A .GALAKSİ-GÜNEŞ-DÜNYA-AY SİSTEMİNDEKİ YAŞAMI DESTEKLEYEN BAZI HASSAS AYARLARIN LİSTESİ [161]

1. galaksi büyüklüğü
eğer daha büyük olsaydı: gaz akması ve yıldızlar, güneşin yörüngesini bozardı ve çok fazla galaktik püskürmeyi ateşlerdi.

eğer daha küçük olsaydı: yeterli bir zaman diliminde, yıldız oluşumunu sağlamaya yeterli olmayacak miktarda gaz galaksimize akardı.

2. galaksi tipi

eğer daha eliptik olsaydı: yaşam kimyası için yeterli ağır elementlerin oluşmasından önce, yıldız oluşumları dururdu.

eğer daha düzensiz olsaydı: ışınıma maruz kalma çok şiddetli olacak ve yaşam kimyası için gerekli ağır elementler bulunmayacaktı.

3. galaksinin yeri

eğer zengin bir galaksi kümesine daha yakın olsaydı: galaksinin çekim gücü bozulacaktı.

eğer büyük bir galaksiye/galaksilere daha yakın olsaydı: galaksinin çekim gücü bozulacaktı.

4. süpernova püskürmeleri

eğer daha yakın olsaydı: ışınım gezegendeki yaşamı yok ederdi.

eğer daha uzak olsaydı: kayalık gezegenlerin oluşması için yeterince ağır element külü olmazdı.

eğer daha sık olsaydı: ışınım gezegendeki yaşamı yok ederdi.

eğer daha seyrek olsaydı: kayalık gezegenlerin oluşması için yeterince ağır element külü olmazdı.

eğer daha geç olsaydı: ışınım gezegendeki yaşamı yok ederdi.

eğer daha erken olsaydı: kayalık gezegenlerin oluşması için yeterince ağır element külü olmazdı.

5. beyaz cüce ikilileri

eğer daha az olsaydı: yaşam kimyasının işlemesi için yeterince flor üretilemezdi.

eğer daha çok olsaydı: yıldız yoğunluğundan gezegen yörüngeleri bozulurdu; gezegendeki yaşam yok olurdu.

eğer daha erken olsaydı: etkin flor üretimi için yeterince ağır element yapılmazdı.

eğer daha geç olsaydı: proto-gezegendeki birleşimde flor daha geç yapılırdı.

6. galaksi merkezinden ana yıldız uzaklığı

eğer daha uzak olsaydı: kayalık gezegenlerin oluşması için yeterli miktarda ağır element olmazdı.

eğer daha yakın olsaydı: galaktik ışınım çok büyük olurdu; yıldız yoğunluğu, gezegenlerin yörüngesini bozardı.

7. ana yıldızın doğum tarihi

eğer daha yakın bir zamanda olsaydı: yıldız hala kararlı yanma fazına geçememiş olurdu; yıldız sistemi çok fazla ağır element içerirdi.

eğer daha eski bir zamanda olsaydı: yıldız sistemi yeterince ağır element içermezdi.

8. ana yıldızın kütlesi

eğer daha büyük olsaydı: yıldızın parlaklığı çok çabuk değişirdi; yıldız çok çabuk yanardı.

eğer daha küçük olsaydı: yaşam için gezegen uzaklıkları kapsamı çok dar olurdu; gel git kuvvetleri, gezegenin dönme süresini bozardı; morötesi ışınımı, bitkilerin oksijen ve şeker yapması için yetersiz kalırdı.

9. H+ üretimi

eğer daha küçük olsaydı: gezegenin oluşması için gerekli basit moleküller ve yaşam kimyası oluşamazdı.

eğer daha büyük olsaydı: gezegenler yaşam için yanlış zaman ve yerde oluşurdu.

10. yüzey çekimi

eğer daha güçlü olsaydı: gezegenin atmosferi çok fazla amonyak ve metan tutardı.

eğer daha zayıf olsaydı: gezegenin atmosferi çok fazla su kaybederdi.

