XML ye Giriş

adamus · 13-12-06, 01:53

XML ye Giriş
Xml nin açılımı Extensible Markup Language (genişleyebilir İşaretleme dili)'dir XML Elektronik ticaret elektronik veri değişimi tedarik zinciri bütünleştirmesi veri yönetimi akıllı arama motoru gibi bir çok alanda stratejik bir araç olarak kullanılacak basit ve kullanışlı metin biçimleme teknolojisidir. XML'nin özellikleri veri yapılarını içeriklerini ve kavramlarını platform şirket ve dilden bağımsız bir yapıda temsiline imkan vermektedir. XML uygulamanıza özel kendi işaretleme dilleri tanımlamanız sağlamaktadır.
İşaretleme dili ve tarihçesi
XML nin n olduğunu anlayabilmemiz için öncelikle işaretleme dilinin ne anlama geldiğini bilmemiz gerekir. Basılı yayının gelişmesiyle Yayıncıların yazılı metinlerin baskı makinelerinde farklı bir şekilde yayınlanması için hazırladıkları notlar ve özel semboller 'markup' olarak ifade edilmekteydi. Bu durum metinin belirli kısımlarının özel bir anlam kazandırmak üzere işaretlenmesi işlemidir. Bu amaçla kullanılan işaretler kurallar ve gramerler kümesi markup language şeklinde tanımlanır. Bu tip işaretleme yapılarını pek çok ortamda görebiliriz. Örneğin ASCII kodlama standardının içerdiği birçok kontrol karakteri veri iletişimi için kullanılmaktadır. Kelime işlem programları bir metnin içerdiği kısımları yazı tiplerini font ve stillerini ayırmak için metin içinde gömülü bir çok işaret yerleştirilir. Programlama dilleri fonksiyonları data yapılarını ve verilerini ayırmak için bir takım semboller ya da işaretler kullanmaktadır. Bu tip bir standart ayıraç işaretler ya da etiketler kümesi kullanmadan taşınabilir ve paylaşılabilir bir uygulama geliştirebilmesi çok güçtür.
Metin ve belgelerin kolay bir şekilde taşınabilmesi paylaşılabilmesi ve işlenebilmesi için ilk işaretleme dili olan GML, 1960 sonlarında IBM' de yapılan araştırma çalışmaları sonunda ortaya çıktı GML daha sonra 1978 yılında ANSI'de oluşturulan bir grup tarafından geliştirilerek SGML adı altında 1986 yılında ISO kurumunca uluslararası bir standart olarak kabul edildi. SGML bir metin ya da belge kümesinde kullanılan dilin gramer ve sözlük yapısını belirtmek için kullanılan bir dildir. SGML çok güçlü bir dil olmasına reğmen son derece karmaşık yapısı ve yüksek uygulama geliştirme maliyeti bu dilin yaygın bir şekilde kullanımını engellemiştir.
Tim Berners-Lee ve Anders Berlung 1989 yılında internet ortamında belge paylaşımını kolaylaştırmak için web uygulamalarının temel öğelerinden biri olan HTML dilini geliştirdiler. HTML bir SGML uygulaması olarak geliştirildi diğer bir değişle HTML dilinin yapısı SGML dilinde tanımlandı HTML dili çok basit yapısı ile son derece başarılı oldu Albert Einstein'in dediği gibi her şey daha basit olmamalı ama mümkün olduğunca basitleştirilmelidir. HTML dili bir belgenin içerdiği başlık, font, resim ve tablo gibi bilgileri bilgisayar ortamında standart bir şekilde görüntülemek ve biçimlendirmek için geliştirilmiş bir dildir Belgenin istenilen formatta sunulması tag olarak ifade edilen işaretler ile sağlanmaktadır Bu dilin geliştirilmesindeki temel amaç belgenin standart bir formatta görüntülenerek sunulmasıdır bu dilin yalnızca web tarayıcıları için sunum amaçlı olarak geliştirilmesi ve bu günkü web uygulamalarının karşılaştığı çeşitli kısıtlamalar XML dilinin geliştirilmesine yol açtı.
1996 yılında dünya wide consortium (W3C), SGML güç ve esnekliğini içerecek basit bir işaretleme dili oluşturmak amacıyla XML dilini trasarlamaya başladı. Şubat 1998 de XML 1.0 bir standart olarak W3C tarafından yayınlandı XML dili SGML dilinin bir çok özelliğini içeren basitleştirilmiş bir dildir SGML dilinin bir alt kümesidir. XML SGML gibi bir meta dildir yani başka dillerin yapısını tanımlamakta kullanılan bir dildir.
HTML : Biçimsel ve içeriksiz
HTML dili bir belgenin formatlanması amacıyla daha önceden tanımlanmış bir etiket (tag) kümesine sahiptir. He rbir etiket özel bir formatlama anlamı içerir. Şekil 1 deki HTML örneğine bakalım. Buradaki etiketi bir paragrafın başını göstermektedir. ise paragrafın bitiş etiketidir. Tarayıcı bu etiketlere bakarak bu başlangıç ve bitiş etiketleri arasındaki metni bir paragraf olarak yorumlayarak , buna göre biçimlendirme işlemini gerçekleştirecektir. ve etiketleri ise bu iki etiket arasındaki metinin bold (kalın) fontta basımını sağlayacaktır. etiketi ise yeni bir satır başına geçilmesini ifade eden satır atlama etiketidir.

WEBdershanesi.NET
 
Online Bilgisayar Dershanesi
 -------->>> WEBdershanesi.NET
Online Bilgisayar Dershanesi
Şekil 1 : Tarayıcıda biçimlenmiş HTML belgesi
BU örnekte görüldüğü gibi HTML dilindeki bir çok etiket yanlızca biçimlendirme ile ilgili tarayıcının kullanıldığı bir anlam ifade etmektedir HTML'in bu yapısı esnek güçlü ve çok amaçlı bilgi sistemlerinin geliştirilmesini engellemektedir. HTML'in bu anlamda getirdiği bazı olumsuzluklar şunlardır.
1. HTML genişleyebilir bir dil değildir.HTML daha önceden tanımlanmış sabit bir etiket kümesi içermektedir. Bu etiket kümesini uygulamalara özgü kendimizin ekleyeceği yeni etiketlerle genişletemeyiz
2. HTML yalnızca sunum amaçlıdır. HTML etiketlerinin bir çoğu tarayıcının metni yalnızca nasıl biçimlendirmesi ile ilgilidir.
