DOĞU ANADOLU BÖLGESİ Türkiye’nin doğusundaki coğrafi bölgemizdir. Birinci Türk Coğrafya kongresinde (1941) çizilen sınırlara göre Türkiye topraklarının %21’i bu bölgede bulunur. Bölgenin Sınırları: Doğu Anadolu bölgesi kuzeydoğu, doğu ve güneydoğu kenarlarında siyasi sınırlarla S.S.C.B., İran ve Irak’tan ayrılır. Kuzeydoğuda Anadolu’nun relyef çizgileri kuvvetinden hemen hiç kaybetmeden Güney Kafkasya topraklarında uzanarak Riyon-Kura çukur alanına dayanır. Doğuda S.S.C.B. sınırından İran sınırına geçilen kesimde, ortasından Aras ırmağının geçtiği geniş bir ova (Sürmeliçukur) yer alır. İran sınırı kesin bir relyef çizgisi olmasa bile, çoğu yerde su bölümü rolünü de oynayan ve ana çizgileriyle Van Gölü havzasını Rumiye Gölü çanağından ayıran geniş ve yüksek bir sırt oluşturur. Doğu Anadolu’yu Irak’tan ayıran sınır genellikle geçilmesi güç vadiler ve dar boğazlarla kesilir. Güneyde Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ni ayıran sınır çizgisi, Toroslar’ın yayını güney düzlüklerine bakan eteklerinden takip eder. Güneybatıda Akdeniz Bölgesi’ne, Ceyhan ve Seyhan’ın yukarı kollarının geçtiği yüksek düzlüklerden derin boğazlarla yarılan ve gitgide daha ormanlık bir görünüş olan Orta Toros alanına geçilir. Batı’da İç Anadolu’ya geçiş, yereyin daha alçak ve daha az engebeli bir görünüş aldığı Kızılırmak havzasındadır. Kuzeybatıda ise suları Kura ve Fırat’a giden alanı Çoruh havzasından ayıran su bölümü çizgisi, yüksek Doğu yaylalarını vadilerle yarılmış ve az çok ormanlık Karadeniz sıradağlarından ayırır. Bu sınırlar içinde Doğu Anadolu şu illerin bütün topraklarını içine alır: Kars, Ağrı, Van, Hakkari, Muş, Bitlis, Bingöl, Tunceli, Elazığ, Malatya; Erzurum ilinin büyük kısmı, ayrıca Sivas ilinin güneydoğu parçası, Kayseri ilinin güneydoğu köşesi, Kahramanmaraş ilinin kuzey ucu, Diyarbakır ilinin kuzey toprakları, Adıyaman ilinin kuzey kenarı. Yüzey Şekilleri: Yurdumuzun en geniş coğrafi bölgesidir. Bölgenin ortalama yükseltisi 2000-2200 civarındadır. Bölgedeki dağlar hem çok yüksektir hem de çok yer kaplar. Dağlar doğu-batı doğrultusunda sıralanmıştır ve üç sıra halindedir. Bölgenin kuzeyinde batıdan doğuya doğru Çimen, Kop, Allahuekber, ve Yalnızçam dağları bulunur. Orta sırada Menzur, Karasu ve Aras dağları bulunur. Güneyde yer alan dağlar ise Güneydoğu Toroslar, Bitlis dağları ve Buzul (Cilo9 dağlarıdır. Yukarı Murat-Van Bölümü’nde güneybatı-kuzeydoğu doğrultusunda uzanan Nemrut, Süphan, Tendürek, ve Ağrı volkanik dağları bulunur. Bölgede dağlardan sonra en fazla alan kaplayan yer şekli platolardır. Erzurum-Kars Platosu ve Ardahan Platosu bölgenin kuzeyinde bulunur. Bölgede doğu-batı doğrultusunda uzanan dağlar arasında çöküntü ovaları yer alır. Erzincan, Tercan, Aşkale, Erzurum, Pasinler, Horasan, Kağızman ovaları kuzeyde, Elbistan, Malatya, Elazığ, Bingöl, Muş, Van, Yüksekova ve Başkale ovaları da güneyde yer alır. İklim koşulları: Doğu Anadolu bölgesinde şiddetli bir kara iklimi egemendir. Kışlar çok soğuk, yazlar dağların kuşattığı ovalarda çok sıcak geçer. Bölgenin yüzey şekilleri, iklimi etkilerler: Yükseklik, yıllık sıcaklığın düşmesine ve kışların sert geçmesine neden olur; dağ sıraları, deniz etkisinin iç kesimlere ulaşmasını engeller ve yağışların azalmasına yol açar. Bununla birlikte, dağlık bir bölge olması nedeniyle, Doğu Anadolu bölgesi, İç Anadolu’ya oranla daha çok yağış alır. Yükselti farkları yakın uzaklıklarda önemli iklim değişikliklerine neden olur. Kışlar çok soğuk geçer ve bölgenin hemen her yanında şiddetli soğuk baskınları görülür; genellikle en soğuk ay ocaktır. Doğu Anadolu’nun batı yarısında kışın sıcaklık doğu yarısına oranla yüksektir; ama kuzeydoğuya doğru kışlar büyük ölçüde sertleşir. Erzincan’da yılda üç ay, Erzurum ve Kars’ta dört ay, ortalama sıcaklık 0ºC’ın altına düşer. Türkiye’deki meteoroloji istasyonlarında şimdiye kadar kaydedilen en düşük sıcaklık Karaköse’deki olmuştur (-43,2ºC). Ülkemizde en çok kar alan yer Doğu Karadeniz dağları olmakla birlikte, kar örtüsünün en çok yerde kaldığı bölge, şüphesiz Doğu Anadolu bölgesidir: Erzurum’un güneyindeki dağlarda, kar örtüsü 270 günden uzun süre yerde kalır; Munzur, Palandöken, Ağrı, Süphan, Cilo ve Sat dağlarında da sürekli kar alanları vardır. Kış mevsiminin sert geçmesine karşılık, özellikle başlıca kentlerin bulunduğu çukur.