Son Dakika Haberlerini Takip Edebileceğiniz FrmTR Haber Yayında.
Forum TR
Go Back   Forum TR > Bilgi Bankası (Databank) (Ödev) > Üniversite Bilgileri > Coğrafya / Uzay Bilimleri
FrmTR'ye Reklam Vermek İçin: [email protected]

GAP Nedir?

Üniversite Bilgileri Kategorisinde ve Coğrafya / Uzay Bilimleri Forumunda Bulunan GAP Nedir? Konusunu Görüntülemektesiniz => GAP Nedir? Temel hedefi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi halkının gelir düzeyi ve hayat standardını yükselterek, bu bölge ile diğer bölgeler arasındaki ...

Cevapla
 
Konu Araçları
Eski 23-09-11, 18:26   #1

Varsayılan GAP Nedir?


GAP Nedir?

Temel hedefi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi halkının gelir düzeyi ve hayat standardını yükselterek, bu bölge ile diğer bölgeler arasındaki gelişmişlik farkını ortadan kaldırmak, kırsal alandaki verimliliği ve istihdam imkanlarını artırarak, sosyal istikrar, ekonomik büyüme gibi milli kalkınma hedeflerine katkıda bulunmak olan GAP, çok sektörlü, entegre ve sürdürülebilir bir kalkınma anlayışı ile ele alınan bir bölgesel kalkınma projesidir. Proje alanı Fırat ve Dicle havzaları ile yukarı Mezopotamya ovalarında yer alan 9 ili kapsamaktadır.
(Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak)




1970'lerde Fırat ve Dicle nehirleri üzerindeki sulama ve hidroelektrik amaçlı projeler olarak planlanan GAP, 1980'lerde çok sektörlü, sosyo-ekonomik bir bölgesel kalkınma programına dönüştürülmüştür. Kalkınma programı, sulama, hidroelektrik, enerji, tarım, kırsal ve kentsel altyapı, ormancılık, eğitim ve sağlık gibi sektörleri kapsamaktadır. Su Kaynakları Programı 22 baraj, 19 hidroelektrik santrali ve 1.82 milyon hektar alanda sulama sistemleri yapımını öngörmektedir. Toplam maliyeti 32 milyar ABD doları olan Proje'nin, Enerji santrallerinin toplam kurulu gücü 7476 MW olup yılda 27 milyar kilowatsaat enerji üretimi öngörülmektedir.

Proje, gelecek kuşaklar için kendilerini geliştirebilecekleri bir ortam yaratılmasını amaçlayan sürdürülebilir insani kalkınma felsefesi üzerine kurulmuştur; kalkınmada adalet, katılımcılık, çevre korunması, istihdam, mekansal planlama ve alt yapı geliştirilmesi GAP'ın temel stratejileridir.
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 23-09-11, 18:27   #2

Varsayılan C: GAP Nedir?


GüneyDoğu Anadolu Projesi (GAP)

GÜNEY DOĞU ANADOLU PROJESİ (GAP)

Dicle ve Fırat ırmaklarının aşağı kesimleriyle bunlar arasında kalan alanı kapsayan ve barajlar, hidroelektirik santralları, sulama tesisleri, her çeşit altyapı, tarımsal tesisler, ulaştırma, eğitim, sağlık vb. alanlardaki hizmetleri içeren projeler demeti.

Güneydoğu Anadolu Projesi, 1960’ların başında başlayan Fırat Havzası çalışmalarının tamamlanmasıyla hazırlanan Fırat Havzası İstikraz Raporuna, 1971’de, Dicle havzası projelerinin de etkilenmesiyle bölgesel bir nitelik kazandırılarak oluşturuldu.Bölgedeki ekonomik yaşamı büyük ölçüde etkileyici bir özellik taşıyan ve uygulamaya geçildiğinde bütün kesimler için itici bir güç oluşturucak olan GAP, yedisi Fırat havzasında,altısı Dicle havzasında olmak üzere toplam on üç projeden oluşmaktadır.Fırat havzası için hazırlanan projeler şunlardır:

Aşağı Fırat Projesi 7 ayrı birimden oluşmaktadır:

Atatürk barajı ve hidroelektirik santrali, GAP’ ın en önemli ve kilit tesisidir.Türkiyenin en büyük barajıdır.Baraj 1990 sonunda tamamlanarak 1991 yılından itibaren su tutmaya başladı.Yılda 8,9 milyar kWh elektirik enerjisi üretecek olan 8 ünitelik türbin-jenaratör grubunun 2 ünitesi, temmuz 1992 yılında barajın açılışıyla birlikte üretime geçti.Dev su ulaştırma tünelleri tamamlandığında 880 000 ha‘lık alan sunabilecektir.

Şanlıurfa tünelleri Atatürk barajından alacağı suları sulama alanlarına aktaracak olan bu tünel sistemi,yan yana iki ana tünel ile bağlantı tünellerinden oluşmaktadır.Toplam uzunluğu 57,8 km olacak; 327 bin 725 ha’ı cazibeyle, 148 649 ha’ı da pompajla olmak üzere toplam 476 374 ha alanı sulayacaktır.Şanlıurfa tünelleri çalışmaya başladıktan sonra saniyede akıtacağı 328 m3 suyla Türkiye’nin Dicle ve Fırat’tan sonra üçüncü büyük ırmağı olacaktır.

Şanlıurfa Hidroelektrik Santali: Şanlıurfa tüneli çıkışından sonra akan suyu değerlendirecek olan bu santralde yılda 124 milyon kWh elektrik enerjisi üretilecektir.

Şanlıurfa-Harran Sulaması: Bu proje kanal sistemiyle Şanlıurfa ve Harran ovalarında 147866 ha alanın sulanmasını sağlayacaktır.

Mardin-Ceylanpınar Sulaması: Mardin ve Ceylanpınar ovalarının yeraltı kaynaklarından yararlanarak sulanmasını içeren bu projede, 328 608 ha alanın sulu tarıma açılacağı öngörülmektedir.

Bozova Pompaj sulaması: bu proje kapsamında da Atatürk barajından sağlanacak suyla 55 300 ha alanın sulanması yer almaktadır.

Fırat Havzası için hazırlanan bu projenin uygulamaya konmasıyla, Fırat Irmağı’ndan akan su, sırasıyla Keban, Karakaya ve Atatürk baraj ve hidroelektrik santrallerini çalıştıracak ve buradan Urfa tünelleri ile Şanlıurfa hidroelektrik santraline de enerji sağladıktan sonra sulama alanlarına akıtılacaktır.