3. HTML belgeleri genellikle direkt olarak yeniden kullanılmazlar. Örneğin , hava tahminleri hakkında bilgi veren bir sitedeki HTML belgesindeki sıcaklık ve hava tahminleri ile ilgili bilgileri kendi uygulamamızla düşünelim kendi uygulamamız bu sayfanın yapısını inceleyerek bu bilgileri istediğimiz formata dönüştürsün. Hava tahmini sitesindeki en ufak bir değişiklik olması durumunda bizim uygulamamızı değiştirmemiz gerekecektir bunun temel nedeni. bir HTML belgesi içindeki bilgi içeriği ile sunum yapısının birbirinden ayrılmasıdır.
4. HTML verileriniz yalnızca bir görüntüsünü sağlar kullanıcı isteklerine bağlı olarak bir HTML belgesindeki bilgilerin farklı formatlarda görüntülenmesini istersek bu işlem HTML ortamında çok zor olacaktır. Bu işlemi gerçekleştirmek için çok fazla script kodu yazmamız gerekecektir.
5. HTML verileri hiçbir anlamsal yapı bilgisi içermezler Örneğin şekil 1' de vermiş olduğumuz adres örneğinde metin içeriği hakkında hiçbir bilgi yoktur bu metne bakarak bir uygulamanın bu metindeki hangi verinin ad, soyadı yada posta kodu olduğunu anlaması zordur.

XML Nedir?
XML de HTML gibi işaretleme etiketleri kullanan bir dildir. HTML ve XML arasındaki temel fark XML işaretleme etiketlerinin bilginin içeriğini tanımlamak için kullanılmasıdır.
XML bir meta dildir. diğer bir değişle diğer işaretleme dillerini tanımlamak için kullanılan bir dildir XML ile herhangi bir uygulama için XML belgesinin içinde bulunacak verinin içeriği ve içerdiği veri tiplerini tanımlayacak uygulamaya özel bir işaretleme dili tanımlayabilirsiniz. Meta veri hakkında ki bilgidir. XML etiketleri veri hakkındaki meta bilgiyi tanımlamaktadır. Şekil 2 deki XML adres listesi belgesi örneğindeki etiketler adres içinde geçen veriler hakkında bilgi vermektedir. Başlangıç <contact> ve bitiş </contact> etiketleri arasında ki verilerin adres bilgisi olduğunu bildirmektedir bu belgenin içindeki başlangıç ve bitiş etikelerine bakarak , bir uygulama bu bilgilerin ne gibi bilgi içerdiklerini kolay bir şekilde çıkarabilir. Örneğin <city> başlangıç ve </city> arasındaki NEW YORK verisinin şehir bilgisi olduğu kolayca anlaşılabilir.
Bu belge örneğinde görüldüğü gibi XML belgesi, içindeki verinin içeriğini tanımlayan etiketler içermektedir belgenin web tarayıcılarında nasıl formatlanacağı konusunda hiçbir bilgi yoktur. Belgenin formatlanması daha sonra göreceğimiz CSS veya XSL teknolojileri ile yapılabilir.
Şu ana kadar bu örnekte belge içinde hangi örnekler hangi yapıda kullanılabilir belirtmedik. Bir belge içerisinde herhangi bir etiket ismi verip bu etiketi belge içinde kullanabilir miyiz? Elbetteki hayır. Bir uygulamadaki XML belgesinin yapısı ve içereceği
Adres Listesi Hazırlamak
<?xml version='1.0'?>
<!DOCTYPE addressbook SYSTEM 'AddressBook.dtd' [
<!ENTITY amp '&'>
<!ENTITY amp '''>
]>
<addressbook>

<contact>
<name>Frank Rizzo</name>
<address>1212 W 304th street</address>
<city>NEW YORK</city>
<zip>10011</zip>
<phone>
<voice>212-555-1212</voice>
<fax>212-555-1213</fax>
</phone>
<email>frizzo@fruty.com</email>
<web>http://www.fruzzy.com/rizzo</web>
<company>Frankis Ratchet Srevise</company>
</contact>

<contact>
<name>Sol Rosenberg</name>
<address>1213 W 304th street</address>
<city>NEW YORK</city>
<zip>10011</zip>
<phone>
<voice>212-555-4545</voice>
<fax>212-555-4546</fax>
</phone>
<email>srosenberg@fruty.com</email>
<web>http://www.fruzzy.com/rosenberg</web>
<company>Rosenberg</company>
</contact>
</addressbook>
Şekil 2 XML adres listesi
etiketler o uygulama icin geliştirilmiş olan özel işaretleme dili ile tanımlanır. Bu işaretleme dilinin yapısı ise ML DTD ya da SML schema olarak adlandırılan belge tanımlama dosyalarında belirtiliş şekil 3 de adres defteri örneği için tanımlanmış bir adres listesinde hangi etiketlerin bulunabileceği ve bu etiketlerin hangi etiketleri içerebileceği gibi bilgiler verilebilir. İlk satır <adressbook> etiketinin bir ya da daha fazla <contact> etiketi içereceği belirtilmektedir. ikinci satır ise bir contact etiketinin içinde geçecek elemanları belirtmektedir.
HTML DTD Örneği
<!ELEMENT addressbook (contact)+>
<!ELEMENT contact (name,address+,city,state,zip,phone,email,web,comp any)>
<!ELEMENT name (#PCDATA)>
<!ELEMENT address (#PCDATA)>
<!ELEMENT city (#PCDATA)>
<!ELEMENT state (#PCDATA)>
<!ELEMENT zip (#PCDATA)>
<!ELEMENT phone (#PCDATA)>
<!ELEMENT voice (#PCDATA)>
<!ELEMENT fax (#PCDATA)>
<!ELEMENT email (#PCDATA)>
<!ELEMENT web (#PCDATA)>
<!ELEMENT company (#PCDATA)>
Şekil 3 - Adres XML DTD dosyası
XML TABANLI TEKNOLOJİLER VE UYGULAMALAR
XML değişik veri, kavram ve içeriklerin tanımlanması ve temsil edilmesi için uygun bir ortam sunmaktadır. bu nedenle XML farklı alanlarda uygulama verilerinin tanımlanması ve taşınması için üretici dil ve platformdan bağımsız stratejik bir araç olarak hızla yaygınlaşmaktadır. Aşağıda XML'nin kullanıldığı ve kullanılacağı bazı temel uygulama alanları tanıtılmıştır.
