|
Giriş Tarihi: 05-04-2007
Yer: izмiя/кαяşıуαкα
Yaş: 25
Mesajlar: 6,491
Rep Puanı: 23628243
 
Rep Gücü: 236365
|
C: Dış Ticaret Finansmanı-İktisat
2.4.Mal Mukabili Ödeme Yöntemi(Cash Against Good)
İhracatçı, alıcının-ithalatçının bankasına bir talimat vererek, belirlenen ödeme vadesini taşıyan bir çek-poliçenin düzenlenmesi karşılığında vesaikin alıcıya teslim edilmesine izin verdiği ihracat yöntemidir.
İhracatçının, mal bedelini, mallar sevk vesaiki ile birlikte ithalatçının ülkesindeki varış yerine(söz konusu yer alım-satım sözleşmesinde belirtilir)ulaşıp ithalatçı tarafından görüldükten sonra tahsil ettiği ödeme yöntemidir.
Mal mukabili ödeme, peşin ödemenin tam tersi özellik taşır. Çünkü, peşin ödemede ithalatçı ihracatçıya kredi açmış gibi olurken, bu ödeme yönteminde ihracatçı ithalatçıya kredi açmış gibi olmaktadır. Bu kredi ayni kredi yani malla kredi olmaktadır. Dolayısıyla mal mukabili ödeme, ithalatçı açısından herhangi bir risk taşımazken ihracatçı açısından risklidir.
*Aşamalarına kısaca bakacak olursak:
-İhracatçı malını sevk eder
-Sevkiyata ait vesaiki doğrudan veya herhangi bir bedel tahsil edilmeksizin teslim edilmek üzere bir Banka aracılığıyla ithalatçıya gönderir.
-Vesaiki teslim alan ithalatçı bununla malları gümrükten çeker ve ihracatçı ile aralarındaki anlaşmaya göre tespit edilen süre içinde mal bedelini öder.
*Bu tip ödeme yöntemine aşağıdaki durumlarda daha sık başvurulur:
-Her iki tarafın birbirini çok iyi tanıyor olmaları ve problem çıkma ihtimalinin düşük olması.
-Satıcının, dış pazarlara yeni girmesinden dolayı pazarda tutunabilmek için başlangıçta azami tavizi göstermek zorunluluğunu hissetmesi durumunda.
-Satıcı ülkenin ekonomik ve mali koşullarının iyi olmamasından dolayı ihracatçının ödeme şekli pazarlığı yapacak kadar güçlü olmaması durumunda.
-Mevzuatın bu ödeme şeklini şart koşması durumunda.
-Alıcının satıcının bir temsilcisi veya şubesi olması durumunda.
*Türkiye’ de mal mukabili ithalat yapılması için Türk Bankaları yada Özel Finans Kurumlarının Ödeme Garantisi vermesi gerekir.
2.5.Vesaik Mukabili Ödeme Yöntemi(Cash Against Documents)
Mal Mukabili ödemeye benzer ama bazı farklılıkları vardır. En önemli fark, bu ödeme türünde tahsilatın, mal ithalatçının ülkesine varıp ithalatçı tarafından görülmüş olmasına gerek kalmaksızın vesaik karşılığında yapılmış olmasıdır.
İhracatçı firma, malları sevk ederken bankasına bir talimat vererek, karşı ülkedeki alıcının bankasının mal bedellerini tahsil etmeden vesaikin alıcıya-ithalatçıya teslim edilmemesini talimat olarak verir. İhracat bedeli ödendikten sonra gerekli belgeler alıcıya teslim edilir. Malların ithalatçı tarafından alınacağının garantisi yoktur, ithalatçı herhangi bir neden göstermeksizin alımdan vazgeçebilir.
*Vesaik Mukabili Ödemede 4 taraf bulunmaktadır, bunlar:
-Amir(İhracatçı): Sevk vesaikini, gerekli talimatla bankasına vererek işlemi başlatan taraf.
-Gönderi Bankası(İhracatçının Bankası):Amirden aldığı sevk vesaikini tahsil için ithalatçının bankasına gönderen taraf.
-Tahsil-İbraz Bankası(İthalatçının Bankası):İthalatçıyla muhatap olan, gönderi bankasından sevk vesaikinin geldiğini ithalatçıya ihbar eden ve sonra ibraz eden taraf.