11. ana yıldıza uzaklık

eğer daha uzak olsaydı: kararlı bir su döngüsü için gezegen çok soğuk olurdu.

eğer daha yakın olsaydı: kararlı bir su döngüsü için gezegen çok sıcak olurdu.

12. yörüngenin eğimliliği

eğer daha büyük olsaydı: gezegendeki sıcaklık farkları çok büyük olurdu.

13. yörüngenin dışmerkezliliği

eğer daha büyük olsaydı: mevsimsel sıcaklık farkları çok büyük olurdu.

14. dönme süreci

eğer daha uzun olsaydı: günlük sıcaklık değişimleri çok büyük olurdu.

eğer daha kısa olsaydı: yaşam için gerekli yüzey sıcaklığı kapsamı sağlanamazdı.

15. gezegenin yaşı

eğer daha genç olsaydı: gezegen çok çabuk dönerdi.

eğer daha yaşlı olsaydı: gezegen çok yavaş dönerdi.

16. manyetik alan

eğer daha güçlü olsaydı: elektromanyetik fırtınalar çok şiddetli olurdu.

eğer daha zayıf olsaydı: ozon tabakası, yıldız ve güneş ışınımından yeterince korunamazdı.

17. yerkabuğu kalınlığı

eğer daha kalın olsaydı: atmosferden yerkabuğuna çok fazla oksijen transfer edilirdi.

eğer daha ince olsaydı: volkanik ve tektonik aktivite çok büyük olurdu.

18. yansıtılan ışığın yüzeye çarpan toplam ışığa oranı

eğer daha büyük olsaydı: buzullaşma etkisi artardı.

eğer daha küçük olsaydı: sera etkisi artardı.

19. göktaşı ve kuyrukluyıldız çarpışma oranı

eğer daha büyük olsaydı: birçok tür var olmazdı.

eğer daha küçük olsaydı: yerkabuğu yaşam için gerekli olan maddelerden yoksun kalırdı.

20. dünyanın ilk haliyle çarpışan kitlenin zamanlaması
eğer daha erken olsaydı: dünyanın atmosferi çok kalın olurdu; ay çok küçük olurdu.

eğer daha geç olsaydı: gelişmiş yaşam çağı için güneş çok parlak olurdu.

21. atmosferdeki nitrojen oksijen oranı

eğer daha büyük olsaydı: gelişmiş yaşam fonksiyonları çok çabuk ilerlerdi.

eğer daha küçük olsaydı: gelişmiş yaşam fonksiyonları çok yavaş ilerlerdi.

22. atmosferdeki karbondioksit düzeyi

eğer daha büyük olsaydı: sera etkisi artardı.

eğer daha küçük olsaydı: bitkiler etkili şekilde fotosentez yapamazdı.

23. atmosferdeki su buharı düzeyi

eğer daha büyük olsaydı: sera etkisi artardı.

eğer daha küçük olsaydı: karadaki yaşam için yeterli miktarda yağmur yağmazdı.

24. atmosferdeki ozon düzeyi

eğer daha büyük olsaydı: yüzey sıcaklıkları çok düşük olurdu.

eğer daha küçük olsaydı: yüzey sıcaklıkları çok yüksek olurdu; yüzeyde çok fazla morötesi ışınım olurdu.

25. atmosferdeki oksijen miktarı

eğer daha büyük olsaydı: bitkiler ve hidrokarbonlar kolayca yanardı.

eğer daha küçük olsaydı: gelişmiş hayvanlar, çok az soluyabilirdi.

26. sismik aktivite

eğer daha büyük olsaydı: bir çok yaşam biçimi yok olurdu.

eğer daha küçük olsaydı: nehirlerin sürüklediği, okyanus tabanındaki zengin besinler, tektonik hareketlerle tekrar karalara geri dönüştürülemezdi; karbonatlardan yeterince karbondioksit bırakılamazdı.