İnternet Arama Makineleri
İnternet çok büyük bir hacimde yapısal olmayan veri içermektedir. Bir arama makinasının 'chip' ingilizce kelimesini aradığınızı düşünelim Karşımıza 'chip' kelimesini içeren binlerce döküman gelir. Bu dökümanlar patates chipleri bilgisayar chipleri ya da chip isimli kişiler hakkında bile olabilir. Şu anda internet belgeleri HTML ortamında saklandığından veri içeriği hakkında herhangi bir bilgi yoktur. XML yaygın bir şekilde internette belge saklama ortamı olarak kullanıldığında arama makineleri verileri hakkında verilen bilgiler kullanılarak daha akılcı seçimler sunulabilecektir..
Aygıt ve Uygulamadan Bağımsız veri iletişimi
şu andaki web ortamındaki HTML belgelerine masaüsts bilgisayardaki tarayıcı programları kullanarak erişilmektedir.Bu payı değiştirmeye yöneliktir.Cep telefonları ve kişisel sayısal yardımcı PDA gibi araclar ile bugün web erişimi hızla artmaktadır.bu araclardaki görüntü bant genişliği bellek ve işlemci sınırlamaları intarnette yeniden bir yapılanmayı gerektirmektedir.
HTML dili belgelerin web tarayıcılarında gösterilmesi amacıyla geliştirilmiştir.XML belge iceriği sunumundan ayrılmaktadır.XML ortamındaki belgeler ayrıtın yapısına bağlı olarak istenilen şekilde formatlanarak sunulabilir XML tabanlı bilgilere erişim cep telefonu gibi bir aygıtla erişileceği gibi,bu iş amaclı bir web uygulaması ile de olabilir.bu uygulama bir XML ortamındaki bilgi iceriği alrak istediği şekilde kullanabilir ya da formutlayabilir.örneğin aşağıda bir ürün hakkında bilgiler XML formatında verilmiştir.bu ürün hakkındaki bilgiler şekil 4 te görüldüğü gibi XML işlemcisi tarafından farklı ortamlarda sunulabilir.
<product>
<id>12345678-Q</id>
<description>Thinkpad 2000D</description>
<price>$999.99</price>
</product>
Elektronik veri iletişimi ve e-ticaret Elektronik veri iletişimi ve e-ticaret
XML in en fazla ilgi çeken tarafı e-ticaret,tedarik zinciri yönetimi ve iş akışı yönetimi gibi elektronik iş/web uygulamalarında bir veri değişim formatı olarak kullanılmasıdır bu gükü bilgisayar iletişimindeki çok büyük gelişimlere ve birikime rağmen,bilgisayar sistemlerindeki ve veritabanlarındaki farklı formatlardaki verilerin şirket içi ve şirketler arası taşınması ve işlenmesi en büyük problemlerden birisidir
Basın ve Yayıncılık
XML in basın ve yayıncılık için geliştirilmiş olan SGML dilinin basitleştirilerek türetilmiş bir dil olduğundan dolayı,bu konuda aynı amaçla kullanılabilir.XML araçlarını kullanarak dönüştürülebilir ve kullanılabilir.klasik yayıncılığın yanı sıra XML yeni elektronik yayıncılıkta da kullanılabilir.Klasik yayıncılığın yanı sıra XML yeni elektronik yayıncılıkta da kullanılabilir.elektronik yayın ortamındaki görüntü,video,ses ve diğer sayısal veri nesneleri XML ile formatlanarak saklanabilir,taranabilir ve sunulabilir.
Şirket uygulamaları bütünleşmesi
Şirket uygulamaları bütünleştirilmesi kavramı farklı uygulamaların tek bir uygulama gibi davranması olarak ifade edilebilir.Bu işlem farklı sistemlerdeki veri kopyalarının ve dağınık bir yapıdaki verilerin doğru zamanda ve doğru yerde bulunmasını gerektirir.Örneğin bir muhasebe sistemi ile satış sistemini birleştirmek için satış siparişi bilgilerinin faturaların oluşması için muhasebe sistemine aktarılması gerekir.Aynı şekilde fatura verilerinin de muhasebe sistemine aktarılması gerekir.Bu aktarma işlemleri doğru bir şekilde yapıldığında her bir iş hareketi otomatik olarak gerekli uygulama sistemlerine işlenerek güncellenecektir.
Yazılım Geliştirme
XML büyük çaplı uygulama geliştirme de uygulama mimarilerinin paylaşımını kolaylaştıracaktır. OMG bir XML tabanlı bir uygulama olan olan XML spesifikasyonunun kullanacağını belirtmiştir. XML UML kullanarak kullanılarak tasarlanmış olan uygulamaları tanımlamada kullanılan bir dildir. XML Geliştirme ekibinin çok farklı uygulama geliştirme araçlarını kullanarak tek bir UML modelinin paylaşımına imkan vermektedir. bu yazılım geliştirme sürecini kısaltmakta ve ekibi daha üretken kılmaktadır.
Yazılım geliştiricileri XML meta bir dil olduğundan uygulamaların gerektirdiği yeni dilleri geliştirebilir. Bu dillerde tanımlanmış olan verileri ve yapıları hazır olarak bulunan XML kütüphaneleri ve araçları ile kolaylıkla geliştirilebilir.
XML SÖZ DİZİMİ
XML belgeleri işaretleme ifadeleri ve veri içeriğinden oluşan bir veri dosyası ya da paketidir. İşaretleme ifadeleri elemanlar varlık referansları açıklamalar işleme komutları CDATA bölümleri ve veri tipi tanımlamalarından oluşur.
XML'de geçen temel işaretleme ifadeleri detaylı incelemeden önce şekil 5 deki örneği inceleyelim.
Bu örnekte XML dilinde tanımlanmış basit bir elektronik posta verilmiştir. belgenin ilk satırı <?xml ....?> her zaman tanımlaması gereken XML işlem komutu deklarasyonudur. bu komut belgenin bir xml belgesi olduğunu ve hangi sürümünü kullandığını belirtmektedir. ikinci satır opsiyonel olarak tanımlanabilen belge tipi deklarasyonudur. Bu belge için tanımlanmış olan DTD (veri tipi tanımlama) dosyasının isminin e_posta.dtd olduğunu ifade etmektedir. bunların altındaki kısım XML belgesinin gövdesini oluşturmaktadır. XML belgesinin gözdesi hiyerarşik bir yapıda belge elemanlarından oluşur. her bir eleman bir başlangıç ve bitiş değeri içerir
Örneğin aşağıdaki tarih elemanı <tarih> başlangıç etiketini , 7 Eylül 2000 karakter verisini ve </tarih> bitiş etiketinden oluşmaktadır. Elemanlar diğer elemanları ya da karakter vericileri içerebilir. Bu örnekte e_posta elemanı kime kimden tarih konu ve mesaj elemanlarını içermektedir. Bir belgenin en üst seviyesinde bulunan eleman kök eleman olarak adlandırılır. bu örnekte kök eleman e_posta dır.
