Son Dakika Haberlerini Takip Edebileceğiniz FrmTR Haber Yayında.
Forum TR
Go Back   Forum TR > Bilgi Bankası (Databank) (Ödev) > Lise Bilgileri > Coğrafya
FrmTR'ye Reklam Vermek İçin: [email protected]

10 Sınıf Coğrafya Formasyonlar !

Lise Bilgileri Kategorisinde ve Coğrafya Forumunda Bulunan 10 Sınıf Coğrafya Formasyonlar ! Konusunu Görüntülemektesiniz => Yeryüzünde Olusan Bitki Formasyonlari Agaç Formasyonu Ormanlarin temel unsuru agaçtir. Agaçlarin olusturdugu topluluklara orman denir. Yagis, sicaklik ve toprak sartlarinin ...

Cevapla
 
Konu Araçları
Eski 15-02-09, 16:18   #1

Varsayılan 10 Sınıf Coğrafya Formasyonlar !


Yeryüzünde Olusan Bitki Formasyonlari
Agaç Formasyonu
Ormanlarin temel unsuru agaçtir. Agaçlarin olusturdugu topluluklara orman denir.
Yagis, sicaklik ve toprak sartlarinin elverisli, yetisme devresinin uzun oldugu her yerde agaç yetisir. Yagis azligi, siddetli buharlasma agaç yetismesine engel olur. Ormanlarin temel unsurudur.

