1. KREDİ KARTI İLE ÖDEMELER

1.1. Kredi Kartı Tanımı ve Çeşitleri

Kredi kartı, para yerine geçen bir ödeme aracı çeşididir. Boyutları genellikle 85 mm x
55 mm'dir ve plastikten yapılmıştır. Visa, Amerikan Express, Diners Club gibi çeşitli
kuruluşlar tarafından verilirler.
Kredi Kartının Ön Yüzünde Aşağıdaki Bilgiler Bulunur:

1.1.1. Kartı Veren Aracı Banka

Bankalar kredi kartı firmaları ile yaptıkları anlaşmalar doğrultusunda temsilcisi olduğu
firmanın kredi kartını müşterilerine verebilirler.

1.1.2. Kredi Kartını Veren Firma

Kartın hangi firmaya ait olduğunu belli eden isim ve amblemdir. Değişik kredi
kartlarında isim ve amblemlerin yerleri farklı olabilir.

1.1.3. Renkli Filigran

Bazı kredi kartlarında, sahteciliği önleyebilmek için çeşitli açılardan bakıldığında
değişik renkler görülen filigran bulunur.

1.1.4. Kredi Kartı Numarası

Kredi kartlarında 16 rakamdan oluşan numaralar bulunur. Bu numaralar, kredi kart
numarasıdır. Bütün işlemlerde bu numaralar kullanılır. Kartın arka yüzünde ayrıca 3 haneli
güvenlik numarası (cv number) bulunur.
Kredi kartlarıyla banka hesap kartı birbine karıştırılmamalıdır. Aralarındaki görülebilir
fiziksel tek fark Master Card için MC kabartması, Visa için ise V kabartması bulunmasıdır.

1.1.5. Kart Hamilinin Adı Soyadı

Kart üzerinde kart sahibinin adı ve soyadı yazılıdır.

1.1.6. Geçerlilik Süresi

Kartın geçerli olduğu en son ay ve yıl bu bölümde yer alır. Belirtilen ayın en son günü
geçerlilik süresine dahildir.

1.1.7. Kredi Kartı Türü

Bu bölümde kredi kartının, normal kredi kartı mı yoksa limiti yüksek özel kart (Gold,
Platin, Premium) olduğu belirtilir.

Kredi Kartının Arka Yüzünde Bulunan Bilgiler Şunlardır:

1.1.8. Manyetik Şerit

Kredi kartı elektronik satış terminallerinde (Provizyon Makinesi) kullanıldığında
manyetik şeritte bulunan bilgiler makine tarafından okunur. Yenilenen bazı kartlarda kişisel
bilgi yüklemek amacıyla chip de bulunur

1.1.9. Kart Hamili İmzası

Kredi kartı hamili, kartı aldığında bu bölümü imzalamış olmalıdır. İmza kontrolü
kartın arka yüzünde bulunan imza ile satış belgesindeki imzanın karşılaştırılması ile yapılır.
Sahteciliği önlemek için bu bölümün bantla kapatılıp üzerinin tekrar imzalanıp
imzalanmadığı ve kalın uçlu kalemle imzalanıp imzalanmadığı kontrol edilmelidir. Çalıntı
kartların kart hamili imzası bölümüne eski imzayı kapatacak şekilde bant yapıştırılıp tekrar
imzalanmakta veya kalın uçlu kalem kullanılarak orijinal imza kapatılabilmektedir.
Bazı kredi kartlarında güvenliği artırmak amacıyla hazırlama esnasında kart hamilinin
imzası ve fotoğrafı da konulur.
Kredi kartı sisteminde üç taraf vardır.
Kartı piyasaya çıkaran kuruluş (Bir banka veya seyahat şirketi olabilir).
Kart sahibi üye kişi (Kartı çıkaran kuruluşun istediği şartları yerine getirerek
sözleşme yapan, kartın geçtiği yerlerde alış-veriş yapmak isteyen kişi).
Kredi kartı ödemelerini kabul eden üye işyerleri (Konaklama işletmeleri,
restaurantlar, mağazalar, ulaştırma işletmeleri vs.) kredi kartı çıkaran
kuruluşlarla sözleşme yaparak kart karşılığı mal ve hizmetlerini satarlar. Söz
konusu üye işyerleri sözleşme gereği kredi kartlarına dayalı satış dökümlerini ve
ilgili evrakları bankaya gönderir ve vadesinde tahsil eder.

1.1.10. Kredi Kartı Türleri

Standart Kartlar: Ödeme limitleri sınırlı kartlardır.
Limiti Yüksek Özel Kartlar: Ödeme limitleri standart kartlara göre daha yüksek
olan kartlardır. Daha az kişiye verilir ve genelde altın rengindedir.
Hemen hemen her kredi kartı firmasının iki türde de kredi kartları bulunmaktadır.
Bugün dünyada birçok kredi kartı kullanılmaktadır. Fakat içlerinde en yaygın olarak
kullanılan kredi kartları; Dinners Club, Access, Eurocard, Master Card, Visa ve American
Express’dir.

Dinners Club

Merkezi New York’da bulunan Dinners Club tarafından çıkarılmış dünyaca meşhur
bir kredi kartıdır. Amerika’da büyük bankalar tarafından garanti edilmektedir. Türkiye'de
yabancı limiti 500 dolardır.

Access Card

İngiltere’de çıkarılmış bir kredi kartıdır; İngiltere’nin büyük bankaları tarafından
garanti edilmektedir.