Örnek e-posta listesi
<?xml version='1.0'?>
<!DOCTYPE e_posta SYSTEM 'e-posta.dtd'>
<e_posta>
<kime>Herkese</kime>
<kimden>Erhan BAYRAK</kimden>
<konu>XML</konu>
<mesaj>XML HTML gibi etiket tabanlı bir dildir.</mesaj>
</e_posta>
Şekil 1 Elektronik Posta XML

Elemanlar
Elemanlar XML Dilinin en temel yapıtaşlarıdır. Bir eleman veri içeriğini kapsayan bir kutudur. Karakter verileri diğer elemanları ya da diğer işaretleme yapılarını içerebilirler.Elemanlar etiketlerle ayrılırlar.Her bir etiket bir eleman tip ismi ve bir çift (<>) açı parantezle içe alınır.eleman tip isimlerini oluşturmakta olan kurallar diğer programlama dillerindeki isim kurallarına benzemektedir.Her bir isim bir harfle ya da alt çizgi ile (_) başlayabilir.Tire (-) ya da sayı ile başlayan isimler kullanılmaz.
Boş elemanlar (empty elements) haricindeki her bir elemanın bir başlangıç etiketi,bir de bitiş etiketi bulunur.
Başlangıç Etiketleri
Bir elemanın başlama ayracı başlangıç etiketi (start-tag) olarak adlandırılır ve bir çift (<>)açı paranteziyle kapatılır.Aşağıda bazı doğru başlangıç etiketleri verilmiştir.
<Kime>
<Kimden>
<Kitap>
<kitap>
Unutulmaması gereken bir diğer kural da XMLdilinin harflerinin büyük ya da küçük olmasına duyarlı (case sensitive) olduğudur.Örnekteki <Kitap>ve<kitap>etiketleri aynı değildirler.
Bitiş Etiketleri
Bir elemanın bitiş ayıracı bitiş etiketi olarak adlandırılır. Bitiş etiketi elemanı, tip ismi öncesinde bir bölü ('/') karakteri içerrir ve açı parantezleri ile kapatılır. Aşağıda bitiş etiketi örnekleri verilmiştir

</Kime>
</Kimden>
</Kitap>
</kitap>
XML 'de her bir başlangıç etiketi bir bitiş etiketi ile mutlaka kapatılmalıdır. Başlangıç bitiş etiketi ile kapatılmış bir tam XML elemanı aşağıdaki gibidir.
<kitap>XML Unleashead</kitap>
Boş eleman etiketleri
Aşağıdaki örnekteki ilk satırda boş elemanlar herhangi bir içerik içermezler. Boş etiketler istenirse etiketin sonuna tek bir bölü (/)
işareti eklenerek kısaltılmış bir biçimde gösterilebilir ikinci satırda bunun bir örneği gösterilmiştir.
 
 
Belge Elemanı
XML belgeleri mutlaka hiyerarşik etiket yapısında olmalıdır. Etiket hiyerarşisi içindeki en üst seviyedeki etiket kök etiket (root tag) yada belge kökü (document root) olarak adlandırılır. kök etiketin oluşturduğu eleman belge elemanı (document element) olarak adlandırılır. Bu eleman belgenin ağaç yapısındaki diğer bütün elemanları içine alır ve elemanın içinde bulunamaz. Örneğin bir önceki örneklerde bulunan elektronik posta örneğinde belge kökü e_posta dır.
Elemanlar içiçe yuvalandığında yuvalamak (nesting) kurallarına uymalıdırlar. Aksi işlemler XML belgesinin hiyerarşik ağaç yapısını bozacaktır aşağıda bir yanlış yuvalama örneği verilmiştir.
HTML allows 
İmproper nesting 

Aşağıda doğru yuvalama örneği verilmiştir.
XML requires
İmproper nesting 


Özellikler
Elemanlara eklemek istediğiniz ek bilgiler özellikler olarak ifade edilir. Özellikler başlangıç etiketi içerisinde isimle değer ikilileri olarak geçer.
Aşağıda bir özellik örneği verilmiştir
<kitap kitap_no='123456'>
Buradaki kitap_no kitapın bir özeeliğidir özellik değerleri mutlaka çift tırnak (") yada (')içine alınmalıdır.
Karakter Veri
Bir eleman başlangıç ve bitiş etiketleri içinde geçen metin içeriği karekter veri olarak adlandırılır. XML içinde özel amaçlı olarak kullanılan (&,<,>,') karakterleri olduğu gibi , bir karakter veri içerisinde geçemez. Bu karakterler işaretleme etiketleri içerisinde özel amaçlarla kullanılan ayıraçlardır.
XML'de HTML'den farklı olarak etiketleri içine yazılmış olan veri içerisinde geçen boşluklar korunur ve uygulamalara iletilir. Etiket tanımlamaları içerisinde ya da özellik tanımı içerisinde geçen boşluklarsa HTML'de olduğu gibi parser tarafından yok edilir.
Karakter ve varlık referansları
SGML ve HTML gibi ASCII karakter seti içinde karakterleri göstermek için XML iki yöntem kullanılmaktadır.birinci yöntem karakter referanslarıdır.karakter referansları gösterilecek karakteri onluk bir sayının başına '&#',on altılık bir sayının başına ise '&#x', ekleyerek gösterme imkanı sağlar.örneğin copyright karakteri ondalık olarak '&#169' ya da on altılık olarak '&#xa9' şeklinde gösterilir.
Varlık referansları verilecek bir isim vasıtasıyla istenilen karakterleri göstermek için kullanılır.Varlık referansları bir amersend (&) karakteri bir isim ve noktalı virgülden oluşur. örneğin XML de özel olarak kullanılan(&,<,>,',',)karakterleri (& < > ' &quot varlık referansları ile gösterilir. Bu referanslar XML'de daha önceden tanımlanmıştır.
Açıklamalar (Comments)
Açıklamalar HTML de olduğu gibi  ile biter. Açıklamalr bir XML belgesininm herhangi bir kısmında geçebilir ve bir parçası sayılmazlar.

