Forum TR - View Single Post

ScRaTcH · 10-10-07, 00:36

LABORATUVAR CAMI

ALT BAŞLIKLAR:
Camın Tarihi
Cam ﾇağı
Camın Yapısı
Cam Trleri
Cam Laboratuvar Malzemeleri
Cam ﾜretimi

KONUYLA İLGİLİ:
Plastik Laboratuvar Malzemesi

Cam sözlüklerde soğuk bir ifadeyle 'amorf bir nesne' olarak tanımlansa da, elmas kadar parlak, opal kadar ateşli, gökkuşağı kadar renkli, örümcek ağı kadar hafif ve narin ya da 20 ton ağırlığında bir ayna kadar büyük, yumurta kabuğu kadar kırılgan, ya da çelik kadar sert olabilir. Doğrusunu söylemek gerekirse cam 'alışılmadık' bir malzemedir. Camsız bir dünyayı düşünmek bilim ve uygarlığın olmadığı bir dünyayı düşünmekle aynıdır. Günümüzde bilim zamanı ölçmek için kum saati, hastalıklara sebep olduğuna inanılan kötü ruhlardan ya da bakışlardan korunmak için nazarlık kullanmaktan çok ileridedir. Cam, bilim yolculuğunun her adımında ona eşlik etmiştir.
ﾇOK ESKİLERDE, deneyler iin cam ne idiyse, bugn de aynıdır. Cam araştırmalarda kullanılan kimyasal maddelerin oğuna karşı direnlidir. Saydamdır; deneyi yapan kişi, kullandığı test tp ya da imbiğin iinde ne olduğunu rahatlıkla grebilir. İşlenmesi kolaydır; bir teknisyen, zel bir ihtiya iin, cam tp alevle amaca uygun, kullanılabilir hale getirebilir. Eski dnemlerde laboratuvar malzemeleri kolayca her yerde bulunamıyordu. Zaten mevcut laboratuvar camları da ısıl gerilmelere ve kimyasal maddelere pek de dayanıklı olmayan camdan imal edilmişti. Sonraki dnemlerde cam, iine değişik kimyasallar eklenerek dayanıklı hale getirildi. Fakat bu tr camlar, hızlıısıma ve soğutmaya maruz kaldıklarında, ilerinde oluşan gerilmeler yznden kolayca atlayıp kırılabiliyordu.

İlk malzeme reticileri bu olumsuz zelliği biraz olsun azaltmak iin malzemeyi ok inceltiyorlardı. İnce cam, sıcaklık değişikliklerinde sergilediği kırılganlığını yitiriyor fakat bu defa da ince olduğu iin herhangi bir arpmada dağılıyordu. Bu durum hem malzeme kaybına hem de cam malzeme yardımıyla yrtlen deneyin altst olmasına neden oluyordu. Laboratuvar'da kazara dolaplardan birine yapılacak bir darbe, iindeki cam araların paralanıp etrafa yayılmasına yol aıyordu.
Tren yollarında sinyal lambaları iin ısıl şoka dayanıklı camlar retildiğinde, bu yeni yntem laboratuvar cam malzemesine de uyarlandı. 1915'te bu borosilikat camı retildiğinde oğu laboratuvar ve araştırmacı, kuvvet kaldıracak kadar kalın ve sıcaklığa dayanıklı bu malzemeyi yaygın olarak kullanmaya başladı. Aynı dnemde, ve aynı gelişmenin sonucu olarak, yeni ve btnyle bu işe adanmış bir cam endstrisi doğdu; yeni yntemlerle borosilikat camı, pişirme kapları ve diğer fırına dayanıklı cam pişirme aralarında kullanıldı.
Daha yakın dnemlerde geliştirilen bir cam tr de % 96 silikat camıdır. Bu cam o dneme kadar sadece saf kuarsın sahip olduğu, bir dereceye kadar ısıl şoka karşı dayanıklı olma zelliğine sahipti. Bu yeni rn, borosilikat camının ısıl ve kimyasal işlemlere tutulmasıyla, silis dışındaki tm paraların ayrılmasıyla ortaya ıkarılıyordu.
