Erdek
ERDEK
Erdek Marmara Bölgesi’nde , Balıkesir iline bağlı ilçe ve ilçe merkezi kenttir.Yüzölçümü 400 km²‘dir.Marmara Denizi’ndeki Marmara adaları ile Kapıdağ Yarımadası’ndan oluşmaktadır.Yarımadanın güneyindeki Bandırma ilçesine bitişiktir.
Alçak ve engebeli Kapıdağ Yarımadası’nın en yüksek noktası Kese tepede 782 m’ dir.Kapıdağ eskiden kıyıya çok yakın bir adayken, dar ve alçak bir kıstakla karaya birleşerek yarımada haline gelmiştir.Karayla bağlantısını sağlayan kıstak yağışlı dönemlerde bataklık durumuna gelir ve Belkıs Bataklığı olarak adlandırılır.Bu bataklık ta oluşan bir takım doğa olaylarıyla kapanıp, ada yarımada halini aldı.Kapıdağ Yarımadası’nın gerek Erdek Körfezi gerek Bandırma Körfezi kıyıları geniş doğal kumsallarla kaplıdır.Fakat Bandırma’ nın sanayi özelliğinin nedeniyle Bandırma Körfezi daha kirli hale gelmiştir.
İlçedeki başlıca ekonomik etkinlikler turizm ve zeytinciliktir.Erdek’e ulaşımın gelişmesiyle, turizm potansiyeli yükselmiştir ve iç turizmin önemli merkezi haline gelmiştir. İlçenin sabit nüfusu 18.000 iken,bu sayı yaz aylarında 150.000 e kadar çıkmaktadır.Bu nedenle kıyı boyunca hotel, motel, yazlık site ve dinlenme kampları gibi birçok resmi ve özel kuruluşlara ait turistik mekanlar mevcuttur.Tatil yapan kesim orta sınıf insanlarıdır. Erdek yerlisinin ekonomik kazancı turistik gelirlere dayalı olmaya başlamıştır.Zeytincilik, turizmin gelişmesiyle 2. plana düşmüştür ve zeytin alanları gittikçe azalma göstermektedir. Zeytinciliğe verilen emek teknolojiyle azalmıştır.
Kıyıya paralel, lineer bir yerleşme karakteri gösteren ilçenin merkezinde evler genellikle 3-4 katlı.Binaların giriş katları ticaret yeri, üst katları konut olarak kullanılıyor.Sahil boyunca dinlenme yerleri, çay bahçeleri, fast food mekanları bulunuyor ama turizme yönelik olduğundan bu yerler kışın kullanılmıyor. Merkezde bulunan anıt sembolik bir yer halini almış.Merkeze açılan yollar ticarete uygun olarak yayalara açıktır.Kıyı boyunca evler birbirine bitişik düzendedir, parselden tamamen yararlanmak için bahçe mesafeleri bırakılmamıştır.Kıyıdan içeri doğru girildikçe bina katları artmakta, ticari alanlar azalmakta,eski yapılarla karşılaşılmakta ve caddelerin birbirini dik kestiği ızgara sistemi görülmektedir. Merkez etrafında topoğrafya yükselmektedir.
Erdek’ te toplu konut yapımı 80’ li yıllarda bir iki yerde başlayıp 88 yılında tamamlanmıştır.Buna örnek olarak amaca uygun olarak yapılan Alaaddin Mahallesi verilebilir.Aynı zamanda 88 yılında, 30 dönümlük bir arazi gecekondu koruma alanı olarak ayrılmış. Bayındırlık Bakanlığı bu alanın yetkilerini belediyeye devretmiş, belediye de bir kısmını parsellere ayırıp halka dağıtmış ve bu yapsatçılığa neden olmuş. Birkaç yerde rastlanılan gecekonduların artmaması amacıyla halka yeni toplu konut alanları yapılmaya çalışılıyor. Gecekondu önleme bölgesinin %15 civarındaki kısmı toplu konut yapımı için ayrılmış fakat maliyeti fazla olduğu için hazırlanan projeler hayata geçemiyor. Bu alanların çevresi zeytinliklerle ve askeri alanlarla sınırlandırıldığı için yeni imar alanlarının oluşturulması çok zor.
21 dönüm civarındaki bu eğimli araziye yapılacak konutların 7-8 katı olmasında bir tereddüt var.Yapılması düşünülen 370 konutun,170 tanesinin satılması, 100 tanesinin arsa bedeli olarak toprak karşılığı verilmesi ve 100 tanesinin de bedava verilmesi planlanmaktadır. Evlerin fiyatları 10000-15000 $ civarında, vadeyle, sabit nüfusa satılması düşünülmektedir. 20 yıldır malına sahip çıkamayan halk, devlete başvuruyor ve uzlaşma bu aşamada başlıyor.
Erdek turizmin ilk başladığı yer olması itibariyle, toprak değeri yüksek olan, alt yapı sorunları çoğunlukla çözülmüş bir yer. Çevredeki illerden talebi var.Antalya-Erdek arası fiyat farkı çok az.Erdek’e dışardan işçi akımı %20 e kadar düştü. Yömiye şeklinde çalışan işçi var.Belediyede yazın çalışan personel sayısı yazın yarıya düşüyor.
Çerkez ve Rum evleri olarak iki mimari dokusu bulunuyor. Kurtuluş Savaşında ahşap doku yanarak yok oldu.
Erdek, ilköğretimde gösterdiği başarıyı daha ileriki eğitim basamaklarında gösterememiştir bu nedenle başka illere öğrenci vermektedir.
|