13-12-06, 01:53	#1 (permalink)
adamus Vatani Görevde Giriş Tarihi: 23-05-2005 Yaş: 23 Mesajlar: 10,942 Rep Puanı: 14211143 Rep Gücü: 142262	XML ye Giriş XML ye Giriş Xml nin açılımı Extensible Markup Language (genişleyebilir İşaretleme dili)'dir XML Elektronik ticaret elektronik veri değişimi tedarik zinciri bütünleştirmesi veri yönetimi akıllı arama motoru gibi bir çok alanda stratejik bir araç olarak kullanılacak basit ve kullanışlı metin biçimleme teknolojisidir. XML'nin özellikleri veri yapılarını içeriklerini ve kavramlarını platform şirket ve dilden bağımsız bir yapıda temsiline imkan vermektedir. XML uygulamanıza özel kendi işaretleme dilleri tanımlamanız sağlamaktadır. İşaretleme dili ve tarihçesi XML nin n olduğunu anlayabilmemiz için öncelikle işaretleme dilinin ne anlama geldiğini bilmemiz gerekir. Basılı yayının gelişmesiyle Yayıncıların yazılı metinlerin baskı makinelerinde farklı bir şekilde yayınlanması için hazırladıkları notlar ve özel semboller 'markup' olarak ifade edilmekteydi. Bu durum metinin belirli kısımlarının özel bir anlam kazandırmak üzere işaretlenmesi işlemidir. Bu amaçla kullanılan işaretler kurallar ve gramerler kümesi markup language şeklinde tanımlanır. Bu tip işaretleme yapılarını pek çok ortamda görebiliriz. Örneğin ASCII kodlama standardının içerdiği birçok kontrol karakteri veri iletişimi için kullanılmaktadır. Kelime işlem programları bir metnin içerdiği kısımları yazı tiplerini font ve stillerini ayırmak için metin içinde gömülü bir çok işaret yerleştirilir. Programlama dilleri fonksiyonları data yapılarını ve verilerini ayırmak için bir takım semboller ya da işaretler kullanmaktadır. Bu tip bir standart ayıraç işaretler ya da etiketler kümesi kullanmadan taşınabilir ve paylaşılabilir bir uygulama geliştirebilmesi çok güçtür. Metin ve belgelerin kolay bir şekilde taşınabilmesi paylaşılabilmesi ve işlenebilmesi için ilk işaretleme dili olan GML, 1960 sonlarında IBM' de yapılan araştırma çalışmaları sonunda ortaya çıktı GML daha sonra 1978 yılında ANSI'de oluşturulan bir grup tarafından geliştirilerek SGML adı altında 1986 yılında ISO kurumunca uluslararası bir standart olarak kabul edildi. SGML bir metin ya da belge kümesinde kullanılan dilin gramer ve sözlük yapısını belirtmek için kullanılan bir dildir. SGML çok güçlü bir dil olmasına reğmen son derece karmaşık yapısı ve yüksek uygulama geliştirme maliyeti bu dilin yaygın bir şekilde kullanımını engellemiştir. Tim Berners-Lee ve Anders Berlung 1989 yılında internet ortamında belge paylaşımını kolaylaştırmak için web uygulamalarının temel öğelerinden biri olan HTML dilini geliştirdiler. HTML bir SGML uygulaması olarak geliştirildi diğer bir değişle HTML dilinin yapısı SGML dilinde tanımlandı HTML dili çok basit yapısı ile son derece başarılı oldu Albert Einstein'in dediği gibi her şey daha basit olmamalı ama mümkün olduğunca basitleştirilmelidir. HTML dili bir belgenin içerdiği başlık, font, resim ve tablo gibi bilgileri bilgisayar ortamında standart bir şekilde görüntülemek ve biçimlendirmek için geliştirilmiş bir dildir Belgenin istenilen formatta sunulması tag olarak ifade edilen işaretler ile sağlanmaktadır Bu dilin geliştirilmesindeki temel amaç belgenin standart bir formatta görüntülenerek sunulmasıdır bu dilin yalnızca web tarayıcıları için sunum amaçlı olarak geliştirilmesi ve bu günkü web uygulamalarının karşılaştığı çeşitli kısıtlamalar XML dilinin geliştirilmesine yol açtı. 1996 yılında dünya wide consortium (W3C), SGML güç ve esnekliğini içerecek basit bir işaretleme dili oluşturmak amacıyla XML dilini trasarlamaya başladı. Şubat 1998 de XML 1.0 bir standart olarak W3C tarafından yayınlandı XML dili SGML dilinin bir çok özelliğini içeren basitleştirilmiş bir dildir SGML dilinin bir alt kümesidir. XML SGML gibi bir meta dildir yani başka dillerin yapısını tanımlamakta kullanılan bir dildir. HTML : Biçimsel ve içeriksiz HTML dili bir belgenin formatlanması amacıyla daha önceden tanımlanmış bir etiket (tag) kümesine sahiptir. He rbir etiket özel bir formatlama anlamı içerir. Şekil 1 deki HTML örneğine bakalım. Buradaki <P> etiketi bir paragrafın başını göstermektedir. </P> ise paragrafın bitiş etiketidir. Tarayıcı bu etiketlere bakarak bu başlangıç ve bitiş etiketleri arasındaki metni bir paragraf olarak yorumlayarak , buna göre biçimlendirme işlemini gerçekleştirecektir. <b> ve </b> etiketleri ise bu iki etiket arasındaki metinin bold (kalın) fontta basımını sağlayacaktır. <br> etiketi ise yeni bir satır başına geçilmesini ifade eden satır atlama etiketidir. <p> <b>WEBdershanesi.NET</b> <br> Online Bilgisayar Dershanesi </p> -------->>> WEBdershanesi.NET Online Bilgisayar Dershanesi Şekil 1 : Tarayıcıda biçimlenmiş HTML belgesi BU örnekte görüldüğü gibi HTML dilindeki bir çok etiket yanlızca biçimlendirme ile ilgili tarayıcının kullanıldığı bir anlam ifade etmektedir HTML'in bu yapısı esnek güçlü ve çok amaçlı bilgi sistemlerinin geliştirilmesini engellemektedir. HTML'in bu anlamda getirdiği bazı olumsuzluklar şunlardır. 