En Komik ve Eğlenceli Videolar Burada. * FrmTR Sohbet Kontrol Panelinizde.
Forum TR
Go Back   Forum TR > > >
FrmTR'ye Reklam Vermek İçin: [email protected]
Cevapla
 
Konu Araçları
Eski 03-12-07, 23:58   #1
bunedoktor

Varsayılan Türkiye'nin matematik konumu ve sonuçları


Türkiye, 36° - 42° Kuzey paralelleri ile 26° 45° Dogu meridyenleri arasinda yer alir. Diger bir ifadeyle, Türkiye Ekvator'un kuzeyinde ve Greenwich'in dogusunda bulunan bir ülkedir. Türkiye'nin matematik konumunun sonuçlari söylece siralanabilir:

Dogu - bati istikametinde 76 dakika yerel saat farki bulunur.
Ayni anda tek ortak saat kullanilir. Çünkü dogu - bati yönünde fazla genis degildir.
Günes isinlari hiçbir zaman dik açiyla gelmez.
Iki meridyen arasi uzaklik yaklasik olarak 85 - 86 km dir.
Orta kusakta yer alir.
Mevsimler belirgin olarak görülür.
Kisin cephesel yagislar fazladir.
Güneyden kuzeye gidildikçe günes isinlarinin gelis açisi küçülür.
Güneyden kuzeye gidildikçe cisimlerin gölge boyu uzar.
Güneyden kuzeye gidildikçe gece - gündüz süreleri arasindaki fark artar.
Kuzeyden esen rüzgârlar sicakligi düsürürken, güneyden esen rüzgârlar sicakligi yükseltir.
Daglarin güney yamaçlari daha sicaktir. Buna bagli olarak güney yamaçlarda yerlesmeler fazladir.
Bir cismin ögle vakti gölgesi daima kuzeydedir.
Dünya'nin Sekli ve Hareketleri

A. DÜNYA'NIN SEKLI

Dünya, kutuplardan hafifçe basik, Ekvator'dan siskin kendine has bir sekle sahiptir. Buna geoit denir. Dünya'nin geoit sekli, kendi ekseni etrafinda dönüsü sirasinda olusan, merkez kaç kuvvetiyle savrulmasi sonucu meydana gelmistir.



Dünya'nin Seklinin Sonuçlari

Ekvator'un uzunlugu tam bir meridyen dairesinin uzunlugundan daha fazladir.
Ekvator yariçapi, kutuplar yariçapina göre 21 km daha uzundur.
Dünya'nin seklinden dolayi, günes isinlari yeryüzüne farkli açilarla düser.
Sicaklik dagilisini etkiler. Ekvator'dan kutuplara dogru gidildikçe sicaklik degerleri düser.
Dünya'nin seklinden dolayi, Dünya'nin bir yarisi karanlikken diger yarisi aydinliktir. Aydinlanma çizgisi daire biçiminde olur. Buna aydinlanma çemberi de denir.
Kutuplar, Dünya'nin merkezine (Ekvator'a göre) daha yakindir. Bunun sonucu olarak, yerçekimi Ekvator'da az, kutuplarda daha fazladir.
Dünya'nin kendi ekseni etrafindaki dönüs hizi Ekvator'dan kutuplara gidildikçe azalir.
Ekvator'dan kutuplara gidildikçe, paralel boylari ve meridyenler arasi mesafe azalir.
Dünya'nin seklinden dolayi, harita çizimlerinde hatalar meydana gelir.
Kutup yildizinin görünüm açisi bulundugumuz yerin enlem derecesini verir.
B. DÜNYA'NIN HAREKETLERI

1. Dünya'nin Kendi Ekseni Etrafinda Dönmesi (Günlük Hareket)

Dünya kendi ekseni etrafindaki dönüsünü, batidan doguya dogru 24 saatte tamamlar. Buna 1 gün denir.

Dünya, kendi ekseni etrafinda atmosfer ile birlikte döndügü için bu dönüs hissedilmez. Dünya'nin kendi ekseni etrafindaki hizi en fazla Ekvator üzerindedir. Bu hiz saatte 1670 km/saattir. Kutuplarda hiz sifirdir.



Dünya'nin Kendi Ekseni Etrafindaki Dönüsünün Sonuçlari

Gece ve gündüz birbirini takip eder.
Günes isinlarinin günlük gelis açilari degisir.
Günlük sicaklik farklari meydana gelir. Bunun sonucunda;
– Fiziksel çözülme olusur.

– Günlük basinç farklari olusur.

– Meltem rüzgârlari olusur.

Merkez kaç kuvveti meydana gelir. Bunun sonucunda;
– Sürekli rüzgârlarin (Alize, Bati, Kutup) yönlerinde sapmalar meydana gelir.

– Okyanus akintilari (Gulf - stream, Labrador, vs.) halkalar olusturur ve yönlerinde sapmalar olur.