Bir ikinci ısıl işlem, camı yoğunlaştırarak boşlukların kapanmasını sağlıyor, bylece cam şeffaf ve gzeneksiz hale geliyordu. Bu cam akkor haline gelene kadar ısıtılıyor ve sonra soğuk suya batırılıyordu. Bu yntemle yapılmış bir beher, bir buz bloğunun zerinde uzun sre bırakıldıktan sonra aniden kaynak alevinin nne konulabiliyordu. % 96 silikat camı 871 ｡C'de kullanılabiliyordu, ve daha nceleri yaygın olarak kullanılan saf kuvars laboratuvar camının egemenliğinin srdğ oğu bilimsel iş iin kullanılabiliyordu.
Toz halindeki camları presleyerek disk haline getirme yntemi cam endstrisindeki bir başka gelişmedir. Bu diskler, eşitli derecelerdeki gzenekli yapılarıyla, her trl laboratuvar işinde filtre olarak kullanılabiliyorlar. Daha kEk gzenekli olanlar sıvı zeltilerden bakterileri szmek iin kullanılıyor.
Ortaağdaki simyacılar şimdi kullanılan cam laboratuvar malzemesini grseler, Galileo'nun Palomar teleskobunu grdğnde vereceği tepkinin aynısını verirlerdi. ﾖrneğin bir balon joje, ince dzgn boynunda, iindeki sıvının hacmini lmek iin bir skalaya sahiptir. Bu skala balon jojenin iine ne koyarsanız koyun, nasıl sterilize ederseniz edin okunabilir kalmaya devam eder, nk izgiler ve figrler, cam yzeyinin zerine, asitle yedirilerek yapılmıştır.
Sayısız laboratuvarda yzlerce değişik deney iin kullanılacak yzlerce zel cam malzeme geliştirilmiştir. Bunların hepsini saymak olanaksız. Basit olan cam aralar, oğu laboratuvar teknisyenleri tarafından retilebilir, keza cam retimi laboratuvar teknisyeninin işinin parasıdır. Ama bazı laboratuvarlarda cam teknisyenleri, daha karmaşık ve zel laboratuvar malzemelerini retmeleri iin, işe alınırlar.
Camın Tarihi
Camın keşfi tarih sayfalarında kaybolmuştur, fakat 4000 yıl kadar ncesine dayandığı biliniyor.
Cam yapımının keşfinde iki ana aşama bulunuyor. İlki, bildiğimiz kumun soda ve kire ile ısıtılarak yeni bir malzeme, diğer bir deyişle cama dnşmesidir. Bu yeni malzeme ok sert ve przszdr. İkincisi, aynı derecede nemli olan, şeffaf cam elde etmek iin kullanılan kimyasal maddelerin hangi oranda katılacağının bulunuşudur.
Gerek camın oluşturulmasının ilk aşaması bir kaza sonucu gerekleşmiş olmalı, fakat ikincisi, bugn ismi bilinmeyen kimyacıların birok defa deneyerek buldukları zel oranlarla elde edilmiştir.
İlk nceleri cam rnleri masif ktleler halindeydi, şekilli camlar daha sonra yapıldı. Bu işlem cam nesnenin amurdan ya da tahtadan bir kalıbını yapıp, eriyik durumdaki camın bu kalıbın etrafına sarılmasından sonra, cam eşya tamamlanınca iindeki tahta ya da amur kalıbın ıkarılmasıyla son buluyordu. M.ﾖ. 1200'lerde cam, aık bir kalıbın stne bastırılarak yapılıyordu.
