Wire-haired Vizsla
Anavatanı Almanya ve Macaristandır.Irk ilk kez 1932 yılında ortaya çıkartılmıştır.Yaratıcısı Gresznaryk Lazslo adında bir yetiştiricidir.Vizslanın tüylerinin kısa oluşu, onun çok sık çalılıkta ve soğuk su içerisinde çalışmasına mani oluyordu.Bu zayıf noktaları yok etmek amacıyla yola çıkılarak vizsla drahthaarla çaprazlandı ve sadece düz kahve renkli ve fırça tüylü yavrular seçilerek bir standart sağlandı.
Geçmişi eskiye dayanmamakla birlikte kısa zamanda Avrupa ,özellikle Almanya,Macaristan,Çekoslavakya ,Romanya ve Rusya'da ismini duyuran bu ırk ülkemizde hiç görünmeyen yeni jenerasyon çok amaçlı fermalı bir av köpeği ırkıdır.AKC ve FCI tarafından onay almış ve Amerika dahil bir çok ülkede kendi adına ait kulübü oluşmuştur.Wire -haired vizsla özetle vizsla renginde ve drahthaar kürklü bir köpektir.
Kurzhaar
Anavatanı Almanya olan Kurzhaar son 50 yılda dünyanın hemen hemen heryerinde en çok kullanılan ve en çok sevilen av köpeği haline gelmiştir ve bu yere diğer bazı ırklarda olduğu gibi fiziksel görünümün yardımıyla değil tamamen avcılık yetenekleriyle ulaşmıştır.Kurzhaarın iyi bir burnu,puanter yada ingiliz setter kadar olmasada sürati, her hava koşuluna uyumlu fiziği ve bitmez tükenmez bir avlanma hırsı vardır .Kurzhaar çok amaçlı bir ırktır yani kanatlı avı kadar kürklü hayvanların avında da kullanılırlar.
Fermalıdır ve iyi bir iz takipçisidir.Kurzhaar'ı bu kadar popüler yapan diğer 2 özelliğide zekası ve insanla uyumlu çalışmaya olan yatkınlığıdır. Şu anda var olan tüm fermalı ırklar ferma verme kabiliyetlerini eski İspanyol Puanterine borçludurlar ,tıpkı Kurzhaarında olduğu gibi.Yani Kurzhaarın atası bu köpektir ancak daha fazla detaya inersek Kurzhaarın günümüze kadar ki gelişimini söyle özetleyebiliriz.
Kurzhaarın gerçek atası şu anda kayıp bir ırk olan eski Alman Puanteridir .Bilindik bir hikaye olan ,Almanya'da ki sosyal değişim sonucu çok amaçlı köpek arayışına girildi.Kurzhaar Almanya'nın ilk çok amaçlı ırkıdır.Kurzhaarın yaratılması ve gelişimde 2 ayrı grup rol almıştır ilk grupdaki köpek üreticileri geleneklerine daha bağlıydılar ve yaratacakları köpekte bir damla dahi İngiliz kanı istemiyorlardı.
Başını Solm ve Hegewald in çektiği 2. grup ise daha çağdaştı ve yaratacakları çok amaçlı ırkta mutlaka ingiliz puanterinin kanı da olmasını istiyorlardı.Uzun ve sabırlı çalışmalar sonucunda ortaya günümüzün fermalı çağdaş Kurzhaarı çıktı.Kurzhaar orta boyda atletik yapılı,kısa ve sert tüylü 35-45 cm yüksekliğinde ve 30-38 kg ağırlığında düzgün iskelet yapılı bir köpektir.Renkleri genellikle kırçıllı olmakla beraber düz beyaz üstüne pafta yada tek renkleride mevcuttur.
Açık kahveden koyu siyaha kadar geniş bir tüy rengi portföyü mevcuttur.İyi eğitim verilmiş ve doğru anne ve babadan alınmış saf kan bir Kurzhaar sahibinin yüzünü hiç bir koşulda kara çıkartmaz.Kurzhaar ülkemizin meralarında en çok rastlanan ırktır,dolayısıyla melezleride mevcuttur.Önemli olan saf olan bir ırkı saf olmayandan ayırt edebilmektir,çünkü ülkemizde kuyruğu her kesik ve kırçıllı tüy yapısı olan köpek Kurzhaar zannedilmektedir
Drahthaar
Alman orijinli çok amaçlı bir ırktır ve ortaya çıkış sebebi tüm çok amaçlı ırklarla aynıdır.18. yüzyıl Almanya'sında derebeylik sisteminin çöküşüyle halkın da avcılık konusundaki haklarının artması ve av çeşitliliği karşısında her avı yapabilecek ve kıtkayı tek başına doldurabilecek bir köpek.