Bunların dışında GAP kapsamında

• Siverek-Hilvan pompaj sulaması,
• Dicle Havzası projesi
• Kralkızı-Dicle projesi
• Batman projesi
• Batman-Silvan projesi
• Garzan projesi
• Ilısu projesi
• Cizre projesi
• Sınır Fırat projesi
gibi projeler yer almaktadır. Karakaya barajı ve HES, atatürk barajından sonra Türkiye’nin üretim açısından en büyük barajıdır(7,354 milyon kWh).1997 yılında hizmete girmiştir.

74 000 km2’lik bir alanı kapsayan GAP sınırları içinde, Şanlıurfa, Mardin, Gaziantep, Adıyaman, Diyarbakır, Batman ve Siirt illeri tümüyle ya da bir bölümüyle yer almaktadır. 1976’da uygulanmasına başlanan proje 30 yılda tamamlanabilecektir. Projede yer alan tesislerden Atatürk, Karakaya, Kralkızı barajı ve HES gibi yapımı süren tesislerin yanında, henüz proje aşamasında olan tesisler de bulunmaktadır.

Gap’ın tamamlanmasıyla yılda 23 milyar kWh hidroeletrik enerjisi elde edilecektir. Bu enerji Türkiye’de üretilen toplam elektrik enerjisinin %80’ine eşittir. Bunun yanında günümüzde devlet eliyle sulanması gerçekleştirilen tarım alanları miktarı kadar bir alan(1 milyon 800 bin ha) sulu tarıma açılacak, nadas tümüyle ortadan ve bölgenin ürün deseni değişecektir.

Yılda 600 bin ton pamuk, 66 bin 458 ton antepfıstığı üretebilecek; meyve üretimi 660 bin ton, sebze üretimi 3 milyon 513 bin ton artacaktır. Bugün GAP alanlarındaki sebze üretimi 14 milyon ton, meyve üretimi 1 milyon 400 bin tondur.

GAP’la birlikte Tarımsal Uzmanlaşma

GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ VE

BÖLGEYE ETKİLERİ

Derleyen: Özgür TORAMAN

KAYNAKLAR:

1-Kültür Bakanlığı Resmi Sitesi
2- Başbakanlık Gap Projesi Resmi Sitesi
3- Ana Britanica Ansiklopedisi
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 23-09-11, 18:27   #3

Varsayılan C: GAP Nedir?



BİRİNCİ BÖLÜM

GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER


1- GAP NEDİR? 1
2- GÜNEY DOĞU ANADOLU PROJESİ’NİN TARİHÇESİ 2
3- GAP’IN YÖNTEMİ 3
4- GAP SU KAYNAKLARI I GELİŞTİRME PROGRAMI 3
5- GAP BİLEŞENLERİ 4
5.1- GAP SU KAYNAKLARINI GELİŞTİRME PROGRAMI 4
5.2- GAP VE TARIM 4
5.3- GAP VE SANAYİ 5
5.3- GAP VE ALTYAPI 5
5.4- GAP’IN SOSYAL TÖNÜ 5
5.5- GAP,ÇEVRE VE KÜLTÜR 6
5.6- GAP VE ULUSLAR ARASI İŞBİRLİĞİ 7
5.7- ULUSLAR ARASI SU KURULUŞLARI İLE İLİŞKİLER 8
5.8- GAP’IN FİNANSMANI 9
5.9- GAP’TA ULAŞILAN SON NOKTA 10
5.10- GAP’IN HEDEFLERİ 10
5.11- GENEL KALKINMA HEDEFLERİ 11
5.12- KALKINMA HEDEFLERİ 11
5.13- SINAİ KALKINMA HEDEFLERİ 12
5.13- GAP PLANLAMA YAKLAŞIMI 12
6- GAP SOSYAL POLİTİKA HEDEFLERİ 12
6.1- TOPLUMSAL YAPI 13
6.2- TARIM SEKTÖRÜ 13
6.3- İSTİHDAM 13
6.4- EĞİTİM SEKTÖRÜ 14
6.5- SAĞLIK SEKTÖRÜ 14
6.6- NÜFUS 14
6.7- YERLEŞİM 14
7- SONUÇ 14
8- GAP MASTER PLANI 15
9- SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA NEDİR ? 15

İKİNCİ BÖLÜM

GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİNİN UYGULANDIĞI BÖLGELERE

ETKİLERİ
1- ADIYAMAN 17
1.2- CENDERE KÖPRÜSÜ 17
1.3- NEMRUT DAĞI 17
1.4- KARAKUŞ TEPESİ 18
2- BATMAN 18
2.1- HASANKEYF 18
3.1- DİYARBAKIR 19
3.2- DİYARBAKIR KALESİ VE SURLARI 20
3.3- CAHİT SITKI TARANCI MÜZESİ 20
3.4- DELİLER HANI 21
3.5- MALABADİ KÖPRÜSÜ 21
3.6- DİYARBAKIR ULU CAMİ 21
3.7- DİYARBAKIR EL SANATLARI 22
4- GAZİANTEP 22
4.1- GAZİANTEP KALESİ 22
4.2- GAZİANTEP MUTFAĞI 23
4.3- HASAN SÜZER ETNOĞRAFYA MÜZESİ 24
4.5- GAZİANTEP HANLARI VE BEDESTENLERİ 24
4.6- GAZİANTEP EL SANATLARI 24
4.7- YESEMEK AÇIK HAVA MÜZESİ 24
4.8- RUMKALE 24
4.9- KARKAMIŞ 24
4.10- BELKIZ HARABELERİ 24
5.1- KİLİS 25
5.2- CANPOLAT CAMİİ 25
5.2- AKCURUN CAMİİ 25
5.3- ULU CAMİİ 25
5.4- RAVANDA KALESİ 25
5.5- KUZEYNE 25
6.1- MARDİN

GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ’NİN TARİHÇESİ
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak İllerinin kapsadığı alan “GAP Bölgesi” olarak tanımlanmaktadır. Güneyde Suriye, güneydoğuda ise Irak’la sınırı bulunan bu bölgenin yüzölçümü 75 358 kilometrekare olup ülkemizin toplam yüzölçümünün yüzde 9.7’sini oluşturmaktadır. Türkiye’de sulanabilir 8.5 milyon hektar arazinin yüzde 20’si, Aşağı Fırat ve Dicle Havzaları’ndaki geniş ovalardan oluşan GAP Bölgesi’nde yer almaktadır.
Verimli Hilal veya Aşağı Mezopotamya olarak adlandırılan bu bölge, insanlık tarihinde medeniyetin beşiği olarak bilinmektedir. GAP Bölgesi, tarih boyunca Anadolu ve Mezopotamya toprakları arasında geçişi sağlayan bir köprü görevi görmüştür.
Türkiye’nin iki önemli akarsuyu Fırat ve Dicle Nehirleri GAP Bölgesi’nden geçer. Doğu Anadolu Bölgesi’nden kaynaklanan bu iki nehir, sularını Basra Körfezine boşaltır. Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Türkiye’nin diğer bölgelerine oranla daha az yağış almaktadır. Bu nedenle öncelikle Bölgenin çok zengin su kaynaklarından olan Fırat ve Dicle Nehirleri sularının, sulama ve enerji üretimi amacıyla değerlendirilmesi ve bu arada düzensiz akışı olan bu iki nehrin sularının dizginlemesi düşünülmüştür.
Suları rasyonel olarak değerlendirme kararı, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Atatürk’ündür. Ülkenin maddi-manevi her alanda değişim ve gelişim çabası içinde bulunduğu yıllarda, özellikle elektrik enerjisi gereksinimi en belirgin ve öncelikli ihtiyaç olarak ortaya çıkmıştır. Böylece yurdun boşa akıp giden su servetinden elektrik enerjisi elde edilmesi için Atatürk’ün emri ile 1936 yılında Elektrik İşleri Etüde İdaresi kurulmuştur. İdare “Keban Projesi” ile yoğun etütlere başlamış, Fırat Nehri’nin her açıdan tetkiki ve sonuçlarının tespiti için rasat istasyonları kurulmuştur.
1938 yılında Keban boğazında jeolojik ve topografik etütlere girilmiştir. 1950-1960 yılları arasında gerek Fırat gerekse Dicle üzerinde Elektrik İşleri Etüt İdaresi tarafından sondaj çalışmalarına ağırlık verilmiştir. Yeni ihtiyaçların ortaya çıkması üzerine 1954 yılında Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Böylece Türkiye’de havza çalışmaları yapılması fikri oluşmuş ve Türkiye 26 havzaya ayrılarak, DSİ Genel Müdürlüğü’nce etüt ve planlama çalışmalarına başlanmıştır. 1961 yılında Diyarbakır’da kurulan Fırat planlama Amirliği tarafından yapılan çalışmalar sonunda 1964 yılında Fırat Havzası’nın sulama ve enerji potansiyelini belirleyen “Fırat Havzası İnkişaf Raporu” hazırlanmıştır. Bu rapora ilaveten 1966 yılında “Aşağı Fırat İnkişaf Raporu” geliştirilmiştir. Dicle Havzası için de, aynı paralelde çalışmalar DSİ Diyarbakır Bölge Müdürlüğü’nce sürdürülmüştür.
Böylece Aşağı Fırat Havzası ve Dicle Havzası’ndan ne şekilde faydalanılacağı açıklık kazanmış ve 1977 yılında bu iki havza projesinin “Güneydoğu Anadolu Projesi” şeklinde adlandırılması benimsenmiştir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin entegre bölgesel planlama çerçevesinde ele alınması, yürütülmekte olan faaliyetlerin koordinasyonunun sağlanması ve yönlendirilmesi görevi 1986 yılında Devlet Planlama Teşkilatına verilmiştir.
Kuruluş amacı Güneydoğu Anadolu Projesi kapsamına giren yörelerin süratle kalkındırılması, yatırımların gerçekleştirilmesi için; plan, altyapı, ruhsat, konut, sanayi, maden, tarım, enerji, ulaştırma ve diğer hizmetleri yapmak veya yaptırmak, yöre halkının eğitim düzeyini yükseltmek için gerekli tedbirleri almak veya aldırmak, kurum ve kuruluşlar arasındaki koordinasyonu sağlamak olan Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Teşkilatı, 6 Kasım 1986 tarih ve 20334 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 388 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kurulmuştur. GAP Yüksek Kurulu, Teşkilatın en yüksek karar organı olup her türlü plan, proje ve programları inceleyerek karara bağlar. GAP Yüksek Kurulu, Başbakan veya görevlendireceği bir Devlet Bakanı’nın başkanlığında, GAP’tan Sorumlu Devlet Bakanı, DPT Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Devlet Bakanı ile Bayındırlık ve İskan Bakanından oluşur.
GAP İdaresi; Başkanlık Ankara’da ve Bölge Müdürlüğü Şanlıurfa’da olmak üzere örgütlenmiştir.
“Güneydoğu Anadolu Projesi” kavramı, Fırat ve Dicle nehirleri üzerinde yapımı öngörülen barajlar, hidroelektrik santraller ile sulama tesislerinin yan ısıra kentsel ve kırsal altyapı, tarımsal altyapı, ulaştırma, sanayi, eğitim, sağlık, konut, turizm ve diğer sektördeki yatırımları da içine alan ve yörenin topyekün sosyo-ekonomik kalkınmasını hedefleyen, çok sektörlü, entegre ve sürdürülebilir bir kalkınma anlayışı ile elele alınan bir bölgesel kalkınma projesi olarak anlaşılmaktadır.
Proje tamamlandığında, yılda 50 milyar m3’den fazla su akıtılan Fırat ve Dicle nehirleri üzerinde kurulan tesislerle, Türkiye toplam su potansiyelinin yüzde 28’i kontrol altına alınacak, 1.7 milyon hektarın üzerinde arazinin sulanması ve 7476 ****vatın üzerinde bir kurulu kapasiteyle yılda 27 milyar kilovatsaatlik elektrik üretilmesi sağlanacaktır.
GAP’ın meydana getireceği yüksek tarım ve sanayi potansiyeli Bölge’de gelir düzeyini 5 kat arttıracak, 2005 yılında 9 milyonu aşacak olan Bölge nüfusunun yaklaşık 3.5 milyonuna iş imkanı yaratılacaktır.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin kalkınmasıyla ilgili bütün çalışma ve faaliyetlerin, tüm sosyal ve ekonomik sektörleri içine alacak “geniş kapsamlı bir bölgesel planlama yaklaşımı” içinde kalkınmanın amaç, hedef ve stratejileriyle ile uyumlu bir şekilde planlanması ve yürütülmesi GAP İdaresi’nin asıl görevidir. Bölgenin bu kapsamlı planlaması ile karar vericiye Bölgenin gelişme yönleri ve büyüklükleri gösterilirken, tüm proje bileşenlerinin birbiriyle ilişkisini kurmak, ekonomik ve sosyal sektör yatırımlarını zaman ve mekan boyutları içinde değerlendirerek somut çerçeveler çizmek amaçlanmaktadır. Hazırlanmış olan GAP Master Planı bu konuda temel rehber olarak kullanılmaktadır. Proje uygulamalarıyla kentsel altyapı geliştirilerek, Bölgemdeki şehirlerin nüfus emme kapasitesi yükseltilecektir. Ayrıca, Bölge kaynakları harekete geçirilip, istikrarlı ve devamlı bir ekonomik büyüme gerçekleştirilerek ihracat arttırılacaktır. Toplam yatırım değeri 1997 yılı fiyatlarıyla 4.2 katrilyon TL. (32 milyar ABD Doları) olacağı tahmin edilen Proje Türkiye Cumhuriyeti’nin en büyük projesi olma özelliğini taşımaktadır. Projenin gerçekleşmesi için 1996 yılı sonuna kadar 1 katrilyon 67 trilyon TL harcanmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Devleti ülkenin sosyo-ekonomik gelişmesinde bölgeler arası eşitsizliklerin giderilmesine giderek artan bir önem vermektedir. Bu, yalnızca adil bir kalkınma özleminin yansıması olmayıp, aynı zamanda az gelişmiş bölgelerdeki kalkınma potansiyelinin ortaya çıkarılmasının, ekonomik büyüme, toplumsal istikrar ve ihracatın teşviki gibi ulusal hedeflerin gerçekleştirilmesine katkıda bulunacağı yolundaki çok isabetli bir teşhisten kaynaklanmaktadır. Kısacası GAP, yukarı Mezopotamya’ya medeniyeti yeniden getirmektedir.
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 23-09-11, 18:28   #4