1. HTML genişleyebilir bir dil değildir.HTML daha önceden tanımlanmış sabit bir etiket kümesi içermektedir. Bu etiket kümesini uygulamalara özgü kendimizin ekleyeceği yeni etiketlerle genişletemeyiz 2. HTML yalnızca sunum amaçlıdır. HTML etiketlerinin bir çoğu tarayıcının metni yalnızca nasıl biçimlendirmesi ile ilgilidir. 3. HTML belgeleri genellikle direkt olarak yeniden kullanılmazlar. Örneğin , hava tahminleri hakkında bilgi veren bir sitedeki HTML belgesindeki sıcaklık ve hava tahminleri ile ilgili bilgileri kendi uygulamamızla düşünelim kendi uygulamamız bu sayfanın yapısını inceleyerek bu bilgileri istediğimiz formata dönüştürsün. Hava tahmini sitesindeki en ufak bir değişiklik olması durumunda bizim uygulamamızı değiştirmemiz gerekecektir bunun temel nedeni. bir HTML belgesi içindeki bilgi içeriği ile sunum yapısının birbirinden ayrılmasıdır. 4. HTML verileriniz yalnızca bir görüntüsünü sağlar kullanıcı isteklerine bağlı olarak bir HTML belgesindeki bilgilerin farklı formatlarda görüntülenmesini istersek bu işlem HTML ortamında çok zor olacaktır. Bu işlemi gerçekleştirmek için çok fazla script kodu yazmamız gerekecektir. 5. HTML verileri hiçbir anlamsal yapı bilgisi içermezler Örneğin şekil 1' de vermiş olduğumuz adres örneğinde metin içeriği hakkında hiçbir bilgi yoktur bu metne bakarak bir uygulamanın bu metindeki hangi verinin ad, soyadı yada posta kodu olduğunu anlaması zordur. XML Nedir? XML de HTML gibi işaretleme etiketleri kullanan bir dildir. HTML ve XML arasındaki temel fark XML işaretleme etiketlerinin bilginin içeriğini tanımlamak için kullanılmasıdır. XML bir meta dildir. diğer bir değişle diğer işaretleme dillerini tanımlamak için kullanılan bir dildir XML ile herhangi bir uygulama için XML belgesinin içinde bulunacak verinin içeriği ve içerdiği veri tiplerini tanımlayacak uygulamaya özel bir işaretleme dili tanımlayabilirsiniz. Meta veri hakkında ki bilgidir. XML etiketleri veri hakkındaki meta bilgiyi tanımlamaktadır. Şekil 2 deki XML adres listesi belgesi örneğindeki etiketler adres içinde geçen veriler hakkında bilgi vermektedir. Başlangıç <contact> ve bitiş </contact> etiketleri arasında ki verilerin adres bilgisi olduğunu bildirmektedir bu belgenin içindeki başlangıç ve bitiş etikelerine bakarak , bir uygulama bu bilgilerin ne gibi bilgi içerdiklerini kolay bir şekilde çıkarabilir. Örneğin <city> başlangıç ve </city> arasındaki NEW YORK verisinin şehir bilgisi olduğu kolayca anlaşılabilir. Bu belge örneğinde görüldüğü gibi XML belgesi, içindeki verinin içeriğini tanımlayan etiketler içermektedir belgenin web tarayıcılarında nasıl formatlanacağı konusunda hiçbir bilgi yoktur. Belgenin formatlanması daha sonra göreceğimiz CSS veya XSL teknolojileri ile yapılabilir. Şu ana kadar bu örnekte belge içinde hangi örnekler hangi yapıda kullanılabilir belirtmedik. Bir belge içerisinde herhangi bir etiket ismi verip bu etiketi belge içinde kullanabilir miyiz? Elbetteki hayır. Bir uygulamadaki XML belgesinin yapısı ve içereceği Adres Listesi Hazırlamak <?xml version='1.0'?> <!DOCTYPE addressbook SYSTEM 'AddressBook.dtd' [ <!ENTITY amp '&'> <!ENTITY amp '''> ]> <addressbook> <!-- This is my good friend Frank --> <contact> <name>Frank Rizzo</name> <address>1212 W 304th street</address> <city>NEW YORK</city> <zip>10011</zip> <phone> <voice>212-555-1212</voice> <fax>212-555-1213</fax> </phone> <email>frizzo@fruty.com</email> <web>http://www.fruzzy.com/rizzo</web> <company>Frankis Ratchet Srevise</company> </contact> <!-- This is my old collage roomate Sol. --> <contact> <name>Sol Rosenberg</name> <address>1213 W 304th street</address> <city>NEW YORK</city> <zip>10011</zip> <phone> <voice>212-555-4545</voice> <fax>212-555-4546</fax> </phone> <email>srosenberg@fruty.com</email> <web>http://www.fruzzy.com/rosenberg</web> <company>Rosenberg</company> </contact> </addressbook> Şekil 2 XML adres listesi etiketler o uygulama icin geliştirilmiş olan özel işaretleme dili ile tanımlanır. Bu işaretleme dilinin yapısı ise ML DTD ya da SML schema olarak adlandırılan belge tanımlama dosyalarında belirtiliş şekil 3 de adres defteri örneği için tanımlanmış bir adres listesinde hangi etiketlerin bulunabileceği ve bu etiketlerin hangi etiketleri içerebileceği gibi bilgiler verilebilir. İlk satır <adressbook> etiketinin bir ya da daha fazla <contact> etiketi içereceği belirtilmektedir. ikinci satır ise bir contact etiketinin içinde geçecek elemanları belirtmektedir. HTML DTD Örneği <!ELEMENT addressbook (contact)+> <!ELEMENT contact (name,address+,city,state,zip,phone,email,web,comp any)> <!ELEMENT name (#PCDATA)> <!ELEMENT address (#PCDATA)> <!ELEMENT city (#PCDATA)> <!ELEMENT state (#PCDATA)> <!ELEMENT zip (#PCDATA)> <!ELEMENT phone (#PCDATA)> <!ELEMENT voice (#PCDATA)> <!ELEMENT fax (#PCDATA)> <!ELEMENT email (#PCDATA)> <!ELEMENT web (#PCDATA)> <!ELEMENT company (#PCDATA)> Şekil 3 - Adres XML DTD dosyası XML TABANLI TEKNOLOJİLER VE UYGULAMALAR XML değişik veri, kavram ve içeriklerin tanımlanması ve temsil edilmesi için uygun bir ortam sunmaktadır. bu nedenle XML farklı alanlarda uygulama verilerinin tanımlanması ve taşınması için üretici dil ve platformdan bağımsız stratejik bir araç olarak hızla yaygınlaşmaktadır. Aşağıda XML'nin kullanıldığı ve kullanılacağı bazı temel uygulama alanları tanıtılmıştır. İnternet Arama Makineleri İnternet çok