-Muhatap(İthalatçı-Borçlu):Kendisine, sevk belgelerinin geldiğinin ihbar, ibraz ve tesliminin yapıldığı taraf.
*Bu ödeme yönteminin üç türü vardır, bunlar:
-Vesaik İbrazında Ödeme,
-Kabul Kredili Vesaik Mukabili Ödeme,
-Vesaikin Taahhütname Karşılığında Teslimi.
Dolayısıyla bu ödeme yönteminde ihracatçı açısından ihracat bedelinin tahsili, diğer bir deyişle ithalatçı açısından ithalat bedelinin ödenmesi yukarda ki üç şekilde gerçekleşir.
*Vesaik mukabili ödemede, aşağıdaki durumlar mevcutsa risk en alt düzeydedir.
-Alıcının çok iyi tanınması ve siparişten vazgeçmeyeceğinden emin olunması.
-Bankanın iyi seçilmesi, bedelini tahsil etmeden vesaiki teslim etmeyeceği ve bu konuda yeterince titiz davranması hususunda şüphe duyulmaması.
-İthalatçının bulunduğu ülkenin ekonomik, politik ve mali koşullarının göz önünde bulundurulması, ülkenin mevzuatı veya politikası gereği vesaik bedelinin tahsilinde engel bir durum olmadığının bilinmesi.
*Yukarıda sayılan durumlar oluştuğu taktirde, vesaik mukabili ödeme yöntemi hem risksiz hem de ucuza mal olan bir yöntem olmaktadır. Komisyon ve diğer açılardan maliyetinin düşük olması tercih edilme sebebidir.
2.6.Akreditifli Ödeme Yöntemi(Letter of Credit-L/C)
2.6.1.Akreditifin Tanımı ve Tarafları
-Kapsamı en geniş ve hem ihracatçı hem de ithalatçı açısından en garantili ödeme yöntemi Akreditifli Ödemedir. Akreditif, ithalatçı tarafından, ihracatçı firma adına açtırılan ve alıcının banka nezdinde kredisi-itibarını belgeleyen bir kredi mektubudur.
-Akreditif şartlı banka garantisi olarak da değerlendirilebilir. İthalatçıya açılan bir banka kredisidir. Burada banka ithalatçıya kefil olmaktadır. İşte bu nokta, akreditifli ödemeyi vesaik mukabili ödemeden ayırır. Çünkü vesaik mukabili ödemede ithalatçının bankasının ithalatçıya kefil olması zorunluluğu yok iken, akreditifte ithalatçının bankası ithalatçı yerine ödeme yapar. Burada, ithalatçının bankası ithalatçıya kefil olurken aslında ona kredi vermektedir. Çünkü ithalatçı adına ödeme yapması demek aynı zamanda ithalatçıya borç para vermiş olması demektir. İthalatçının bankası, ithalatçıya kefil olurken ithalatçıya bir ”gayri-nakdi kredi” hesabı açar. Akreditif işlemi bittikten sonra ithalatçı bankaya borcunu ödediği zaman, banka bu hesabı kapatır. ”Letter of Credit” deyimindeki Credit kelimesi bu anlatılanlara istinaden konulmuştur.
*Akreditifli ödemede genel olarak 4 taraf bulunur, bunlar:
1.Akreditif Amiri-İthalatçı: Akreditifi açar, akreditif emrini verir.
2.Amir Banka-İthalatçının Bankası: Akreditifi açan ithalatçının bankasıdır. Söz konusu firmanın kendi nezdinde kredisi olduğunu ihracatçıya bildirir.
3.Muhabir Banka-İhracatçının Bankası: Akreditif açıldığını ihracatçıya ihbar eder.
4.İhracatçı-Lehdar: Üzerine akreditif açılan taraf, satıcıdır.
Bu 4 taraf akreditifin oluşması için olmazsa olmaz derecesinde önem taşırlar. Bunların dışında akreditifte her zaman bulunmayan çeşitli başka taraflarda vardır. Bunlar:
-Teyit Bankası,
-İştira Bankası,
-Rambursman Bankası: Alıcı firmanın ödeme ajanıdır. Yani alıcı firma akreditif işlemlerini başka ödeme işlemlerini başka bankaya yaptırmaktadır.