Varsayılan C: GAP Nedir?



GAP’IN YÖNETİMİ
Fırat ve Dicle nehirlerinin sulama ve enerji üretimi için değerlendirilmesi, düzensiz akışı olan bu iki nehrin sularının dizginlenmesi amacıyla Fırat ve Dicle havzalarına ilişkin olarak 1960’larda başlayan etüd ve planlama çalışmaları 1977 yılında “Güneydoğu Anadolu Projesi” olarak adlandırılmaya başlanmıştır.
Bölgenin zengin toprak ve su kaynaklarından yararlanmak amacıyla önce kendi içinde bir enerji ve sulama projesi olarak başlayan GAP, 1989 yılında tamamlanan “GAP Master Plan” çalışması ile entegre bir bölgesel kalkınma projesine dönüştürülmüştür. GAP Master Planı, bölge gelişmesinin izlemesi gereken seyir ve alt ölçeklerde üretilecek plan, program ve projelerle bir rehber niteliği taşımaktadır. GAP Master Planı’nda yer alan temel kalkınma senaryosu, bölgenin tarıma dayalı sanayi merkezi haline getirilmesidir.
Bugün GAP, insan odaklı, sürdürülebilir insani gelişmeyi temel hedef alan bir anlayışla yürütülen bir bölgesel kalkınma projesidir. GAP kalkınması bölge halkı için, tercih ve ekonomik potansiyellerini eksiksiz bir biçimde hayata geçirme olanakları yaratmayı amaçlamaktadır.
GAP’ın entegre bölgesel planlama çerçevesinde yürütülmesi, koordinasyon sağlanması ve yönlendirilmesi görevi Kasım 1989’da kurulmuş bulunan, Başbakanlığa bağlı GAP Bölge Kalkınma İdaresi Teşkilatına verilmiştir. Teşkilatın karar organı Başbakan başkanlığında GAP’tan sorumlu Devlet Bakanı, DPT’nin bağlı bulunduğu Devlet Bakanı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığından oluşan GAP Yüksek Kurulu’dur. GAP İdaresi, başkanlık Ankara’da ve Bölge Müdürlüğü Şanlıurfa’da olmak üzere örgütlenmiştir.
GAP SU KAYNAKLARI GELİŞTİRME PROGRAMI
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) tarafından uygulanan Fırat ve Dicle Havzası Projeleri olmak üzere iki gruptan oluşan program kapsamında 22 baraj, 19 hidroelektrik santrali ve 1.7 milyon hektarın sulanmasını sağlayacak sulama kanalları inşası öngörülmektedir. Proje tamamlandığında; yılda 50 milyar m3 ten fazla su akıtan Fırat ve Dicle üzerindeki tesislerle Türkiye toplam su potansiyelinin % 28’i kontrol altına alınacaktır. Planlanan toplam sulama alanı; Türkiye’de ekonomik olarak sulanabilir alanın % 20 sine, planlanan elektrik enerji üretimi ise toplam yıllık elektrik enerjisi potansiyelinin % 22’sine eşdeğerdir.
GAP BİLEŞENLERİ
GAP Su Kaynakları Geliştirme Programı
GAP ve Tarım
GAP ve Sanayi
GAP ve Altyapı
GAP’ın Sosyal Yönü
GAP, Çevre ve Kültür
GAP ve Uluslararası İşbirliği
Uluslararası Su Kuruluşları ile İlişkiler
GAP’ın Finansmanı
GAP’ta Ulaşılan Son Nokta

GAP SU KAYNAKLARI GELİŞTİRME PROGRAMI
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) tarafından uygulanan Fırat ve Dicle Havzası Projeleri olmak üzere iki gruptan oluşan program kapsamında 22 baraj, 19 hidroelektrik santrali ve 1.7 milyon hektarın sulanmasını sağlayacak sulama kanalları inşası öngörülmektedir. Proje tamamlandığında; yılda 50 milyar m3 ten fazla su akıtan Fırat ve Dicle üzerindeki tesislerle Türkiye toplam su potansiyelinin % 28’i kontrol altına alınacaktır. Planlanan toplam sulama alanı; Türkiye’de ekonomik olarak sulanabilir alanın % 20 sine, planlanan elektrik enerji üretimi ise toplam yıllık elektrik enerjisi potansiyelinin % 22’sine eşdeğerdir.

