1.5. DENİZLİNİN YÜZEY ŞEKİLLERİ
Denizli İli, yüzey şekilleri bakımından dalgalıdır. Değişik yükseltide ovalar, yaylalar ve dağlar birbirini izler. İlçelerden Sarayköy 170, Denizli 400 Buldan 609, Güney 800, çal ve Çardak 850, Acıpayam ve Tavas 950, Çivril 975, Kale 1.000, Çameli 1.350 metre yükseltide bulunmaktadır. Alçak kesimler Böceli, Goncalı, Sarayköy ve Denizli ovaları ile Buldan ilçesinin Büyük Menderes Vadisidir.
Karcı Dağının kuzey eteklerine Denizli İl Merkezi eğimli bir alanda yer alır. Bu alan, alçak tepeler dizisi ile Çürüksu Vadisindeki alçak ovalardır ( Anonim, 1996:22 ).
1.5.1. DAĞLAR
1.5.1.1. HONAZ DAĞI
Denizli’nin 17 km. güney doğusunda yer alan HONAZ DAĞI 2571 metre yüksekliğindedir. Yamaçları dik meyillidir, kuzey yamaçları ormanlarla kaplı, güney yamaçları daha eğimlidir.
Denizli – Muğla ve Antalya karayolu, dağın güney batı yamaçlarından geçmektedir.
Honaz Dağı koruma altına alınarak milli park yapılmıştır. Yaz ve kış aylarında dağın tepesinde kar bulunduğundan denizli ilinin su deposu gibidir (Anonim, 1998a:155).
1.5.1.2 BABADAĞ
Sazak Dağı’nın güneyindeki Menteşe Dağ Sırası üzerinde bulunur. Denizden 2.308 metre yüksekliktedir. Üzerinde sürekli kar bulunur ( Anonim, 1983:2116 ).
1.5.1.3 KIZILHİSAR DAĞI
2.241 metre yükseklikte, Serinhisar ve Tavas arasındadır (Anonim, 1998a:155).
1.5.1.4 KARCI DAĞI
Denizli’nin güneyinde Babadağ’ın devamı şeklinde uzanır. En yüksek yeri Gökbel Tepesi 2.308 metredir. Karcı dağı ile Honaz dağı arasında, Akdeniz ve Ege bölgelerini birbirine bağlayan Kazıklıbeli ( 1.250 m ) geçidi bulunur. Ayrıca Karcı dağının Çamlık üzerinden eski Tavas yolu olarak bilinen bir geçit bölgesi vardır. Dağ üzerinde sürekli kar bulunur (Anonim, 1983 : 2116).
1.5.1.5 ELMA DAĞI
1.805 m yüksekliğindedir. Gireniz çayının güneyini kuşatır. Denizli Burdur sınırını çizer ve Söğüt dağlarını içine alır (Anonim, 1983:2216).
1.5.1.6 SAZAK DAĞI
Ege Denizine dik inen ve bu denize dökülen ırmaklar boyunca uzanan Büyükmenderes'in Aydın iline geçiş bölümünde Büyükmenderes ırmağının kuzey yanında yer alır. Yüksekliği 1.143 met-redir. Güneyinde Menteşe sıradağlarından Babadağı bulunur (2.308 m.) (Özkan, 1993:14).
1.5.1.7EŞELER DAĞI
Acıpayam ovasının doğusunu kuşatır. Denizli-Burdur sınırı boyunca uzanır. Yüksekliği 2.254 m.dir (Özkan, 1993:14).
1.5.1.8 BÜYÜK ÇÖKELEZ DAĞI
Pamukkale’nin kuzeyini kuşatarak Çal’a kadar uzanır. 1.841 metre yüksekliğinde olan bu dağ, Çal ilçesinin güneyinde yer alır (Özkan, 1993:14).
1.5.1.9 MAYMUN DAĞI
1.745 metre yükseklikte olan Maymun dağı, Çardak ilçesinin güneyindedir. (Özkan, 1993:15).
1.5.1.10 BEŞPARMAK DAĞI
Çardak, Çal, Çivril ilçeleri ile Afyon- Denizli illeri sınırlarını ayırır. Yüksekliği 1.307 metredir. Çardak’ın kuzeyine, Çal’ın doğusuna, Çivril’in güneyine düşer (Özkan, 1993:15).