Yzyıllarca cam, takıda, mcevherde, yer ve duvar mozaiğinde kullanıldı. Camın kullanım amacının genişlemesi, cam flemeciliğinin icadıyla gerekleşti. M.ﾖ. 20'de bu yeni cam retme ynteminin kullanılması endstriyel bir devrim yarattı ve camın lks malzeme retiminden işlevsel malzeme retimine kaymasını sağladı. Pompeii, M.S. 79'da mahvolduğunda, ardında bu devrimle ilgili kanıtlar bıraktı. ﾜzeri kaplanmış cam rnlerin kalıntıları cam retiminin ok gelişkin bir noktada olduğunu ve pencere camının artık iyi kalitede retilebildiğini gsteriyordu. M.S. 330'lu yıllarda Roma İmparatoru Konstantinapol cam fleyicilerini Konstantinopolis'e (şimdiki adıyla İstanbul'a) gndermişti. Bizanslı cam işileri renkli cam ve mozaik retiminde ustalaşmışlardı; boyalı pencere camları ilk bu dnemde ortaya ıktı. Kaynağı ne olursa olsun cam sanatı Fransa'ya ulaştıktan sonra, kullanmaya başlayanların sayısı olduka arttı. Ortaağın karanlık dnemlerinde cam endstrisi İslam Dnya'sında canlandı. Daha sonra Venedikli reticilerle Avrupa'da tekrar nem kazandı.
M.S. 1159'da St. Marcus Katedrali inşaa edildiğinde tm binanın İncili anlatan cam mozaikle kaplanması 250 yıl srd. Aynaların civa ile sırlanması 1369'da gerekleşti. 1700'lerde Venedik'te 300 cam mozaik retim atlyesi ve fabrikası mevcutken, 19. yy'da sadece 1 tane kalmıştır. Bu mozaik devrinin kapandığının bir kanıtıdır.
Cam ﾇağı
1600'lerde kmrn odundan daha ok ısı verdiği ve cam retiminde yakıt olarak kullanılmasının daha ok işe yarayacağı anlaşıldı. Cam işiliği yapan herkes cam sanatında ustaydı. 19. yy'da cam retimindeki mekanikleşmeyle, pencere camı boyutları byd. 19. yy sonlarında camın ancak kimyasında gelişme kaydedildi. Alman bilim adamları bu dnemde optik aletler iin yeni camlar geliştirmeye alışıyorlardı. 20. yzyılın ilk yarısına cam retimindeki ve kullanım alanındaki gelişmeler nedeniyle 'Cilalı Cam Devri' denilebilir
1903'te Michael Owens ilk cam retim makinasını icat etti. Bugn, cam iplik haline bile getirilebiliyor. Bir cam iplikiği bir insan saının 1/15'i kadar inceltilebilir. Bu da yarım kilo camla ekvatoru evreleyebilmek anlamına gelir.
Camın Yapısı

Birok sayıdaki kimyasal madde (boraks, soda gibi) sıvı camda, camın sertleşmesi gibi eşitli zelliklerin cama katılması iin kullanılır. Belli bir karakterdeki camın oluşumu camın soğutulma hızına bağlıdır ve atomlar arası ya da atom grupları arasındaki karışık bağ yapılarına (Kovalent ve iyonik bağlar) ihtiya duyar. Bireysel atomlar ﾔkristal kafes' diye bilinen dzenli 3 boyutlu diziler meydana getirdiğinde, kristaller oluşur. Fakat cam, sıvı haldeyken soğumaya başladığında, rastgele bir ağ oluşturur. Camın oluşumunda yer alan asıl paralara, bu durumda ağ oluşturucuları diyebiliriz. İyonlar bu ağın bazı blgelerine sızarak, ağ yapısını yeniden dzenlerler ve bylece camın iyonlara bağlı olan zellikleri ortaya ıkar. İyonlara ağ dzenleyicileri denmesinin sebebi budur. Camın kimyasal dayanıklılığı, diğer bilinen malzemelerden ok daha fazla ve geniş bir yelpazededir. Ayrıca mekanik dayanıklığını da kurşun geirmez camların varlığı kanıtlar. Kurşun geirmez camların yapısında polikarbonat vardır ve camın bir santimetre kalınlıkta olması kurşun geirmemesi iin yeterlidir.
Cam Trleri
Camlar kimyasal ierikleri bakımından eşitlilik gsterirler. Camın bileşiminde periyotik tablodaki birok element bulunabilir; fakat, ticari olarak retilen ok eşitteki camlar E ana gruba ayrılırlar: soda-kire, kurşun ve borosilikat camı.