27. volkanik aktivite

eğer daha düşük olsaydı: atmosfere dönen su buharı ve karbondioksit miktarı yetersiz kalırdı; yaşam için gerekli toprak mineralizasyonu çok düşük kalırdı.

eğer daha yüksek olsaydı: en azından gelişmiş yaşam tahrip olurdu.

28. buzul çağlarının sıklığı ve kapsamı

eğer daha küçük olsaydı: çeşitli ve gelişmiş yaşam formları için yeterli verimlilikte, genişlikte ve iyi sulanan vadiler oluşamazdı; çeşitli ve gelişmiş yaşam formları için yeterli mineral konsantrasyon olmazdı.

eğer daha büyük olsaydı: gezegen kaçınılmaz olarak tamamen donardı.

29. toprak mineralizasyonu

eğer besin açısından daha fakir olsaydı: yaşam biçimlerinin çeşitliliği ve karmaşıklığı sınırlanırdı.

eğer besin açısından daha zengin olsaydı: yaşam biçimlerinin çeşitliliği ve karmaşıklığı sınırlanırdı.

30. Jüpiter’in uzaklığı

eğer daha büyük olsaydı: dünyaya çok sayıda göktaşı ve kuyrukluyıldız çarpardı.

eğer daha küçük olsaydı: dünyanın yörüngesi kararsız hale gelirdi.

31. Jüpiter’in kütlesi

eğer daha büyük olsaydı: dünyanın yörüngesi kararsız hale gelirdi.

eğer daha küçük olsaydı: dünyaya çok sayıda göktaşı ve kuyrukluyıldız çarpardı.

32. atmosfer basıncı

eğer daha küçük olsaydı: sıvı haldeki su çok çabuk buharlaşır, nadiren yoğunlaşırdı.

eğer daha büyük olsaydı: sıvı haldeki su, karadaki yaşam için gerekli olduğu gibi kolayca buharlaşmaz; yeryüzüne yeterince güneş ışığı gelemez; yeryüzüne yetersiz miktarda morötesi ışınım gelirdi.

33. atmosfer şeffaflığı

eğer daha küçük olsaydı: güneş ışınımının yetersiz kapsamdaki dalga boyları gezegen yüzeyine ulaşırdı.

eğer daha büyük olsaydı: güneş ışınımının çok geniş kapsamdaki dalga boyları gezegen yüzeyine ulaşırdı.

34. atmosferdeki klor miktarı

eğer daha küçük olsaydı: erozyon oranları, nehirlerin, göllerin, toprağın asitlilik oranları ve bazı metabolik oranlar, çoğu yaşam formu için yetersiz kalırdı.

eğer daha büyük olsaydı: erozyon oranları, nehirlerin, göllerin, toprağın asitlilik oranları ve bazı metabolik oranlar, çoğu yaşam formu için yükselirdi.

35. okyanuslardaki ve topraktaki demir miktarı

eğer daha küçük olsaydı: gelişmiş yaşamı destekleyecek, yaşam çeşitliliği ve miktarı çok sınırlanır; eğer çok küçükse hiçbir yaşam mümkün olamazdı.

eğer daha büyük olsaydı: en azından gelişmiş yaşamda demir zehirlenmesi kaçınılmaz olurdu.

36. troposfer ozon miktarı

eğer daha küçük olsaydı: biyokimyasal dumanlar yeterince temizlenemezdi.

eğer daha büyük olsaydı: gelişmiş hayvanlarda soluma zorluğu görülür, ürün hasatları düşer ve ozona duyarlı türlerin yok olmasıyla sonuçlanırdı.

37. stratosfer ozon miktarı

eğer daha küçük olsaydı: gezegenin yüzeyine, cilt kanserlerine ve bitki yetişme miktarında azalmaya yol açacak çok miktarda morötesi ışınım gelirdi.

eğer daha büyük olsaydı: gezegenin yüzeyine çok az morötesi ışınım ulaşabilir, bitki yetişme miktarında azalmaya yol açar ve hayvanlar için yetersiz vitamin üretimi görülürdü.