Baslica Orman Türleri
Yaprak biçimine göre: yayvan yaprakli ormanlar, igne yaprakli ormanlar
1-Ekvatoral Yagmur Ormanlari
2-Muson Ormanlari
3-Orta Kusagin Karisik Ormanlari
4-Tayga Ormanlari
Çali Formasyonu
Maki, Garig ve Psödomaki
Maki
Karakteristik özellikleri, kisin yapraklarini dökmemeleri ve yaz kurakligina dayanikli olmak için yaprak, gövde ve kök sistemlerinin su kaybini önleyecek yapida olmalaridir. Genelde Akdeniz ikliminin hakim oldugu yerlerde ve orman tahribinin yogun oldugu sahalarda ince gövdeli, sert, bazen kenarlari dikensi, cilali daimi yesil yaprakli 2-3 m. boylari olan, çali görünüslü ya da agaççik seklindeki bitki topluluklari maki formasyonu olarak adlandirilir.
Baslica Maki Türleri
Filarya, Zakkum, Laden, Katirtirnagi, Ardiç Sumak, Harnup (keçi boynuzu), Sandal, Mersin, Kocayemis, Pirnal Mesesi, Funda, Defne, Menengiç Sakiz agaci, Ilgin, Yabani zeytin,(deli, delice)
Garig
Garig formasyonu, Akdeniz ikliminin hakim oldugu alanlarda ancak toprak sartlarinin daha elverissiz egimlerin daha fazla ve yagislarin daha az oldugu kesimlerde ayrica makilerin tahrip oldugu sahalarda görülür.. Bunlar son derece kurakçil bitki topluluklaridir.
Psödomaki(Yalanci maki-yalanci çali)
Ormanlarin tahrip edildigi yerlerde olusan yalanci çali türleridir. Kisin yapraklarini dökerler.
Ot Formasyonu
Iklim,toprak ve yer sekilleri gibi sartlarin agaç yetismesine olanak vermedigi yerlerde, belirli zamanlarda yagan yagisa veya tamami topragin derinliklerine sizmayan suya bagli olarak yetisen ot cinsinden bitkilerin olusturdugu topluluktur.
Savan
Savanlar uzun süre yesil kalan , gür ve uzun boylu ot topluluklaridir. Savan bitki örtüsü içinde yer alti sularinin yüzeye çiktigi yerlerde ve akarsu boylarinda ormanlar görülür.
Kurak mevsimin uzun sürdügü tropikal bölgelerde görülen, tek tük agaçlar serpili büyük çayirlardan olusan bitki toplulugu, Güney Afrika?da ve Dogu Afrika?da baslica bitki toplulugu olan, boylari yer yer iki metreyi bulabilen köksapli bitkilerden ve bugdaygillerden olusur.
Step(Bozkir)
Ilkbahar yagislariyla yeseren, yaz baslarinda kuruyan küçük boylu ot toplulugudur.
Bozkir bitki örtüsü içinde geven , deve dikeni, gelincik, çoban yastigi gibi bitkiler yer almaktadir. Yagislarin daha az mevsimler arasindaki sicaklik farklarinin daha fazla oldugu alanlar ot formasyonunun gelistigi sahalardir. Steplerin bir kismi dogal olurken bir kismi da ormanlarin insanlar tarafindan tahribi sonucu ortaya çikmistir. (Bu sekilde olusan bozkira Antropojen Bozkir denir)Iç Anadolunun orta bölümü (Konya ve Eregli havzalari, Tuz gölü çevreleri) asil step sahasidir.
Step formasyonunun gelisme gösterdigi bu bölümde yagislar 250 mm. altina düser.
Bu sahada görülen bitkiler kendilerini kurak sartlara son derece adapte etmisler ve keçe gibi tüylü dikenli, az yapraklidirlar.
Çayir
Çayirlar genellikle düz ve taban suyu yüksek olan taban arazilerde tesekkül etmislerdir. Toprak uzun süre nemli oldugundan bitki örtüleri sik ve yüksek boyludur.
Sik ve yüksek boylu olan bitki örtüleri siki bir çim kapagi meydana getirerek topragi sikica tutar.Aktif büyüme döneminde yapraklar tüm yüzeyi kapatir.
Biçilerek degerlendirilen bu alanlardan elde edilen ot kis aylarinda hayvanlara verilir.
Alpin Çayirlar
Genellikle daglarin yüksek kesimlerinde orman örtüsünün üst sinirindan sonra ortaya çikan ot örtüsüdür olarak bilinir. Ülkemizde Alpin çayirlar daglarin 2100 m. den sonraki kesimlerde görülmeye baslar.
Ilkbahar ve yaz mevsimlerinde karlarin erimesi ile ortaya çikan bu çayirlar rengarenk açan çiçekleri yaninda yer yer de 1 m.?yi bulan uzun boylari ile dikkat çekerler.
Tundra
Yosun ,ot ve ciliz çaliliklardan olusan bitki örtüsüdür. Tundra, kutba en yakin bitki örtüsüdür.
Kuzey ülkelerinde rastlanan, yapisina likenlerin de katildigi bodur ot topluluklari. Tundralar yilin dörtte üçünden uzun bir süre karlarla örtülü kalir. Bunun için kutup bölgesi disinda yetisen bazi agaçlara burada ancak bodur çalilar halinde rastlanir. Kutup sögüdü ve bodur hus bunlara misal verilebilir.
Hakim bitki topluluklarini karayosunlari ve likenler (Ren geyigi likenleri vs.) meydana getirir.
Dünya üzerindeki iklim tiplerine bagli olarak bitki örtüsü ekvatordan kutuplara dogru;
Genis yaprakli ormanlar,Savanlar,Kaktüs,Bozkir
Maki,Orman-çayir,Igne yaprakli ormanlar,Tayga ormanlari,Tundra
Seklinde siralanir.
Her bitkinin kendine has bir iklim özelligi vardir. Baska bir ifadeyle benzer iklim sartlarinda benzer bitki türleri görülür.(kutup iklimi hariç)
Farkli bölgedeki iklimin benzerligi tabii bitki örtüsünün benzerligini kanitlar.
Yer sekillerinin kisa mesafeler dâhilinde degismesi bitki örtülerinin de kisa mesafeler dâhilinde degismesini saglar.
Bitki örtüleri yeryüzüne dagilislarinda araliksiz kusaklar olusturmazlar.
Enlem farki arttikça ve farkli enlemlerden olustukça bitki örtüsüde çesitlenir.
Bitki örtüsü iklimin bir nedeni degil iklimin bir sonucudur.
YERYÜZÜNDE GÖRÜLEN BITKI KUSAKLARI VE ÖZELLIKLERI:
Ekvatoral Yagmur ormanlari:
Sicaklik ve nem kosullarindan dolayi sik ormanlar gelismistir ve ormanlar her zaman yesildir. Orman agaçlari çok gürdür(50–60 m). Balta girmemis ormanlar olarak adlandirilir.
Iklime uyum saglamak için terleme yüzeyleri genis ve gözeneklidir.
Agaçlardan düsen dal ve yapraklarin sicak nemli ortamda çürümesi sonucu hos olmayan bir koku etrafa yayilir.
Bu ormanlarin görüldügü yerler her mevsim yagisli özellikte ve yillik yagis miktari 2000 mm ‘nin üstündedir.
Bitkiler yayvan yaprakli ve yapraklarini dökmeyen agaçlardir. Bitki çesitliligi çok fazladir.
Orman alti sarmasik ve otsu bitkilerle(Liyan, Epifit) kaplidir
Yeryüzündeki dagilisi

