kesimlerinde kışın soğuk baskınları daha fazla görülür
|