GAP VE TARIM
GAP Bölgesi 75 bin km2’lik geniş bir alana sahiptir ve bu alan içerisinde farklı iklim istekleri olan zeytinden fıstığa, fındıktan narenciye kadar geniş yelpazede ürünler yetiştirmektedir. Bölgede 3.1 milyon hektar tarım arazisi, 1.1 milyon hektar orman arazisi ve 2.3 milyon hektar çayır ve mer’a arazisi bulunmaktadır. GAP ile bu doğal kaynakların etkin kullanımı yönünde çalışmalar yürütülmektedir. Bölgede sulamaya açılan alanlarda sulama sistemlerinin yönetimi, bakımı ve işletilmesi için ülkemizde ilk defa sulama sistemleri çiftçi örgütleri olan Sulama Birlikleri’ne devredilmiş ve böylece suyun yönetimi kullanıcılara bırakılmıştır. Mevcut sulama sahalarında yapılan pamuk üretimi ülkemiz üretiminin üçte birini karşılamakta ve iklimin elverişli olması yılda iki ürün elde edilebilmesini mümkün kılmaktadır. Bölge doğal yapısı itibariyle hayvancılık faaliyetleri için de çok uygundur. GAP Bölge Kalkınma İdaresi tarafından hazırlanan araştırma projeleri ile ırk ıslahı ve yetiştirme teknikleri geliştirilmesi çalışmaları sürdürülmektedir.
GAP çevresinde tarımsal kalkınma amaçları; kırsal kesimde gelir düzeyini artırmak, bölge sanayii için girdi sağlamak, kırdan kente göçü asgariye indirerek istihdam sağlamak, kırdan kente göçü asgariye indirerek istihdam sağlamak ve üretimi ihracata yönelik olarak artırmaktır. Araştırmalara göre GAP’ın sulama projeleri tamamlandığında, şimdiye kadar Türkiye’de devlet eliyle gerçekleştirilen sulamaya açılan alana eşit bir alan daha sulu tarıma açılacaktır. Buna bağlı olarak ürün miktarı ve deseninde önemli değişiklikler olacağı hesaplanmıştır (buğdayda % 90, arpada % 43, pamukta % 600, domateste % 700, mercimekte % 250 ve sebze de ise % 167 oranında artış olacaktır). Sulama öncesi Bölge’de üretilmeyen soya, yer fıstığı, mısır, ayçiçeği ve fasulye gibi sulamanın getirdiği ikinci ürünler,yağlı tohumlar ve yem bitkileri olarak tarıma dayalı sanayiinin gelişmesinin temelini oluşturacaktır.

GAP VE SANAYİ
GAP Master Planı Bölge’nin “Tarıma Dayalı İhracat Merkezi” olmasını öngörmektedir. Bu doğrultuda sınai gelişmenin sağlanması için gerçekleştirilecek yatırımlarla, ortaya çıkacak potansiyelin, sanayi ve hizmet sektöründe etkin bir şekilde değerlendirilmesi ve özel sektör yatırımlarının yanısıra GAP kapsamında özel sektörün katkısının sağlanmasına yönelik projeler uygulamaktadır. Nitekim, GAP İdaresi’nce 1992 yılında yürütülen “GAP Bölgesel Ulaşım ve Altyapı Geliştirme Çalışması” ile Bölge’deki ekonomik gelişmenin muhtemel coğrafi dağılımı belirlenmiş, Bölge’de hızlı gelişmesi beklenen 9 yörenin çevre düzeni planları yapılmış ve bunlarda GAP’ın yaratacağı sanayiler için yer ayrılmıştır. GAP ile yaratılan iş ve yatırım ortamına katılacak bölge içi ve dışı yatırımcılarla bilgi ve danışmanlık hizmeti veren “GAP Girişimci Destekleme Yönlendirme Merkezleri” (GAP-GİDEM) 5 il merkezinde açılmış olup, faaliyetlerini sürdürmektedir.
GAP Bölgesi’nde tamamlanan Organize Sanayi Bölgeleri’nin Türkiye toplamı içinde payı, alan büyüklüğü bakımından % 11’e ulaşmaktadır. Mevcut Organize Sanayi Bölgeleri’nde 342 fabrika üretime geçmiş ve 34400 kişiye iş imkanı sağlamıştır. 1997 sonu itibariyle Bölge’de 18 Küçük Sanayi Sitesi tamamlanmıştır. Bunların Türkiye toplamı içindeki payı % 8’dir ve buralarda mevcut 5514 işyerinde yaklaşık 33000 kişi çalışmaktadır. Bölge’de halen yapımı devam etmekte olan Küçük Sanayi Siteleri tamamlandığında istihdam kapasitesinin 60000 kişiye ulaşacağı öngörülmektedir.
GAP Bölgesi’nde tarımsal üretim artışı son 3-4 içerisinde, bu bölgede sanayileşme alanında dikkate değer bir canlanma yaratmış bulunmaktadır. Mevcut Organize Sanayi Bölgeleri’nin tamamen dolması bir yana, yenilerinin yapımı için talepler her geçen gün artmaktadır.
  Alıntı Yaparak Cevapla
Eski 23-09-11, 18:28   #5

Varsayılan C: GAP Nedir?

GAP VE ALTYAPI
GAP çerçevesinde mekansal kalkınma boyutu önemli bir bileşen olup kentsel altyapı çalışmalarına da büyük önem verilmektedir. GAP İdaresi’nce gerçekleştirilen “GAP Bölgesel Ulaşım ve Altyapı Çalışması” ile Bölge için oluşturulan geniş proje stoğunun yanısıra aynı çalışmada öngörülen “GAP Uluslararası Havalimanı”nın mühendislik tasarımı ve fizibilite çalışmaları, GAP İdaresi tarafından ABD-Ticaret Kalkınma Ajansı’nda sağlanan hibe ile gerçekleştirilmiştir. GAP Uluslararası Havalimanı inşaatına, Ulaştırma Bakanlığı’nca Mayıs 1998’de başlanmıştır.
Bölgede mevcut 9 ilin 6’sında havaalanı mevcuttur. Bir uluslararası havaalanı ve Mardin havaalanı inşa halindedir. Bölge çok faal bir şantiye alanı durumundadır.
GAP’la birlikte Bölge’de 1985-1995 yılları arasında, altyapı bakımından önemli değişimler gerçekleştirilmiştir. Örneğin; kırsal su temini % 57’den 67’ye, kentsel su temini % 15’ten 57’ye kırsal alanda elektrik temini % 66’dan 99’a, köy yolları ise % 71’den 98’e çıkmıştır.