Drahthaarın 4 tane atası vardır,bunlar;kurzshaar,pudelpointer,stıchlhaar ve griffondur.Drahthaar hakkında detaylı bilgiyi Sn.M.Uğur Barutcu'nun Çok amaçlı Irklar/Drahthaar adlı yazısında bulabilirsiniz.
Small Munsterlander
Geçmişi 500 yıla dayanan bu eski ırkın anavatanı Kuzeybatı Almanya'nın Munsterland bölgesidir.O zamanlarda parayla avcılık yaptıranların ve yapanların gözde köpeğiydi.Avı bulan,fermalayan hem sudan hemde karadan aport yapabilen ve iz takibinde başarılı ,her türlü hava koşuluna dayanıklı ve çalışkan bir köpektir.
Ancak 18. yüzyıl başlarında derebeylik sisteminin iyice ortaya çıkması ve halkın elinden av yapabilme haklarının alınması ve kısıtlanmasıyla neredeyse yok olucak seviyeye gelen Munsterlander tarihin tekerrürü ve derebeylik sisteminin tekrar çökmesiyle eski popülerliğine kavuştu.Küçük ve çok amaçlı oluşu Small Munsterlanderi Almanya'nın Kurzshaar veDrahthaar'dan sonra en iyi 3. köpeği yaptı.
Özellikleri biraz setteri biraz da spanieli andıran ancak her iki ırktanda daha yavaş olan munsterlanderlere ülkemizde rastlanmamakla beraber halen meraların aranılan çok amaçlı fermalı köpeklerindendir..
Large Munsterlander
Large Munsterlander anavatanı Almanya olan çok amaçlı bir ırktır.Large Munsterlander'in nasıl ortaya çıktığı hakkında bir çok teori vardır ancak bunların en elle tutulur olanı bu ırkın atasının Alman Uzuntüylüsü(Deutsch Langhaar) olduğudur.
Geçtiğimiz yüzyıl avcılar ve av köpeği yetiştiricileri, secerelendirme ve standartlara uyma konusunda av köpeklerine çok fazla titizlik gösterir oldular. Alman Uzuntüylüsünün standart rengi kahverengi-beyaz olarak kabul edilmiş ancak bazı yavruların siyah -beyaz doğması engellenememiş ve bu yavrular standart dışı olduğundan secerelendirilmemiştir. Renklerinden dolayı standart dışı olan bu siyah ve beyaz köpekler damızlık olarakta kullanılmamış ve dağıtılmışlardır. Sadece renklerinden dolayı Alman Uzuntüylüsü olarak kabul görmeyen bu köpekler avcılığa ve çantayı doldurmaya önem veren mihmandarlar ve av rezervi sahipleri tarafından çok beğenildirler çünkü onlar için köpek iyi av yaptığı sürece renkler ikinci planda kalıyordu.
En iyi siyah beyazlar birbirleriyle çiftleştirildiler ve tabiki zaman içerisinde bu köpeklerin sahipleri bir kulüp kurarak köpeklerinin secerelendirilmesini istediler. ilk secere defteri ve kulüp 1919 yılında Kuzey Batı Almanya'nın Munsterland bölgesinde kuruldu. Ve bu çok amaçlı Alman ırkı ''Gross(large)-munsterlander'' yani büyük munsterlander olarak isimlendirildi.
II. Dünya savaşının sonunda bu ırkın sayısında çok fazla düşüş oldu ancak Herr Egon Vornholt adlı bir avcı ve köpek yetiştiricisinin ısrarlı çalışmaları sonucu tekrar bir gen havuzu hazırlanıp ırkın sayısı arttırıldı.Bu gen havuzunda tabiki tekrar olarak Alman Uzuntüylülerinden faydalanıldı.Bu yüzden ikinci nesil Large munsterlanderlerin secerelerinde ''DL'' Deutsh Langhaar(Alman Uzuntüylüsü) ibaresi kullanılır.