38. mezosfer ozon miktarı

eğer daha küçük olsaydı: mezosfer gazlarının sirkülasyonu ve kimyası bozulur, atmosferin alt tabakalarındaki yaşam için gerekli gazların izafi bolluğu da tahrip olurdu.

eğer daha büyük olsaydı: mezosfer gazlarının sirkülasyonu ve kimyası bozulur, atmosferin alt tabakalarındaki yaşam için gerekli gazların izafi bolluğu da tahrip olurdu.

39. orman ve çalı yangınlarının miktarı ve kapsamı

eğer daha küçük olsaydı: toprakta yetişmeyi engelleyici maddeler birikir; toprağın nitratlaşması yetersiz olur; toprağın yeterli miktarda su geçirmesi ve bazı zararlıların absorbe edilmesi için gerekli odunkömürü üretimi yetersiz olurdu.

eğer daha büyük olsaydı: çok fazla bitki ve yaşam biçimi yok olurdu.

40. toprak kükürtünün miktarı

eğer daha küçük olsaydı: bitkiler bazı proteinlerden yoksun kalır ve ölürlerdi.

eğer daha büyük olsaydı: bitkiler kükürt toksinlerinden zehirlenip ölürler; suyun ve toprağın asitliliği yaşam için çok fazla olurdu; nitrojen döngüleri bozulurdu.

B. EVRENDEKİ DİĞER HASSAS AYARLARIN LİSTESİ [162]

1. güçlü nükleer kuvvet sabiti

eğer daha büyük olsaydı: hidrojen olmazdı; yaşam için önemli olan çekirdek istikrarsız olurdu.

eğer daha küçük olsaydı: hidrojenden başka element olmazdı.

2. zayıf nükleer kuvvet sabiti

eğer daha büyük olsaydı: Big Bang’de çok fazla hidrojen helyuma çevrilirdi, bundan dolayı yıldızların yanmasıyla, çok fazla ağır element malzemesi ortaya çıkardı; yıldızlardan ağır elementler yayılmazdı.

eğer daha küçük olsaydı: Big Bang’de çok az hidrojen helyuma çevrilirdi, bundan dolayı yıldızların yanmasıyla, çok az ağır element malzemesi ortaya çıkardı; yıldızlardan ağır elementler yayılmazdı.

3. çekim kuvveti sabiti

eğer daha büyük olsaydı: yıldızlar çok sıcak olur, yıldızlar çok çabuk ve düzensizce yanarlardı.

eğer daha küçük olsaydı: yıldızlar nükleer füzyon ateşleyemeyecek kadar soğuk kalırlardı, bundan dolayı ağır element üretimi olmazdı.

4. elektromanyetik kuvvet sabiti

eğer daha büyük olsaydı: yetersiz kimyasal bağlar olurdu; boron elementinden daha büyük olan elementler bölünme için çok istikrarsız olurlardı.

eğer daha küçük olsaydı: yetersiz kimyasal bağlar olurdu; karbon veya oksijen yetersiz miktarlarda olurdu.

5. elektromanyetik kuvvet sabitinin çekim kuvveti sabitine oranı

eğer daha büyük olsaydı: 1,4 güneş kütlesinden daha küçük yıldızlar olmazdı, bundan dolayı yıldızların ömrü kısa olur ve parlaklıkları düzensiz olurdu.

eğer daha küçük olsaydı: 0,8 güneş kütlesinden daha büyük yıldızlar olmazdı, bundan dolayı ağır element üretimi olmazdı.

6. elektron kütlesinin proton kütlesine oranı

eğer daha büyük olsaydı: yetersiz kimyasal bağlar olurdu.

eğer daha küçük olsaydı: yetersiz kimyasal bağlar olurdu.