Euro Card

Avrupalılar tarafından çıkarılmış, büyük bankalarca garanti edilen bir karttır. Ayrıca
Uluslararası Otelciler Birliğince de himaye edilmektedir.

Master Card

İnter Bank tarafından piyasaya çıkarılmış olup, başta Amerika ve Japonya olmak
üzere, diğer pek çok ülkede şubeleri bulunmaktadır.

American Express

American Express, kredi kartlarının en büyük kuruluşudur. Hizmetlerin çok hızlı bir
şekilde aktığı American Express’de komisyon yoktur. American Express’de limit 1200
dolardır.

Visa Card

Ülkemizde de çok yaygın bir şekilde kullanılan Visa kredi kartı ödemesi yine
uluslararası büyük bankalar tarafından garanti edilmektedir. Türkiye’de yabancı limiti 500
dolardır.
Bu kartların haricinde, hemen hemen tüm ülkelerin kendi koşullarına ve yöntemlerine
göre kredi kartı hizmeti veren bankaları veya ilgili kuruluşları vardır. Türkiye’de bu kartların
yukarıdaki gibi karşılanabilir üst limitleri kredi kartına göre değişmektedir. Dünya’da
sahteciliğin en yaygın olduğu kart “visa” kartıdır. Bu yüzden müşteri imzalarının ve stop
listlerin çok iyi kontrol edilmesi gerekir.

1.2. Kredi Kartı Kullanımında Yapılması Gerekenler

Kimlik Kontrolü

Kredi kartları kişiye özel kartlardır ve başkaları tarafından kullanılması suçtur.
Başkasına ait bir kartın kullanılması işletmenin veya kartı kabul eden kişinin çeşitli
problemlerle karşılaşmalarına neden olur.
Bu nedenle kredi kartı ile ödeme yapacak olan konuktan mutlaka kimlik belgesi
istenmeli ve kredi kartı ile kimlik belgesindeki bilgiler karşılaştırılmalıdır.

İmza Kontrolü

Her hangi bir sahteciliği önlemek için kart sahibinin imzaladığı slip veya satış
belgesindeki imza ile kartın arka yüzündeki imza kontrol edilmelidir. Konaklama
işletmelerinde imza kontrolü, konuğun imzasının bulunduğu konaklama belgesiyle
karşılaştırılarak da yapılır.

Limit Kontrolü

Kredi kartı firmasının verdiği iki türlü limit vardır. Birincisi kredi kartı sahibine
tanınmış olan harcama limiti, diğer bir deyişle kart limiti, ikincisi iş yeri limitidir. İşyeri
limiti, kredi kartı ile o işletmede bir defada yapılabilecek harcama toplamını ifade
etmektedir.
Konuğun kredi kartı limiti ya da işyeri limiti, hesabın tahsili için yeterli değilse durum
konuğa uygun bir dil ile anlatılmalı ve farklı bir ödeme aracı (başka bir kredi kartı, nakit, çek
vb.) talep edilmelidir.

Geçerlilik Süresi

Kredi kartları üzerindeki son kullanma tarihinde belirtilen ayın, en son gününe kadar
geçerlidir. Bu süre geçtiğinde ise kredi kartı geçersizdir. Böyle bir kartla yapılan işlem
sonucu işletmeye ödeme yapılamaz. Bu nedenle son kullanma tarihi kontrol edilmeden kredi
kartı kullanılmamalıdır.

Uyarı Listesi (Stop List) Kontrolü

Her ne kadar son kullanma tarihi kart üzerinde yazılı olsa da bazı kartlar çalınma,
kaybolma veya kişinin üyelikten çıkarılması gibi sebeplerle geçersiz olabilir. Kart çıkaran
kuruluş her ay, geçersiz kıldığı kartları üye işyerlerine gizli bir listeyle bildirir. Bu listeye
“stop list” denir.
Kredi kartının geçerli olup olmadığını anlayabilmek için kredi kartı numarasının uyarı
listesinde bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Listede yer alan ilk dört numara temel
alınarak diğer on iki numaraya bakıp geçersiz kartlar bulunur. Eğer listede kart numarası yok
ise, kart geçerli bir karttır.
Günümüzde stop list kontrolü provizyon makinelerinin kullanımının yaygınlaşmasıyla
güncelliğini yitirmiştir. Ancak bazı özel durumlarda (elektrik kesintisi, telefon hattı
yoğunluğu vb.) stop list kullanılır.

1.3. Provizyon Makinesinden (POS) Provizyon Alma

Provizyon makinesi (Point of Sale Terminal) kredi kartı ile ilgili işlemleri elektronik
olarak yapan makinedir. Pos makineleri kredi kartı merkezlerine telefonla direkt bağlantılı
olarak çalışan bir sistemdir. Bu nedenle de üye işyerleri için oldukça güvenlidir.
Telefon hattı ile merkeze bağlanmış olan pos makinesinde işlemler aşağıdaki sırayla
yapılır.
Kredi kartının manyetik kısmı cihazdan geçirilir.
Harcama tutarı makinenin tuşlarıyla yazılır ve OK ya da ENTER’a basılır.
Provizyon numarası verilmişse (işlem yapılmışsa) pos makinesi fişin (slip)
tamamını basar ve tutarın da yazılı olduğu bir fiş makineden koparılır. Fiş
kendinden kopyalıdır ve iki nüshadır.
İlgili bölüm kart sahibine imzalatılır.
İkinci nüsha fatura ile birlikte kart sahibine verilir.



Provizyon makinesi