Hollanda'ya aile birleşimi ya da bir başka yolla sürekli yerleşmek üzere gelecek yabancıların, kendi ülkelerinde vatandaşlık uyum sınavına tabi tutulmalarını öngören yasa, 1 Mart'ta yürürlüğe girecek. Azınlıklar politikası ve uyumdan sorumlu Devlet Bakanı Rita Verdonk, bugün Meclis'e verdiği bilgide, yasanın yürürlük tarihinin 1 Mart olarak belirlendiğini açıkladı.

Yasa, geçen Aralık ayında parlamentonun Senato kanadında da onaylanarak kesinleşmiş, ancak sınavın uygulanmasına ilişkin bazı teknik ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, yürürlük tarihinin ne zaman olacağı ilgili Bakanlığın yetkisine bırakılmıştı. Meclis'te yapılan tartışmalarda siyasi partiler adına söz alan temsilciler, sınavı savundular, ancak sınavlarda haksızlık olmaması için bakanlığın gerekli önlemleri almasını istediler. Verdonk da yasayı savundu ve uygulamanın bu şekilde benimsenmesinin, Hollanda için tarihi bir an olduğunu söyledi. Verdonk, ilk 500 sınavın ardından bir değerlendirme yapılacağını ve varsa aksaklıkların düzeltileceğini kaydetti.

Yasaya göre, 1 Mart'tan itibaren, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu AB üyesi ve öteki Batılı olmayan ülkelerden sürekli yerleşmek üzere Hollanda'ya gelecek yabancılar, kendi ülkelerinde Hollandaca ve Hollanda toplumu üzerine sınava tabi olacaklar. Örneğin, Türkiye'den evlenme yoluyla Hollanda'ya yerleşmek isteyen bir kişi, önce en temel düzeyde Hollandaca öğrenmek ve Hollanda toplumsal yapısı hakkında bilgi sahibi olmak zorunda kalacak. Bu koşul yerine getirilmeden Hollanda'ya giriş izni verilmeyecek. Sınavlar, Hollanda temsilcilikleri binalarında yapılacak. Sınav için katılan kişiden masraf olarak 350 avro dolayında para alınacak. Sınavlarda başarılı olamayanlara masrafını ödemek üzere yeniden giriş hakkı tanınabilecek.

-HOLLANDA DIŞINDAN EVLİLİKLER ÖNLENMEK İSTENİYOR

Yasa, Hollanda'da vatandaşlık uyum sürecinin zor ve uzun bir dönemi kapsadığı noktasından hareketle, yabancıların, gelmeden önce ülkelerinde bu uyuma hazırlanmalarını istiyor. Bir başka düzenlemeyle yabancıların ülkeye geldikten sonra da Hollanda'da uyum kurslarına devam etmeleri benimsenmişti. Hükümet esas olarak bu iki uygulamayla AB üyesi ülkeler dışından evlilik yapılmasını engellemeyi amaçlıyor.

Hükümete göre, başta Türk ve Faslılar olmak üzere, Batılı olmayan ülkelerden Hollanda'da yerleşik yabancılar yılda ortalama kendi ülkelerinde 15 bin dolayında evlilik yapıyor. Hükümete göre evlilik yoluyla gelen bu kişilerin toplumla bütünleşmesinde güçlükler yaşanıyor ve bunun baştan önlenmesi hedefleniyor. İşte bu noktada yasa, ülkeye gelecek kişinin vatandaşlık uyum sürecine hazır olup olmadığının kendi ülkesinde düzenlenecek bir sınavla belirlenmesini hükme bağlıyor. Hollandaca dil sınavı yanında kişi, Hollanda'yı coğrafya, tarih ve toplumsal yapı olarak ne ölçüde tanıdığı konusunda teste tabi tutulacak.

-ÜLKE AYRIMI VAR

Ülkeye sürekli yerleşmek üzere giriş koşullarını düzenleyen ''Yurtdışında Uyum Sınavı'' adlı yasa, AB üyesi ülkeler ile ABD, Kanada, Japonya ve Yeni Zelanda'yı Batılı ülke kabul ederek, bu ülkelerden aile birleşimi yoluyla gelecek yabancıları kapsam dışında tutuyor. Örneğin, Hollanda'da yaşayan bir Türk vatandaşı Kanada, Japonya veya bir AB üyesi ülkeden evlenirse, eşinin sınava girme zorunluluğu bulunmuyor, ancak Türkiye'den evlenecek olursa, bu ülkeye gelebilmesi için gelin ya da damat adayının sınav sürecinden geçmesi ve başarılı olması gerekiyor. Yasaya, hazırlanma ve benimsenme aşamasında bu ülkedeki Türk kuruluş temsilcileri şiddetle karşı çıktılar.

Türk dernek ve kuruluşlarını üst düzeyde bünyesinde toplayan Türkler İçin Danışma Kurulu, konu hakkında Avrupa Komisyonu'na görüş sordu. Komisyon, bu uygulamanın AB ile ortaklık anlaşması bulunan Türkiye'nin vatandaşları için uygulanmaması gerektiği yolunda görüş bildirdi, ancak hükümet, yargı yolunun açık olduğunu göstererek bu öneriyi dikkate almadı. Yasanın uygulamaya girmesinden sonra kimi Türk vatandaşının Hollanda hükümetini mahkemeye vermesi bekleniyor.