GAP’IN SOSYAL YÖNÜ
Proje bölgesi ile Türkiye’nin daha gelişmiş bölgeleri arasındaki gelişmişlik farkını ortadan kaldırmayı ve dengeli bir gelişmeye katkıda bulunmayı amaçlayan GAP’ın başarısı, büyük ölçüde uygulandığı alandaki toplumun iyi tanınması ve halkın projeye katılım ve desteğine bağlıdır. Bu nedenle sosyal araştırmalar ve bunlara dayalı uygulamalar GAP’ın en önemli bileşeni durumundadır. Nitekim yapılan “Toplumsal Değişim Eğilimleri”, “Nüfus Hareketleri”, “Kadının Statüsü ve Kalkınma Sürecine Entegrasyonu”, “Baraj Göl Aynasında Kalacak Yerleşimlerin İstihdam ve Yeniden Yerleşme sorunları” gibi araştırmaları takiben, uygulama sürecine halkın katılımını sağlayarak, sürdürülebilir kalkınmayı gerçekleştirmek üzere GAP Sosyal Eylem Planı devreye girmiştir.
GAP kapsamındaki kamu yatırımları ile hedeflenen, insanı merkez alan sürdürülebilir insani gelişmenin sağlanmasıdır. Bu ilke, Proje bölgesi halkı için tercih ve potansiyellerini eksiksiz, eşit ve adil bir biçimde hayata geçirme olanakları yaratmasına ilişkin uygulamaları ifade etmektedir. Plan tarafından belirlenen politika ve hedefler doğrultusunda GAP İdaresi, 1995 yılından itibaren Bölge’de kadın nüfusun geliştirilmesine ve eğitimine yönelik “Çok Amaçlı Toplum Merkezleri” (ÇATOM) oluşturmaktadır. Bu merkezlerin yaygınlaştırılmasında, çeşitli kamu kuruluşlarının yanısıra hükümet dışı kuruluşlar ve UNICEF gibi uluslararası kuruluşlarla işbirliği yapılmaktadır. Şanlıurfa Valiliği, İş ve İşçi Bulma Kurumu işbirliğince GAP İdaresi koordinasyonunda ilk olarak Şanlıurfa Yakubiye Mahallesi ve Sağlık Köyü’nden başlatılan ve daha sonra diğer bölge illerinde de açılan ÇATOM’ların sayısı 1999 yılı sonu itibariyle 22’ye ulaşmıştır.
Sosyal, ekonomik ve kültürel nedenlerle birtakım sosyal hizmetlere ulaşmakta güçlük çeken, kalkınmanın nimetlerinden yeterince yaralanmayan ve toplumsal süreçlere eşit bireyler olarak katılamayan bölge kadınının, statüsünü yükseltmeyi amaçlayan proje kapsamında bugüne kadar yaklaşık toplam 15000 kadına ulaşılmıştır. Halktan gelen talep üzerine, sayıca artan ÇATOM’lar ve uygulamaları, Proje’yi kalıcı bir niteliğe büründürmüştür. Önümüzdeki dönemlerde kurumsallaşarak, gönüllü kuruluşların da desteği ile yarı özerk bir yapı ve kimliğe kavuşmaları hedeflenen ÇATOM uygulamaları GAP Bölge Kalkınma İdaresi’nin öncelikli faaliyetlerinden birini oluşturmaktadır.
Sosyal Eylem Planı doğrultusunda, Bölge’de yapımına başlanan Birecik Baraj Gölü’nden etkilenecek yerleşimlerin nüfusunun yeniden yerleştirilmesi çalışmaları da katılımcı anlayışla devam etmektedir. Birecik Barajından Etkilenen Nüfusun Yeniden İskanı Uygulaması Programı, Türkiye’de bu alanda halk katılımı ile yapılan en geniş kapsamlı ilk uygulama olma özelliğini taşımaktadır. Bu çalışma ile Birecik Baraj Göl Aynası’ndan etkilenen yerleşim birimlerinde yaşayan nüfusun, yeniden yerleşimi, yeni yer seçimi, ekonomik uğraş alanlarına yatırımlar ve istihdam yoluyla, yeni durumlarına uyum sağlayabilmeleri, yeniden üretken ve kendi kendilerine yeterli hale gelebilmek üzere organize olmalarının sağlanması amaçlanmıştır. Birecik Barajı’ndan etkilenen yerleşimlerdeki nüfusun yeniden iskanı konusunda çeşitli kamu kuruluşlarınca yapılacak olan çalışmalar konusunda yöre halkı bilgilendirilmiş ve projeye katılımlarının sağlanması amacıyla yerinde bir dizi toplantı yapılmıştır. Köylerde toplantılar düzenlenerek ekonomistlerin araştırmaları sonucunda ortaya çıkan uygun yatırım alanları seçenekleri konusunda kendilerinin de görüşleri alınarak yeni seçenekler oluşturulmuştur. Yöre halkının sosyo-ekonomik ve kültürel yaşam biçimi bu kadar yakından ilgilendiren bir konuya, halkın kendisini ve hükümet dışı kuruluşları da katarak ortak bir yön vermek üzere başlatılan ve yeniden yerleşim planlama çalışmalarına halkın katılımının sağlanması, yapılacak uygulamaların halkın istekleri doğrultusunda ele alınmasını amaçlayan bu çalışma, GAP İdaresi’nin Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile ortaklaşa yürütülmektedir.
Sosyal amaçlı projeler çerçevesinde; Diyarbakır’da Sokakta Çalışan Çocukların Rehabilitasyonu, kırsal alanlarda okul servisi otobüsü hizmetleri ve Mardin’de gençlere yönelik projeler de GAP İdaresi’nce yürütülmektedir.