10-10-07, 00:36	#1 (permalink)
ScRaTcH Hızlı Üye Giriş Tarihi: 24-05-2007 Yer: imKayseriYeR6 , Dünyanın En Büyük "TÜRKÇE" Forumu , PiSDj@w.Cn(Pcnin Başı) , FenerBahce Ve SivasSpor Yaş: 19 Mesajlar: 1,124 Rep Puanı: 15114277 Rep Gücü: 151168	Labaratuvar Camı LABORATUVAR CAMI ALT BAŞLIKLAR: Camın Tarihi Cam ﾇağı Camın Yapısı Cam Trleri Cam Laboratuvar Malzemeleri Cam ﾜretimi KONUYLA İLGİLİ: Plastik Laboratuvar Malzemesi Cam sözlüklerde soğuk bir ifadeyle 'amorf bir nesne' olarak tanımlansa da, elmas kadar parlak, opal kadar ateşli, gökkuşağı kadar renkli, örümcek ağı kadar hafif ve narin ya da 20 ton ağırlığında bir ayna kadar büyük, yumurta kabuğu kadar kırılgan, ya da çelik kadar sert olabilir. Doğrusunu söylemek gerekirse cam 'alışılmadık' bir malzemedir. Camsız bir dünyayı düşünmek bilim ve uygarlığın olmadığı bir dünyayı düşünmekle aynıdır. Günümüzde bilim zamanı ölçmek için kum saati, hastalıklara sebep olduğuna inanılan kötü ruhlardan ya da bakışlardan korunmak için nazarlık kullanmaktan çok ileridedir. Cam, bilim yolculuğunun her adımında ona eşlik etmiştir. ﾇOK ESKİLERDE, deneyler iin cam ne idiyse, bugn de aynıdır. Cam araştırmalarda kullanılan kimyasal maddelerin oğuna karşı direnlidir. Saydamdır; deneyi yapan kişi, kullandığı test tp ya da imbiğin iinde ne olduğunu rahatlıkla grebilir. İşlenmesi kolaydır; bir teknisyen, zel bir ihtiya iin, cam tp alevle amaca uygun, kullanılabilir hale getirebilir. Eski dnemlerde laboratuvar malzemeleri kolayca her yerde bulunamıyordu. Zaten mevcut laboratuvar camları da ısıl gerilmelere ve kimyasal maddelere pek de dayanıklı olmayan camdan imal edilmişti. Sonraki dnemlerde cam, iine değişik kimyasallar eklenerek dayanıklı hale getirildi. Fakat bu tr camlar, hızlıısıma ve soğutmaya maruz kaldıklarında, ilerinde oluşan gerilmeler yznden kolayca atlayıp kırılabiliyordu. İlk malzeme reticileri bu olumsuz zelliği biraz olsun azaltmak iin malzemeyi ok inceltiyorlardı. İnce cam, sıcaklık değişikliklerinde sergilediği kırılganlığını yitiriyor fakat bu defa da ince olduğu iin herhangi bir arpmada dağılıyordu. Bu durum hem malzeme kaybına hem de cam malzeme yardımıyla yrtlen deneyin altst olmasına neden oluyordu. Laboratuvar'da kazara dolaplardan birine yapılacak bir darbe, iindeki cam araların paralanıp etrafa yayılmasına yol aıyordu. Tren yollarında sinyal lambaları iin ısıl şoka dayanıklı camlar retildiğinde, bu yeni yntem laboratuvar cam malzemesine de uyarlandı. 1915'te bu borosilikat camı retildiğinde oğu laboratuvar ve araştırmacı, kuvvet kaldıracak kadar kalın ve sıcaklığa dayanıklı bu malzemeyi yaygın olarak kullanmaya başladı. Aynı dnemde, ve aynı gelişmenin sonucu olarak, yeni ve btnyle bu işe adanmış bir cam endstrisi doğdu; yeni yntemlerle borosilikat camı, pişirme kapları ve diğer fırına dayanıklı cam pişirme aralarında kullanıldı. Daha yakın dnemlerde geliştirilen bir cam tr de % 96 silikat camıdır. Bu cam o dneme kadar sadece saf kuarsın sahip olduğu, bir dereceye kadar ısıl şoka karşı dayanıklı olma zelliğine sahipti. Bu yeni rn, borosilikat camının ısıl ve kimyasal işlemlere tutulmasıyla, silis dışındaki tm paraların ayrılmasıyla ortaya ıkarılıyordu. Bir ikinci ısıl işlem, camı yoğunlaştırarak boşlukların kapanmasını sağlıyor, bylece cam şeffaf ve gzeneksiz hale geliyordu. Bu cam akkor haline gelene kadar ısıtılıyor ve sonra soğuk suya batırılıyordu. Bu yntemle yapılmış bir beher, bir buz bloğunun zerinde uzun sre bırakıldıktan sonra aniden kaynak alevinin nne konulabiliyordu. % 96 silikat camı 871 ｡