Yerel saat farklari meydana gelir.
Cisimlerin gün içindeki gölge uzunluklari degisir.
Günes doguda erken dogar, batar ve batida geç dogar, batar.
Dinamik basinç kusaklari meydana gelir.
2. Dünya'nin Günes Etrafinda Dönmesi (Yillik Hareket)

Dünya, kendi ekseni etrafindaki günlük dönüsünü sürdürürken, bir yandan da Günes'in çevresinde dolanir. Dünya, Günes etrafindaki dönüsünü elips seklindeki bir yörünge üzerinde 365 gün 6 saatte tamamlar. Buna 1 yil denir.

Dünya, 939 milyon km lik yörüngesi üzerinde saatte 108 bin km. hizla hareket eder.,



Dünya'nin Günes'e olan uzakligi sabit degildir. Bazen yaklasirken, bazen uzaklasir. Bunun nedeni, Dünya yörüngesinin elips seklinde olmasidir. Dünya'nin Günes'e en yakin oldugu 3 Ocak tarihine Perihel (Günberi) denir. Dünya'nin Günes'ten en uzak oldugu 4 Temmuz tarihine ise Afel (Günöte) denir.

*Dünya'nin Günes'e yaklasip uzaklasmasi, Dünya üzerindeki sicaklik dagilisini belirgin olarak etkilemez. Sicaklik dagilisini etkileyen temel etken günes isinlarinin gelis açisidir.*


Dünya'nin hizi sabit degildir. Hiz, günberi tarihinde artarken, günöte tarihinde azalir. Bunun sonucunda;

– Mevsim süreleri farklidir.

– Eylül ekinoksu iki günlük gecikmeyle gerçeklesir.

– Subat ayi iki gün kisa sürer.

Dünya'nin Günes Etrafindaki Dönüsünün Sonuçlari

Mevsimlerin olusmasina ve degismesine neden olur.
Mevsimlik sicaklik farklari meydana gelir.
Kara ve denizler arasinda sicaklik farklari olusur.
Muson rüzgârlari meydana gelir.
Gece - gündüz uzunluklari degisir.
Günes'in ufuk üzerinde dogdugu yer ve saat ile, Günes'in ufukta battigi yer ve saat degisir.
Günes isinlarinin yeryüzüne düsme açilari degisir.
Cisimlerin gölge boylari degisir.
Aydinlanma çemberi mevsimlere göre yer degistirir.
Günes isinlari yil boyunca dönencelere bir kez, dönenceler arasina iki kez dik düser.
Dünya'nin Eksen Egikligi

Dünya'nin elips seklindeki yörüngesinden geçen düzleme Ekliptik (yörünge) düzlemi, Ekvator'dan geçen düzleme ise Ekvator düzlemi denir.



Bu iki düzlem birbiriyle çakismaz. Çünkü, Dünya'nin ekseni ekliptik düzleme tam dik degildir. Baska bir ifadeyle, Dünya ekseni ile ekliptik düzlemi arasinda 66° 33', Ekvator düzlemi ile ekliptik düzlemi arasinda 23° 27' lik bir açi vardir.

Iste yukarida, Dünya'nin Günes etrafindaki hareketinin sonuçlarinda sayilanlarin asil nedeni, Dünya'nin ekseninin egik olmasidir. Buradan, “Dünya'nin Günes çevresinde dönüsünün sonuçlari, eksen egikligi ile birlikte ortaya çikar” sonucunu çikarabiliriz.

Dünya ekseninin 23°27' egik olusunun sonuçlari sunlardir:

Günes isinlarinin yeryüzüne düsme açisi yil boyunca degisir.
Günes'in dogus ve batis saatleri ile yerleri degisir.
Aydinlanma çemberinin siniri mevsimlere göre degisir.
Mevsimlerin olusumuna neden olur.
21 Aralik'ta Güney Yarim Küre'nin, 21 Haziran'da ise, Kuzey Yarim Küre'nin Günes'e daha dönük olmasina neden olur.
Gece ile gündüz süreleri arasindaki farkin, Ekvator'dan kutuplara gidildikçe artmasina neden olur.
Yil içinde cisimlerin gölge uzunluklari degisir.
Dönencelerin ve kutup dairelerinin sinirlarini belirleyerek, matematik iklim kusaklarinin olusumuna neden olur.
Ekvator çizgisi üzerinde yil boyunca gece ve gündüz süreleri degismez.
  Alıntı Yaparak Cevapla
Cevapla

Bu konunun kısa yolunu aşağıdaki sitelere ekleyebilirsiniz

Konu Araçları

Gönderme Kuralları
Yeni konu açamazsınız
Cevap yazamazsınız
Dosya gönderemezsiniz
Mesajlarınızı düzenleyemezsiniz

BB code is Açık
Smiley Açık
[IMG] kodu Açık
HTML kodu Kapalı



5651 sayılı yasaya göre forumumuzdaki mesajlardan doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir. Şikayet Mailimiz. İçerik, Yer Sağlayıcı Bilgilerimiz. Reklam Mailimiz. Gizlilik Politikası


Reklamı Kapat

Reklamı Kapat