7. proton sayısının elektron sayısına oranı

eğer daha büyük olsaydı: elektromanyetizma, çekim gücüne hakim olur, galaksi yıldız ve gezegen oluşumlarını engellerdi.

eğer daha küçük olsaydı: elektromanyetizma, çekim gücüne hakim olur, galaksi yıldız ve gezegen oluşumlarını engellerdi.

8. evrenin genleşme oranı

eğer daha büyük olsaydı: galaksi oluşumu olmazdı.

eğer daha küçük olsaydı: yıldız oluşumlarından önce evren çökerdi.

9. evrenin dağınım-entropi seviyesi

eğer daha küçük olsaydı: galaksi oluşumları olmazdı.

eğer daha büyük olsaydı: galaksiler içerisinde yıldız yoğunlaşmaları olmazdı.

10. evrenin ağır tanecik – baryon ve nükleon yoğunluğu

eğer daha büyük olsaydı: Big Bang’de çok fazla döteryum açığa çıkar, bundan dolayı yıldızlar çok çabuk yanardı.

eğer daha küçük olsaydı: Big Bang’de ortaya çıkan helyum yetersiz kalır, bundan dolayı çok az ağır element oluşurdu.

11. ışık hızı

eğer daha hızlı olsaydı: yıldızlar çok parlak olurdu.

eğer daha yavaş olsaydı: yıldızlar yeterince parlak olmazdı.

12. evrenin yaşı

eğer daha yaşlı olsaydı: kararlı bir yanma halinde güneş tipli yıldızlar, galaksilerin doğru yerlerinde olmazdı.

eğer daha genç olsaydı: kararlı bir yanma halinde güneş tipli yıldızlar oluşmazdı.

13. galaksiler arasındaki ortalama uzaklık

eğer daha büyük olsaydı: yeterli bir zaman diliminde, yıldız oluşumunu sağlamaya yeterli olmayacak miktarda gaz galaksimize akardı.

eğer daha küçük olsaydı: güneşin yörüngesi kökten alt üst olurdu.

14. protonun azalma oranı

eğer daha büyük olsaydı: ışınımın serbest kalmasından yaşam yok olurdu.

eğer daha küçük olsaydı: evrende yaşam için gerekli maddeler yetersiz kalırdı.

15. 12 karbon (12C)’ dan 16 oksijen (16O)’ e enerji düzeyi oranı

eğer daha büyük olsaydı: yetersiz oksijen olurdu.

eğer daha küçük olsaydı: yetersiz karbon olurdu.

16. 4 helyum (4He) enerji düzeyi

eğer daha büyük olsaydı: yetersiz karbon ve oksijen olurdu.

eğer daha küçük olsaydı: yetersiz karbon ve oksijen olurdu.

17. nötronun protona göre kütle fazlası

eğer daha büyük olsaydı: nötron azalımı, yaşam için gerekli olan ağır elementlerin oluşması için çok az nötron bırakacaktı.

eğer daha küçük olsaydı: nötron azalımı, yaşam için gerekli olan ağır elementlerin oluşması için çok az nötron bırakacaktı.

18. nükleonların anti-nükleonlara göre fazlası

eğer daha büyük olsaydı: gezegenlerin oluşumu için çok fazla ışınım olurdu.

eğer daha küçük olsaydı: galaksilerin ve yıldızların oluşması için gerekli yeterince madde olmazdı.

19. su molekülünün polaritesi

eğer daha büyük olsaydı: füzyon ısısı ve buharlaşma, yaşamın varlığı için çok büyük olurdu.

eğer daha küçük olsaydı: füzyon ısısı ve buharlaşma, yaşamın varlığı için çok küçük olurdu; yaşam kimyasının işlemesi için gerekli olan su kalitesiz olurdu; buz yüzmezdi, kaçarak donardı.