C'de kullanılabiliyordu, ve daha nceleri yaygın olarak kullanılan saf kuvars laboratuvar camının egemenliğinin srdğ oğu bilimsel iş iin kullanılabiliyordu. Toz halindeki camları presleyerek disk haline getirme yntemi cam endstrisindeki bir başka gelişmedir. Bu diskler, eşitli derecelerdeki gzenekli yapılarıyla, her trl laboratuvar işinde filtre olarak kullanılabiliyorlar. Daha kEk gzenekli olanlar sıvı zeltilerden bakterileri szmek iin kullanılıyor. Ortaağdaki simyacılar şimdi kullanılan cam laboratuvar malzemesini grseler, Galileo'nun Palomar teleskobunu grdğnde vereceği tepkinin aynısını verirlerdi. ﾖrneğin bir balon joje, ince dzgn boynunda, iindeki sıvının hacmini lmek iin bir skalaya sahiptir. Bu skala balon jojenin iine ne koyarsanız koyun, nasıl sterilize ederseniz edin okunabilir kalmaya devam eder, nk izgiler ve figrler, cam yzeyinin zerine, asitle yedirilerek yapılmıştır. Sayısız laboratuvarda yzlerce değişik deney iin kullanılacak yzlerce zel cam malzeme geliştirilmiştir. Bunların hepsini saymak olanaksız. Basit olan cam aralar, oğu laboratuvar teknisyenleri tarafından retilebilir, keza cam retimi laboratuvar teknisyeninin işinin parasıdır. Ama bazı laboratuvarlarda cam teknisyenleri, daha karmaşık ve zel laboratuvar malzemelerini retmeleri iin, işe alınırlar. Camın Tarihi Camın keşfi tarih sayfalarında kaybolmuştur, fakat 4000 yıl kadar ncesine dayandığı biliniyor. Cam yapımının keşfinde iki ana aşama bulunuyor. İlki, bildiğimiz kumun soda ve kire ile ısıtılarak yeni bir malzeme, diğer bir deyişle cama dnşmesidir. Bu yeni malzeme ok sert ve przszdr. İkincisi, aynı derecede nemli olan, şeffaf cam elde etmek iin kullanılan kimyasal maddelerin hangi oranda katılacağının bulunuşudur. Gerek camın oluşturulmasının ilk aşaması bir kaza sonucu gerekleşmiş olmalı, fakat ikincisi, bugn ismi bilinmeyen kimyacıların birok defa deneyerek buldukları zel oranlarla elde edilmiştir. İlk nceleri cam rnleri masif ktleler halindeydi, şekilli camlar daha sonra yapıldı. Bu işlem cam nesnenin amurdan ya da tahtadan bir kalıbını yapıp, eriyik durumdaki camın bu kalıbın etrafına sarılmasından sonra, cam eşya tamamlanınca iindeki tahta ya da amur kalıbın ıkarılmasıyla son buluyordu. M.ﾖ. 1200'lerde cam, aık bir kalıbın stne bastırılarak yapılıyordu. Yzyıllarca cam, takıda, mcevherde, yer ve duvar mozaiğinde kullanıldı. Camın kullanım amacının genişlemesi, cam flemeciliğinin icadıyla gerekleşti. M.