büyük bir hacimde yapısal olmayan veri içermektedir. Bir arama makinasının 'chip' ingilizce kelimesini aradığınızı düşünelim Karşımıza 'chip' kelimesini içeren binlerce döküman gelir. Bu dökümanlar patates chipleri bilgisayar chipleri ya da chip isimli kişiler hakkında bile olabilir. Şu anda internet belgeleri HTML ortamında saklandığından veri içeriği hakkında herhangi bir bilgi yoktur. XML yaygın bir şekilde internette belge saklama ortamı olarak kullanıldığında arama makineleri verileri hakkında verilen bilgiler kullanılarak daha akılcı seçimler sunulabilecektir.. Aygıt ve Uygulamadan Bağımsız veri iletişimi şu andaki web ortamındaki HTML belgelerine masaüsts bilgisayardaki tarayıcı programları kullanarak erişilmektedir.Bu payı değiştirmeye yöneliktir.Cep telefonları ve kişisel sayısal yardımcı PDA gibi araclar ile bugün web erişimi hızla artmaktadır.bu araclardaki görüntü bant genişliği bellek ve işlemci sınırlamaları intarnette yeniden bir yapılanmayı gerektirmektedir. HTML dili belgelerin web tarayıcılarında gösterilmesi amacıyla geliştirilmiştir.XML belge iceriği sunumundan ayrılmaktadır.XML ortamındaki belgeler ayrıtın yapısına bağlı olarak istenilen şekilde formatlanarak sunulabilir XML tabanlı bilgilere erişim cep telefonu gibi bir aygıtla erişileceği gibi,bu iş amaclı bir web uygulaması ile de olabilir.bu uygulama bir XML ortamındaki bilgi iceriği alrak istediği şekilde kullanabilir ya da formutlayabilir.örneğin aşağıda bir ürün hakkında bilgiler XML formatında verilmiştir.bu ürün hakkındaki bilgiler şekil 4 te görüldüğü gibi XML işlemcisi tarafından farklı ortamlarda sunulabilir. <product> <id>12345678-Q</id> <description>Thinkpad 2000D</description> <price>$999.99</price> </product> Elektronik veri iletişimi ve e-ticaret Elektronik veri iletişimi ve e-ticaret XML in en fazla ilgi çeken tarafı e-ticaret,tedarik zinciri yönetimi ve iş akışı yönetimi gibi elektronik iş/web uygulamalarında bir veri değişim formatı olarak kullanılmasıdır bu gükü bilgisayar iletişimindeki çok büyük gelişimlere ve birikime rağmen,bilgisayar sistemlerindeki ve veritabanlarındaki farklı formatlardaki verilerin şirket içi ve şirketler arası taşınması ve işlenmesi en büyük problemlerden birisidir Basın ve Yayıncılık XML in basın ve yayıncılık için geliştirilmiş olan SGML dilinin basitleştirilerek türetilmiş bir dil olduğundan dolayı,bu konuda aynı amaçla kullanılabilir.XML araçlarını kullanarak dönüştürülebilir ve kullanılabilir.klasik yayıncılığın yanı sıra XML yeni elektronik yayıncılıkta da kullanılabilir.Klasik yayıncılığın yanı sıra XML yeni elektronik yayıncılıkta da kullanılabilir.elektronik yayın ortamındaki görüntü,video,ses ve diğer sayısal veri nesneleri XML ile formatlanarak saklanabilir,taranabilir ve sunulabilir. Şirket uygulamaları bütünleşmesi Şirket uygulamaları bütünleştirilmesi kavramı farklı uygulamaların tek bir uygulama gibi davranması olarak ifade edilebilir.Bu işlem farklı sistemlerdeki veri kopyalarının ve dağınık bir yapıdaki verilerin doğru zamanda ve doğru yerde bulunmasını gerektirir.Örneğin bir muhasebe sistemi ile satış sistemini birleştirmek için satış siparişi bilgilerinin faturaların oluşması için muhasebe sistemine aktarılması gerekir.Aynı şekilde fatura verilerinin de muhasebe sistemine aktarılması gerekir.Bu aktarma işlemleri doğru bir şekilde yapıldığında her bir iş hareketi otomatik olarak gerekli uygulama sistemlerine işlenerek güncellenecektir. Yazılım Geliştirme XML büyük çaplı uygulama geliştirme de uygulama mimarilerinin paylaşımını kolaylaştıracaktır. OMG bir XML tabanlı bir uygulama olan olan XML spesifikasyonunun kullanacağını belirtmiştir. XML UML kullanarak kullanılarak tasarlanmış olan uygulamaları tanımlamada kullanılan bir dildir. XML Geliştirme ekibinin çok farklı uygulama geliştirme araçlarını kullanarak tek bir UML modelinin paylaşımına imkan vermektedir. bu yazılım geliştirme sürecini kısaltmakta ve ekibi daha üretken kılmaktadır. Yazılım geliştiricileri XML meta bir dil olduğundan uygulamaların gerektirdiği yeni dilleri geliştirebilir. Bu dillerde tanımlanmış olan verileri ve yapıları hazır olarak bulunan XML kütüphaneleri ve araçları ile kolaylıkla geliştirilebilir. XML SÖZ DİZİMİ XML belgeleri işaretleme ifadeleri ve veri içeriğinden oluşan bir veri dosyası ya da paketidir. İşaretleme ifadeleri elemanlar varlık referansları açıklamalar işleme komutları CDATA bölümleri ve veri tipi tanımlamalarından oluşur. XML'de geçen temel işaretleme ifadeleri detaylı incelemeden önce şekil 5 deki örneği inceleyelim. Bu örnekte XML dilinde tanımlanmış basit bir elektronik posta verilmiştir. belgenin ilk satırı <?xml ....?> her zaman tanımlaması gereken XML işlem komutu deklarasyonudur. bu komut belgenin bir xml belgesi olduğunu ve hangi sürümünü kullandığını belirtmektedir. ikinci satır opsiyonel olarak tanımlanabilen belge tipi deklarasyonudur. Bu belge için tanımlanmış olan DTD (veri tipi tanımlama) dosyasının isminin e_posta.dtd olduğunu ifade etmektedir. bunların altındaki kısım XML belgesinin gövdesini oluşturmaktadır. XML belgesinin gözdesi hiyerarşik bir yapıda belge elemanlarından oluşur. her bir eleman bir başlangıç ve bitiş değeri içerir Örneğin aşağıdaki tarih elemanı <tarih> başlangıç etiketini , 7 Eylül 2000 karakter verisini ve </tarih> bitiş etiketinden oluşmaktadır. Elemanlar diğer elemanları ya da karakter vericileri içerebilir. Bu örnekte e_posta elemanı kime kimden tarih konu ve mesaj elemanlarını içermektedir. Bir belgenin en üst seviyesinde bulunan eleman kök eleman olarak adlandırılır. bu örnekte kök eleman e_posta dır. Örnek e-posta listesi <?xml version='1.0'?