GAP, ÇEVRE VE KÜLTÜR
1992 yılında Rio’da yapılan ve gelecek yüzyılın yeni çevre yaklaşımını ortaya koyan, dünya zirvesinde kabul edilen “Gündem 21” ilkeleri, GAP İdaresi tarafından, zaten 1989’dan bu yana temel ilke olarak kabul edilmiş ve tüm projelerinde dikkate alınmıştır.
Güneydoğu Anadolu Projesi’nin etap etap uygulanmasıyla 1.7 milyon hektar tarımsal alanın sulamaya açılması ve yapılacak barajlar ile yeni rezervuar alanlarının yaratılması, Bölge’nin toprak ve su rejimlerini önemli ölçüde değiştirecektir. Aynı zamanda nüfus hareketleri, hızlı şehirleşme ve sanayileşme kır ve kent alanlarında yeni dönüşümler yaratacaktır. Sulamanın getireceği avantajlar yanında, fazla ve hatalı sulamanın yol açabileceği problemler, Bölge’deki iklim değişikliklerinin tarımsal üretime ve bitki örtüsüne yaratacağı etkiler, flora ve faunanın değişikliklerden etkilenmesi, erozyon, doğal, tarihi ve kültürel değerlerin kontrolsüz gelişmeden etkilenmesi ve benzeri sorunlar, GAP’ın, çevre ve kültür değerleri yönünden etraflı bir şekilde ele alınması gereğini ortaya koymaktadır.
Gerek ülke düzeyinde, gerekse bölge düzeyinde sosyal ve ekonomik sektörlerde önemli değişimler yaratacak olan Proje’nin, kaçınılmaz olarak çevre ve kültür varlıkları üzerinde de etkileri olacaktır. Bu etkilerin olumlu ve olumsuz yönlerini dikkate almak, olumlu gelişmelerden yararlanmak; olumsuz gelişmelere karşı şimdiden tedbir almak ve hazırlıklı olmak GAP bölge kalkınma felsefesinin diğer önemli bir parçasını oluşturmaktadır.
Tarih öncesi çağlardan başlamak üzere günümüze kadar ulaşmış birçok uygarlığı ve üç büyük dine ait kültür varlığıyla dolu olan Güneydoğu Anadolu Bölgesi, bir dinler mozaiği oluşturmaktadır. Şanlıurfa’nın Nuh Peygamber tarafından kurulması, dağlarda Musa Peygamberin çobanlık yapması ve İsa Peygamber tarafından kutsanarak batıda da “Kutsal Şehir” olarak anılması bu mozaiğin renklerini oluşturmaktadır. Bu doğrultuda kültür varlıklarının restorasyon ve kurtarma çalışmalarının yapılması, korunması ve gelecek nesillere aktarılması, çevre düzenlenmesi, altyapı, konaklama ihtiyaçlarının giderilerek tanıtımının yapılması proje kapsamında planlanan çalışmalardır. Bunlardan bazıları; Birecik, Halfeti, Suruç ilçelerinin Taşınmaz Kültür Varlıklarının Belgelenmesi, Hasankeyf Tarihi ve Arkeolojik Sit Alanı Araştırma, Kazı ve Kurtarma Çalışması, Acırlı (Midyat-Mardin) Sit alanı Çevre Düzenleme Projesidir.

GAP VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde sürdürülebilir insani gelişme bağlamında temel atılımların uygulanmasına başlandığı ve kalkınma sürecinin, geri dönülemeyecek bir aşamaya ulaştığı noktada, yabancı ülke ve kuruluşların da GAP kalkınmasına katkıları yoğunlaşmıştır. Özellikle Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ile birlikte yapılan “GAP’ta Sürdürülebilir Kalkınma Programı” proje paketinin yürürlüğe girdiği 1997 yılı bu anlamda bir başlangıç yılı olmuştur.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile GAP İdaresi’nin ortaklaşa gerçekleştirdiği “Sürdürülebilir Kalkınma Programı”nın temel amacı, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde sosyo-ekonomik eşitsizliklerin azaltılmasıdır. Program, temel sosyal hizmetler (eğitim, sağlık, konut) cinsiyet grupları arasında eşitlik, kentsel yönetim, çevresel sürdürülebilirlik, kurumsal ve toplumsal düzeyde kapasite oluşturulması ve halk katılımı alanlarındaki pilot projeler aracılığıyla kalkınmanın insani boyutunu vurgulamaktadır. 29 alt projeden oluşan Programın toplam bütçesi 5.2 milyon ABD dolarıdır.
Dünya Bankası, GAP Bölgesi’ndeki kentsel ve kırsal altyapının geliştirilmesine ilişkin projelere katkı sağlamaktadır. Bu katkı, şu ana kadar iki proje için kesinleşmiştir. Bunlar; “Şanlıurfa-Harran Ovaları Tarla-içi ve Köy Geliştirme Hizmetleri Projesi” ile “GAP Kentsel Planlama ve Sanitasyon Projesi” hazırlık çalışmalarıdır. Bu iki proje için Dünya Bankası’ndan toplam 650 bin ABD doları hibe finansman sağlamıştır. Hazırlık çalışmalarını takiben toplam 128.5 milyon ABD dolarlık kredinin Dünya Bankası’nca sağlanması öngörülmüştür.
GAP çerçevesinde Türkiye ve ABD arasındaki işbirliği olanakları devamlı bir artış eğilimi göstermektedir. ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansı (USTDA)’ndan GAP Uluslararası Havaalanı ve GAP Coğrafi Bilgi Sistemi (GAP GIS) projelerine hibe sağlanmıştır. Ayrıca Arizona State Üniversitesi (ASU), San Diego Üniversitesi (SDSU) ve Tennessee Vadisi Otoritesi (TVA) ile GAP İdaresi arasında ortak projeler yürütülmesi ve eğitim işbirliğine yönelik temaslar sürdürülmekte, bu kapsamda somut konular belirlemeye başlamış bulunmaktadır.
GAP İdaresi ile Kurak Alanlarda Tarımsal Araştırma Uluslararası Araştırma Merkezi (ICARDA) arasında kırsal kalkınmaya ilişkin ortak araştırma ve projeler yürütmek için çalışmalar başlatılmıştır. İsrail Dışişleri Bakanlığı Uluslararası İşbirliği Merkezi (MASHAV) ile ortak eğitim programları düzenlenmesi konusunda anlaşmaya varılmıştır. Bu işbirliği çerçevesinde kırsal kalkınmaya yönelik eğitim programları, İsrail ve GAP Bölgesi’nde devam etmektedir.
ULUSLARARASI SU KURULUŞLARI İLE İLİŞKİLER
GAP suya dayalı sürdürülebilir entegre ve bölgesel bir kalkınma projesidir. Su kaynakları küresel boyutta öneminin kavrandığı 21. Yüzyıl başlangıcında, GAP’ın uluslararası platformlarda gereken şekilde irdelenmesi, uluslararası su kuruluşları ile görüş alış verişi ve bu kuruluşlarla temsili büyük önem taşımaktadır.
Dünyada su konusunda bilinç ve duyarlılığı artırmak, bilimsel, teknolojik çalışmalarda bulunarak öncü rol oynamak gibi önemli bir işlevi üstlenen ve 22 Mart 1996’da kurulan Dünya Su Konseyi’nde (World Water Council: WWC) GAP İdaresi Başkanı Dr. İ.H.Olcay ÜNVER, Dünya Su Konseyi Yürütme Kurulu Üyeliği ve Finans Komitesi Başkanlığını da yürütmektedir.Kaynakwh webhatti.com:
GAP İdaresi Başkanı Dr. İ.H.Olcay ÜNVER ayrıca, su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimine destek sağlamak amacıyla 1996’da kurulan Küresel Su Ortaklığı (GWP) Teknik Danışma Komitesinin, merkezi İngiltere’de bulunan Uluslararası Hidrolik Enerji Birliği (IHA) Yönetim Konseyinin üyesidir. Uluslararası Su Kaynakları Birliği (IWRA)’nın 2001-2003 yılları için Genel Sekreterliği’ne aday gösterilmiştir.
GAP’IN FİNANSMANI
Toplam yatırım tutarı yaklaşık 32 milyar ABD doları olan GAP’a, 1999 yılı Haziran ayına kadar yapılan 13.9 milyar ABD doları eşdeğerindeki harcamanın büyük bir bölümü ulusal kaynaklardan karşılanmıştır. Ancak GAP, “insan” boyutu ve “sürdürülebilirlik” kavramı ile birlikte anılmaya başlayan bir bölgesel kalkınma projesi olarak örnek duruma ulaşmış, bu boyutlarıyla dış basın ve uluslararası forumlarda geniş bir şekilde yer almaya ve olumlu yankılar bulmaya başlamıştır. ABD, Kanada, İsrail, Fransa, ve bazı Avrupa ülkeleri ile Dünya Bankası olmak üzere, diğer uluslararası kuruluşlar, bazı yabancı fon ve kredi kuruluşları da GAP’a finansal katkı sağlamışlardır. Yine bu kapsamda GAP İdaresi, bazı önemli projelerin gerçekleştirilmesinde kullanılmak üzere yabancı finans kuruşlarından yaklaşık 2.9 milyon ABD dolarına eşdeğer miktarda hibe finansman temin etmek imkanına sahip olmuştur.

