Yazılı Kompozisyon Türleri
(9 - 13 Nisan 2001)
Dilekçe
Davetiye
Rapor
Tutanak
Özgeçmiş
Dilekçe

Bir isteği , bir şikâyeti duyurmak veya herhangi bir konuda bilgi vermek için resmî veya özel kurum ve kuruluşlara ,gerçek ve tüzel kişilere yazılan imzalı başvuru yazısıdır. Her Türk vatandaşının resmî kurumlara dilekçe verme hakkı vardır ve bu hak anayasa teminatı altındadır.
Dilekçe yazarken dikkât edilecek hususlar:
1.Çizgisiz beyaz kâğıda yazılmalıdır. Kesinlikle yarım kâğıt kullanılmamalıdır. Kâğıdın arka yüzüne geçilmemelidir,çok gerekli ise ikinci kâğıt kullanılmalıdır.
2. Bilgisayar ,daktilo veya dolma kalemle yazılabilir. Tükenmez kalemle mavi ve siyah mürekkepli kalemler dışında başka renkli kalemlerle yazılmaz.
3. Sorun hangi kurumu ilgilendiriyorsa ona hitap edilerek başlanmalıdır.
4. Yer ve tarih belirtilmelidir.
5. Ciddi ,resmî, saygılı bir dil ve üslûp kullanılmalı, nesnel olunmalıdır.
6. Sorun, durum ya da dilek kısa ve açık olarak ifade edilmelidir. Gereksiz ayrıntılara ve kişiselliğe yer verilmemelidir.
7. İstenen şey yasalara uygun olmalı; yasal çerçeve kesinlikle aşılmamalıdır. Bir şikâyet söz konusu ise sorun mutlaka belgelere ve tanıklara dayandırılarak açıklanmalıdır.
8. Hiyerarşik düzene dikkât edilmelidir.
9.Bir konuda üst makamın bilgilendirilmesi amaçlanmışsa “...durumu bilgilerinize arz ederim.”,
Üst makamın bir sorunu çözmesi, bir işlemi başlatması isteniyorsa “Gereğini saygılarımla arz ederim.”,
Yapılacak bir işlem için izin isteniyorsa “ İzninizi saygılarımla arz ederim” gibi saygı ifadeleriyle son bulmalıdır.
10.Yazım ve noktalama kurallarına dikkât edilmelidir.
11.Dilekçe sahibi adını ve açık adresini belirtmelidir.
12.Bir dilekçede sadece bir imza bulunması gerektiği unutulmamalıdır. Ortak bir konuda birden fazla kişi aynı dilekte bulunacaksa bunlar da dileklerini ayrı ayrı dilekçelerle belirtmelidirler.
13. Dilekçeye eklenecek ek belgeler yazının sonunda “ekler “ başlığı altında maddeler halinde sıralanmalıdır.

Dilekçe Örnekleri

MAKAM ADI
YER
Dilekçenin metni.....................................
.................................................. ....................
.........................................

ADRES:...................... TARİH
................................ İMZA
................................ İSİM
..............

Ekler:
1)............
2)............

T.C
SELÇUK ÜNİVERİSTESİ
FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ DEKANLIĞINA
KONYA
Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde normal öğretim ikinci sınıf , 9932868 numaralı öğrenciyim. 2000-2001 ders yılı güz dönemi Çağdaş Türk Lehçeleri genel sınavına ekte belgesini sunduğum hastalığım dolayısıyla giremedim. Mazeret sınavına alınmam için gereğini arz ederim.
ADRES
Beyhekim Mah. Ertuğrul Sok 20.02.2001
Nu:17/ 1 SELÇUKLU / KONYA İmza
Uğur PINAR
Eki :Sağlık raporu.
Davetiye

Toplantı, nişan, düğün ve açılış gibi tören ve etkinliklere katılması arzu edilen kişilere çağrı amacıyla yazılan çok kısa mektuplardır.