Large Munsterlander son derece zeki,çalışkan her hava şartına uyumlu,kolay eğitilebilir,cesaretli ve fermalı bir ırktır.Dış görünümü itibariyle pek alımlı olmasada çalışmasıyla kendini merada kanıtlar. Yetişmiş erkekler 35-40 kg ve 40 cm yüksekliğinde dişiler ise 33-38 kg ve 33-38 cm yüksekliğindedirler.Large munsterlander'in aynı ismi taşıyan Small Munterlander ile hiç bir yakın akrabalığı yoktur.Sadece coğrafi bölgeden dolayı bir isim benzerliği vardır. Ülkemizde meraklıları tarafından çok nadir olarak beslenir.
Pudelpointer
Alman orijinli çok amaçlı bir ırktır.İlk pudelpointer yavrusu 1881 yılında bir ingiliz pointer ve av pudelinin çiftleşmesiyle ortaya çıkmıştır.Tell adındaki ingiliz puanter erkek damızlığın sahibi Kaizer III. Frederick ve Molly adındaki av pudeli dişinin sahibi Almanya'da av köpekleri üstüne yaptığı çalışmalarla haklı bir üne kavuşmuş olan Hegewald 'dır.Bu ırkın ortaya çıkartılmasındaki amaç birbirleriyle çaprazlanan İngiliz puanteri ve pudelin en iyi özelliklerini tek bir köpekte toplayabilmekti.
Bu özellikler;İngiliz puanterinin sürati,ava karşı hiç bitmeyen hırsı,stili,keskin koku kabiliyeti ve fermadaki sabırı, pudelin ise dünyaca ünlü zekası,suya olan sevgisi,tüy yapısı ve kolay eğitilebilirliğiydi.Bu düşünceler doğrultusunda ortaya çıkan bu ırk gerçektende kendinden beklenileni verdi.Ülkemizde olmasada Amerika ve Avrupa ülkelerinde meralarda gözüken bu ırk ne yazık ki ülkemizde Kurszhaar ve Drahthaarın gölgesinde kalmıştır.Pudelpointer son derece kolay egitilebilen, zeki ve iyi bir çok amaçlı av köpeğidir.
İTALYAN SPİNONE
Anavatanı İtalya olan bu ırk fermalı av köpekleri içerisinde en iri olanıdır. İtalyanların kendilerine ait 2 fermalı av köpeği ırkından biridir, diğeri ise kuzeni olan Bracco İtaliano yani İtalyan Brakı'dır. İtalya'da daha çok spinone olarak bilinse de İtalya dışında İtalyan Griffonu olarak adlandırılır. Kökeni eskilere dayanan Spinone'nin orijini tam olarak bilinmemekle beraber kimilerine göre atası, şu anda kayıp bir ırk olan İspanyol puanteridir kimilerine göre ise de eski Rus setterleridir. İtalya dışına nadiren çıkan bu ırk hakkında sadece 3 kitap yazılmıştır ve bu kitapların hiçbirisi başka dillere çevirilmemiştir.
Spinone tıpkı Alman Kısa tüylüsü(kurzhaar), Drahthaar ve Griffon gibi çok amaçlı bir ırk olarak kabul edilmiştir. Spinoneler av köpeği ırkları arasında ki en sık yapılı tüy karakteriyle en çetin çalılık ve dikenlik arazilerde bile rahat çalışabilen köpeklerdir. İtalyan partizanları II. Dünya savaşı esnasında dağılmış Alman askerlerinin yerini bulabilmek için iz takibinde Spinoneleri kullanmışlardır. Tek marka ve standart ayakkabı boyası kullanan Alman askerlerinin bot boyası kokusunu İtalyan askerlerininkinden ayıran Spinoneler bu sayede bir çok zafere ön ayak olmuşlardır.
Ağır, antal ve yerden kokulu bir köpektir.Yumuşak başlı, kolay eğitilebilir bir yapıya sahiptir. Son derece iyi bir yüzücü ve iç güdüsel aportçudur. Erişkin erkekler 48-55 cm yüksekliğnde ve 45-55 kg ağırlığında dişiler ise bu ölçülerden biraz daha alçak ve az kilolu olurlar. Irkın standart renkleri ; sarı-beyaz, portakal - beyaz - kahve - beyaz ve bu tonların düz rengidir. Tri color ve herhangi bir siyahlık standart dışıdır. Spinonelere insan gibi bakan köpekte denir,böyle adlandırılmalarının sebebi çok cana yakın ve insanlara bağlı bir köpek olmasıdır. Diğer pek çok ırk gibi neyazık ki Spinonelere de ülkemiz meralarında raslanılmamaktadır.
