Bir dilin en eski zamanlarda ayrılan kollarına Lehçe deniz.Lehçede hem ses hem biçim hem sözcük ayrılığı bulunabilir.Çuvaşça,Yakutça;Türkçe'nin lehçesidir.

Bir dilin bilinen tarhi seyri içinde ayrılan kollarına Şive denir.Kırgızca,Azerice,Kazakça,Özbekçe,Türkmenizta nca.

Bir dilin kendi içinde görülen yöresel söyleniş farklılıklarına Ağız denir.Kona ağzı,Erzurum ağzı,Karadeniz ağzı.(geliyorum,geliyom,gelirem,celeyrum,gelek vb.)