1.5.1.11 BURGAZ (BURKAZ) DAĞI
1990 m yükselliğindedir. Çivril’in kuzeyinde Uşak’a doğru uzanır (Anonim, 1998a:155).
1.5.1.12 SANDIRAS DAĞI
2.294 m yüksekliğindedir. Beyağaç ile Muğla-Köyceğiz ilçesi arasında uzanır. Bozdağ ile birlikte Menteşe sıradağlarının devamı olarak Gölgeli dağlar adı ile de anılmaktadır (Anonim, 1998a:155).
1.5.1.13 AKDAĞ
2449 m yüksekliğindedir. Denizli ilinin ikini yüksek dağıdır (Anonim, 1998a:156).
1.5.1.14 BOZDAĞ
Bozdağ 2421 m yüksekliğindedir. Acıpayam-Gireniz vadisi ile Tavas-Barza ovası arasındadır. Pek fazla geçit vermediğinden bu iki yerleşim sahasının bağlantısı zayıftır (Anonim, 1998a:157)
1.5.2 VADİLER
1.5.2.1 AKÇAY VADİSİ
Beyağaç ilçesinde Eksere ovasını oluşturan Akçay, kendi adı ile anılan bir vadi boyunca güneye, sonra batıya daha sonra kuzeye yönelir. Tavas ovası üzerinden Yenidere’yi de alan Akçay’ın derin vadisi üzerinde Aydın ili arazisi içinde kemer barajı yapılmıştır (Anonim, 1998a:157).
1.5.2.2 BÜYÜK MENDERES VE ÇÜRÜKSU VADİLERİ
Adıgüzel Barajının güneyinden batıya, Güney ilçesi topraklarında akan B. Menderes akarsuyu, Buldan ve giderek Sarayköy ilçelerinde genişleyen bir vadi tabanı oluşturur. Güneydoğudan Honaz ilçesi toprakları ve Denizli merkez arazileri üzerinde giderek genişleyen Çürüksu vadisi ile birleşir. Vadi tabanında Denizli ve Sarayköy ovaları uzanır (Anonim, 1998a:157).
1.5.2.3 GİRENİZ VADİSİ
Gölhisar ve Acıpayam ovalarının yüzeyinde akan Dalaman çayı, Acıpayam ovasının güneyinde, Kelekçi kasabası sonrası giderek derinleşen dar bir boğaz şeklindeki Gireniz adisi boyunca akarak Muğla ili arazisine geçer. Çameli ilçesi dağları doğusunda, Bozdağ batısında yer alır (Anonim, 1998a:159).
1.5.3. OVALAR
Denizli ilinin ovaları, alçak ve yüksek diye iki kısma ayrılır. Alçak ovalar doğudan batıya doğru merdiven basamakları şeklinde Büyük Menderes nehrine doğru iner. Afyon İline bağlı Dinar ilçesinden itibaren, batıya doğru ilk kademeyi Dazkırı ve Çardak, kuzeyde Çivril, Baklan yüksek ovaları teşkil eder. Buradan Kaklık ovasına inilir, Kaklık'tan Pınarkent'e geçiş ikinci kademeyi meydana getirir, Pınarkent Kasabasından sonra kuzeye, sonra batıya dönerek Sarayköy Ovasına, nihayet menderes akıntısı yönünde Aydın sınırına ulaşır (Anonim, 1996b:4).
1.5.3.1. ALÇAK OVALAR
1.5.3.1.1 BÜYÜK MENDERES VEYA SARAYKÖY OVASI
Doğudan Honaz Dağı, kuzeyde ve kuzeydoğuda Çökelez dağı, kuzeybatıda Sazak Dağı, Güney ve Güneybatıda Babadağ ve il merkezini doğu Kuzey ve batıdan yarım daire gibi kuşatarak Buldan ilçesine kadar devam eden kısımdadır (Anonim, 1996b:4).
1.5.3.1.2 ÇÜRÜKSU VE DENİZLİ OVASI
Pınarkent kasabasından başlayarak Pamukkale altından Sarayköy Ovasına karışır. Bu ovada pamuk tarımı yapılır (Anonim, 1996b:4).