Ekvatorun 10 kuzey 10 güney enlemleri arasinda 1000m kadar yükseltiye kadar etkilidir.
Güney Amerika’da Amazon Havzasi’nda ( Brezilya),
Afrika’da Kongo Havzasi’nda ve Gine Körfezi kiyilarinda,
Güney Dogu Asya Adalari (Endonezya ) belirgin olarak görüldügü yerlerdir.
Malezya, Endonezya, Filipinler, Papua Yeni Gine’de etkilidir.
Avustralya’nin kuzeyinde görülür
Muson Ormanlari:
Muson iklim bölgesinde bulunan ormanlardir. Bunlar Ekvatoral ormanlar gibi gür ve sik ormanlardir. Ancak içinde yer alan tür sayisi bakimindan ekvatoral ormanlardan fakirdir.
Yillik yagis miktari 2000 mm civarindadir. Yaz aylari yagisli, kis aylari kurak geçer. Yillik yagisin % 85 ‘i yaz aylarinda oldugu için yazin yesil, kisin yaprak döken ormanlardir.
Muson ormanlarinin agaci teak agacidir.
Bitki örtüsü yagislarin bol oldugu alanlarda kisin yapragini döken muson ormanlari, etrafinda çalilar ve az yagis alan yerlerde ise savanlar yaygindir.
Orta Kusagin karisik ormanlari:
Orta kusak okyanusal Iklim bölgesinde görülen bitki örtüsüdür. Bu ormanlar genis yaprakli ve igne yaprakli agaçlarin bir arada bulundugu bitkilerdir.
Yillik yagis miktari 1000- 1500 mm civarindadir.
Agaç türü, sayisi ve agaçlarin büyüklükleri bakimindan da ekvatoral ve muson ormanlari kadar zengin ve büyük degildirler.
Tayga Ormanlari:
Orta kusakta karasal iklimin sert özellikte görüldügü ve yagisin bol oldugu nemli alanlarinda görülen ormanlardir.
Bu iklimde kislar çok sert geçtigi için agaçlar soguga dayanikli yaprak dökmeyen igne yaprakli agaçlardir.
Yagisin çogu yazin düser. En az yagis kisin düsmektedir ve kar seklindedir. Kislarin asiri soguk olmasi nedeniyle havadaki nem miktarinin azalmasi ve yüksek basincin etkisi yagislari azaltir.Yaz mevsiminde havanin isinmasi nedeniyle olusan termik kaynakli alçak basinçlar konveksiyonel karakterde yagislarin olusmasini saglar.
Yillik yagis ortalamasi 500–600 mm civarindadir.
Makiler:
Makiler yaz kurakligina dayanikli kisa boylu bodur agaç ve çalilardan olusan ( yabani zeytin, defne,kocayemis, mersin, keçiboynuzu, sandal, zakkum, akçakesme, kermez mesesi, Süpürge çalisi, tas mesesi, bodur ardiç vb.)
Akdeniz iklimin dogal bitki örtüsüdür.
Maki yaz kurakligina dayanikli bitkiler olup kis soguklarina fazla dayanikli degildir. Yapraklari kalin, günese dönük yüzleri parlak, terlemeyi saglayan stomalari az ve küçük olmasi ile suyu iktisatli kullanarak yaz kurakligina dayanir.
Makiler genelde kizilçam ormanlarinin yok edildigi yerlerde olusurlar ve genelde kiyida 500–800 m yukarilara kadar çikabilir.
Savanlar:
Tropikal iklim bölgesinin bitki örtüsüdür.
Savanlar uzun süre yesil kalan, gür ve uzun boylu ot topluluklaridir.
Savan bitki örtüsü içinde agaçlar ve agaç kümeleri görülür. Genelde buralarda ki agaçlar kurakçil veya kurakliga dayanikli türlerdir.Akarsu boylarinda ise galeri ormanlari görülür.