> <!DOCTYPE e_posta SYSTEM 'e-posta.dtd'> <e_posta> <kime>Herkese</kime> <kimden>Erhan BAYRAK</kimden> <konu>XML</konu> <mesaj>XML HTML gibi etiket tabanlı bir dildir.</mesaj> </e_posta> Şekil 1 Elektronik Posta XML Elemanlar Elemanlar XML Dilinin en temel yapıtaşlarıdır. Bir eleman veri içeriğini kapsayan bir kutudur. Karakter verileri diğer elemanları ya da diğer işaretleme yapılarını içerebilirler.Elemanlar etiketlerle ayrılırlar.Her bir etiket bir eleman tip ismi ve bir çift (<>) açı parantezle içe alınır.eleman tip isimlerini oluşturmakta olan kurallar diğer programlama dillerindeki isim kurallarına benzemektedir.Her bir isim bir harfle ya da alt çizgi ile (_) başlayabilir.Tire (-) ya da sayı ile başlayan isimler kullanılmaz. Boş elemanlar (empty elements) haricindeki her bir elemanın bir başlangıç etiketi,bir de bitiş etiketi bulunur. Başlangıç Etiketleri Bir elemanın başlama ayracı başlangıç etiketi (start-tag) olarak adlandırılır ve bir çift (<>)açı paranteziyle kapatılır.Aşağıda bazı doğru başlangıç etiketleri verilmiştir. <Kime> <Kimden> <Kitap> <kitap> Unutulmaması gereken bir diğer kural da XMLdilinin harflerinin büyük ya da küçük olmasına duyarlı (case sensitive) olduğudur.Örnekteki <Kitap>ve<kitap>etiketleri aynı değildirler. Bitiş Etiketleri Bir elemanın bitiş ayıracı bitiş etiketi olarak adlandırılır. Bitiş etiketi elemanı, tip ismi öncesinde bir bölü ('/') karakteri içerrir ve açı parantezleri ile kapatılır. Aşağıda bitiş etiketi örnekleri verilmiştir </Kime> </Kimden> </Kitap> </kitap> XML 'de her bir başlangıç etiketi bir bitiş etiketi ile mutlaka kapatılmalıdır. Başlangıç bitiş etiketi ile kapatılmış bir tam XML elemanı aşağıdaki gibidir. <kitap>XML Unleashead</kitap> Boş eleman etiketleri Aşağıdaki örnekteki ilk satırda boş elemanlar herhangi bir içerik içermezler. Boş etiketler istenirse etiketin sonuna tek bir bölü (/) işareti eklenerek kısaltılmış bir biçimde gösterilebilir ikinci satırda bunun bir örneği gösterilmiştir. <br></br> <br/> Belge Elemanı XML belgeleri mutlaka hiyerarşik etiket yapısında olmalıdır. Etiket hiyerarşisi içindeki en üst seviyedeki etiket kök etiket (root tag) yada belge kökü (document root) olarak adlandırılır. kök etiketin oluşturduğu eleman belge elemanı (document element) olarak adlandırılır. Bu eleman belgenin ağaç yapısındaki diğer bütün elemanları içine alır ve elemanın içinde bulunamaz. Örneğin bir önceki örneklerde bulunan elektronik posta örneğinde belge kökü e_posta dır. Elemanlar içiçe yuvalandığında yuvalamak (nesting) kurallarına uymalıdırlar. Aksi işlemler XML belgesinin hiyerarşik ağaç yapısını bozacaktır aşağıda bir yanlış yuvalama örneği verilmiştir. HTML allows <B> <I>İmproper nesting <B> <I> Aşağıda doğru yuvalama örneği verilmiştir. XML requires<B> <I>İmproper nesting <I> <B> Özellikler Elemanlara eklemek istediğiniz ek bilgiler özellikler olarak ifade edilir. Özellikler başlangıç etiketi içerisinde isimle değer ikilileri olarak geçer. Aşağıda bir özellik örneği verilmiştir <kitap kitap_no='123456'> Buradaki kitap_no kitapın bir özeeliğidir özellik değerleri mutlaka çift tırnak (") yada (')içine alınmalıdır. Karakter Veri Bir eleman başlangıç ve bitiş etiketleri içinde geçen metin içeriği karekter veri olarak adlandırılır. XML içinde özel amaçlı olarak kullanılan (&,<,>,') karakterleri olduğu gibi , bir karakter veri içerisinde geçemez. Bu karakterler işaretleme etiketleri içerisinde özel amaçlarla kullanılan ayıraçlardır. XML'de HTML'den farklı olarak etiketleri içine yazılmış olan veri içerisinde geçen boşluklar korunur ve uygulamalara iletilir. Etiket tanımlamaları içerisinde ya da özellik tanımı içerisinde geçen boşluklarsa HTML'de olduğu gibi parser tarafından yok edilir. Karakter ve varlık referansları SGML ve HTML gibi ASCII karakter seti içinde karakterleri göstermek için XML iki yöntem kullanılmaktadır.birinci yöntem karakter referanslarıdır.karakter referansları gösterilecek karakteri onluk bir sayının başına '&#',on altılık bir sayının başına ise '&#x', ekleyerek gösterme imkanı sağlar.örneğin copyright karakteri ondalık olarak '&#169' ya da on altılık olarak '&#xa9' şeklinde gösterilir. Varlık referansları verilecek bir isim vasıtasıyla istenilen karakterleri göstermek için kullanılır.Varlık referansları bir amersend (&) karakteri bir isim ve noktalı virgülden oluşur. örneğin XML de özel olarak kullanılan(&,<,>,',',)karakterleri (& < > ' &quot varlık referansları ile gösterilir. Bu referanslar XML'de daha önceden tanımlanmıştır. Açıklamalar (Comments) Açıklamalar HTML de olduğu gibi <!-- ile başlar --> ile biter. Açıklamalr bir XML belgesininm herhangi bir kısmında geçebilir ve bir parçası sayılmazlar.

Konu Araçları
Çıktı Görüntüsünü Göster Sayfayı E-posta İle Yolla