ﾖ. 20'de bu yeni cam retme ynteminin kullanılması endstriyel bir devrim yarattı ve camın lks malzeme retiminden işlevsel malzeme retimine kaymasını sağladı. Pompeii, M.S. 79'da mahvolduğunda, ardında bu devrimle ilgili kanıtlar bıraktı. ﾜzeri kaplanmış cam rnlerin kalıntıları cam retiminin ok gelişkin bir noktada olduğunu ve pencere camının artık iyi kalitede retilebildiğini gsteriyordu. M.S. 330'lu yıllarda Roma İmparatoru Konstantinapol cam fleyicilerini Konstantinopolis'e (şimdiki adıyla İstanbul'a) gndermişti. Bizanslı cam işileri renkli cam ve mozaik retiminde ustalaşmışlardı; boyalı pencere camları ilk bu dnemde ortaya ıktı. Kaynağı ne olursa olsun cam sanatı Fransa'ya ulaştıktan sonra, kullanmaya başlayanların sayısı olduka arttı. Ortaağın karanlık dnemlerinde cam endstrisi İslam Dnya'sında canlandı. Daha sonra Venedikli reticilerle Avrupa'da tekrar nem kazandı. M.S. 1159'da St. Marcus Katedrali inşaa edildiğinde tm binanın İncili anlatan cam mozaikle kaplanması 250 yıl srd. Aynaların civa ile sırlanması 1369'da gerekleşti. 1700'lerde Venedik'te 300 cam mozaik retim atlyesi ve fabrikası mevcutken, 19. yy'da sadece 1 tane kalmıştır. Bu mozaik devrinin kapandığının bir kanıtıdır. Cam ﾇağı 1600'lerde kmrn odundan daha ok ısı verdiği ve cam retiminde yakıt olarak kullanılmasının daha ok işe yarayacağı anlaşıldı. Cam işiliği yapan herkes cam sanatında ustaydı. 19. yy'da cam retimindeki mekanikleşmeyle, pencere camı boyutları byd. 19. yy sonlarında camın ancak kimyasında gelişme kaydedildi. Alman bilim adamları bu dnemde optik aletler iin yeni camlar geliştirmeye alışıyorlardı. 20. yzyılın ilk yarısına cam retimindeki ve kullanım alanındaki gelişmeler nedeniyle 'Cilalı Cam Devri' denilebilir 1903'te Michael Owens ilk cam retim makinasını icat etti. Bugn, cam iplik haline bile getirilebiliyor. Bir cam iplikiği bir insan saının 1/15'i kadar inceltilebilir. Bu da yarım kilo camla ekvatoru evreleyebilmek anlamına gelir. Camın Yapısı Birok sayıdaki kimyasal madde (boraks, soda gibi) sıvı camda, camın sertleşmesi gibi eşitli zelliklerin cama katılması iin kullanılır. Belli bir karakterdeki camın oluşumu camın soğutulma hızına bağlıdır ve atomlar arası ya da atom grupları arasındaki karışık bağ yapılarına (Kovalent ve iyonik bağlar) ihtiya duyar. Bireysel atomlar ﾔkristal kafes' diye bilinen dzenli 3 boyutlu diziler meydana getirdiğinde, kristaller oluşur. Fakat cam, sıvı haldeyken soğumaya başladığında, rastgele bir ağ oluşturur. Camın oluşumunda yer alan asıl paralara, bu durumda ağ oluşturucuları diyebiliriz. İyonlar bu ağın bazı blgelerine sızarak, ağ yapısını yeniden dzenlerler ve bylece camın iyonlara bağlı olan zellikleri ortaya ıkar. İyonlara ağ dzenleyicileri denmesinin sebebi budur. Camın kimyasal dayanıklılığı, diğer bilinen malzemelerden ok daha fazla ve geniş bir yelpazededir. Ayrıca mekanik dayanıklığını da kurşun geirmez camların varlığı kanıtlar. Kurşun geirmez camların yapısında polikarbonat vardır ve camın bir santimetre kalınlıkta olması kurşun geirmemesi iin yeterlidir. Cam Trleri Camlar kimyasal ierikleri bakımından eşitlilik gsterirler. Camın bileşiminde periyotik tablodaki birok element bulunabilir; fakat, ticari olarak retilen ok eşitteki camlar E ana gruba ayrılırlar: soda-kire, kurşun ve borosilikat camı.