Galeri Ormanlari: Savanlardaki, küçük akarsu boylarinda görülen, çogunlukla 50–100 m
genisliginde, bir akarsu agi biçiminde uzanan ve sürekli yesil kalabilen nemli ormanlardir. Galeri ormanlari olarak adlandirilmalarinin nedeni, agaçlarin, akarsuyun üstünü bir galeri seklinde kapatmasidir.Kurak geçen dönemlerde agaçlar yapraklarini döker.
Günes isinlarinin dik geldigi yaz döneminde konveksiyonel yagislar görülür, Kis aylarinda Subtropikal yüksek basincin (DYB) etkisinde kaldigindan kis kurakligi belirgindir. Bu nedenle yazi yagisli kisi kuraktir.Yillik yagis miktari 1000–1500 mm arasindadir.
Yagis grafigi birbirinin tersidir. Yagislar günes isinlarinin dik olarak geldigi dönemde daha fazladir KYK de Haziran, GYK de Aralik ayinda yagis daha fazladir.
Bozkir ( Step):
Bitki örtüsü ilkbahar yagislariyla yeseren, yaz baslarinda kuruyan küçük boylu ot toplulugudur. Buna step(bozkir) bitki örtüsü denir. Steplere Kuzey Amerika’da preri, Güney Amerika’da pampa adi verilir.Bozkir bitki örtüsü içinde geven, deve dikeni, gelincik, çoban yastigi gibi bitkiler yer almaktadir.Step ikliminde yagis miktari orman gelisimi için yeterli degildir.Bu iklimin etki alanlarindan akarsu boylarinda seritler halinde kavak ve sögütler yaygindir.
Orta kusak tipinde kar yagislari ve don olayi görülür nem orani düsüktür yagis rejimi düzensizdir. Insanlar tarafindan agaç kesilerek, yakilarak ormanlarin ortadan kaldirilmasi sonucunda olusan bozkirlara ANTROPOJEN BOZKIR denir. Bu tür bozkirlar, ormanlarin tahrip edilmesi sonucunda ortaya çiktigindan böyle alanlarda yer yer orman agaci topluluklarina rastlanir.
Çayirlar:
Orta kusakta karasal iklim bölgesinin yari nemli sahalarinda ve yüksek daglarda orman ve agaç yetisme üst sinirinin üstende görülen ve yaz boyu yesil kalan ve bozkirlardan daha uzun boylu bitki örtülerine çayir denir.
Yazlari serin ve yagisli geçmesi otlarin kurumasini önleyerek yesil kalmalarini ve uzun boylu olmalarini saglamaktadir.Bunlarin orman üst sinirindan sonra görülenlere dag çayirlari denir.

Tundra:
Yillik yagis miktari 200–250 mm civarindadir. Kislar çok soguk ve uzun geçer.
Toprak kis aylarinda donmus haldedir. Yaz aylarinda topragin üst kisimlarinda çözülmeler görülür ve olusan batakliklarda tundra adi verilen sezonluk ot ve çayir türü bitkiler yetisir.Tundra kutba en yakin bitki örtüsüdür.

Çöl Bitkileri:
Kum örtüleri altinda veya kayaliklardan olusan bu bölgelerde yillik yagislar yok denecek kadar azdir. ( 200mm nin altinda) Buralarda bitkiler çok seyrektir. Kurakliga uyum saglamis olan kurakçil kaktüsler, otlar ve çalilardan olusur.Bu bölgelerde kurakliga en iyi uyum saglamis bitkiler, gövdesinde çok miktarda su biriktirebilen kaktüslerdir.
Üzerlerindeki küçük dikenler, bitkinin isi kaybini azaltmaktadir.
Ayrica yeralti sularinin yüzeye çiktigi yerlerde vahalar olusmustur.

Tundra iklim bölgesinde düsük sicakliga ve kurakliga uyum saglamis olan kisa boylu çalilar, otlar ve yosunlardan olusan bitki toplulugudur.