20. süpernova püskürmeleri

eğer daha yakın olsaydı: ışınım gezegendeki yaşamı yok ederdi.

eğer daha uzak olsaydı: kayalık gezegenlerin oluşması için yeterince ağır element külü olmazdı.

eğer daha sık olsaydı: ışınım gezegendeki yaşamı yok ederdi.

eğer daha seyrek olsaydı: kayalık gezegenlerin oluşması için yeterince ağır element külü olmazdı.

eğer daha geç olsaydı: ışınım gezegendeki yaşamı yok ederdi.

eğer daha erken olsaydı: kayalık gezegenlerin oluşması için yeterince ağır element külü olmazdı.

21. egzotik maddenin sıradan maddeye oranı

eğer daha küçük olsaydı: galaksiler oluşmazdı.

eğer daha büyük olsaydı: güneş tipi yıldızlar oluşmadan evren çökerdi.

22. galaksi kümeleri

eğer daha yoğun olsaydı: galaksi çarpışmaları ve birleşmeleri, yıldız ve gezegen yörüngelerini bozardı; çok fazla ışınım olurdu.

eğer daha gevşek olsaydı: yeterli bir zaman diliminde, yıldız oluşumunu sağlamaya yeterli olmayacak miktarda gaz galaksilere akardı.

23. erken evrende etkili olan ölçüler

eğer daha küçük olsaydı: kuantum mekaniği, çekim gücü ve izafiyet birlikte var olmazdı ve yaşam mümkün olmazdı.

eğer daha büyük olsaydı: kuantum mekaniği, çekim gücü ve izafiyet birlikte var olmazdı ve yaşam mümkün olmazdı.

24. şimdiki uzayda etkili olan ölçüler

eğer daha küçük olsaydı: elektron, gezegen ve yıldız yörüngeleri kararsız olurdu.

eğer daha büyük olsaydı: elektron, gezegen ve yıldız yörüngeleri kararsız olurdu.

25. neutrino kütlesi

eğer daha küçük olsaydı: galaksi kümeleri, galaksiler ve yıldızlar oluşmazdı.

eğer daha büyük olsaydı: galaksi kümeleri ve galaksiler çok yoğun olurdu.

26. Big Bang dalgacıkları

eğer daha küçük olsaydı: galaksiler oluşmazdı; evren çok çabuk genişlerdi.

eğer daha büyük olsaydı: galaksi kümeleri ve galaksiler çok yoğun olurdu; kara delikler hüküm sürer; evren çok çabuk çökerdi.

27. toplam kütle yoğunluğu

eğer daha küçük olsaydı: güneş tipi yıldızlar oluşmadan evren çok çabuk genişlerdi.

eğer daha büyük olsaydı: kararsız yörüngelere ve çok fazla ışınıma yol açacak şekilde evren çok yavaş genişlerdi.

28. uzay enerji yoğunluğu

eğer daha küçük olsaydı: kararsız yörüngelere ve çok fazla ışınıma yol açacak şekilde evren çok yavaş genişlerdi.

eğer daha büyük olsaydı: güneş tipi yıldızlar oluşmadan evren çok çabuk genişlerdi.

29. izafi genişleme faktörünün boyu

eğer daha küçük olsaydı: yaşam için önemli kimyasal fonksiyonlar tam anlamıyla gerçekleşemezdi.

eğer daha büyük olsaydı: yaşam için önemli kimyasal fonksiyonlar tam anlamıyla gerçekleşemezdi.

30. Heisenberg Belirsizlik Prensibi’ndeki belirsizliğin büyüklüğü

eğer daha küçük olsaydı: vücut hücrelerine oksijen taşınması çok yavaş olurdu; yaşam için önemli elementler kararsızlaşırdı; yaşam için önemli kimyasal fonksiyonlar tam anlamıyla gerçekleşemezdi.

eğer daha büyük olsaydı: yaşam için önemli elementler kararsızlaşırdı; yaşam için önemli kimyasal fonksiyonlar tam anlamıyla gerçekleşemezdi.

çok güzel bilgiler ... paylaşım için saol