Özellikleri:
1. Çok kısa ve açık olmalıdır.
2. Kim, kimi, nereye, ne zaman , niçin çağırıyor belirtilmelidir.
3. Toplantının yeri (adresiyle) zamanı, süresi mutlaka bildirilmelidir.
4. Saygılı, nazik bir dil ve üslûp ile yazılmalıdır.
5. Gerekirse toplantının içeriği “gündem” başlığı altında bildirilmelidir.
Davetiye örneği:
SELÇUK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRÜ
PROF.DR. ABDURRAHMAN KUTLU
Selçuk Üniversitesi 2000-2001 Eğitim-Öğretim Yılı Açılış Törenini onurlandırmanızı arz ve rica eder.
29 EYLÜL 2000, Saat :10.30
Selçuk Üniversitesi
Halil Cin Konferans Salonu


Rapor

Bir konunun, işin, objenin, eserin, olayın, durumun incelenmesi neticesinde görevlendirilen kişi veya kişilerin ilgili konuda hazırladığı ayrıntılı bilgi veren yazıdır.
Özellikleri:
1. Raporu yazan kimse (raportör), her türlü belgeli, ansiklopedik, istatistik ve gözleme dayanan bilgileri kullanır.
2. Hakkında bilgi sahibi olunan, üzerinde araştırma yapılan bir konuyla,belirli bir uzmanlık alanıyla ilgili olarak rapor yazılır.
3. Rapor yazmada kaynaklardan yararlanmak esastır. Kaynakların, bilgi ve belgelerin, tanıkların vs. mutlaka açık ve tam olarak belirtilmesi gerekir.
4. Raporda açıklık, kesinlik, inandırıcılık ve güvenilirlik olmalıdır.
5. Ciddiyet esastır. Nesnel olunmalıdır.
6. Rapor amaca göre belirli bir kompozisyon sırasında verilmelidir.
7. Raporun dili sade, açık, düzgün ve doğru bir Türkçe olmalıdır.

Tutanak

Muhtelif toplantılarda yapılan konuşmaları söylenen sözleri herhangi bir olayın şekil ve sonuçlarını bildiren imzalı yazılara tutanak denir.
Toplantıya katılanlar, toplantı sonunda tutanağın altını imzalarlar. Tutanağı süratli yazan birisi yazmalıdır. Tutanağı tutacak kimse konuşmaları çok dikkatli dinlemelidir. Tutanak, raporun değişik bir şeklidir. Rapor inceleme sonucu yazılmış ,tutanak ise konu veya olayın görülmüş şekliyle yazılmış olmasıdır.
Özgeçmiş

Öz geçmiş, insanın hayatını, kabiliyetini, yeteneğini,iş yapma gücü ve tecrübelerini ortaya koyan bir belgedir. Yani insanın o güne kadar elde ettiği becerilerin özetidir.
Öz geçmişler üçe ayrılır:
1. Kronolojik Öz geçmiş: En çok kullanılan öz geçmiştir. Bunda öğrenim durumu ve önceden çalışılan iş sahaları, bugünden başlayıp geriye doğru gidilerek kronolojik bir sıra içinde verilir.
2. Fonksiyonel Öz geçmiş: Kişinin iş hayatındaki tecrübelerinin özeti verilir. Bu kısımda kişi kendi düşüncelerinden ilgili alana getireceği faydalardan bahsederek kendi niteliklerini açıklar.
3. Yeni mezunlar için öz geçmiş: Bu durumda olanlar yeni işe başladığı için bazı konulara cevap vermek imkânı yoktur. Bu durumda en çok üzerinde durulacak kısım, başvuru amacının düzgün şekilde ifade edilmesidir.
Öz geçmiş örneği:

1.Kimliğimiz
 İsim ve soyad............
 Adres.........................
 Tel (ev, iş)

2.Başvuru amacınız

3. Öğrenim durumunuz
 Mezun olduğunuz okul
 Başlama ve bitirme tarihleri
 Aldığınız ünvanlar
 Mezuniyet dereceniz
 Okul sırasında katıldığınız okul dışı faaliyetler

4. İş tecrübeleriniz
 Eski işlerinizin tarihleri
 Çalıştığınız firma veya iş yerlerinin isim ve adresleri
 Çalıştığınız işteki göreviniz
 Görevlerinizin detayları

5. Askerlik durumunuz
 Askerlik görevini yapıp yapmadığınız
 Askerlik görevinizin tarihleri
 Askerlik görevini yaptığınız birlik
 Askerlikteki göreviniz

6. Şahsî bilgiler
 Doğum tarihiniz
 Medenî hâliniz
 Boy ve kilonuz
 Sağlık durumunuz
 Üye olduğunuz dernek ve meslek kuruluşları
 Seyahatten hoşlanıp hoşlanmadığınız
 Mesleğinizle ilgili yayınlarınız veya yazılarınız varsa isimleriyle sıralanır.

7. İş harici uğraşlarınız (hobileriniz)

8. Referans verebilecek kimseler (2 veya 3 kişi)