Bitki Topluluklarinin Cografi Dagilisi
Ekvatoral yagmur ormanlari
Amazon Havzasi, Senegal’den Gine körfezine kadar olan saha
Kongo Havzasi, Güneydogu Asya adalari

Muson Ormanlari
Güneydogu ve Dogu Asya’da Hindistan, Japonya, Tayland, Vietnam,Endonezya, Dogu Çin, Kore, Avustralya’nin kuzeybatisi, Filipinler, Güneydogu Afrika

Orta Kusagin Karisik Ormanlari
Bati Rüzgarlari sebebiyle Iliman Kusak karalarinin batisinda görülür (Bati ve K.Bati Avrupa, Amerika’nin batisi). Yurdumuzda ise Karadeniz kiyilarinda etkilidir

Tayga Ormanlari
Deniz etkisinden uzak kara içlerinde ve iliman kusak karalarinin dogu kiyilarinda (soguk su akintisindan dolayi) görülür. Orta ve dogu Avrupa Asya’nin kuzeyi(Sibirya) Kanada ve ABD nin kuzeyinde görülür.

Maki
Akdeniz’e kiyisi olan ülkeler (Libya, Misir ve Lübnan hariç. Buralarda görülmeme sebebi yer sekillerinin engebesiz olmasidir.), Avustralya’nin güneybatisi, G. Afrika Cumhuriyetinde Kap bölgesi, Sili’nin orta kesimleri Kuzey Amerika’da Kaliforniya çevresinde etkilidir.
En genis anlamiyla 30-40 derece enlemleri arasinda kitalarin özellikle bati kiyilari

Savan
Güney ve Orta Afrika, Sudan,Güney Amerika‘da Brezilya’daVenezüella, Kolombiya, Peru ve Bolivya’da etkilidir. Ekvatoral iklim ile çöl iklimi arasinda
(10-20° kuzey ve güney enlemleri arasinda görülür)

Bozkir(Step)
Sicak ve iliman kusak kara içlerinde görülür.
Yurdumuzda Iç Anadolu Bölgesinde ve Ergene Bölümünde görülen karasal iklim buna örnektir.

Çayir
Bati Rüzgarlari sebebiyle Iliman Kusak karalarinin batisinda görülür (Bati ve K.Bati Avrupa, Amerika’nin batisi).
Alpin çayirlar daglarin yüksek kesimlerinde görülür
Tundra
Sibirya, Iskandinavya Yarimadasinin kuzeyinde, Kanada’nin kuzeyinde,
Grönland adasinin kiyi kesimleri.Yaklasik olarak 70-80 enlemleri çevresinde görülür.Güney yarimküredeki etki alani KYK dekine oranla çok azdir bunun nedeni GYK de okyanuslarin genis alan kaplamasidir.
Çöl Bitkileri
Kizilkum (Özbekistan), Karakum (Türkmenistan), Gobi (Mogolistan), Taklamakan (Çin) , Arizona (A.B.D) çölleri,Kuzey AfrikaArap yarimadasi
Avustralya’nin iç kesimleri
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 14-10-09, 19:55   #2

Varsayılan C: 10 Sınıf Coğrafya Formasyonlar !


teşekkür ederim kardeşim çok işime yaradı.
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 27-10-09, 21:43   #3

Varsayılan C: 10 Sınıf Coğrafya Formasyonlar !



saolsın .
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 29-10-09, 09:21   #4

Varsayılan C: 10 Sınıf Coğrafya Formasyonlar !



Çok Teşekkürler
  Alıntı Yaparak Cevapla
Cevapla

Bu konunun kısa yolunu aşağıdaki sitelere ekleyebilirsiniz

Konu Araçları

Gönderme Kuralları
Yeni konu açamazsınız
Cevap yazamazsınız
Dosya gönderemezsiniz
Mesajlarınızı düzenleyemezsiniz

BB code is Açık
Smiley Açık
[IMG] kodu Açık
HTML kodu Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı



5651 sayılı yasaya göre forumumuzdaki mesajlardan doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir. Şikayet Mailimiz. İçerik, Yer Sağlayıcı Bilgilerimiz. Reklam Mailimiz. Gizlilik Politikası


Reklamı Kapat

Reklamı Kapat