Weimaraner
Alman kökenli bir ırktır.Alman av köpeği yetiştiricileri Weimaraneri 19. Yüzyıl Almanya'sında ormancıların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla ürettiler.Predatörlere karşı çok agresif bir yapısı olan Weimaraner bu yırtıcıların avında çok başarılıydı.
Predatör mücadelesi yanında kuş avında da iyi olduğu farkedilen ırkın , fermalı ve kuş avına müsait köpeklerin damızlık seçilmesiyle bu yeteneğinin daha da geliştirilmesine ağırlık verildi.Weimaraner ağır çalışan,yerden kokulu sağlam ve dayanıklı bir köpektir.
Kurşuni gümüş rengiyle 'gümüş hayalet ' olarakta anılır.Avrupa'da özellikle Almanya'da popüler olan ırk dış görünüşününde güzelliğiyle meralardan çok show ringlerinde görünür olmuştur.İnsanla uyumlu çalışabilen,kolay eğitilebilir bir av köpeğidir.Weimaraner bir çok Alman Av köpeği otoritesinin kabul etmemesine rağmen AKC( American Kennel Club) tarafından 'Versatile breed' yani çok amaçlı ırk olarak kabul edilmiştir.
Basset Hound
Anavatanı Fransa olan Basset Hound hepimizin yakından tanıdığı gibi kulakları yerleri süpüren,kısa bacaklı ve uzun gövdeli ve oldukça medyatik bir ırktır.Basset Fransızca'da yere yakın anlamına gelir.
Basset Hound'lar Bloodhound'ların yakından akrabalarıdırlarBasset Hound esas olarak bir tavşan ve tilki köpeğidir ve boyunun kısalığı sık çalılık arazide ve in içlerinde rahat çalışmasını sağlar.Ağır kanlı gibi gözüken bir yapısı da olsa en ufak bir yaban hayvanı kokusu aldığında bir anda vücudundan beklenilmeyecek bir çeviklikle koşmaya ve iz takibine başlar.Günümüz de Basset Hound'lar grup köpeği olarak halen avda kullanılmaktadırlar .Kısa tüy yapısı, foxhound rengi yani geleneksel ''Hound -Colour'' denilen siyah-beyaz ve kızıl renklerdedir,ancak sarı ve açık kahve renkli olanlarına da rastlanır.
Bassethoundlar aile ve ev yapısına kolay uyum sağlayabilen yumuşak karakterli köpeklerdir.Bir Bassetiniz varsa köpeğinizin kulak temizliğine önem vermelisiniz zira uzun kulakları yüzünden hava almayan iç kulakta sık sık mantar belirtileri görünür.Herhalde bir gün avda bir tilkinin yada tavşanın arkasından bir Basset geldiğini görsem bu beni çok şaşırtırdı.Basset Houndlar diğer pek çok ırk gibi ülkemiz meralarında gözükmezler ancak evlerde karizmatik dış görünümlerinden dolayı son derece popülerdirler.
BLOODHOUND
Anavatanı İngiltere olan bu ırkın günümüzde en fazla popüler olduğu yer Amerika Birleşik Devletleridir. Bloodhound un geçmişi 14. Yüzyıla kadar uzanır.Köpeğin ataları tam olarak bilkinmemektedir.İngiltere'de esas olarak domuz ve geyik avında kullanılan Bloodhounlar domuz ve geyik popülasyonundaki azalmalar ve tilki ve tavşan avının daha revaçta olmasıyla anavatanlarındaki popüleritelerini kaybetmişlerdir.
Ancak Amerikada bu ırk son derece popülerdir ve ayı avından pumaya kadar bir çok avda kullanılırlar.Blodhound un adına aldanıp sakın kan takip köpeği olduğunu düşünmeyin .Bloodhound ''hound of pure blood '' demektir,yani saf kan köpek.Bloodhound daha çok soğuk iz denilen eski izlerde üstün başarı gösteren köpeklerdir.Bloodhound tüm av köpeği ırkları arasında en keskin buruna sahip köpektir.
Açık kahve ,siyah-kahve gibi renk versiyonları olan bloodhound un üzerine 2 boy büyük gelen bir dersi vardır.Kafasını koku sürmek amacıyla aşşağı eğdiğinde bu deri yüzüne toplanır hatta gözlerini kısmen kapatarak köpeği sadece burnunu kullanmaya zorlar.Gelişkin bir köpek yaklaşık 45 kg ve 50 cm yüksekliğindedir.Bloodhoundlar iz sürerken ses vermezler.Ülkemizde meralarında gözükmeyen bir köpektir.