2.6.2.Akreditifin İşleyiş Süreci
Akreditifli ödeme yönteminin işleyişi aşağıdaki gibidir:
-İthalatçı firma bankadan ihracatçı banka lehine bir akreditif açmasını talep eder.
-Muhabir banka akreditifi ihracatçıya bildirir.
-İhracatçı firma malları ithalatçıya gönderir.
-İhracatçı firma malları sevk ettiğine dair belgeleri kendi bankasına verir.
-*Akreditif teyitli ise, ihracatçı firma mal bedelini kendi bankasından alır.
-İhracatçının bankası belgeleri ithalatçının bankasına iletir.
-İthalatçı bankası mal bedelinin tamamını (veya kalanını) tahsil ettikten veya akreditifteki ödeme şekline göre gerekli işlemler yapıldıktan sonra belgeleri ithalatçı firmaya ciro eder.
-İthalatçı firma bu belgelerle malı gümrükten çeker.
2.6.3.Akreditif Çeşitleri
2.6.3.1.Geri Dönülebilir Akreditif(Revocable L/C)
İthalatçıya siparişten her an vazgeçme imkanı tanır. İhracatçı için oldukça risklidir. Çok sık rastlanmayan bir akreditif türüdür.
2.6.3.2.Geri Dönülemez Akreditif(Irrevocable L/C)
Akreditif kesin taahhüt niteliği taşır. Söz konusu taahhüt akreditif taraflarının tamamının onayıyla değişebilir yada iptal edilebilir. Eğer bir akreditifin üstünde revocable yada irrevocable olup olmadığına dair bir ibare yoksa, söz konusu akreditif ICC-500’e göre ırrevocable sayılmaktadır.
2.6.3.3.Geri Dönülemez Teyitli Akreditif(Irrevocable Confirmed L/C)
Satıcının ülkesindeki teyit bankasının akreditife, amir bankanın talebi üzerine onun ödeme taahhüdüne ilaveten kendi taahhüdünü eklediği akreditif şeklidir.
Satıcı böylece kendi rızası olmadan tadil ve iptal edilemeyecek akreditif için vade dahilinde şartlara uygun belgeleri ibraz ettiğinde ülkesindeki bankanın akreditifi teyit etmesi dolayısıyla vesaik bedelinin kendisine ödeneceği konusunda kesin güvence içindedir.
Bu akreditif teyit bankasının alacağı yüksek teyit komisyonu dolayısıyla pahalı bir akreditif şeklidir.
2.6.3.4.Devredilebilir Akreditif(Transferable L/C)
İhracatçının zorunlu bir nedenle malları sevk edememesi durumunda akreditifin aynı yada farklı koşullarda bir başka firmaya devredilmesine olanak tanıtan akreditif türüdür. Akreditif sadece bir kez devredilebilir.
2.6.3.5.Rotatif Akreditif(Revolving L/C)
Bir malın, aynı alıcıya yıl içersinde düzenli partiler halinde sevk edilmesi durumumda, alıcı firmanın talimatına dayalı olarak aksine bir talimat olmaksızın banka tarafından belirli aralıklar ile açılan akreditif türüdür.
2.6.3.6.Bölünebilir Akreditif(Dividible L/C)
Büyük bir parti siparişin alınması durumunda eğer firma siparişi tek başına karşılayabilecek kapasiteye sahip değilse, akreditifin birden fazla firmaya paylaştırılmasına olanak tanıyan akreditif türüdür.
2.6.3.7.Red-Clause Akreditif
Bu akreditif ihracatçı firmaya sevk öncesinde mal bedellerinin belirli bir yüzdesi kadar avans kullanma imkanı verir. Prefinansman ile benzerlik gösterir. Maliyet sıfırdır.
2.6.3.8.Green-Clause Akreditif
İhracatçının malları hazırladıktan sonra, sevk etmeden bir depoya alıcı adına bloke ederek düzenlettiği depo makbuzunu bankaya sunarak, belirli miktar avans kullanmasına imkan sağlayan akreditif türüdür.
2.6.3.9.Stand-By Akreditif
İhracatçı tarafından açtırılan tek akreditiftir.
İhracatçının büyük uluslararası ihalelerde ”yeterlilik belgesi” yada ”referans mektubu” gibi kullandığı, ihracatçı tarafından bankasına talimat vererek açtırılan akreditif türüdür.
|