GAP’TA ULAŞILAN SON NOKTA
Proje’nin nakdi gerçekleşme oranı % 43.3 düzeyine ulaşmıştır. Gerçekleşme, sektörler baz alındığında, enerji projeleri bakımından % 12, sosyal sektörlerde ise % 58 düzeydedir, ancak projenin bu aşamasında bile bölge ve Türkiye’ye sağladığı ekonomik değer büyük boyutlara ulaşmıştır.
Türkiye enterkonnekte sistemine giren enerjinin önemli bir bölümünü üretmekte olan Karakaya ve Atatürk Barajları’nda gerçekleştirilen hidro-elektrik üretimi, tesislerin açılışından 15.09.1999’a kadar yaklaşık 155.2 milyar kilowattsaate ulaşmıştır.
Bu üretimi alternatif enerji kaynakları cinsinden ifade etmek gerekirse, her iki barajdan sağlanan elektrik üretimi, yaklaşık 38.8 milyon ton fuel-oil veya 30 milyar m3 doğalgaza eşit bir değer oluşturmaktadır.
Harran Ovası’nda sulama, 1995 mevsiminden itibaren başlamış, GAP genelinde sulanan alan 1999 yılı itibariyle 201080 hektara ulaşmış ve yörenin tarımsal üretiminde “patlama” olarak nitelendirilebilecek artışlar sağlanmıştır. GAP genelinde hedeflenen toplam sulama faydası 3 milyar $ öngörülmekteyken, 1998 yılı sonu itibariyle Harran Ovası’ndaki 90000 ha alanda sulama faydası 368,3 milyon $’a ulaşmıştır.
Bakanlar kurulu kararı ile GAP’ın tamamlanması için 2010 yılı hedef konmuş ve bu konuda tüm kamu kurum ve kuruluşlarının GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı’na girdi vermeleri suretiyle “GAP 2010 Entegre Planı ve Uygulama Programı”nı hazırlaması öngörülmüştür.
“GAP 2010 Entegre Planı”nda belirlenen temel esaslar; sağlık ve eğitim göstergelerinin ülke ortalamalarına getirilmesi, kentlerin nüfus emme kapasitelerinin artırılması, istihdam açığının karşılanması ile GAP’ın değerleri ve ilkeleri itibariyle evrenselliğinin ortaya konmasıdır.
GAP’ın 2010 yılı itibariyle tamamlanabilmesi için yılda ortalama en az 2 milyar ABD dolarına gereksinim duyulmaktadır.
Bugüne kadar ulaştığı düzey itibariyle GAP, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin yaşamında anlamlı değişimler yaratmıştır.
GAP suyun insani ve sosyo-ekonomik gelişmeye yönelik geliştirilmesi konusundaki uluslararası eğilimler için de özgün bir model oluşturulmaktadır.
Proje’nin tamamlanan kısmının bile, bölgeye kazandırdığı canlılık tarih boyunca birçok uygarlığa ev sahipliği yapan “Verimli Hilal” Bölgesi’nde yeni ve daha parlak bir uygarlığın yaratabileceği konusunda ışık yakmaktadır.
GAP tüm özellikleriyle gelecek nesillere sunulan teknolojik ve sosyolojik bir uygarlık anıtıdır.
  Alıntı Yaparak Cevapla
Cevapla

Bu konunun kısa yolunu aşağıdaki sitelere ekleyebilirsiniz

Konu Araçları

Gönderme Kuralları
Yeni konu açamazsınız
Cevap yazamazsınız
Dosya gönderemezsiniz
Mesajlarınızı düzenleyemezsiniz

BB code is Açık
Smiley Açık
[IMG] kodu Açık
HTML kodu Kapalı
Trackbacks are Kapalı
Pingbacks are Kapalı
Refbacks are Kapalı



5651 sayılı yasaya göre forumumuzdaki mesajlardan doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir. Şikayet Mailimiz. İçerik, Yer Sağlayıcı Bilgilerimiz. Reklam Mailimiz. Gizlilik Politikası


Reklamı Kapat

Reklamı Kapat